Πριν από περίπου 25 χρόνια έγιναν προσπάθειες ώστε κάποια Ελληνικά μέλια να πάρουν έγκριση ΠΟΠ. Διάφοροι Σύλλογοι αλλά και ιδιώτες κατέθεσαν αιτήσεις για συγκεκριμένους τύπους μελιού, όμως από αυτούς, μόνο το μέλι Ελάτης-Μαινάλου -Βανίλια κατάφερε να πάρει έγκριση.
Η αλήθεια είναι ότι κάποιες αιτήσεις, όπως π.χ. για το Πευκόμελο Ελλάδας που είχε καταθέσει η Κοινοπραξία Μελ/κών Συνεταιρισμών Βόρειας Ελλάδας, απορρίφθηκαν γιατί ήταν πολύ γενικές. Υπάρχουν μεγάλες διαφοροποιήσεις από περιοχή σε περιοχή και ήταν αδύνατος ο καθορισμός μοναδικών χαρακτηριστικών ώστε να πάρει ένδειξη ΠΟΠ. Όμως κάποιες άλλες ποικιλίες όπως για παράδειγμα η πευκοσουσούρα Ζερβοχωρίων ή το θυμαρίσιο μέλι Κρήτης μπορούσαν να πάρουν έγκριση, κάτι που όμως δεν έγινε.
Η δικαιολογία του Τμήματος Μελισσοκομίας του Υπουργείου Γεωργίας ήταν ότι απέρριψε ή δεν προώθησε τις άλλες αιτήσεις διότι παρουσίασαν πολλές ατέλειες. Χαρακτηριστικό της τότε απλής και ταχύτατης διαδικασίας είναι ότι μεταξύ υποβολής αιτήσεως για το ΠΟΠ ελάτης (30-12-1993) και δημοσίευσης της απόφασης για αναγνώριση του μελιού ΠΟΠ στη επίσημη εφημερίδα του κράτους (ΦΕΚ16/14-1-1994) μεσολάβησαν μόλις 15 ημέρες συμπεριλαμβανομένων των γιορτών και των αργιών!!!.
Ας επιστρέψουμε όμως στην περίπτωση του μελιού Ελάτης-Μαινάλου -Βανίλιας. Παρά το γεγονός ότι πήρε έγκριση αποδείχτηκε εκ των υστέρων ότι υπήρξαν πολλά λάθη και τραγελαφικές παραλείψεις που ουσιαστικά απαγόρευαν την πώληση του(!). Οι αδελφοί Μαραγκού που είχαν καταθέσει την αίτηση εξαφανίστηκαν (ίσως απεβίωσαν οι άνθρωποι) και έτσι κανείς δεν θεωρούνταν αρμόδιος να κάνει ας πούμε κάποια ένσταση…
Η επιστολή του καθηγητή του ΑΠΘ κ. Ανδρέα Θρασυβούλου στο Υπουργείο το 1994 μέσω της οποίας τονίζει τα λάθη και τις παραλείψεις για το μέλι Ελάτης-Μαινάλου -Βανίλια.
Συγκεκριμένα για το μέλι Ελάτης-Μαινάλου -Βανίλια:
- α) Στην έγκριση αναγράφεται ότι έχει καλή γεύση και ξεχωριστή εμφάνιση λόγω της βανίλιας που περιέχει. Η φράση αυτή είναι λανθασμένη γιατί το μέλι ελάτης δεν περιέχει βανίλια αλλά έχει την εμφάνιση της βανίλιας.
- β) Αναφέρεται ότι προέρχεται σε ποσοστό 80% από έλατο και 20% από άνθη. Η αναφορά αυτή είναι λανθασμένη γιατί το ποσοστό ανάμιξης ελάτης και άνθους αφενός δεν μπορεί να υπολογιστεί και αφετέρου αποκλείει το αμιγές μέλι Ελάτης.
- γ) Έχει εγκριθεί ως μέλι ΠΟΠ Ελάτης Μαινάλου Βανίλιας ενώ οι προδιαγραφές του στο ΦΕΚ λανθασμένα αναφέρονται στα οργανοληπτικά και χημικά χαρ/κά του μελιού Ελάτης Μαινάλου–Βυτίνας.
- δ) Η υγρασία του μελιού ΠΟΠ που εγκρίθηκε θα πρέπει να είναι από 14,0% έως 15,5%. Όμως η υγρασία στο ελατήσιο μέλι Μαινάλου κυμαίνεται από 13% έως 17% και τα στενά όρια υγρασίας που ορίστηκαν δημιουργούν δυσκολίες στη διακίνηση του προϊόντος και μπελάδες στον αγορανομικό έλεγχό του.
- ε) Σύμφωνα με τις εγκεκριμένες προδιαγραφές η «φαινομένη ζαχαρόζη του μελιού Ελάτης Μαινάλου Βανίλιας θα πρέπει να είναι άνω του 10% με όριο από 8 έως 18%». Πέραν από την ανακολουθία (άνω του 10% με όριο από 8 έως 18%) η φαινομένη ζαχαρόζη ως κριτήριο του μελιού, έχει καταργηθεί πια και αντικατασταθεί με τη σουκρόζη, με όριο κάτω από 5%.
Τότε ο κ. Ανδρέας Θρασυβούλου από το ΑΠΘ αφού διαπίστωσε αυτά τα λάθη έστειλε επιστολή στον τότε Υπουργό Γεωργίας κ. Φλώρο Κωνσταντίνου με ημερομηνία 7/6/1994, τονίζοντας τις λανθασμένες προδιαγραφές και προειδοποιώντας ότι μόνο προβλήματα μπορεί να δημιουργήσει στον Έλληνα μελισσοκόμο και ότι είναι απαγορευτική για τη διακίνηση του ελατήσιου μελιού. Η επιστολή δημοσιεύτηκε και στο περιοδικό Μελισσοκομική Επιθεώρηση την ίδια χρονιά.
Η απάντηση του Υπουργείου 22 χρόνια μετά.
Δεν έλαβε καμία απάντηση από το Υπουργείο, μέχρι τις 10/11/2016, δηλαδή 22 χρόνια μετά τον εντοπισμό του προβλήματος (!!). Με επιστολή του, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, Τμήμα ΠΟΠ/ ΠΓΕ/ΕΠΙΠ και άλλων Συστημάτων ποιότητας ενημέρωσε ότι το μέλι Ελάτης δεν το έχουν κατατάξει καν στην κατηγορία «μέλι» αλλά στην κατηγορία «Λοιπά Προϊόντα» και ότι υπάρχουν προβλήματα στην εμπορία του.
Συμπερασματικά λοιπόν, όχι μόνο χάσαμε την ευκαιρία να εγγράψουμε ως ΠΟΠ τις διακριτές κατηγορίες ελληνικού μελιού σε μια εποχή που ήταν πολύ πιο εύκολο, αλλά και την μοναδική κατηγορία που αναδείξαμε ως χώρα, τη χαρακτηρίσαμε με λανθασμένες προδιαγραφές με αποτέλεσμα να μη συγκαταλέγεται καν στα μέλια, αλλά στα λοιπά προϊόντα!!!
Του κ. Ανδρέα Θρασυβούλου
Εργαστήριο Μελισσοκομίας-Σηροτροφίας
Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
