Ο Κράταιγος

Δασικό είδος, κάτι ανάμεσα σε θάμνο και δέντρο επίσης γνωστός ως Τσιατσιά, Τρικοκκιά, Μουρζιά και Ξαγκαθιά. Έχει κόκκινους καρπούς (τσιάτσια) που χρησιμοποιούνται στην εναλλακτική ιατρική ως τονωτικά του κυκλοφορικού συστήματος.

kra1

Φυτό βοηθητικής μελισσοκομικής ανθοφορίας, το οποίο ανθίζει Απρίλιο-Μάιο πολλές φορές και τον Ιούνιο, προσφέροντας άφθονο και άριστης ποιότητας νέκταρ και γύρη. Το μέλι του είναι κιτρινωπό μέχρι κεχριμπαρένιο, λίγο πικρό και κρυσταλλώνει σε χαμηλές θερμοκρασίες.

kra2

Τα άνθη του μοιάζουν πολύ με της γκορτσιάς. Είναι εξαιρετικά ανθεκτικός και γι αυτό χρησιμοποιείται για τον εμβολιασμό οπωροφόρων όπως η αχλαδιά ή η μουσμουλιά.

 

Λαψάνα (Σινάπι)

Μονοετές, αυτοφυές, ποώδες φυτό. Αποτελεί ζιζάνιο πολλών καλλιεργειών και ανθίζει από τον Μάρτιο έως και το καλοκαίρι. Δίνει και νέκταρ και γύρη χρώματος κίτρινου.

lapsana1

Τα άνθη του είναι ζωηρά κίτρινα με τέσσερα φύλα που σχηματίζουν ταξιανθίες και τα φύλα του είναι μυτερά και σ’ αυτό ξεχωρίζουν απ’ τη βρούβα.

lapsana2

Πολύ ανθεκτικό φυτό στην ξηρασία. Από το είδος S. alba παρασκευάζεται η λευκή μουστάρδα, από το S. nigra η μαύρη και από το B. juinca η καφέ.

Βασιλικα κελια σμηνουργιας

Τυπική ανοιξιάτικη επιθεώρηση στα μελίσσια και να τα πρώτα βασιλικά κελιά σμηνουργίας! Και ακόμα δεν έχει ανοίξει το άνθος της πορτοκαλιάς, το οποίο περιμένουμε από μέρα σε μέρα. Η φετινή άνοιξη, μετά από μία πολύ κακή χρονιά, θα είναι πολύ έντονη. Ας τα πάρουμε όμως απ’ την αρχή.

P1050618Βασιλικό κελί σμηνουργίας το οποίο έχει σφραγιστεί. Συνήθως όταν σφραγίζεται το κελί η παλαιά βασίλισσα με ένα μέρος του πληθυσμού εγκαταλείπει την κυψέλη. Αν όμως ο μελισσοκόμος είναι τυχερός και δεν έχει σμηνουργήσει το μελίσσι το πλαίσιο αυτό μαζί με το κελί μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία μίας παραφυάδας.

Συνήθως την άνοιξη όπου τα περισσότερα φυτά ανθίζουν, τα μελίσσια αρχίζουν να εργάζονται πυρετωδώς καθώς οι συλλέκτριες φέρνουν νέκταρ στην κυψέλη. Η βασίλισσα βλέποντας το αυτό αρχίζει να γεννά με μεγαλύτερο ρυθμό ώστε να δημιουργήσει πληθυσμό που θα εκμεταλλευτεί όσο το δυνατόν περισσότερο την νεκταροέκκριση που υπάρχει έξω. Έτσι κάποια στιγμή φτάνει η ώρα, ειδικά αν ο μελισσοκόμος δεν φροντίσει να δώσει έγκαιρα χώρο, όπου η μάνα μπλοκάρεται από τις εργάτριες που γεμίζουν τα πλαίσια με μέλι και γύρη και δεν έχει χώρο να γεννήσει. Τότε η μάνα μαζί με ένα μέρος του πληθυσμού (περίπου τα 2/3 του συνόλου) εγκαταλείπει την κυψέλη οδεύοντας προς τη δημιουργία μιας καινούργιας αποικίας. Θεωρείται εν μέρει επιβλαβής, διότι παράγεται διάσπαση της δύναμης του μελισσιού. Πριν φύγουν όμως δεν αφήνουν τον υπόλοιπο πληθυσμό στην τύχη του αλλά δημιουργούν βασιλικά κελιά, συνήθως στις άκρες των πλαισίων, ώστε να γεννηθεί νέα μάνα.

P1050423Βασιλικό κελί σμηνουργίας το οποίο δεν έχει ακόμα σφραγιστεί. Χτίζονται συνήθως στις άκρες των πλαισίων λόγω έλλειψης χώρου και σ’αυτό διαφέρουν από τα βασιλικά κελιά αντικατάστασης.

Αυτό λοιπόν αντικρίσαμε σε ορισμένα μελίσσια μας και μάλιστα πριν την κύρια ανθοφορία της πορτοκαλιάς. Για να καταλαγιάσουμε το φαινόμενο καθώς ακόμα δεν είχε φύγει κάποιο μελίσσι κόψαμε παραφυάδες παίρνοντας πλαίσια με γόνο και μέλι και δίνοντας στα μελίσσια αντ’ αυτού άδεια πλαίσια ώστε να έχουν χώρο. Οι παραφυάδες μας ήταν μεν ορφανές αλλά τα πλαίσια με γόνο τα οποία τους δώσαμε είχαν επάνω βασιλικά κελιά ώστε να έχουν την ευκαιρία να βγάλουν δικές τους βασίλισσες. Στη συνέχεια μεταφέρθηκαν 5 χλμ μακριά ώστε να μην επέστρεψουν στις αρχικές τους κυψέλες. Στα μητρικά μελίσσια, χαλάσαμε όλα τα βασιλικά κελιά ώστε να σταματήσουμε τη σμηνουργία. Έλεγχος έπρεπε να ξαναγίνει άλλες δύο φορές ανά 5-6 ημέρες και να χαλαστούν τυχόν νέα βασιλικά κελιά μέχρι να καταλαγιάσει τελείως το φαινόμενο. Επίπονη δουλειά καθώς το παραμικρό λάθος, πχ αν ξεφύγει έστω ένα κελί, οδηγεί σε σμηνουργία.

P1050437Οι παραφυάδες εγκαταστάθηκαν 5χλμ βορειότερα στα ακτινίδια τα οποία δίνουν γύρη.

Τέτοια εποχή και μετά από τόσο βαρύ χειμώνα, δεν έχουμε έτοιμες μάνες ώστε να δώσουμε στις παραφυάδες μας και να γλιτώσουμε χρόνο αλλά και το ρίσκο του εγχειρήματος. Έχουμε αφήσει 2 κελιά σε κάθε μελίσσι, τα καλύτερα, αλλά δεν γνωρίζουμε την ηλικία τους. Έτσι τα παρακολουθούμε συχνά ώστε να δούμε πότε θα βγει η μάνα και να χαλάσουμε το δεύτερο κελί (αν δεν το κάνει η ίδια). Στη συνέχεια θα περιμένουμε άλλες 10-15 περίπου ημέρες ώστε να βγει, να γονιμοποιηθεί και να αρχίσει να γεννάει. Αν μετά από όλο αυτό το διάστημα επιθεωρήσουμε το μελίσσι και βρούμε φρέσκο γόνο σημαίνει ότι όλα πήγαν καλά.

 

Η Κυδωνιά

Η κυδωνιά ή «Μήλο της Αφροδίτης» ανθίζει συνήθως αρχές Απριλίου και διαρκεί όλο τον μήνα. Θεωρείται καλό μελισσοκομικό φυτό το οποίο δίνει και νέκταρ και γύρη. Έχει υπέροχα μεγάλα λευκά ή ρόδινα άνθη, τα οποία είναι μονήρη, με πέντε πέταλα. Από τον καρπό της, εκτός από γλυκό του κουταλιού φτιάχνουμε και υπέροχο λικέρ το οποίο ωριμάζει για τουλάχιστον 6 μήνες. Επίσης από τα φύλλα του δέντρου παρασκευάζεται αφέψημα, το οποίο έχει μαλακτικές και αποχρεμπτικές ιδιότητες.

P1050275Η μία (και μοναδική) κυδωνιά στο μελισσοκομείο μας!

Η «νίκη» της μέλισσας στο Μεξικό

Μια μικρή ομάδα μελισσοκόμων στο Μεξικό κατάφερε να προκαλέσει ισχυρό πλήγμα στον γίγαντα της βιοτεχνολογίας, την Monsanto, σταματώντας τις φιλοδοξίες της εταιρείας να φυτέψει χιλιάδες στρέμματα γενετικά τροποποιημένης σόγιας.

Δικαστής στην πολιτεία του Yucatán τον περασμένο μήνα ανακάλεσε την άδεια που εκδόθηκε για την Monsanto από το Υπουργείο Γεωργίας του Μεξικού, η οποία επιτρέπει την εμπορική φύτευση της γενετικά τροποποιημένης Round-up ready σόγιας.

bees1212

Η άδεια αυτή έδινε στην Monsanto τη δυνατότητα να φυτέψει τους σπόρους σε επτά πολιτείες (625.000 στρέμματα), παρά τις διαμαρτυρίες χιλιάδων αγροτών Μάγια, μελισσοκόμων, της Greenpeace, της Εθνικής Επιτροπής του Μεξικού για την Βιοποικιλότητα και του Εθνικού Ινστιτούτου Οικολογίας.

Κατά την ανάκληση της άδειας, ο δικαστής πείστηκε από τα επιστημονικά στοιχεία που παρουσιάστηκαν σχετικά με τους κινδύνους που προέρχονται από τις γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες σόγιας για την παραγωγή μελιού στην χερσόνησο Yucatán. «Η συνύπαρξη μεταξύ της παραγωγής μελιού και γενετικά τροποποιημένης σόγιας είναι αδύνατη», αποφάνθηκε ο δικαστής.

Το Μεξικό είναι ο έκτος μεγαλύτερος παραγωγός στον κόσμο και ο τρίτος μεγαλύτερος εξαγωγέας μελιού. Περίπου 25.000 οικογένειες στην χερσόνησο Yucatán εξαρτώνται από την παραγωγή μελιού. Αυτή η τροπική περιοχή παράγει περίπου το 40% του μελιού της χώρας, σχεδόν το σύνολο του οποίου εξάγεται στην ΕΕ.

Οι Roundup-ready καλλιέργειες – σόγιας, καλαμποκιού, ζαχαρότευτλων και βαμβακιού – έχουν τροποποιηθεί ώστε να είναι ανθεκτικές στο glyphosate, το δραστικό συστατικό του φυτοφαρμάκου Roundup.

Πολλοί υποστηρίζουν ότι το glyphosate ενέχει κίνδυνο για την υγεία ανθρώπων και ζώων, κάτι που η Monsanto και άλλες εταρείες αρνούνται.

Οι γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες μπορούν να καταστρέψουν τους μελισσοκόμους του Μεξικού, οι οποίοι εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εξαγωγές προς την Ε.Ε. Μια απόφαση – ορόσημο του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου του 2011 περιορίζει σε σημαντικό βαθμό την πώληση μελιού που περιέχει γύρη από γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες.

Μέλι που περιέχει περισσότερο από 0,9% γενετικά τροποποιημένης γύρης πρέπει να φέρει ειδική σήμανση και δεν μπορεί να διατεθεί στην αγορά ως βιολογικό προϊόν. Ορισμένες χώρες, όπως η Γερμανία, έχουν απαγορεύσει εντελώς το μέλι που περιέχει γενετικά τροποποιημένη γύρη.

πηγή: karfitsa.gr

Ζωτικής σημασίας η παγκόσμια κρίση της μέλισσας

Ερευνητές και άνθρωποι του μελισσοκομικού κλάδου μιλούν στο kathimerini.gr για τη σημασία της μέλισσας και εφιστούν την προσοχή της ελληνικής πολιτείας για την προστασία του μικρού στο δέμας αλλά σπουδαίου για το οικοσύστημα, εντόμου.

Πρόσφατα δημοσιεύματα του BBC και του Reuters έθεταν επιτακτικά το ερώτημα για το τι προκαλεί το θάνατο των μελισσών σε παγκόσμιο και ευρωπαϊκό επίπεδο και ποιες ενδεχομένως να είναι οι συνέπειες τόσο σε οικονομικό επίπεδο, όσο και σε επίπεδο οικοσυστήματος. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, το κόστος που θα κληθούμε να πληρώσουμε για την κρίση της μελισσοκομίας και της αυξανόμενης θνησιμότητας των μελισσών δεν θα φανεί μόνο στην αύξηση της τιμής του μελιού του καφέ ή του χυμού από πορτοκάλι -και αυτό διότι οι μέλισσες επικονιάζουν την πλειονότητα των δέντρων του καφέ και τις πορτοκαλιές-, αλλά θα έχει αρνητικές συνέπειες στην ισορροπία της ευρύτερης διατροφικής αλυσίδας.

«Το μέλι και τα άλλα προϊόντα της κυψέλης είναι πολύ μικρής σημασίας όταν συγκρίνονται με τις ωφέλειες που έχει ο άνθρωπος από τη μέλισσα με την επικονίαση που επιτελεί στις διάφορες καλλιέργειες και στην άγρια βλάστηση», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Πασχάλης Χαριζάνης, γεωπόνος-αναπληρωτής καθηγητής Πανεπιστημίου και επικεφαλής του Εργαστηρίου Μελισσοκομίας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Πληθώρα ερευνών αποπειράται να αναδείξει τη σχέση της μέλισσας και τη συμβολή της στην παραγωγή τροφίμων με μετρήσιμα δεδομένα, έργο εξαιρετικά δύσκολο που απαιτεί απαραιτήτως συνεχή επιστημονική σύγκλιση και συνεργασία. «Ένα πολύ μεγάλο μέρος των φυτών του πλανήτη μας παράγουν καρπούς και πολλαπλασιάζονται με την συνεισφορά της μέλισσας μέσω της επικονίασης. Βέβαια, δεν είναι εύκολο να μετρήσει κανείς πόσο ακριβώς είναι η εξάρτηση από τη συμβολή της μέλισσας στα τρόφιμα που έρχονται στο τραπέζι μας», εξηγεί στο kathimerini.gr η κ. Φανή Χατζίνα, βιολόγος και ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Μελισσοκομίας του Εθνικού Ιδρύματος Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ).

axladia1Μέλισσες στο άνθος της αχλαδιάς, δέντρο του οποίου η παραγωγή
εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από την επικονίαση των μελισσών.

Ανακοίνωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αναφέρει κατά προσέγγιση ότι τα τρία τέταρτα της παραγωγής τροφίμων εξαρτώνται από τις μέλισσες την ίδια στιγμή που 4 στα 5 λαχανικά που καλλιεργούνται σε ευρωπαϊκό έδαφος εξαρτώνται από την επικονίαση των μελισσών. Όσο για την οικονομική αποτίμηση της παραγωγής του κυριότερου επικονιαστή καλλιεργούμενων φυτών: «μελέτη που διεξήχθη το 2005 από δύο ιδρύματα της Γαλλίας και Γερμανίας αναφέρει ότι η επικονίαση από τα έντομα συνεισφέρει κατά 153 δισ. ευρώ ετησίως και αντιστοιχεί στο 9,5% της παγκόσμιας γεωργικής παραγωγής», μας πληροφορεί ο κ. Χαριζάνης.

 

Σύνδρομο κατάρρευσης, το περιβάλλον προειδοποιεί

Η διαταραχή ή αλλιώς το σύνδρομο κατάρρευσης των μελισσιών (Colony Collapse Disorder) είναι η ονομασία που έδωσαν ερευνητές στις ΗΠΑ στο φαινόμενο μαζικών απωλειών μελισσιών. Οι απώλειες έφτασαν κατά περίπτωση μέχρι και στο 90% με το μέσο όρο απωλειών το 2007 να ανέρχεται στο 31,8%.

Πέρα από την απώλεια εισοδήματος αναφορικά με το μέλι και άλλα προϊόντα της κυψέλης, αισθητή ήταν και η οικονομική απώλεια από την ενοικίαση των μελισσιών σε καλλιέργειες για επικονίαση. Από τότε, η διεθνής επιστημονική κοινότητα ερευνά τα συμπτώματα αλλά και τις αιτίες που οδηγούν στις πέρα από το συνηθισμένο απώλειες των μελισσιών. Το CCD χωρίς ακόμα να είναι ένα πλήρως κατανοητό φαινόμενο -χρησιμοποιείται περισσότερο για να περιγράψει τις ταχύτατες απώλειες του ενήλικου πληθυσμού του μελισσιού-, έχει δώσει το ερέθισμα και στην Ευρώπη να ασχοληθεί με την παρακολούθησή και την ερμηνεία του.

«Στην Ευρώπη γενικότερα υπάρχει μια αρκετά μεγάλη μείωση του πληθυσμού των μελισσοσμηνών αλλά και των ίδιων των μελισσών οι οποίες δεν είναι ικανές να επιζήσουν. Τα ποσοστά αυτά κυμαίνονται από 30% έως και 40%», σχολιάζει η κ. Χατζίνα. Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με πληροφορίες που έχει συλλέξει o Eυρωπαϊκός Οργανισμός Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA) από τα κράτη-μέλη, δεν διευκρινίζεται εάν η αναφερόμενη θνησιμότητα μελισσιών είναι η ίδια με αυτή των ΗΠΑ.

Για παράδειγμα στην Ελλάδα αν και έχουμε απώλειες μελισσιών δεν έχουμε παρατηρήσει τα ίδια συμπτώματα με το Σύνδρομο Κατάρρευσης όπως περιγράφεται στις ΗΠΑ. «Η κατάρρευση μελισσιών στη χώρα μας οφείλεται σε αρκετές ίδιες αιτίες αλλά ο συνδυασμός των αιτιών είναι τέτοιος που δεν έχει τα ίδια συμπτώματα», διευκρινίζει ο κ. Χαριζάνης.

 

Πολυδιάστατη αντιμετώπιση, έκκληση στην πολιτεία

Δεν είναι εύκολο να αποφανθεί κανείς με μια απάντηση για το τι φταίει για τη μείωση του πληθυσμού των μελισσοσμηνών και των διαταραχών που παρατηρούνται στη συμπεριφορά τους. Οι απαντήσεις των επιστημόνων συγκλίνουν, αποδεικνύοντας ότι η γνώση για τις ασθένειες που εμφανίζουν οι μέλισσες υπάρχει. Αυτό που μάλλον είναι το ζητούμενο είναι η ερμηνεία της αλληλεπίδρασης των αιτιών που προκαλούν την κατάρρευση των μελισσιών.

«Οι κλιματολογικές συνθήκες έχουν αλλάξει και το επιβαρυμένο περιβάλλον στο οποίο ζούμε επηρεάζει και την υγεία της μέλισσας. Την ίδια στιγμή, η αύξηση των εντομοκτόνων -σκευασμάτων εξαιρετικά ισχυρών- που πέφτουν στις περιοχές γύρω από τα μελίσσια αποτελούν μια από τις κυριότερες αιτίες για τις απώλειες των μελισσών, τις οποίες και δηλητηριάζουν», επισημαίνει στο kathimerini.gr o Ανδρέας Θρασυβούλου, Καθηγητής Μελισσοκομίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

«Απώλειες παρατηρούνται επίσης από μια νέα ασθένεια που οφείλεται στο παράσιτο (πρωτόζωο) Nosema ceranae το οποίο εντοπίστηκε στη χώρα μας το 2006», συμπληρώνει.

Αν και στην Ελλάδα δεν έχουμε ολοκληρωμένο πρόγραμμα παρακολούθησης της υγείας των μελισσοσμηνών (αξιολόγηση συρρίκνωσης πληθυσμού, κατάρρευσης μελισσιών και θνησιμότητας τους) όπως συστήνεται από την ευρωπαϊκή ντιρεκτίβα 96/23/EC, η συνεργασία των διάφορων ερευνητικών εργαστηρίων με τους μελισσοκόμους φαίνεται να είναι αγαστή, ανεπαρκής όμως εξαιτίας της απουσίας οργανωμένου σχεδίου από την πολιτεία.

«Συνεργαστήκαμε με το ΕΘΙΑΓΕ και το εργαστήριο Ζωολογίας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, φτιάξαμε ερωτηματολόγια για την καταγραφή των απωλειών των μελισσών ώστε να συνταχθεί σχετική μελέτη», λέει στο kathimerini.gr o κ. Βασίλης Ντούρας, Αντιπρόεδρος Ομοσπονδίας Μελισσοκομικών Συλλόγων Ελλάδος, κάνοντας παράλληλη έκκληση στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης για ταχύτερη συμπαράσταση στο μελισσοκομικό κλάδο.

«Έχουμε ζητήσει την απαγόρευση των νεονικοτινοειδών εντομοκτόνων τα οποία ήδη έχουν απαγορευτεί στην Ευρώπη. Κανονικά, μπροστά σ’ αυτήν την κρίση, θα έπρεπε να έχουμε τα αρμόδια υπουργεία συνεταίρους μας σ’ αυτήν την προσπάθεια», καταλήγει ο κ. Ντούρας.

 

Περιμένοντας κονδύλια και αποφάσεις

Ενώ ο μελισσοκομικός κλάδος επλήγη ιδιαίτερα το 2007 (απώλειες 50%-60%) και αναμένει κρίσιμες πολιτικές αποφάσεις -όπως την επίλυση του ζητήματος της τοποθέτησης των μελισσοσμηνών, τις αποζημιώσεις για το 2007 καθώς και την τελεσφόρηση της απόφασης του ΕΛΓΑ (Oργανισμού Eλληνικών Γεωργικών Aσφαλίσεων) για το επίδομα ασφάλισης ασθενειών των μελισσών- οι επιστήμονες, από τη μεριά τους, εκφράζονται με τα καλύτερα λόγια για τους μελισσοκόμους, ενώ δεν παραλείπουν να αναφερθούν στα ελάχιστα κονδύλια που τους αναλογούν για έρευνα.

«Οι Έλληνες μελισσοκόμοι είναι πάρα πολύ καλοί σαν επαγγελματίες. Διαβάζουν και ενημερώνονται διότι αγαπούν αυτό που κάνουν και το βλέπουν σαν μεράκι», λέει χαρακτηριστικά ο κ. Θρασυβούλου. «Οι μελισσοκόμοι της Ελλάδος είναι οι πιο διαβασμένοι αγρότες που έχουμε», συμφωνεί και ο κ. Χαριζάνης.

Ωστόσο, τα ερωτηματολόγια που καλούνται να διαμορφώσουν οι ερευνητές, η ένταξη ποιοτικών χαρακτηριστικών στην έρευνα με ad hoc συνεντεύξεις καθώς και ο εξοπλισμός των εργαστηρίων που εξετάζουν την τοξικότητα των σκευασμάτων που πλήττουν ή όχι τις μέλισσες, είναι ένας μηχανισμός που απαιτεί αν μη τι άλλο κονδύλια και δη δίκαιη και έγκαιρη διανομή τους.

«Όσον αφορά στα ερευνητικά προγράμματα και τις επιδοτήσεις για τη ‘βελτίωση της παραγωγής και εμπορίας των προϊόντων της μελισσοκομίας σύμφωνα με τον κανονισμό 797/04 (Ε.Κ.), ένα πολύ μικρό μέρος αντιστοιχεί στην έρευνα και αυτό δεν ξεπερνά το 6-7%», επισημαίνει η κ. Χατζίνα. «Από το 1987 μέχρι σήμερα, τα χρήματα που προορίζονται για την μελισσοκομία δεν έχουν κατορθώσει να πάνε σε παραγωγικές δράσεις και υποδομές. Όταν τελειώσουν αυτές οι επιδοτήσεις από την Ε.Ε. θα διαπιστώσουμε ότι χάσαμε μια μεγάλη ευκαιρία να δημιουργήσουμε τις απαραίτητες υποδομές ανάπτυξης», συμπληρώνει ο κ. Θρασυβούλου.

Η εικόνα της έρευνας στον μελισσοκομικό κλάδο δεν συγκρίνεται βέβαια με αυτή του εξωτερικού. Σε χώρες όπως η Βρετανία ή η Ολλανδία το ποσό που απορροφάται στην έρευνα και αρκετές φορές με τη συμμετοχή εθνικών κονδυλίων αγγίζει το 50%. Πρόσφατα μάλιστα στη Βρετανία, η Ομοσπονδία των Μελισσοκόμων ζητούσε οκταπλάσια αύξηση των ερευνητικών δαπανών από 200.000 λίρες σε 1,6 εκατομμύρια λίρες. Και αυτό σε μια χώρα που έχει τέσσερις φορές μικρότερη παραγωγή μελιού από την Ελλάδα και αριθμεί περίπου 5 φορές λιγότερες μελισσοκυψέλες…

πηγή: Καθημερινή με πληροφορίες από Efsa, Eυρωπαϊκή Ένωση, omse.gr

Η κουτσουπιά

Όταν ανθίζει η κουτσουπιά είναι ένα απ’ τα ωραιότερα δέντρα. Πόσοι γνωρίζουν όμως ότι τα άνθη της τρώγονται; Ωμά αλλά και τουρσί. Οι μελισσοκόμοι λένε ότι μόλις ανθίσουν βουίζουν σαν ηχεία από τις μέλισσες που προσελκύουν. Δίνει κυρίως νέκταρ αλλά και γύρη σε μικρότερες ποσότητες.

koutsoupia1

Είναι φυτό που βοηθάει πολύ στην ανάπτυξη των μελισσιών ενώ τις χρονιές με πολύ υγρασία και υψηλές θερμοκρασίες δίνει και μελίτωμα, καθώς αναπτύσσονται μύκητες στο φύλλωμα της, το οποίο απομυζούν οι μέλισσες.

koutsoupia2

Είναι φυλλοβόλο δέντρο που δεν έχει μεγάλες απαιτήσεις και οι περισσότεροι φυτεύουν για αισθητικούς λόγους. Παλιότερα πίστευαν ότι στην κουτσουπιά κρεμάστηκε ο Ιούδας γι αυτό και την αποκαλούσαν και δένδρο του Ιούδα.

Η διμορφοθήκη

Η διμορφοθήκη είναι ένα είδος μαργαρίτας το οποίο έχει πολύ μεγάλη δειάρκεια ανθοφορίας, από τον Φεβρουάριο-Μάρτιο μέχρι τον Σεπτέμβριο και μπορεί και παραπάνω. Είναι πολυετές ποώδες φυτό το οποίο όμως μετά την δεύτερη χρονιά γεράζει και βγάζει λιγότερα άνθη. Επίσης έχει μέτρια ανθεκτικότητα και δεν αντέχει στον παγετό. Αυτό στη φωτογραφία είναι ένα απ’ τα ελάχιστα που μας έμειναν μετά τον βαρύ χειμώνα. Είναι φυτό με μελισσοκομικό ενδιαφέρον καθώς δίνει κυρίως γύρη.

P1040832

Αλλαντίαση: Αλήθειες και μύθοι

Το μέλι υπάρχει πιθανότητα να περιέχει σπόρια του κλωστριδίου της αλλαντίασης (Clostridium botulinum) τα οποία μπορούν να αναπτυχθούν στον εντερικό σωλήνα βρεφών ηλικίας μικρότερης του ενός έτους, παράγοντας τοξίνες οι οποίες επηρεάζουν τις νευρικές απολήξεις και προκαλούν παράλυση μέσω της παρεμπόδισης της απελευθέρωσης των απαραίτητων νευροδιαβιβαστών ενώ μπορούν να επιφέρουν ακόμα και τον θάνατο. Το βακτηρίδιο της αλλαντίασης βρίσκεται παντού στο περιβάλλον, στο χώμα, στο νερό, στα μικροσωματίδια του αέρα αλλά και σε άλλες τροφές. Δεν είναι ακόμα γνωστό πόσα σπόρια χρειάζεται να καταναλωθούν για να εκδηλωθεί ο βρεφικός βοτουλισμός ή γιατί κάποια μόνο βρέφη αρρωσταίνουν και κάποια άλλα όχι. Ο σπόρος του κλωστριδίου της αλλαντίασης μπορεί να επιβιώσει στο μέλι αλλά δεν μπορεί να πολλαπλασιαστεί η να παράγει τοξίνες, λόγω των ανασταλτικών ιδιοτήτων του μελιού. Ωστόσο αν ο σπόρος φτάσει στο βρεφικό έντερο οι σπόροι αυτοί μπορεί να αναπτυχθούν.

Σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσιεύσεις τα τελευταία 10 χρόνια αναφέρθηκαν παγκοσμίως 650 περιπτώσεις αλλαντίασης απ’ τις οποίες το 25% οφειλόταν στο μέλι. Στην ΕΕ από το 1978 που έγινε η πρώτη αναφορά έχουν αναφερθεί 49 περιπτώσεις. Ενώ από δείγματα μελιού που εξετάστηκαν στις ΗΠΑ βρέθηκε ότι το 10% περιείχε σπόρια, στην Ιαπωνία 8,5% και στην Ιταλία 6,5%.

Δεν είμαστε ακόμα σε θέση να γνωρίζουμε αν τα σπόρια είναι συστατικά του νέκταρος, ή εάν βρίσκονται τυχαία στο άνθος. Επίσης δεν υπάρχει επίσημη έρευνα για το αν τα Ελληνικά μέλια περιέχουν σπόρια αλλαντίασης, σε ποια συχνότητα και ποιου τύπου (υπάρχουν 6 διαφορετικοί τύποι αλλαντίασης). Τα τελευταία χρόνια ακούγονται κάποιες απόψεις ότι το φυσικό μέλι που δεν έχει υποστεί καμία επεξεργασία είναι εντελώς ακίνδυνο για τα βρέφη υπονοώντας ότι η αλλαντίαση μολύνει το μέλι στο στάδιο της επεξεργασίας του. Αυτές οι απόψεις στερούνται επιστημονικής τεκμηρίωσης και δεν πρέπει να ακούγονται από μελισσοκόμους.

Μέχρι λοιπόν να διερευνηθεί το θέμα περαιτέρω και να έχουμε μια επίσημη επιστημονική άποψη επί του θέματος, είναι προτιμότερο να μην δίνετε μέλι σε βρέφη ηλικίας μικρότερης του ενός έτους. Η αλλαντίαση είναι μία πολύ σπάνια ασθένεια μεν, αλλά πιθανή και σοβαρή. Το μέλι είναι εντελώς αβλαβές για παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας λόγω της ωρίμανσης του εντέρου.

Η ρόκα

Στον κήπο είχαμε φυτέψει μεταξύ άλλων και ρόκα (Eruca sativa). Είναι ένα αρωματικό χορταρικό, που χρησιμοποιείται κυρίως σε σαλάτες, ιθαγενές της Ευρώπης κοινό στην Ελλάδα. Θεωρείται φυτό με μελισσοκομική αξία (Γενναδίου, 1959). Οι περισσότεροι μελισσοκόμοι το αγνοούν αυτό. Όχι άδικα καθώς στη σχετική βιβλιογραφία σπανίως αναφέρεται.

P1040871πατήστε στη φωτογραφία για να την δείτε σε μεγαλύτερη ανάλυση

Οι μέλισσες την εντόπισαν και δεν άφησαν την ευκαιρία. Οι αρχαίοι θεωρούσαν τη ρόκα αφροδισιακό χόρτο.  Έχει φαρμακευτικές ιδιότητες καθώς από τους σπόρους του φυτού λαμβάνεται ένα έλαιο το οποίο καταπολεμά τη βρογχίτιδα.

P1040872πατήστε στη φωτογραφία για να την δείτε σε μεγαλύτερη ανάλυση