Το Μέλι στη Διατροφή μας

Ως μέλι ορίζεται το γλυκό προϊόν – τρόφιμο που παράγουν οι μέλισσες όταν συλλέγουν νέκταρ ή άλλους φυσικούς χυμούς (εκκρίσεις) από ζωντανά μέρη φυτών ή εκκρίσεις εντόμων. Το μεταφέρουν στη κυψέλη τους, το εμπλουτίζουν με δικές τους ουσίες που συντελούν στη μετατροπή του, το αποθηκεύουν στις κηρήθρες τους, όπου το ωριμάζουν και στη συνέχεια το σφραγίζουν στεγανοποιώντας το1.

honey-blog

Στο μέλι έχουν ανιχνευτεί πάνω από 180 ουσίες. Τα κυριότερα συστατικά του είναι1:

  • Υδατάνθρακες (σάκχαρα): Το 77-78% του μελιού αποτελείται από υδατάνθρακες, με τη φρουκτόζη και τη γλυκόζη να υπερισχύουν (σε ποσοστό 85-95% του συνόλου των σακχάρων). Τα παραπάνω σάκχαρα είναι υπεύθυνα για τα περισσότερα φυσικά και θρεπτικά χαρακτηριστικά του.
  • Νερό: Αποτελεί σημαντικό συστατικό του μελιού καθώς το ποσοστό του επηρεάζει την αποθήκευση του. Περιεκτικότητα σε νερό πάνω από 18% ελλοχεύει κίνδυνο ζύμωσης.
  • Οξέα: Περιέχει τουλάχιστον 18 οργανικά οξέα τα οποία είναι υπεύθυνα για την οξύτητα του και συμβάλλουν σε μεγάλο βαθμό στην χαρακτηριστική γεύση του.
  • Αμινοξέα: Δεκαεννέα αμινοξέα έχουν αναγνωριστεί στη σύνθεση του όχι όμως σε αξιόλογες  ποσότητες.
  • Ιχνοστοιχεία (μεταλλικά άλατα): Τα σκουρόχρωμα μέλια είναι πλουσιότερα από τα ανοιχτόχρωμα. Στο μέλι συναντάμε: Κάλιο, χλώριο, θείο, ασβέστιο, νάτριο, φώσφορο, μαγνήσιο, πυρίτιο, σίδηρο, μαγγάνιο και χαλκό.
  • Ένζυμα: Ένζυμα όπως η ιμβερτάση και η αμυλάση χρησιμοποιούνται ως μέτρο καθορισμού της ποιότητας του ενώ η γλυκοζοξειδάση μέσω μιας σειράς αντιδράσεων παράγει υπεροξείδιο του υδρογόνου το οποίο προσδίδει στο μέλι αντιβακτηριακή δράση.
  • Βιταμίνες: Θα περιμέναμε το μέλι να είναι πλούσιο σε βιταμίνες αλλά στη πραγματικότητα δε θεωρείται ιδιαίτερα βιταμινούχο. Το μέλι περιέχει κυρίως θειαμίνη, ριβοφλαβίνη, νικοτινικό οξύ, πυριδοξίνη, παντοθενικό οξύ και βιταμίνη C. Οι βιταμίνες αυτές όμως δημιουργούν ευνοϊκές προϋποθέσεις για την απορρόφηση και την αφομοίωση των σακχάρων.
  • Άλλες ουσίες: Διάφορες ουσίες όπως αρωματικές-χρωστικές αλλά και λιπαρά συμβάλλουν και αυτά στη σύστασή του.

Οι Ιδιότητες και τα Οφέλη του Μελιού

  • Βακτηριοστατική δράση2: Δεν ευνοεί την ανάπτυξη  παθογόνων μικροοργανισμών. Αραιωμένο σε νερό εκδηλώνεται καλύτερα η δράση αυτή (προσθήκη μελιού στο τσάι), σύμμαχος στη ξηρότητα του λαιμού, στο συνάχι και γενικά στα κρυολογήματα.  Με την έκθεση του μελιού στο φως αλλά και με παρατεταμένη θέρμανση χάνεται αυτή του η δράση.
  • Σημαντική πηγή ενέργειας: Προσδίδει καλύτερη φυσική απόδοση και αντοχή στην κόπωση, ιδιαίτερα στην επαναλαμβανόμενη προσπάθεια (άσκηση)3 .
  • Καρδιά: Λόγω της περιεκτικότητας του σε γλυκόζη βοηθάει την καρδιά στο έργο της και γενικότερα βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος ακόμα και σε αυτούς που αντιμετωπίζουν πρόβλημα με τη καρδιά τους3.
  • Ιδανικό τρόφιμο για το συκώτι: Η περιεκτικότητα του μελιού σε σάκχαρα αλλά και σε αντιοξειδωτικά τροφοδοτεί και ταυτόχρονα προστατεύει το συκώτι από το οξειδωτικό στρες4.
  • Γαστρεντερικό σύστημα: Βοηθάει σε προβλήματα όπως γαστρίτιδα, δυσκοιλιότητα, έλκος στομάχου και δωδεκαδακτύλου5 και βελτιώνει την αφομοίωση των τροφών.
  • Νευρικό σύστημα: Θεωρείται καταπραϋντικό και θα μπορούσε να θεωρηθεί και ως υπνωτικό6.
  • Οστά: Μελέτες σε ζωικά μοντέλα έδειξαν καλύτερη δέσμευση του ασβεστίου στα οστά7.

Συχνά ακούγεται ότι το μέλι είναι καλό και για άτομα που πάσχουν από διαβήτη. Για αυτή τη δήλωση είναι σχεδόν απίθανο να βρεθεί τεκμηρίωση λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς του σε σάκχαρα. Ωστόσο, είναι καλύτερο από τα προϊόντα που γίνονται με τη ζάχαρη από ζαχαροκάλαμο3.

Σε κάθε περίπτωση  βλέπουμε το μέλι ως μια εξαιρετική τροφή και όχι ως φάρμακο. Άλλωστε αυτό που τελικά κάνει τη διαφορά στην υγεία μας είναι η ποικιλία στη διατροφή μας και οι σωστές επιλογές τροφίμων.

της Φανής Κούτριου, Διαιτολόγου – Διατροφολόγου (medikcal.net)

Βιβλιογραφία

  1. Food and Agriculture Organization (FAO): Value-added products from beekeeping. Chapter 2: http://www.fao.org/docrep/w0076e/w0076e04.htm
  2. Ε. Πατρόζου, Χρ. Βλαχάκη, ∆. Λιόλια, ∆. Βλαχάκης, Ο ρόλος του διαιτολόγου στην πρόληψη των λοιμώξεων, ελληνική επιθεώρηση διαιτολογίας-διατροφής 2010, 1(1), 37-44
  3. Tahereh Eteraf-Oskouei and Moslem Najafi, Traditional and Modern Uses of Natural Honey in Human Diseases, Iran j Basic Med Sci.2013 Jun; 16(6): 731-742
  4. Bulent Kılıcoglu, The ultrastructural research of liver in experimental obstructive jaundice and effect of honey, February 2008 Volume 195, Issue 2, Pages 249-256
  5. Ishan Ullah Khan, Widhi Dubey, Vedprakash Gupta, Medicinal Properties of Honey, International Joyrnal of Pure and Applied Bioscience (5):149-156(2014). ISSN:2320-7051
  6. Mike McInnes, Honey composition with l-alanyl-l-glutamine, United States. Patent Application Publication Mclnnes. Pub. No.: US 2014/0186457 A1 Pub. Date: Jul. 3. 2014
  7. Merlin W. Ariefdjohan, Berdine R. Martin, Pamela J. Lachcik and Connie M. Weaver, Acute and Chronic Effects of Honey and Its Carbohydrate Constituents on Calcium Absorption in Rats, J Argic Chem 2008 23 Apr 23;56(8):2649-54. Doi: 10.1021/jf073357w. Epub 2008 Mar 25.

Τρυγήσαμε μέλι κουμαριάς!

Στις αρχές του φθινοπώρου μεταφέραμε τα μελίσσια μας στις κατάφυτες πλαγιές της οροσειράς της Πίνδου, γύρω από τη λίμνη Πουρναρίου, σε υψόμετρο 450 μέτρων. Ο αρχικός μας στόχος ήταν η ανθοφορία της ερείκης, η οποία όμως ενώ βοήθησε τα μελίσσια να αναπτυχθούν, δεν έδωσε μέλι ώστε να πάρουμε. Μετά τον Οκτώβρη το μόνο φυτό που μπορεί να δώσει μέλι είναι αυτό της κουμαριάς.

koumariaΤο μέλι της κουμαριάς.

Από την κουμαριά προκύπτει ένα σπάνιο και πολύ ιδιαίτερο μέλι με χαρακτηριστική υπόπικρη γεύση, σκουροχάλκινο χρώμα και αρωματικές νότες πικρής καραμέλας. Είναι σπάνιο γιατί η συλλογή του είναι ιδιαίτερα δύσκολη. Δεν εξαρτάται ούτε από τους χειρισμούς του μελισσοκόμου, αλλά ούτε και από τις μέλισσες. Λίγο μετά τη συγκομιδή του κρυσταλλώνει αποκτώντας μια πολύ ξεχωριστή βουτυρένια υφή. Η υπόπικρη γεύση του, στην οποία οφείλει και την διεθνή ονομασία του ως “bitter honey” αποδίδεται στο γλυκοζίδιο αρβουτίνη.

koumaria3Το μελισσοκομείο στη λίμνη Πουρναρίου, στην Πίνδο, απ’ όπου τρυγήσαμε το μέλι της κουμαριάς.

Το μέλι κουμαριάς εμφανίζει υψηλή περιεκτικότητα σε φαινόλες, τανίνες, που έχουν αντισηπτικές ιδιότητες για το ουροποιητικό σύστημα και έντονη αντιοξειδωτική δράση η οποία έχει αποδοθεί στις υψηλές συγκεντρώσεις 2,5-υδροξυφαινυλαοξικό οξύ (homogentisic acid). Οι θερμίδες που εμπεριέχει το μέλι κουμαριάς είναι λιγότερες από τα άλλα μέλια λόγω του χαμηλού ποσοστού γλυκόζης και φρουκτόζης και έτσι συνίσταται σε περιπτώσεις δίαιτας. Το συγκεκριμένο μέλι χρησιμοποιείται στο εξωτερικό από μεγάλους σεφ για τη δημιουργία γκουρμέ πιάτων, καθώς συνδυάζοντας την υπόπικρη γεύση του αναδεικνύουν τις αντιθέσεις.

koumaria1Το μελισσοκομείο στη λίμνη Πουρναρίου, στην Πίνδο, απ’ όπου τρυγήσαμε το μέλι της κουμαριάς.

Μπορείτε να κρατήσετε σε μια “ημικρυσταλλωμένη” κατάσταση το μέλι, αφήνοντάς το κοντά στο καλοριφέρ ή δίπλα στο τζάκι. Έτσι θα του δώσετε μια μοναδική κρεμώδη υφή στην οποία μπορείτε να βουτήξετε ώριμα και παλαιωμένα κίτρινα τυριά, αναδεικνύοντας την δυναμική της αντίθεσης των γεύσεων. Επίσης μπορείτε να δοκιμάσετε την κουμαριά σε αφέψημα φασκόμηλου, το οποίο είναι και αυτό πικρό, ώστε να διαπιστώσετε την αρμονία των δύο γεύσεων. Τέλος το μέλι κουμαριάς είναι εκπληκτικό όταν συνδυαστεί με φρέσκια γύρη στο γιαούρτι.

Δοκιμάστε το!

Ο πόλεμος του μελιού. Οι σκοτεινές πτυχές της βιομηχανίας μελιού πίσω απ’ το Manuka!

Η παγκόσμια «τρέλα» για το Manuka έχει οδηγήσει σε ένα ανελέητο τυχοδιωκτισμό που έχει βγει εκτός ελέγχου. Μαζικές δηλητηριάσεις μελισσών, κλοπές, βανδαλισμοί μέχρι και ξυλοδαρμοί για τον «υγρό χρυσό»!

manuka1Ο David Yanke στο μελισσοκομείο του.

Ο David Yanke και η Rachel Kearney πηγαίνοντας μία μέρα στο μελισσοκομείο τους βρήκαν τις εκατοντάδες χιλιάδες μέλισσες τους, απ’ τις 300 κυψέλες που διατηρούσαν, νεκρές μυστηριωδώς. Για τους δύο μελισσοκόμους η αιτία θανάτου ήταν προφανής: δηλητηρίαση που προήλθε από ανθρώπινη παρέμβαση. «Είναι ένας εφιάλτης, δεν αισθάνομαι ασφαλής πια», λέει η Kearney καθώς κάθεται στο τραπέζι της κουζίνας της, στο αγρόκτημα της οικογένειάς της, 40 χιλιόμετρα ανατολικά του Northland της Kaitaia. «Αυτή η κατάσταση μου έχει δημιουργήσει μετατραυματικό στρες».

Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει, καμία επίσημη απόφαση σχετικά με το τι οδήγησε στην εξαφάνιση των μελισσών, ωστόσο η κυβέρνηση βρίσκεται σε κατάσταση επιφυλακής. Για τους άτυχους όμως μελισσοκόμους και πολλούς άλλους συναδέλφους τους δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η μαζική θανάτωση των μελισσών είναι απλώς η τελευταία πράξη βίας στην ολοένα αυξανόμενη βιομηχανία μελιού Manuka.

Πέρυσι παράχθηκαν περίπου 20.000 τόνοι αυτού του είδους μελιού, το οποίο είναι γνωστό για τις φαρμακευτικές του ιδιότητες, το οποίο αποτελεί ρεκόρ, ενώ η αύξηση απ’ το προηγούμενο έτος ήταν της τάξης του 15%, με την τιμή του να αγγίζει τα 25 ευρώ το κιλό και την παγκόσμια ζήτηση στα ύψη.

manuka2

Μετά τις κλοπές κυψελών, τους βανδαλισμούς και τις δηλητηριάσεις που έχουν μπει στο ημερήσιο πρόγραμμα των μελισσοκόμων, άρχισαν να αναφέρονται και περιπτώσεις απειλών αλλά και ξυλοδαρμών, οι οποίες οδήγησαν τους ντόπιους μελισσοκόμους στο να επισκέπτονται τα απομακρυσμένα μελισσοκομεία τους κατά ομάδες, καθώς δεν νιώθουν ασφαλείς πια.

Το Manuka είναι ένα ενδημικό φυτό της Νέας Ζηλανδίας με μικρά λευκά και ροζ άνθη το οποίο μάλιστα κάποτε αποτελούσε ζιζάνιο των καλλιεργειών και το οποίο είχε χρησιμοποιηθεί παραδοσιακά από τη φυλή των ιθαγενών Μαορί, για πολλές γενιές, ως παραδοσιακή θεραπεία για κοινές ασθένειες του χειμώνα. Το μέλι που παράγεται από μέλισσες που τρέφονται από αυτά τα λουλούδια εκτιμάται ιδιαίτερα για την υψηλή περιεκτικότητα σε φυσικά ένζυμα με αντιβακτηριδιακές ιδιότητες.

manuka3Πανοραμική άποψη του Matai Bay στη Νέα Ζηλανδία, το οποίο θεωρείται το κέντρο παραγωγής του μελιού Manuka.

Η τοποθέτηση κυψελών σε περιοχές που ευδοκιμεί το φυτό αυτό, μπορεί να τριπλασιάσει την αξία του μελιού για τους μελισσοκόμους δημιουργώντας ένα πυρετό ανάλογο με αυτόν του κυνηγιού του χρυσού. Κατά τα τελευταία πέντε χρόνια η βιομηχανία της μελισσοκομίας στη Νέα Ζηλανδία ανταποκρίθηκε στην αχαλίνωτη διεθνή ζήτηση για το μοναδικό αυτό προϊόν, διπλασιάζοντας ουσιαστικά την παραγωγή της, εισάγοντας μάλιστα μελισσοκόμους από άλλες χώρες. Έχει δημοσιευτεί σχετική αγγελία και στην Ελλάδα…

Το γεγονός αυτό έχει κάνει τον Yanke κάπως επιφυλακτικό. Για δεκαετίες ήταν ο μόνος εγγεγραμμένος μελισσοκόμος σε ακτίνα 5 χιλιομέτρων. Τώρα βρίσκονται εκεί άλλοι 56 και αυτό έχει επίπτωση και στην υγεία των μελισσών καθώς ο ανταγωνισμός μετακυλίεται στις πηγές τροφίμων τους οι οποίες λιγοστεύουν. Πλέον η συμπληρωματική τροφή με σιρόπι ζάχαρης, που παλαιότερα χρησιμοποιούνταν σπάνια έχει γίνει αναγκαία για την επιβίωση τους.

manuka4Ο David Yanke επιθεωρεί τα μελίσσια του.

Μόλις μερικούς μήνες μετά τη μαζική δηλητηρίαση των μελισσών τους, ξεκίνησαν οι επιδρομές στο αγρόκτημά τους, μέσα στη νύχτα. Το ζευγάρι των μελισσοκόμων έχει στα χέρια του υλικό από τις κάμερες που τοποθέτησαν μετά τη δηλητηρίαση, αλλά η τακτική του εκφοβισμού έχει κάνει τη δουλειά της. «Θέλουμε να βγούμε από τη βιομηχανία», λέει ο Yanke «Θέλουμε να βγούμε πριν τα πράγματα γίνουν χειρότερα

Ο Bruce Robertson, διευθύνων σύμβουλος της Haines Apiaries στην Kaitaia, κατανοεί τις πιέσεις που έχουν φέρει τα πάνω κάτω στη μελισσοκομία της Νέας Ζηλανδίας και δηλώνει συγκλονισμένος. Παρά το γεγονός ότι το μέλι Manuka συλλέγονταν για χρόνια από τους Μαορί, ο κλάδος της μελισσοκομίας ήταν επιφυλακτικός για το συγκεκριμένο προϊόν, καθώς είναι δύσκολη η συλλογή του, το φυτό έχει πολύ μικρή περίοδο άνθισης και έχει και σχετικά πικρή γεύση. «Ξεκίνησα να δουλεύω με το Manuka όταν ακόμα η τιμή του ήταν στα 6 ευρώ. Μάλιστα πιστεύαμε ότι ήταν μια απίστευτη τιμή!» θυμάται ο Robertson.

Ο Robertson διαθέτει 3000 κυψέλες και κατά τα τελευταία πέντε χρόνια δέχτηκε βανδαλισμούς, κλοπές αλλά και δηλητηριάσεις που έφτασαν και σε εβδομαδιαία βάση. Αφού τοποθέτησαν κάμερες σε στοχευμένα σημεία παρατήρησαν ότι οι κλέφτες τις βρήκαν και τις συνέτριψαν. Έτσι τώρα ο Robertson έχει δημιουργήσει ένα σύστημα με διπλές κάμερες, μία που καταγράφει τις κυψέλες του και μία που καταγράφει την κάμερα που καταγράφει τις κυψέλες του…

manuka7Άνθος του φυτού Manuka το οποίο προσελκύει τις μέλισσες αλλά και τους μελισσοκόμους…

«Ο κανόνας ήταν: κανένας άλλος μελισσοκόμος δεν μπορεί να έρθει σε απόσταση ενός χιλιομέτρου από εκεί που έχεις το μελισσοκομείο σου.» λέει ο Robertson. «Αυτές οι εποχές έχουν περάσει ανεπιστρεπτί. Πλέον υπάρχουν μελισσοκόμοι που έρχονται μέχρι και 200 μέτρα κοντά.» Η Haines Apiaries ιδρύθηκε το 1948 και έχει το παλαιότερο μελισσοκομείο στο Northland, αλλά σύμφωνα με τον Robertson καταγράφει απώλειες παρά τον πυρετό για τον «υγρό χρυσό».

Η τοποθέτηση GPS στις κυψέλες είναι μια επιλογή που μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά για τις κλοπές, αλλά είναι μια πολύ ακριβή λύση, δεδομένου ότι πρέπει να μπει αν όχι σε όλες τις κυψέλες, σε αρκετές, δειγματοληπτικά. Επίσης είναι δύσκολο να κρυφτεί στις ξύλινες κατασκευές και λειτουργούν μόνο αν ο ιδιοκτήτης τους έχει κινητό τηλέφωνο με πρόσβαση στο internet, η οποία συχνά παρουσιάζει προβλήματα στο Northland.

manuka5Καρέ από την επιδρομή στις κυψέλες των David Yanke και Rachel Kearney στο Northland στη Νέα Ζηλανδία.

Οι μελισσοκόμοι βρίσκονται σε απόγνωση και έχουν αρχίσει να ζωγραφίζουν με διακριτικά τα μελίσσια τους, ενώ τα σφραγίζουν με μοναδικούς  κωδικούς τρέφοντας την ελπίδα ότι μπορεί να τα ξαναβρούν, αλλά και αυτοί οι τρόποι πρακτικά δεν χρησιμεύουν σε τίποτα. Έως τον Ιούνιο, η αστυνομία της Νέας Ζηλανδίας έλαβε 200 αναφορές για κλοπές κυψελών ή και μελιού από αποθήκες, οι οποίες στο μεγαλύτερο μέρος τους αφορούσαν το Manuka και τις περιοχές με μεγάλο συνωστισμό μελισσοκομείων όπως το Northland και το κεντρικό Otago.

Από την αστυνομία δήλωσαν ότι σε συνεργασία με τους φορείς του κλάδου εργάζονται για την αντιμετώπιση των κρουσμάτων αυτών με μια εθνική βάση δεδομένων συλλογής πληροφοριών. «Οι ελλιπείς πληροφορίες  εμποδίζουν την πλήρη κατανόηση του μεγέθους του προβλήματος» λέει ο Macmillan. Πολλοί όμως απογοητευμένοι μελισσοκόμοι έχουν αρχίσει να παίρνουν την κατάσταση στα χέρια τους…

manuka6

Για το ζευγάρι των μελισσοκόμων όμως η εκδίκηση δεν ήταν ποτέ επιλογή. Νιώθουν περισσότερο θλίψη παρά οργή. Ενημέρωσαν το υπουργείο για τη μαζική δηλητηρίαση και η απάντηση που έλαβαν ήταν ότι μετά από εξέταση των νεκρών μελισσών τους διαπιστώθηκε μεν εσκεμμένη δηλητηρίαση, αλλά δεν έγινε δυνατή η εξακρίβωση της ουσίας που χρησιμοποιήθηκε. Υπάρχουν τουλάχιστον 100 ουσίες στο εμπόριο που μπορούν να γίνουν τοξικές για τις μέλισσες. Για τους δύο μελισσοκόμους οι υποψίες στρέφονται σε κάποια συγκεκριμένα δηλητήρια, η αποκάλυψη των οποίων ίσως μπορούσε να οδηγήσει στους δράστες αλλά το κόστος των δοκιμών στο πανεπιστημιακό εργαστήριο είναι δυσβάσταχτο γι αυτούς. Πάντως και τα δύο δηλητήρια που υποψιάζονται είναι φθηνά και εύκολο να τα αγοράσει κανείς στη Νέα Ζηλανδία. Απ’ την άλλη έχουν σοβαρά παράπονα από τον τρόπο που η αστυνομία έχει χειριστεί την υπόθεση χαρακτηρίζοντάς την αρκετά χαλαρή.

Εκατό χιλιόμετρα μακριά απ’ το αγρόκτημα του David και της Rachel ο μελισσοκόμος Lindsay μαθαίνει για το νέο κρούσμα μαζικής δηλητηρίασης. Το περιστατικό τον ταράσσει καθώς θεωρεί ότι σηματοδοτεί ένα σημείο καμπής από τις συνηθισμένες μικρές πράξεις δολιοφθοράς σε κάτι πιο σκοτεινό. Το κύμα εγκληματικότητας που δημιούργησε το κυνήγι του μελιού Manuka έχει απογοητεύσει αυτόν αλλά και τον πατέρα του Bill, ο οποίος θυμάται τη μελισσοκομία ως ένα ευγενές επάγγελμα

manuka8Ο Lindsay και ο Bill στο Northland στη Νέα Ζηλανδία.

Σήμερα ο Bill προτιμά να ασχολείται με την αγγειοπλαστική και τον λαχανόκηπο του, παρά με τις 200 κυψέλες τους. Μετά τους βανδαλισμούς τις δηλητηριάσεις και τις δολιοφθορές δεν θέλει να ασχολείται με τη μελισσοκομία. «Νιώθω τόσο άσχημα για τους μελισσοκόμους, σήμερα», λέει ο Bill, ο οποίος επέστρεψε από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο με μόνη φιλοδοξία να δημιουργήσει ένα μελισσοκομείο και να ζήσει ήρεμα. «Τα πράγματα είναι τόσο άσχημα πια, που η μαγεία του να είσαι μελισσοκόμος χάθηκε…»

πηγή: The Guardian (Μετάφραση: Στράτος Σαραντουλάκης – Ορεινό Μέλι)
Φωτογραφίες: Jessie Casson

Μέλι, το θαυματουργό

Το μέλι παράγεται από το νέκταρ που συλλέγουν οι μέλισσες από τα άνθη (ανθόμελο) και τις μελιτώδεις εκκρίσεις δασικών φυτών. Στην Ελλάδα τα βασικά του είδη είναι το θυμαρίσιο, το πευκόμελο, το ερεικόμελο, το βαμβακόμελο, της ελάτης, της καστανιάς, της βελανιδιάς, των εσπεριδοειδών και του ηλίανθου. Η αξία του ήταν αναγνωρισμένη από την αρχαιότητα. Για τους αρχαίους Έλληνες το μέλι αποτελούσε είδος κατανάλωσης, αλλά και προσφοράς στους θεούς, προκειμένου να εξασφαλιστεί η εύνοιά τους. Λόγω της πλούσιας χλωρίδας, το ελληνικό μέλι ποιοτικά και γευστικά συγκαταλέγεται στα καλύτερα παγκοσμίως.

aa

Η διατροφική του αξία
Είναι πλούσιο σε υδατάνθρακες (γλυκόζη και φρουκτόζη), ενώ περιέχει πρωτεΐνες, βιταμίνες του συμπλέγματος Β, αμινοξέα, ένζυμα, ιχνοστοιχεία (ασβέστιο, χαλκό, σίδηρο, μαγνήσιο, φώσφορο, κάλιο, ψευδάργυρο) και νερό. Όσον αφορά τη θερμιδική του αξία, μία κουταλιά, που ισοδυναμεί με περίπου 21 γρ., δίνει κατά Μ.Ο. 64 θερμίδες, ενώ η αντίστοιχη ποσότητα ζάχαρης έχει 84 θερμίδες. Σε κάθε περίπτωση, οι ειδικοί συμβουλεύουν να προτιμούμε το μέλι αντί για τη ζάχαρη.

Πώς μας ωφελεί
*Ιαματικό: Η θεραπευτική του δράση οφείλεται στην πλούσια περιεκτικότητά του σε φλαβονοειδή και φαινολικό οξύ. Έρευνα έχει δείξει ότι η ημερήσια κατανάλωση μελιού μειώνει τη διάρκεια του κοινού κρυολογήματος κατά δύο 24ωρα.
*Επουλωτικό: Έχει διαπιστωθεί ότι επιταχύνει την επούλωση των πληγών, ενώ δεν ευνοεί την ανάπτυξη μικροοργανισμών. Η ιδιότητα αυτή αποδίδεται στο γεγονός ότι είναι υγροσκοπικό, δηλαδή «ρουφάει» την υγρασία από τα μικρόβια, με αποτέλεσμα να τα αφυδατώνει και να τα σκοτώνει.
* Τονωτικό: Περιέχει απλούς υδατάνθρακες (γλυκόζη, φρουκτόζη), που παρέχουν άμεσα ενέργεια στον οργανισμό μας, ενώ παράλληλα ωφελούν τη μνήμη.
* Αφροδισιακό: Επειδή είναι πλούσιο σε αντιοξειδωτικά στοιχεία, τα οποία συμβάλλουν στην καλή κυκλοφορία του αίματος, θεωρείται τροφή που αυξάνει την ερωτική επιθυμία. Τα καρύδια με μέλι, άλλωστε, έχουν τη φήμη του καλύτερου αφροδισιακού.
* Καλλυντικό: Λόγω της υψηλής θρεπτικής του αξίας και της ιδιότητάς του να απορροφά και να διατηρεί νερό στα μόριά του, το μέλι θεωρείται εξαιρετική τροφή για το δέρμα και ειδικά για τις ξηρές και αφυδατωμένες επιδερμίδες. Επιπλέον, τα αντιοξειδωτικά του συστατικά καταπολεμούν τις ελεύθερες ρίζες, οι οποίες, μεταξύ άλλων, ευθύνονται για την πρόωρη γήρανση.
Προσοχή: Όσοι υποφέρουν από διαπιστωμένη αλλεργία σε διάφορα είδη γύρης, θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί με το ανθόμελο.

Όταν «ζαχαρώνει»
Η κρυστάλλωση των γλυκαντικών ουσιών είναι χαρακτηριστικό του ανθόμελου και δηλώνει αγνότητα. Πρόκειται για μια φυσική διαδικασία που σχετίζεται με την αναλογία φρουκτόζης και γλυκόζης στη σύνθεσή του. Τα μέλια που «ζαχαρώνουν» γρήγορα (1-3 μήνες) είναι της πορτοκαλιάς, του βαμβακιού, της ερείκης και του ηλίανθου, μεγαλύτερο χρόνο (8-18 μήνες) χρειάζονται της καστανιάς και του θυμαριού, ενώ της ελάτης και το πευκόμελο δεν κρυσταλλώνουν, λόγω της χαμηλής περιεκτικότητάς τους σε γλυκόζη. Για να ρευστοποιήσουμε το μέλι, αρκεί να το λιώσουμε σε μπεν μαρί, σε θερμοκρασία που δεν θα υπερβαίνει τους 45-50° C. Η σωστή διατήρησή του επιβάλλει την αποθήκευσή του σε γυάλινο ή μεταλλικό δοχείο, εκτός ψυγείου, σε χώρο δροσερό και σκοτεινό.

aa

Στην κουζίνα
Εκτός από την παρασκευή γλυκών, το μέλι χρησιμοποιείται και στη μαγειρική και συνηθέστερα σε σάλτσες για κρέατα και θαλασσινά ή σε ντρέσινγκ για σαλάτες (π.χ. μαζί με μουστάρδα ή πορτοκάλι). Χρησιμοποιείται, επίσης, στα οινοπνευματώδη ποτά, όπως στο ρακόμελο.

Ακατάλληλο για τα βρέφη
Οι παιδίατροι απαγορεύουν την κατανάλωσή του από βρέφη που δεν έχουν συμπληρώσει τον πρώτο χρόνο ζωής τους, διότι υπάρχει ο κίνδυνος να πάθουν αλλαντίαση, μια τοξική δηλητηρίαση που οφείλεται σε ένα βακτήριο στο μέλι. Το βακτήριο αυτό αναπτύσσεται στο ανώριμο ακόμη γαστρεντερικό σύστημα του μωρού και αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα μπορεί να οδηγήσει στον θάνατο. (περισσότερα για την αλλαντίαση εδώ)

Τα γιατροσόφια της γιαγιάς
Κρυολόγημα: Για τον βήχα φτιάχνουμε φυσικό αντιμικροβιακό σιρόπι με λεμόνι και μέλι, που μαλακώνει τον λαιμό και σταματά το ενοχλητικό γαργάλημα. Σε ένα κατσαρολάκι με λίγο νερό, βράζουμε ένα λεμόνι με τη φλούδα του για περίπου 5΄. Κατόπιν, το βγάζουμε, το κόβουμε στη μέση και το στύβουμε. Όσο είναι ακόμα ζεστό, διαλύουμε στον χυμό του
3 κουταλιές μέλι, ανακατεύουμε καλά και το πίνουμε σε 2 δόσεις μέσα στην ημέρα.
Δυνατά και λαμπερά μαλλιά: Σε 4 φλιτζάνια ζεστό νερό, διαλύουμε 1 φλιτζανάκι μέλι και αφού λουστούμε κανονικά με το σαμπουάν μας και στεγνώσουμε ελαφρά τα μαλλιά με μια πετσέτα, απλώνουμε πάνω τους το διάλυμα του μελιού. Το αφήνουμε να δράσει για 10-15΄ και κατόπιν ξεβγάζουμε με άφθονο νερό. Επαναλαμβάνουμε ύστερα από κάθε λούσιμο για όσο διάστημα χρειαστεί.
Οστεοπόρωση: Πίνουμε πρωί και βράδυ, κατά προτίμηση ενδιάμεσα από τα γεύματα, ένα ποτήρι νερό στο οποίο έχουμε διαλύσει 2 κουταλάκια μηλόξιδο και 1 κουταλιά μέλι. Το ξίδι διευκολύνει την απορρόφηση του ασβεστίου από τον οργανισμό, ενώ το μέλι, εκτός από όλες τις άλλες δυναμωτικές ουσίες που παρέχει, περιέχει και ασβέστιο (4 mg/100 γρ.).

ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ τον κ. ΧΑΡΗ ΔΗΜΟΣΘΕΝΟΠΟΥΛΟ, MMedSci. SRD, κλινικό διαιτολόγο-βιολόγο, προϊστάμενο του Διαιτολογικού Τμήματος στο Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών «Λαϊκό» και μέλος του Δ.Σ. της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας (www.dimosthenopoulos.gr), την κ. ΓΙΑΝΝΑ ΠΕΡΓΑΝΤΑ, φαρμακοποιό (www.perganda.gr), και την οικογένεια ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗ, επαγγελματίες παραγωγούς μελιού.

πηγή: vita.gr

HangOver: Το μέλι θα σας βοηθήσει να το ξεπεράσετε!

Ολοι το έχουμε περάσει. Είναι το γνωστό hangover ή αλλιώς κόλαση. Δυστυχώς ένα τρελό βράδυ γλεντιού, το πληρώνουμε ακριβά. Είναι γνωστό ότι το πιο σημαντικό είναι η πρόληψη: μην πίνεις νηστικός, μην πίνεις γρήγορα, μην ανακατεύεις τα ποτά, πιες πολύ νερό κ.λπ. Ελα όμως που μερικές φορές έχεις απλώς πιει πολύ και ο οργανισμός δεν έχει προλάβει να επεξεργαστεί όλο το αλκοόλ που έχεις καταναλώσει, με αποτέλεσμα να διαμαρτύρεται έντονα. Το θέμα τώρα είναι να ξεπεράσεις όσο πιο ανώδυνα γίνεται αυτήν την κατάσταση. Η αλήθεια είναι ότι ο χρόνος είναι η καλύτερη θεραπεία, αλλά δοκίμασε αυτές τις συνταγές, που μπορεί να σε ανακουφίσουν από τα συμπτώματα.

smothie

Το πρώτο γεύμα
Συχνά είναι και το πιο δύσκολο. Καταρχήν, αν δεν μπορείς να φας, κάτσε όπως είσαι στο κρεβάτι και κοιμήσου μερικές ώρες.  Αν τώρα κατάφερες να σηκωθείς, θες να πιεις καφέ. Δοκίμασε όμως να πιεις λίγο νερό πρώτα και μετά πολύ μικρές ποσότητες καφέ. Η καφεΐνη σε μικρές δόσεις μπορεί να βοηθήσει τον πονοκέφαλο, αλλά σε μεγάλες ποσότητες απλώς θα σε ρίξει.

Τι θα φας
Πολλοί πιστεύουν ότι το φαγητό απορροφά όλο το αλκοόλ που έχεις πιει. Απλώς βοηθά στην πιο γρήγορη επεξεργασία του αλκοόλ.

Συνδύασε πρωτεΐνη και υδατάνθρακες
Το αυγό είναι άριστη πηγή αμινοξέων, τα οποία είναι απαραίτητα για τη λειτουργία του συκωτιού, απ’ όπου περνάει το αλκοόλ.

Το άμυλο από το ψωμί
Βοηθά το στομάχι να ηρεμήσει. Είναι πλούσιο στις βιταμίνες Β, που εξαντλούνται όταν το παρακάνουμε στο ποτό. Πρόσθεσε και μία ντομάτα, η οποία είναι πλούσια σε βιταμίνη C, αντιοξειδωτική ουσία που καταπολεμά τις ελεύθερες ρίζες, και σε κάλιο που βοηθά στην επαναφορά της ισορροπίας των υγρών στον οργανισμό.

smothie2

Το σέικ της μαϊμού
Μία γινωμένη μπανάνα
Μία κουταλιά του γλυκού μέλι
Μία κουταλιά του γλυκού φιστικοβούτυρο
3/4 του φλιτζανιού γάλα με χαμηλά λιπαρά πάγο

Ξεφλουδίζεις την μπανάνα και την κόβεις σε μικρά κομμάτια. Μετά βάζεις όλα τα υλικά στο μίξερ και ανακατεύεις για ένα λεπτό. Σερβίρεις σε ψηλό ποτήρι.

Φιστικοβούτυρο
Είναι καλή ιδέα να φας λίγο από αυτό το αμερικανικό υλικό. Όχι μόνο είναι πλούσιο σε πρωτεΐνη και λιπαρά, προσφέροντας καλή ποσότητα αμινοξέων και θερμίδων, αλλά βοηθά στη παραγωγή της σεροτονίνης, ουσία που σου φτιάχνει την πεσμένη διάθεση που έχεις μετά από hangover.

Μπανάνα
Αυτό το φρούτο τα έχει όλα. Οι μπανάνες είναι πλούσιες σε κάλιο, απαραίτητο μέταλλο για τη σωστή λειτουργία των κυττάρων (που έχει χαθεί μέσω των ούρων και του εμετού). Επιπλέον περιέχει μαγνήσιο, που βοηθά να ηρεμήσουν τα αγγεία ανακουφίζοντας από τον πονοκέφαλο.

Μέλι
Μία γλυκαντική ουσία είναι απαραίτητη στο σέικ, ειδικά το μέλι που περιέχει φρουκτόζη και βοηθά στην επιτάχυνση του μεταβολισμού του οινοπνεύματος.

smothie3

Το καθαρό Bloody Mary
1/2 ποτήρι χυμό ντομάτας
2 κουταλιές της σούπας χυμό λεμονιού
2 ή 3 σταγόνες σάλτσα ταμπάσκο
2 ή 3 σταγόνες σάλτσα Worcestershire
Μία κουταλιά του γλυκού ψιλοκομμένο μαϊντανό ή κολίανδρο
Μία κουταλιά του γλυκού τριμμένο τζίντζερ (ή το βρίσκει έτοιμο σε σκόνη)
Λίγο πιπέρι
Πάγο
Λίγο σέλερι

Ανακατεύεις τις ντομάτες και το χυμό λεμονιού, προσθέτεις τα υπόλοιπα υλικά σε ένα σέικερ και κουνάς καλά. Τέλος πρόσθεσε το σέλερι.

Χυμός λεμονιού
Άλλημία άριστη πηγή βιταμίνης C, όπως και ο ντοματοχυμός. Δυναμώνει το ανοσοποιητικό σύστημα και αποτελεί καλή αντιοξειδωτική ουσία.

Τζίντζερ
Αυτό το ασιατικό συστατικό περιέχει ουσίες, που μειώνουν την τάση για εμετό και ζαλάδα. Επιπλέον τα στοιχεία δείχνουν ότι μπορεί να ανακουφίσει κι από πονοκεφάλους.

Πάγος
Ο πάγος μαζί με την ντομάτα και το χυμό λεμονιού προσφέρουν αυτό που λέμε υγρά. Η αφυδάτωση που προκαλεί το οινόπνευμα είναι ο κύριος λόγος που έχεις όλα αυτά τα συμπτώματα. Γι’ αυτό πιες επιπλέον νερό ή οποιοδήποτε άλλο υγρό μπορείς να βρεις (εκτός από αλκοόλ).

Πηγή: Μenshealth

Τι να διαλέξω; Μέλι ή μαρμελάδα;

Ποιο να προτιμήσουμε, όταν πρέπει οπωσδήποτε να κάνουμε επιλογή, και γιατί;

marmaladevshoney

ΜΑΡΜΕΛΑΔΑ ΜΕΛΙ
– Μέση περιεκτικότητα σε φρούτα: 55%.

– Περιέχει επιπρόσθετα απλά σάκχαρα, ζάχαρη ή γλυκαντικές ύλες.

– Εμπλουτίζεται με πηκτίνη ή άλλες φυτικές ίνες.

– Φτωχή περιεκτικότητα σε μικροθρεπτικά συστατικά, όπως π.χ. βιταμίνες.

– Μέτριος γλυκαιμικός δείκτης (GI).

– Μέση σύσταση: 78% σάκχαρα (κυρίως φρουκτόζη και γλυκόζη), 16% νερό, 6% λοιπά στοιχεία.

– Υψηλός γλυκαιμικός δείκτης. (σχόλιο από Ορεινό Μέλι: Ο γλυκαιμικός δείκτης κυμαίνεται από 31 έως 78, ανάλογα με την ποικιλία)

– Πλούσιο σε οργανικό οξέα, ένζυμα και αντιοξειδωτικά.

– Περιέχει μέτριες ποσότητες μετάλλων και ιχνοστοιχείων, μικρές ποσότητες βιταμινών και ελάχιστες αμινοξέων.

– Νοθεύεται εύκολα.

Το μέλι που καταναλώνουμε στην Ελλάδα είναι κατά περίπου 60% πευκόμελο, 10% ελάτης, 20% ανθόμελο και 10% θυμαρίσιο. Κανένα, όμως, μέλι δεν αποτελείται από ένα και μόνο είδος φυτού.

ΘΕΡΜΙΔΕΣ ανά κοφτό κουταλάκι του γλυκού

Μαρμελάδα φρούτου με… Θερμίδες
Γλυκόζη και ζάχαρη 16,0
Γλυκόζη 14,5
Ζάχαρη 12,5
Σιρόπι αγαύης 13,0
Σουκραλόζη 9,0
Στέβια 5,7
Φρουκτόζη 8,5
Μέλι 
Ανεπεξέργαστο, άβραστο 21,3
Επεξεργασμένο, παστεριωμένο 23,0

Προτιμάμε: Μέλι!
Γιατί: Πρόκειται για ένα απολύτως φυσικό προϊόν, με πάνω από 180 διατροφικά στοιχεία, ιδιαιτέρως χρήσιμα για τον οργανισμό μας. Καλύπτει τις ανάγκες για κάτι γλυκό και συνάμα θρεπτικό, παρέχει άμεση ενέργεια, συμβάλλει στη βελτίωση της διάθεσης, καταπολεμά τη νευρικότητα, ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα, δρα ευεργετικά κατά της δυσκοιλιότητας και των μικροβιακών λοιμώξεων, καταπραΰνει ελαφρά αναπνευστικά προβλήματα, έχει αντιοξειδωτικές και μακροβιοτικές ιδιότητες.

Τι πρέπει να προσέχουμε:
Δεν προμηθευόμαστε: μέλι από άγνωστο παραγωγό, γιατί μπορεί να είναι νοθευμένο, μέλι που είναι εκτεθειμένο στον ήλιο, γιατί ίσως έχει οξειδωθεί, ή σφραγισμένο μέλι με διογκωμένο καπάκι που στην επιφάνειά του σχηματίζονται αφρός και φυσαλίδες, γιατί πιθανότατα έχει ξινίσει.

Επιλέγουμε μέλι: επώνυμο και συσκευασμένο, προτιμότερο σε γυάλινα, αεροστεγή δοχεία. Προτιμάμε τα πιο παχύρρευστα είδη, γιατί έχουν λιγότερη υγρασία. Αν είναι ελληνικής παραγωγής και βιολογικής προέλευσης, ακόμα καλύτερα.

Στην ετικέτα του προϊόντος: πρέπει οπωσδήποτε να αναγράφεται η λέξη «Μέλι», το είδος του, η χώρα προέλευσης και το όνομα του παραγωγού ή/και του διακινητή με πλήρη στοιχεία.
Διατηρούμε το μέλι: καλά κλεισμένο στο δοχείο του, σε χώρο δροσερό, σκοτεινό και ξηρό. Το ανεπεξέργαστο μέλι κρυσταλλώνει εύκολα, ενώ το επεξεργασμένο συνήθως όχι. Αν το μέλι σκουρύνει πολύ, παρεκκλίνοντας αρκετά από το σύνηθες χρώμα του, τότε έχει αρχίσει να αλλοιώνεται. (σχόλιο από Ορεινό Μέλι: Ο χρόνος κρυστάλλωσης του μελιού εξαρτάται από την φυτική προέλευση. Τα ανθόμελα κρυσταλλώνουν γρηγορότερα και τα δασόμελα πολύ αργότερα. Το έλατο πρακτικά δεν κρυσταλλώνει ποτέ, χωρίς να έχει υποστεί επεξεργασία. Στο επεξεργασμένο μέλι αργεί περισσότερο η κρυστάλλωση. Το χρώμα του μελιού επίσης εξαρτάται από τη φυτική προέλευση. Της πορτοκαλιάς είναι κίτρινο, το θυμαρίσιο κεχριμπαρένιο και η βελανιδιά μαύρη.)

Η κατανάλωσή του απαιτεί μέτρο: Άτομα με καθιστική ζωή, υπέρβαρα ή με σακχαρώδη διαβήτη δεν πρέπει να υπερβαίνουν τα 1-2 κουταλάκια ημερησίως. Απαγορεύεται να δίνουμε μέλι σε παιδιά και βρέφη ηλικίας κάτω των 2 ετών. (σχόλιο από Ορεινό Μέλι: Μη δίνετε μέλι σε παιδιά κάτω του ενός έτους. Μετά δεν υπάρχει πρόβλημα.)

πηγή: Έθνος

Ένα απ’ τα θρεπτικότερα μέλια θεωρείται το μέλι βελανιδιάς

Ίσως το πιο πλούσιο σε ιχνοστοιχεία, με πολύ υψηλή περιεκτικότητα σε γυρεόκοκκους που του προσδίδει δυνατή, γλυκιά και ελαφρώς ιδιάζουσα γεύση, θεωρείται το μέλι της βελανιδιάς. Έχει εφιδρωτικές ιδιότητες, ενώ διαθέτει στυπτικές, απολυμαντικές και επουλωτικές ιδιότητες.

velanidia

Βρείτε το τώρα στο Ορεινό Μέλι. Παραγγελίες: 26810 35121 & 161

Λίγα πράγματα που πρέπει να γνωρίζεις για το μέλι

Η μέλισσα εμφανίστηκε στη Γη περίπου… 65 εκατομμύρια χρόνια πριν, πολύ πριν τον άνθρωπο! Η γεωγραφική θέση της ανάμεσα σε τρεις ηπείρους, τα πάμπολλα αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά και λουλούδια και ο ήλιος της Ελλάδας δημιούργησαν ένα ιδανικό περιβάλλον για τις μέλισσες εδώ και χιλιετίες.

bee2

Οι ελληνικοί μύθοι περιγράφουν τον Δία τον Μελισσέα να θρέφεται από μέλισσες στο Ιδαίο Αντρο της Κρήτης , τον δε πανέμορφο θεό Απόλλωνα αποκλειστικά με νέκταρ και αμβροσία . Οι Ολύμπιοι θεοί θρέφονταν επίσης με αμβροσία (μέλι) και νέκταρ (υδρόμελο=ηδύποτο που παράγεται από τη αλκοολική ζύμωση του μελιού) ενώ οι άτυχοι νεκροί έπρεπε να κρατούν μια μελόπιτα καθώς κατέβαιναν στον Άδη για να εξευμενίσουν τον Κέρβερο.

Ο Όμηρος και ο Ησίοδος αναφέρονται στη συλλογή του μελιού από άγρια μελίσσια μέσα σε σπηλιές ενώ η συστηματική καλλιέργεια του μελιού ξεκινά μετά τους ελληνιστικούς χρόνους . Τότε η μελισσοκομία γίνεται μια προσοδοφόρα εμπορική ασχολία με υψηλούς φόρους, το μέλι αναγνωρίζεται εκ νέου σαν πολύτιμο προϊόν θρέψης αλλά και εξαιρετικό γιατρικό και το κερί χρησιμοποιείται για το φωτισμό της αυτοκρατορίας.

Το μέλι δεν είναι το πιο σημαντικό προϊόν της μέλισσας αλλά η επικονίαση, η γονιμοποίηση δηλαδή του 60-70% των φυτικών ειδών της Γης από τις μέλισσες. Οι πολύτιμες μέλισσές μας όμως “τα βρίσκουν ολοένα και πιο δύσκολα” τα τελευταία πενήντα χρόνια σ’ αυτή τη πολύ σημαντική εργασία τους, την επικονίαση: αποπροσανατολίζονται από τα κύματα των κεραιών κινητής τηλεφωνίας και χάνουν τις κυψέλες τους, ασθενούν γιατί καταναλώνουν φυτοφάρμακα όταν τρυγούν τα λουλουδάκια τους, “μένουν χωρίς δουλειά” στις μονοκαλλιέργειες (που δεν χρειάζονται γονιμοποίηση για να αναπαραχθούν) και υποφέρουν από τη ολοένα αυξανόμενη ξηρασία και θερμοκρασία του πλανήτη.

Στην Ελλάδα, με τη μικρή σε διάρκεια ανθοφορία την Άνοιξη, οι μελισσοκόμοι φορτώνουν τα μελίσσια τους σε φορτηγά και πλοία της γραμμής και τα μετακινούν από περιοχή σε περιοχή κυνηγώντας ουσιαστικά …την ανθοφορία της Άνοιξης για να δώσουν στις μέλισσες την ευκαιρία να τρυγήσουν λίγο ακόμα νέκταρ. Θα βρεις τους Έλληνες μελισσοκόμους να τοποθετούν κυψέλες σε απότομα λαγκάδια, κακοτράχαλα βουνά και δύσβατα φαράγγια προσπαθώντας να εξασφαλίσουν το καλύτερο μικροκλίμα και καλή ποσότητα τροφής για τις μέλισσές τους. (Πήλιο, Όλυμπος, Βόρεια Εύβοια, Κίσσαβος είναι συνηθισμένες περιοχές μετακίνησης των κυψελών στην ηπειρωτική χώρα). Γι’ αυτές τις δυσκολίες και μόνο, αξίζει κανείς να προτιμήσει το ελληνικό μέλι και όχι μόνο για τη ποιότητά του που έτσι κι αλλιώς θεωρείται από τις υψηλότερες σε ολόκληρο το κόσμο.

Το μέλι από τα εσπεριδοειδή είναι ανοιχτόχρωμο και πιο διάφανο με διακριτική γεύση, η “βανίλια” έχει κεχριμπαρένιο χρώμα και δεν κρυσταλλώνει ποτέ (μια και έχει λιγότερα ζάχαρα από τα άλλα μέλια) και το πευκόμελο είναι, εκτός από το μεγαλύτερο σε παραγωγή στην Ελλάδα, σκουρότερο σε χρώμα και εντονότερο σε γεύση. Το μέλι διατηρεί όλα του τα θρεπτικά συστατικά και τις βιταμίνες όταν δεν υπόκειται σε επεξεργασία με θερμότητα ή διάλυση με νερό. Περιέχει ασβέστιο, μαγνήσιο, φώσφορο, βιταμίνες Β1 και Β2 και βοηθά στην απορρόφηση του σιδήρου από τον οργανισμό. Το κρυσταλλωμένο μέλι δεν είναι χαλασμένο μέλι.

bee4

Πρόπολη. Προ της Πόλης. Οι μέλισσες το χρησιμοποιούν για να σφραγίσουν οπές της κυψέλης ή να μικρύνουν την είσοδό της για να προστατευτούν από εχθρούς. Έτσι και το όνομά της. Η βασική χρήση της όμως είναι η κάλυψη όλων των εσωτερικών επιφανειών της κυψέλης για λόγους “απολύμανσης”. Συλλεγμένες ρητίνες από δέντρα και φυτά, εμπλουτισμένη με στοιχεία της μέλισσας και έτοιμο το “αντιβιωτικό της κυψέλης”.

Γύρη. Πολυβιταμινούχο σκεύασμα. Συλλεγμένο από τις μέλισσες για να χρησιμοποιηθεί στην εκτροφή των νεαρών μελισσών. Οι πρωτεΐνες του μελισσιού. Η μέγιστη ημερήσια δόση για τον άνθρωπο είναι μια κουταλιά της σούπας, αρχίζοντας από μικρότερες δόσεις. Για αυτούς που ταλαιπωρούνται από ανοιξιάτικες αλλεργίες, πιθανά η χρήση της (με μέτρο πάντα) να αποτελεί μια καλή προσπάθεια επίλυσης του προβλήματος.

Ο βασιλικός πολτός είναι η υπερτροφή που παράγεται σε απειροελάχιστες ποσότητες στους υποφαρυγγικούς αδένες των μελισσών και χαρίζουν στον άνθρωπο ευεξία και χαρά! Τα λιπαρά οξέα του βοηθούν στην αντιμετώπιση των ρευματισμών, της αρθρίτιδας, μειώνουν την πίεση του αίματος, χτίζουν γερότερο τον οργανισμό και ενισχύουν το ανοσοποιητικό μας σύστημα, την σωματική αντοχή και τη πνευματική διαύγεια.

Το μέλι είναι το πιο θρεπτικό φυσικό γλυκαντικό και μια γερή κουταλιά έχει 60-65 θερμίδες. Το κλασσικό κέρασμα στις ταβέρνες , το γιαούρτι με το μέλι, σκοράρει άνετα 160-180 θερμίδες στο μικρό πιατάκι που συνήθως σερβίρεται. Με το μέλι παρασκευάζονται το παστέλι και το παραδοσιακό μαντολάτο.

Αξίζει να αγοράσουμε όλοι από μία γλάστρα με λουλούδια ή ένα αρωματικό φυτό (δενδρολίβανο, θυμάρι, φασκόμηλο) , να το βάλουμε σε ένα ηλιόλουστο πρεβάζι και να καλωσορίσουμε έστω και λίγες μέλισσες στο μικρόκοσμό μας. Ναι, η μέλισσα είναι είδος υπό εξαφάνιση, πεθαίνουν μαζικά μετά από 65 εκατομμύρια χρόνια…

Το πιο νόστιμο και δροσερό πρωινό ετοιμάζεται με ένα κεσεδάκι γιαούρτι, 2-3 παγάκια, μία κουταλιά μέλι και μία-δύο κουταλιές νιφάδες βρώμης με λίγες φράουλες, βερύκοκα, αχλάδια ή μπανάνα χτυπημένα στο μπλέντερ για λίγα λεπτά. Χοντρό καλαμάκι για να το πιεις και δεν πεινάς μέχρι τις 12-εγγυημένα!

πηγή: Lifo.gr

Έχετε αναιμία; Φάτε μέλι!

Η σιδηροπενική αναιμία οφείλεται συνήθως σε κατανάλωση τροφών που έχουν μικρή περιεκτικότητα σε σίδηρο, καθώς και σε τακτικές απώλειες μικρών ποσοτήτων αίματος, όπως συμβαίνει στις γυναίκες κατά την έμμηνο ρύση.

bee2

Επίσης, μπορεί να παρατηρηθεί κατά την εγκυμοσύνη, επειδή αυξάνονται οι ανάγκες του οργανισμού, καθώς και στην παιδική ηλικία λόγω της μεγάλης και γρήγορης ανάπτυξης του οργανισμού. Άλλα σπανιότερα αίτια είναι η απώλεια αίματος από επιπλοκή κάποιου έλκους του στομάχου ή άλλες αιματολογικές παθήσεις. Ο οργανισμός έχει αποθήκες σιδήρου στο σώμα και γι’ αυτό μπορεί να αντισταθεί ένα χρονικό διάστημα στην έλλειψή του. Σύντομα όμως αυτές μπορεί να εξαντληθούν και να παρατηρηθεί η αναιμία.

Στην πρόληψη της αναιμίας αλλά και στην αντιμετώπισή της παίζουν σοβαρό ρόλο οι διατροφικές επιλογές. Από τα βασικά σημεία που πρέπει να γνωρίζει ο καθένας είναι ότι υπάρχουν τρόφιμα στα οποία ο σίδηρος είναι άμεσα απορροφήσιμος, ενώ υπάρχουν κάποια άλλα στα οποία ο σίδηρος δεν απορροφάται εύκολα και εκεί χρειάζεται σχετική βοήθεια από τη βιταμίνη C. Επίσης, το ασβέστιο ανταγωνίζεται τον σίδηρο, με αποτέλεσμα, όταν συνδυάζεται πηγή σιδήρου με πηγή ασβεστίου, απορροφάται κυρίως το ασβέστιο.

bee

Το μέλι
H αξία του έχει εκτιμηθεί από τα πανάρχαια χρόνια: Στους αιγυπτιακούς παπύρους, πριν από 3.500 χρόνια αναφέρεται το μέλι ως θεραπευτικό μέσο. Στο βιβλίο της ζωής των αρχαίων Ινδών, αναφέρεται ότι η ζωή παρατείνεται, όταν στη καθημερινή τροφή υπάρχει το γάλα και το μέλι.

Το μέλι είναι ένα φυσικό βιολογικό προϊόν, κατευθείαν από τη φύση, και δεν επιδέχεται καμία επεξεργασία. Η ζάχαρη αποτελείται αποκλειστικά από ζαχαρόζη. Περιέχει 180 διαφορετικές ουσίες, οι οποίες διασυνδέονται οργανικά με τέτοιο τρόπο, ώστε κανείς μέχρι τώρα δεν έχει μπορέσει να το φτιάξει τεχνητά, παρά τη γνωστή σύνθεση. Το μέλι έχει ανόργανα στοιχεία γνωστά σαν ιχνοστοιχεία, τα οποία παίζουν σπουδαίο ρόλο στον μεταβολισμό και στη θρέψη, είναι συστατικά του σκελετού και των κυττάρων, συμμετέχουν σε διάφορα ενζυμικά συστήματα και τέλος ρυθμίζουν την οξύτητα του στομάχου. Η συγκέντρωση των βιταμινών που έχει το μέλι δεν είναι αρκετή για τις ημερήσιες ανάγκες μας, βοηθούν όμως για την απορρόφηση των ζαχάρων.

Η κατανάλωση μελιού βοηθάει στη γρηγορότερη αποκατάσταση της υγείας σε περιπτώσεις αναιμίας λόγω του σιδήρου που περιέχει. Μια κουταλιά της σούπας μέλι περιέχει 0,1 mg σιδήρου. Ο συνδυασμός της γύρης με γνήσιο μέλι ελάτου και βασιλικό πολτό είναι από τα καλύτερα συμπληρώματα σιδήρου και είναι αποτελεσματικό για τις παρενέργειες δυσκοιλιότητας που έχουν όλα τα συμπληρώματα σιδήρου της αγοράς. Αν συνδυαστούν με χυμό πορτοκαλιού, λεμονιού, παντζαριού, μήλου και μύρτιλων, τότε έχετε μια «βόμβα» σιδήρου, που κανένα σκεύασμα της αγοράς δεν μπορεί να συναγωνιστεί.

Πηγή: medlabnews.gr (Aλέξανδρος Γιατζίδης, M.D.)

Η διατροφική επισήμανση γίνεται υποχρεωτική στην Ευρώπη

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε ένα νέο Κανονισμό σχετικά με την παροχή πληροφόρησης στους καταναλωτές για τα τρόφιμα (Κανονισμός Διατροφικής Πληροφόρησης), ο οποίος ισχύει για όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Ο Κανονισμός καθιστά υποχρεωτική τη διατροφική επισήμανση για τα προσυσκευασμένα τρόφιμα και αναμένεται να εφαρμοστεί από τον Δεκέμβριο. Τι ορίζουν οι νέοι αυτοί κανόνες;

pefko

Υποχρεωτική διατροφική επισήμανση
Έπειτα από 8 χρόνια διαπραγματεύσεων, ένας νέος κανονισμός για τη διατροφική επισήμανση αντικαθιστά την Οδηγία 90/496/EΚ του 1990 και την Οδηγία 2000/13/EΚ.1–3 Ο νέος κανονισμός καθιστά υποχρεωτική τη διατροφική επισήμανση, και καθοδηγεί τους κατασκευαστές να παρέχουν πληροφορίες σχετικά με την ενέργεια και 6 θρεπτικά συστατικά: λίπη, κορεσμένα λίπη, υδατάνθρακες, απλά σάκχαρα, πρωτεΐνες και αλάτι -με αυτή τη σειρά κατάταξης, εκφραζόμενες ανά 100 γρ ή 100 ml προϊόντος ή ανά μερίδα προϊόντος. Οι πληροφορίες αυτές θα πρέπει να εμφανίζονται σε ένα διατροφικό πίνακα στο ίδιο οπτικό πεδίο (πιθανότατα στο οπίσθιο μέρος της συσκευασίας). Επιπλέον θρεπτικά συστατικά (όπως μονοακόρεστα λίπη, πολυακόρεστα λίπη, πολυόλες, άμυλο, διαιτητικές ίνες, βιταμίνες και ιχνοστοιχεία) μπορούν να συμπεριληφθούν εθελοντικά. Είναι σημαντικό να γίνει αντιληπτό ότι ο νέος κανονισμός υποχρεώνει μόνο την παρουσίαση της διατροφικής επισήμανσης στο ίδιο οπτικό πεδίο, συνήθως στο πίσω μέρος της συσκευασίας, ενώ η διατροφική επισήμανση στο πρόσθιο μέρος παραμένει σε εθελοντική βάση.

Σε περίπτωση που οι διατροφικές πληροφορίες, ενέργεια μόνο ή σε συνδυασμό με λίπη, κορεσμένα λίπη, σάκχαρα και αλάτι, επαναλαμβάνονται στο πρόσθιο μέρος της συσκευασίας, ισχύουν συγκεκριμένοι κανόνες. Η ενέργεια θα πρέπει να παρουσιάζεται σε απόλυτους αριθμούς ανά 100 γρ (ml), και επιπλέον θα πρέπει να εκφράζεται και ανά μερίδα προϊόντος. Στο νέο κανονισμό παραμένει η απαίτηση να καταγράφεται η ενέργεια τόσο σε kilojoules (kJ) όσο και σε θερμίδες (kcal) ανά 100 γρ (ml) (1 kcal αντιστοιχεί σε 4,2 kJ). Όταν η πληροφορία αυτή δίνεται για συγκεκριμένη μερίδα ή τεμάχιο (π.χ. ποσότητα ανά μπισκότο), το μέγεθος της μερίδας/μονάδας του προϊόντος θα πρέπει να καθορίζεται, σε συνδυασμό με τον αριθμό των μερίδων/μονάδων που περιέχονται στη συσκευασία.

anthomelaΜέση διατροφική αξία ελληνικών ανθόμελων, σύμφωνα με το Εργαστήριο Μελισσοκομίας Α.Π.Θ. (Τανανάκη και Θρασυβούλου).

Για την πλειονότητα των διατροφικών ετικετών απαιτείται τουλάχιστον ένα μέγεθος γραμματοσειράς 1,2 mm για όλες τις υποχρεωτικές διατροφικές πληροφορίες. Για τις μικρότερου μεγέθους συσκευασίες (με τη μεγαλύτερη επιφάνεια μικρότερη από 80 cm2) ισχύει ένα χαμηλότερο μέγεθος γραμματοσειράς ως κατώτατο (0,9 mm). Επιπλέον, οι εθελοντικές διατροφικές πληροφορίες (πχ σλόγκαν ή ισχυρισμοί) δεν θα πρέπει να παρουσιάζονται με τρόπο που προσκρούει στην παρουσίαση των υποχρεωτικών διατροφικών πληροφοριών.

Επισήμανση των αλλεργιογόνων
Ένας μεγάλος αριθμός τροφίμων έχουν θεωρηθεί υπεύθυνα για τις περισσότερες διατροφικές αλλεργικές αντιδράσεις. Εάν τέτοιου είδους συστατικά είναι παρόντα στο τρόφιμο, θα πρέπει να εμφανίζονται με σαφήνεια και να επισημαίνονται στη λίστα των συστατικών. Οι απαιτήσεις σχετικά με την παροχή πληροφοριών για τα αλλεργιογόνα καλύπτουν και μη προσυσκευασμένα τρόφιμα, όπως αυτά που πωλούνται σε εστιατόρια και καφετέριες.

Απαιτήσεις για τη γλώσσα
Οι υποχρεωτικές διατροφικές πληροφορίες θα πρέπει να παρουσιάζονται σε μια γλώσσα εύκολα κατανοητή από τους καταναλωτές. Επίσης, τα κράτη μέλη όπου διακινείται το τρόφιμο, μπορεί να ορίσουν εάν η πληροφόρηση θα παρέχεται σε μία ή περισσότερες γλώσσες από τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ.

melitomataΜέση διατροφική αξία ελληνικών μελιών μελιτώματος, σύμφωνα με το Εργαστήριο Μελισσοκομίας Α.Π.Θ. (Τανανάκη και Θρασυβούλου).

Απαιτήσεις για τις εξ΄ αποστάσεως αγορές
Όταν το τρόφιμο πωλείται με κάποια εξ’ αποστάσεως μέθοδο (π.χ. διαδίκτυο ή κατάλογος), οι υποχρεωτικές διατροφικές πληροφορίες που παρουσιάζονται στην ετικέτα θα πρέπει να είναι διαθέσιμες πριν την ολοκλήρωση της αγοράς. Επίσης, οι πληροφορίες αυτές θα πρέπει να παρατίθενται σε κάθε υλικό που υποστηρίζει την εξ’ αποστάσεως πώληση ή παρέχεται μέσω άλλων κατάλληλων μέσων (π.χ. ιστοσελίδα, κατάλογος).

Έναρξη ισχύος
Όλα τα προσυσκευασμένα τρόφιμα που πωλούνται εντός της ΕΕ και για τα οποία δεν παρέχονται διατροφικές πληροφορίες, η υποχρέωση για συμμόρφωση με τις νέες απαιτήσεις δεν θα είναι υποχρεωτική πριν από τον Δεκέμβριο του 2016.

Εξαιρέσεις
Ο νέος κανονισμός εξαιρεί από την υποχρεωτική διατροφική επισήμανση συγκεκριμένες κατηγορίες τροφίμων. Σε αυτές εμπίπτουν τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα, ή προϊόντα για τα οποία η διατροφική πληροφορία δεν θεωρείται καθοριστικός παράγοντας για την αγοραστική απόφαση του καταναλωτή, ή για τα οποία η συσκευασία είναι πολύ μικρή για να φέρει τις υποχρεωτικές διατροφικές πληροφορίες. Τα αλκοολούχα ποτά εξαιρούνται προσωρινά από την απαίτηση να παρέχουν λίστα συστατικών και διατροφικές πληροφορίες. Παρόλα αυτά, μετά το πέρας 3 ετών από την ισχύ του Κανονισμού, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα επανεξετάσει το ζήτημα και, εάν είναι αναγκαίο, θα προτείνει τροποποιήσεις.

Προοπτικές
Ο νέος νόμος για τη διατροφική επισήμανση αποσκοπεί στο να ενισχύσει τους καταναλωτές να λαμβάνουν πιο ενημερωμένες διατροφικές αποφάσεις. Εντούτοις, ως πρόκληση παραμένει η προαγωγή του ενδιαφέροντος και της κινητοποίησης των καταναλωτών για ένα πιο υγιεινό τρόπο διατροφής, ευελπιστώντας η παροχή συστηματικών πληροφοριών στα προϊόντα τροφίμων να συμβάλλει στη μεγαλύτερη επίγνωση και χρήση των διατροφικών πληροφοριών.

Το μέλι
Όσον αφορά το μέλι η επισήμανση της διατροφικής αξίας είναι υποχρεωτική από τον Δεκέμβριο του 2016 σύμφωνα με τον Ε.Κ. 1169/2011 άρθρο 9 για τους τυποποιητές. Εξαιρούνται της υποχρέωσης αυτής οι παραγωγοί που παραδίδουν απ’ ευθείας το προϊόν τους στον τελικό καταναλωτή ή σε τοπικά καταστήματα λιανικής πώλησης. Οι πίνακες αυτοί περιέχουν γενικά στοιχεία (μέσες τιμές όπως ορίζει η νομοθεσία) και δεν χρειάζεται να γίνονται αναλύσεις σε κάθε παρτίδα μελιού.

πηγή: The EuropeanFood Information Council, Μελισσοκομική Επιθεώρηση.