Μπορεί ο γόνος των μελισσών να γίνει στο μέλλον ανθρώπινη τροφή;

Λάρβες και προνύμφες εργατριών μελισσών αλλά και κηφήνων, παρουσιάζουν μεγάλο ενδιαφέρον ως πηγή τροφής. Ήδη εδώ και καιρό σε πολλές χώρες του κόσμου, μεταξύ των οποίων το Μεξικό, η Ταϊλάνδη και η Αυστραλία, καταναλώνεται γόνος μελισσών ως λιχουδιά. Όσοι έχουν δοκιμάσει χαρακτηρίζουν τη γεύση του παρόμοια με του καρυδιού ενώ έχει τραγανή υφή όταν τρώγεται μαγειρεμένος η αποξηραμένος. Πριν αηδιάσετε ρίξτε μια ματιά στα οφέλη που φέρεται να έχει.

larva4

Ο γόνος θεωρείται εξαιρετικός ως συστατικό σε σούπες αλλά και ως συνοδευτικό αυγών. Επίσης έχει υψηλή διατροφική αξία, παρόμοια με του βόειου κρέατος από την άποψη της ποιότητας και της ποσότητας πρωτεϊνών. Με τον πληθυσμό των ανθρώπων να αυξάνει συνεχώς και να υπολογίζεται να φτάσει στα 9 δισεκατομμύρια μέχρι το 2050, οι τροφές δεν φαίνεται να επαρκούν, γεγονός που έχει ωθήσει τους επιστήμονες στην αναζήτηση νέων πηγών. Τα έντομα κέρδισαν αμέσως την προσοχή τους, ως ένας πιθανός τρόπος για να τραφεί ο κόσμος. Ένα άρθρο που δημοσιεύτηκε στο Journal of Apicultural Research έδειξε ότι οι λάρβες και οι προνύμφες των μελισσών έχουν μεγάλες δυνατότητες να χρησιμοποιηθούν ως πηγή τροφής.

larva2

Πολλοί μελισσοκόμοι χρησιμοποιούν κηφηνόγονο για να ελέγξουν το άκαρι της βαρρόα που ταλαιπωρεί τις μέλισσες, καθώς αυτό δείχνει μια προτίμηση εκεί λόγω του μεγαλύτερου μεγέθους των κελιών σε σχέση με αυτά των εργατριών. Στην συνέχεια αφού σφραγιστεί ο γόνος αυτός, οι μελισσοκόμοι τον αφαιρούν και έτσι με έναν εντελώς φυσικό και βιολογικό τρόπο έχουν αφαιρέσει ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού της βαρρόα, αποσυμφορίζοντας το μελίσσι. Σύμφωνα με τον καθηγητή Annette Bruun Jensen από το Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης αυτός ο γόνος που σήμερα πετιέται ως άχρηστος, αποτελεί μια άφθονη πηγή τροφής ανεκμετάλλευτης από τον άνθρωπο.

larva3

Η δημιουργία κυψελών που σκοπό έχουν την εκτροφή κηφηνόγονου έχει μια σειρά από πλεονεκτήματα, όπως το σχετικά χαμηλό κόστος, το ότι δεν χρειάζονται μεγάλες εκτάσεις και το ότι  επηρεάζει θετικά το περιβάλλον. Επίσης η ενασχόληση του ανθρώπου με την μέλισσα έχει μια ιστορία χιλιάδων χρόνων με αποτέλεσμα να γνωρίζουμε γι αυτήν πολύ περισσότερα πράγματα, απ’ ότι για άλλα υποψήφια έντομα. Η παραγωγή τους δεν απαιτεί σχεδόν καμία πρόσθετη επένδυση.

larva7Πλαίσιο με κηφηνόγονο. Οι προνύμφες των κηφήνων προτιμούνται γιατί έχουν μεγαλύτερο μέγεθος.

Όμως ένα τέτοιο εγχείρημα έχει και πολλές δυσκολίες. Ένα απ’ τα μεγαλύτερα προβλήματα είναι να καταφέρουμε να αφαιρέσουμε τον γόνο απ’ τα κελιά χωρίς αυτός να καταστρέφεται και σε εύλογο χρονικό διάστημα. Η διαδικασία είναι δύσκολη και πολύ χρονοβόρα καθώς οι προνύμφες είναι πολύ εύθραυστες και το ξεσφράγισμα δύσκολο. Η αποθήκευση και η διατηρησιμότητα είναι επίσης σημαντικοί παράγοντες που πρέπει να μελετηθούν. Λόγω της υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά, οι προνύμφες και οι λάρβες μπορούν να αλλοιωθούν αν δεν αφαιρεθούν σωστά από την μετέπειτα επαφή τους με το οξυγόνο. Όμως έρευνες έχουν δείξει ότι μπορούν να καταψυχθούν και να αποθηκευτούν για μέχρι και 10 μήνες χωρίς σοβαρές απώλειες ή αλλαγές στη γεύση τους.

larva1Σύγκριση θρεπτικής αξίας ενήλικων μελισσών και προνυμφών με το βόειο κρέας και τη σόγια.

Ακόμη βέβαια δεν έχουν αξιολογηθεί οι πιθανοί κίνδυνοι που μπορούν να προκύψουν από την κατανάλωση προνυμφών. Ωστόσο, δεν έχει καταγραφεί ποτέ περίπτωση τροφικής δηλητηρίασης από γόνο μελισσών και η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων δεν βρήκε πρόσθετα ή άλλους ειδικούς κινδύνους που να συνδέονται με την παραγωγή και την κατανάλωση των εντόμων σε σύγκριση με την παραδοσιακή ζωική παραγωγή.

larva8Ξεσφράγισμα γόνου, εξαγωγή προνυμφών, καθάρισμα, τηγάνισμα και σερβίρισμα.

Ο καθηγητής Bruun Jensen είπε: «Οι μέλισσες και τα προϊόντα της είναι ευρέως γνωστά σε όλο τον κόσμο. Ο γόνος των μελισσών και συγκεκριμένα ο κηφηνόγονος, που αυτή τη στιγμή πετιέται μπορεί να χρησιμοποιηθεί, αρχικά τουλάχιστον, ώστε να προετοιμάσει το έδαφος για την αποδοχή των εντόμων ως τρόφιμο στον δυτικό κόσμο». Ανοίγει λοιπόν ένα νέο πεδίο για τους μελισσοκόμους που μέχρι τώρα, πέρα απ’ τα προϊόντα κυψέλης τις βασίλισσες και τις παραφυάδες, μπορούσαν να νοικιάσουν κυψέλες για την επικονίαση ή να αναλάβουν την αφαίρεση σμηνών από καμινάδες, σπίτια κτλ. Ίσως δούμε κάποια στιγμή μελισσοκόμους να πουλούν προνύμφες μελισσών βγάζοντας ένα επιπρόσθετο εισόδημα.

larva9Προνύμφη μέλισσας η οποία παρασιτείται από ένα άκαρι βαρρόας.

Για πολλούς ο γόνος θεωρείται εξαιρετική λιχουδιά. Και πράγματι είναι ιδιαίτερα πλούσιος σε πρωτεΐνες, δεδομένου ότι συνήθως περιέχει και ποσότητες μελισσόψωμου, δηλαδή αποθηκευμένη απ’ τις μέλισσες γύρη με την οποία τρέφεται μέχρι να γεννηθεί. Σε κονσερβοποιημένη μορφή, βρίσκεται ήδη σε ορισμένες ευρωπαϊκές ή αμερικανικές χώρες, σε εξειδικευμένα καταστήματα και μπορεί να θεωρηθεί ένα προϊόν προστιθέμενης αξίας, ακόμη και αν δεν υπάρχει ακόμα μεγάλη ζήτηση ή μια ευρεία προοπτική στην αγορά της Δύσης.

larva10Γόνος μελισσών σε όλα τα ηλικιακά στάδια.

Στην Κίνα και την Ιαπωνία, οι προνύμφες των κηφήνων καλύπτονται με σοκολάτα και γίνονται μια γλυκιά απόλαυση. Γόνος επίσης τακτικά πωλείται μαζί με μέλι σε αγορές, σε πολλά μέρη της Ασίας. Όταν τηγανίζεται διατηρεί το σχήμα του και να γίνεται ωραίος και τραγανός. Η διατροφή με έντομα είναι απόλυτα φυσική για πολλές χώρες της Ασίας και της Αφρικής, ενώ στη δύση υπάρχουν ακόμη πολλές αναστολές σε αυτή την πρακτική.

larva-twitterΓκρανόλα με προνύμφες μελισσών, μέλι, γάλα και μελισσόψωμο σε μορφή βουτύρου!

Ο γόνος εκτρέφεται για 8-9 ημέρες και στη συνέχεια συλλέγεται. Η καλύτερη στιγμή είναι αφού σφραγιστεί. Ο χρόνος αυτός είναι λίγο μεγαλύτερος από τον αντίστοιχο χρόνο εκτροφής προνυμφών μυγών, αλλά είναι πολύ πιο γρήγορος απ’ την ανάπτυξη των βοοειδών ή του κοτόπουλου. Επίσης έχει αποδειχτεί ότι ο κόσμος δέχεται πιο εύκολα ως τροφή γόνους μελισσών απ’ ότι άλλων εντόμων. Αν και δύσκολα θα γίνει μια σημαντική πηγή πρωτεΐνης, αποτελεί μια ξεχωριστή λιχουδιά και μπορεί να γίνει ένα χρήσιμο συμπλήρωμα πρωτεϊνών. Πάντως η κατανάλωση απ’ τον άνθρωπο, ενήλικων μελισσών είναι ασυνήθιστη.

larva6Προνύμφες μελισσών με βασιλικό και κρεμμυδάκι από την κουζίνα της Ταϊβάν.

Σε περιπτώσεις που απαιτείται θανάτωση του μελισσιού, λόγω ασθενειών ή άλλων παραγόντων, που όμως δεν έχουν σχέση με δηλητηρίαση από φυτοφάρμακα, οι προνύμφες μπορούν να χρησιμοποιηθούν και ως ζωοτροφή σε πουλερικά. Σε έρευνα του 1972 των Monteverdi και Reitano είχαν παρατηρηθεί βελτιώσεις στην όρεξη, το σωματικό βάρος και την πέψη ασθενών που έπασχαν από απώλεια βάρους και όρεξης. Δεν υπάρχει καμία άλλη ιατρική αναφορά σχετικά με τις επιπτώσεις στον άνθρωπο των προνυμφών των μελισσών.

larva5Προνύμφες μελισσών σε ξύδι.

Αν μετά απ’ όλα αυτά σας έχει ανοίξει η όρεξη ή έχετε την περιέργεια να δοκιμάσετε προνύμφες μελισσών ρίξτε μια ματιά στην παρακάτω συνταγή:

Συστατικά:
1 φλιτζάνι προνύμφες
2 φλιτζάνια νερό
1 κουταλάκι του γλυκού αλάτι
2 πρέζες πιπέρι
1 κουταλιά της σούπας βούτυρο ή λάδι
½ κουταλάκι του γλυκού φασκόμηλο
2 κουταλιές της σούπας κρεμμύδια, ψιλοκομμένα

Εκτέλεση:
Καβουρδίστε τα κρεμμύδια στο λάδι ή το βούτυρο. Στη συνέχεια, προσθέστε όλα τα υπόλοιπα υλικά. Αφήστε να πάρει βράση και μετά σιγοβράστε για 30 λεπτά ή μέχρι να μαλακώσουν. Το φασκόμηλο μπορεί να αντικατασταθεί με άλλα καρυκεύματα όπως το κόκκινο πιπέρι, η δάφνη, το θυμάρι, το δεντρολίβανο ή το κάρυ.

Για απευθείας κατανάλωση το βράσιμο για 5 έως 10 λεπτά θεωρείται απαραίτητο.

Στράτος Σαραντουλάκης – Ορεινό Μέλι (στοιχεία αντλήθηκαν από την Διεθνή Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας και το Phys.org)

Τι είναι αυτή η φρουκτόζη;

Η φρουκτόζη αποτελεί το δεύτερο πιο σημαντικό σάκχαρο μετά την γλυκόζη και βρίσκεται σε όλα σχεδόν τα ώριμα φρούτα, συχνά χαρακτηρίζεται σαν οπωροσάκχαρο, και φυσικά υπάρχει σε μεγάλη αναλογία στο μέλι. Ενωμένη με την γλυκόζη σχηματίζει την ζαχαρόζη (κοινή ζάχαρη), στο εμπόριο μπορούμε να την βρούμε στην κρυσταλλική της μορφή ή σε σιρόπια.

frouktozi

Μέθοδοι παραγωγής

Οι κύριες μέθοδοι παραγωγής της είναι:

  • Από την ζάχαρη μετά από διαδικασία υδρόλυσης
  • Από τις σταφίδες μετά την απομάκρυνση των υπολοίπων σακχάρων
  • Από το άμυλο μετά από υδρόλυση, στην επεξεργασία αυτή που είναι και η πιο δημοφιλής στην μέρες μας η γλυκόζη που δημιουργείται μετά την διάσπαση των πολυσακχάρων του αμύλου μετατρέπεται σε φρουκτόζη (συνήθως ενζυμικά) με αποτέλεσμα να προκύπτουν τα αμυλοσιρόπια υψηλής συγκέντρωσης φρουκτόζης ή HFCS

Ιδιότητες φρουκτόζης

Η βασική ιδιότητα χαρακτηριστικό της φρουκτόζης έχει σχέση με την απορρόφηση της από το ανθρώπινο σώμα στο οποίο η φρουκτόζη απορροφάται–μεταβολίζεται σχεδόν στο μεγαλύτερο βαθμό στο συκώτι και της οποίας η απορρόφηση δεν ελέγχεται από την ινσουλίνη άρα μπορεί να γίνει καλύτερα ανεκτή από την ομάδα των καταναλωτών με διαβήτη (μέχρι κάποιου ορίου φυσικά). Επειδή η απορρόφηση της φρουκτόζης γίνεται αργά και ομοιόμορφα μια ποσότητα παραμένει περισσότερο σε διαθεσιμότητα και επειδή όταν απορροφηθεί γίνεται αμέσως ο μεταβολισμός της με παραγωγή γλυκογόνου άρα έχουμε μια σύντομη παραγωγή ενέργειας στον οργανισμό.

Από την πλευρά της βιομηχανίας κάποιες τεχνολογικές της ιδιότητες βοήθησαν την άμεση εξάπλωση της και εισαγωγή της σε διάφορα προϊόντα, ιδιότητες όπως: μεγαλύτερη γλυκύτητα σε σχέση με την ζάχαρη, παρουσιάζει μια δροσιστική καθαρή γεύση που βοήθησε την βιομηχανία αναψυκτικών στην δημιουργία καλύτερων γεύσεων και συνδυασμών, συνεργιστικές ιδιότητες με άλλα σάκχαρα και φυσικά χαμηλότερο κόστος.

Αλλά…

Αρχές του 1970 οι περισσότερες βιομηχανίες στην Αμερική αρχικά και στην συνέχεια στην Ευρώπη άρχισαν να αντικαθιστούν την ζάχαρη με HFCS (αμυλοσιρόπια υψηλής φρουκτόζης). Έτσι ενώ η κατά κεφαλή κατανάλωση στην Αμερική ήταν μόλις 0,23kg τον χρόνο μέχρι το 1977 η κατανάλωση είχε φτάσει τα 28,4 kg. Μετά από χρόνια οι ερευνητές άρχισαν να συσχετίζουν αυτή την αλλαγή που έγινε στα επεξεργασμένα τρόφιμα (αντικατάσταση της ζάχαρης με HFCS) με την αύξηση του ποσοστού των παχύσαρκων ανθρώπων. Στην πορεία διαπιστώθηκε ότι παραπροϊόν της διάσπασης της φρουκτόζης στο συκώτι ήταν τρυγλυκεριδια (δηλαδή λίπος), όπως επίσης ουρικό οξύ και ελεύθερες ρίζες. Και έτσι η εικόνα που είχε δημιουργηθεί για την φρουκτόζη άρχισε να αλλάζει, αυτήν στιγμή στην Αμερική έχει ξεσπάσει μεγάλη διαμάχη που έχει φτάσει και μέχρι τα δικαστήρια μεταξύ των παραγωγών της ζάχαρης και των παραγωγών των αμυλοσιροπίων όπου ο καθένας από την πλευρά του προσπαθεί να στηρίξει την άποψη του για το πιο συστατικό τελικά είναι το πιο κακό και πιο είναι τελικά υπεύθυνο για την μάστιγα της παχυσαρκίας που ταλαιπωρεί την Αμερική και τελικά την Δυτική κοινωνία.

Στην διαμάχη αυτή (που επικράτησε να λέγεται the sweet debate) υπάρχει έντονο επιστημονικό ενδιαφέρον και το αποτέλεσμα της οποίας επηρεάζει τους καταναλωτές σε όλο τον κόσμο.

Και εμείς;

Η ισορροπία της διατροφής μας (με τα έντονα μεσογειακά στοιχεία) σε συνδυασμό με την καθημερινή άσκηση είναι η ασπίδα της καθημερινότητας μας και αυτή που μας καθόρισε και θα μας καθορίζει στο μέλλον!

πηγή: mednutrition.gr , του Μιχάλη Ρισσάκη Τεχνολόγου Τροφίμων, M.Sc.

Χημικές ουσίες που μέχρι σήμερα θεωρούσαμε ασφαλής, προκαλούν βλάβες στις μέλισσες

Μια μέλισσα επεκτείνει την προβοσκίδα της ώστε να πιει το ζαχαρόνερο που της δίνουν στα πλαίσια πειράματος που γίνεται στο εργαστήριο του Πανεπιστημίου της Πενσιλβανία.

bee-licks-sugar-670

Το πείραμα έχει σκοπό να μετρήσει τις επιπτώσεις διαφόρων γεωργικών χημικών ουσιών. Οι ερευνητές μελετούν δύο ομάδες μελισσών, την τροφή της μίας εκ των οποίων έχουν εκθέσει σε χημικά όπως αυτά που χρησιμοποιούνται στις καλλιέργειες. Όλο και περισσότερο, οι επιστήμονες πιστεύουν ότι πολλά γεωργικά φάρμακα που μέχρι σήμερα πιστεύαμε ότι ήταν ασφαλή για τις μέλισσες, τελικά τους προκαλούν βλάβες οι οποίες δεν είναι άμεσα διακριτές.

πηγή: Εργαστήριο Mullin, Τμήμα Εντομολογίας Πανεπιστημίου της Πενσιλβανία.
Φωτογραφία: Anand Varma
Μετάφραση: Στράτος Σαραντουλάκης (Ορεινό Μέλι)

Καλά και κακά νέα

Επισκεφτήκαμε σήμερα το μελισσοκομείο, μιας και ο καιρός ήταν αρκετά καλός τουλάχιστον μέχρι το μεσημέρι και πράγματι υπήρχε μια σχετική κίνηση από μέλισσες. Παρατηρήσαμε ότι το κτήμα είχε γεμίσει με ζοχαδόχορτα τα οποία τα επισκέπτονταν με μεγάλη ένταση και αυτό ήταν ένα πολύ καλό νέο.

ap3

Τα ελάχιστα μελισσοκομικά φυτά που ανθίζουν μέσα στο χειμώνα είναι πολύ σημαντικά για τις μέλισσες. Το ζοχαδόχορτο δίνει μια γύρη χρώματος κίτρινου, αλλά σήμερα δεν είδαμε μέλισσες να κουβαλούν γύρη. Αυτό ίσως είναι δείγμα ότι δεν υπάρχει γόνος στα μελίσσια. Απόλυτα φυσιολογικό για την εποχή.

ap2

Το κακό νέο είναι ότι για πρώτη φορά ξεχειμωνιάζουμε τόσο αδύνατα μελίσσια. Προσωπικά δεν θυμάμαι άλλη χρονιά να συμβαίνει κάτι τέτοιο και μάλιστα μετά από φθινοπωρινές ανθοφορίες που έδειξαν ότι βοήθησαν τα μελίσσια. Ίσως το κρύο στα ορεινά όπου βρισκόμασταν ήρθε νωρίτερα φέτος και αυτό ανάγκασε και τις βασίλισσες να σταματήσουν να γεννούν νωρίτερα.

ap1

Το 2016 ήταν μια πολύ κακή χρονιά και ελπίζουμε να μην ολοκληρωθεί με απώλειες αποικιών. Θα δούμε που θα μας βγάλει. Αυτή την εποχή δεν μπορούμε να κάνουμε πολλά, πέρα από συνενώσεις. Αλλά μέχρι σήμερα φροντίζαμε τα μελίσσια να μπαίνουν δυνατά στο χειμώνα ώστε να αναπτυχθούν γρηγορότερα και την άνοιξη. Ίσως την επόμενη άνοιξη να χρειαστεί να αλλάξουμε την τακτική μας σχετικά με την προετοιμασία.

Οι μέλισσες και οι πεταλούδες προκαλούν παγκόσμια ανησυχία

Πολλά είδη άγριων μελισσών, πεταλούδες και άλλα πλάσματα που γονιμοποιούν τα φυτά συρρικνώνονται προς εξαφάνιση, και αν αυτό δεν σταματήσει, θα υπάρχει σύντομα τεράστιο πρόβλημα με την επάρκεια τροφίμων, σημειώνει και προειδοποιεί μια νέα, παγκόσμια επιστημονική έκθεση των Ηνωμένων Εθνών.

butterfly-bees

Τα περίπου 20.000 είδη επικονιαστών είναι το κλειδί για εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε καλλιέργειες κάθε χρόνο – από τα φρούτα και τα λαχανικά μέχρι τον καφέ και τη σοκολάτα. Ωστόσο, 2 από τα 5 είδη ασπόνδυλων επικονιαστών, όπως οι μέλισσες και οι πεταλούδες, καταγράφουν φρενήρη πορεία προς την εξαφάνιση. Επικονιαστές όπως τα πουλιά κολίμπρι και οι νυχτερίδες, είναι σε ελαφρώς καλύτερη θέση, αλλά επίσης απειλούνται.

Ωστόσο το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι μέλισσες, αλλά και οι βομβίνοι (bumblebee) οι οποίοι σημειώνουν τεράστιες απώλειες στους πληθυσμούς τους. Αυτό που προβληματίζει πλέον τους επιστήμονες είναι πως δεν μπορεί να στοχοποιηθεί μόνο ένας ένοχος. Ο τρόπος καλλιέργειας έχει αλλάξει με αποτέλεσμα να μην υπάρχει αρκετή ποικιλομορφία και άγρια λουλούδια για να τραφούν οι επικονιαστές. Τα φυτοφάρμακα, κυρίως τα αμφιλεγόμενα νεονικοτινοειδή που προσβάλλουν το νευρικό σύστημα, είναι σίγουρα μέσα στη λίστα των εχθρών, μαζί με την υπερθέρμανση του πλανήτη και το γεγονός πως οι πόλεις συνεχώς μεγαλώνουν και γίνονται όλο και πιο αφιλόξενες για τα είδη αυτά. Τα μέτωπα είναι πολλά και οι επιστήμονες ανήσυχοι.

Η έκθεση είναι το αποτέλεσμα διετών μελετών από επιστήμονες σε όλο τον κόσμο που κατέληξαν σε μια αξιολόγηση της βιοποικιλότητας της Γης, ξεκινώντας με τους επικονιαστές. Είναι μια προσπάθεια παρόμοια με αυτή που είχε γίνει για να μελετηθεί η υπερθέρμανση του πλανήτη και εγκρίθηκε από το Κογκρέσο των 124 εθνών στην Κουάλα Λουμπούρ.

Σε αντίθεση με την υπερθέρμανση του πλανήτη, οι λύσεις για το ζήτημα δεν απαιτούν από χώρες να συμφωνήσουν σε παγκόσμια δράση – αλλά να δράσουν τοπικά, δήλωσε ο Robert Watson, ένας κορυφαίος Βρετανός επιστήμονας και αντιπρόεδρος της επιστημονικής επιτροπής. Οι λύσεις που προσφέρονται ως επί το πλείστον αφορούν την αλλαγή διαχείρισης της γης και της γεωργίας. Ένα παράδειγμα αποτελεί η Βρετανία η οποία ενέκρινε δράση που χρηματοδοτεί τους αγρότες για να φυτεύουν αγριολούλουδα στα κτήματά τους. Η μελέτη εξηγεί διάφορες δράσεις και σημεία που θέλουν προσοχή άμεσα για να αποφευχθεί η καταστροφή της αλυσίδας.

«Τα πάντα θα καταρρεύσουν εάν οι επικονιαστές εξαφανιστούν», είπε ο Van Engelsdorp από το Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ «Αν θέλουμε να εξασφαλίσουμε ότι το 2050 θα υπάρχει τροφή για τον κόσμο, τότε οι επικονιαστές πρέπει να παραμείνουν μέρος της αλυσίδας».

Πηγή: lifo

Τα προϊόντα που προέρχονται από μέλισσες πιθανόν να καταστέλλουν τα καρκινικά κύτταρα

Μια πρόσφατη μελέτη που έγινε σε πειραματόζωα από επιστήμονες στην Κροατία, έδειξε τα προϊόντα που προέρχονται από τις μέλισσες όπως είναι ο βασιλικός πολτός, το μέλι, η πρόπολη και το δηλητήριο των μελισσών, έχουν την δύναμη να καταστείλουν την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων και τη δημιουργία μεταστάσεων.

bier_vedstade

Οι ιδιότητες του μελιού και του βασιλικού πολτού είναι γνωστές από την αρχαιότητα ακόμα. Στους νεότερους χρόνους οι επιστήμονες έβαλαν κατά καιρούς στο μικροσκόπιο το μέλι και το βασιλικό πολτό ώστε να διαπιστώσουν αν αυτές οι ιδιότητες είναι ευεργετικές για τον ανθρώπινο οργανισμό και σε ποιες περιπτώσεις.

Μια πρόσφατη μελέτη που έγινε σε πειραματόζωα από επιστήμονες στην Κροατία έδειξε τα προϊόντα που προέρχονται από τις μέλισσες, όπως είναι ο βασιλικός πολτός, το μέλι, η πρόπολη και το δηλητήριο των μελισσών, έχουν την δύναμη να καταστείλουν την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων και τη δημιουργία μεταστάσεων.

Οι επιστήμονες μελέτησαν αναλυτικά τη δράση των προϊόντων της μέλισσας, σε σχέση με τα καρκινικά κύτταρα του μαστού και του ινοσαρκώματος, προκαλώντας τεχνητά τις δύο αυτές μορφές καρκινικών κυττάρων στα πειραματόζωα. Οι απαντήσεις που έλαβαν σημειώθηκαν ως πολύ ενδιαφέρουσες, καθώς διαπίστωσαν ότι η δράση των προϊόντων της μέλισσας ήταν εξαιρετικά σημαντική. Για παράδειγμα, το καφεϊκό οξύ (WSDP) τα οποίο εμπεριέχεται στην πρόπολη, όταν χορηγήθηκε στα πειραματόζωα από το στόμα, λειτουργούσε κατασταλτικά σε μεγάλο βαθμό ως προς την ανάπτυξη καρκίνων, ενώ έδινε παράταση ζωής στο πειραματόζωο.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, το μέλι είχε μια ισχυρή δράση εναντίον των μεταστάσεων, όταν δινόταν πριν από την εμφύτευση καρκινικών κυττάρων στα πειραματόζωα, ενώ και ο βασιλικός πολτός, ο οποίος χορηγούνταν ενδοφλεβίως ταυτόχρονα με τη χορήγηση των καρκινικών κυττάρων, δρούσε κατασταλτικά σε σημαντικό βαθμό, ως προς το σχηματισμό πιθανών μεταστάσεων.
Επιπροσθέτως, το δηλητήριο που βγάζει η μέλισσα, χορηγήθηκε από τους ερευνητές ενέσιμα μέσα στους όγκους και όπως παρατήρησαν το μέγεθός τους άρχισε να μειώνεται σημαντικά.

Όπως ανέφεραν οι ερευνητές, τα προϊόντα που προέρχονται από τις μέλισσες, όταν λαμβάνονται από το στόμα ή ενδοφλέβια, πιθανόν να συμβάλλουν στον έλεγχο της ανάπτυξης των καρκίνων και των μεταστάσεων τους. Οι ενδείξεις αυτές ωστόσο είναι ακόμα σε πειραματικό στάδιο και, όπως είπαν, επιβάλλεται να γίνουν πιο αναλυτικές μελέτες επί του θέματος, καθώς ο τρόπος δράσης των προϊόντων αυτών κατά των καρκινικών κυττάρων δεν είναι ακόμα σαφής.

πηγή: Ναυτεμπορική

Σπάνιο βίντεο καταγράφει βαρρόα να προσβάλει μέλισσα πάνω σε άνθος

Ένα σπάνιο βίντεο που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό PLoS ONE, καταγράφει το άκαρι βαρρόα (Varroa destructor) να προσβάλει μια συλλέκτρια μέλισσα καθώς αυτή εργάζεται πάνω στο άνθος. Η Βαρρόα πρωτοεμφανίστηκε κάπου στην Σιγκαπούρη το 1951 και έφτασε στην Ελλάδα στα τέλη της δεκαετίας του 1970.

Με την εμφάνιση της η βαρρόα εξαφάνισε σχεδόν το σύνολο της τότε μελισσοκομίας στην Ελλάδα αφού ουδείς γνώριζε το νέο εχθρό που στην αρχή την παρομοίαζαν ως το( μικρό καβούρι), φυσικά τότε χάθηκαν στο σύνολο τους και οι πολλές αυτόχθονες φυλές μελισσών που υπήρχαν ανά την Ελλάδα άλλα και τα άγρια μελίσσια που υπήρχαν πάντα έως τότε σε κουφάλες δέντρων και σε βράχους.

Το ακάρι αυτό πολλαπλασιάζεται και αναπτύσσεται αποκλειστικά στα κλειστά κελιά του γόνου, δείχνοντας προτίμηση στα κηφηνοκελιά, όπου μπορεί και γεννά περισσότερα αυγά (έως και 7), από τα οποία τελειοποιούνται ακόμη και τα μισά. Η βαρρόα δεν σκοτώνει την μέλισσα αλλά καθώς την παρασιτεί της προκαλεί εξασθένιση με αποτέλεσμα σε μεγάλη προσβολή το μελίσσι να είναι πιο ευάλωτο σε ασθένειες.

Είναι γεγονός πλέον και όπως αποδεικνύεται και από το βίντεο ότι είναι αδύνατον να απαλλαγεί κανείς πλήρως από ακάρι καθώς οι μέλισσες αργά ή γρήγορα θα το ξανασυναντήσουν στη φύση.

με στοιχεία από: http://kthnotrofia.pblogs.gr

Η καπιταλιστική οικονομία βλάπτει τη μελισσοκομία

«Η έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την υγεία των μελισσών και τη μελισσοκομία ενώ κάνει διαπιστώσεις για τη μείωση των αποικιών των μελισσών και τις επιπτώσεις στην επικονίαση, την ανάγκη ελέγχου των ασθενειών τους και τη γενικότερη παρακολούθηση της υγειονομικής τους κατάστασης, ωστόσο δεν απαγορεύει τη χρήση φυτοφαρμάκων για τα οποία υπάρχουν ευθείες αναφορές ότι έχουν δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία των μελισσών.

beekeeping_operation

Δεν αντιτίθεται στην απαγόρευση της καλλιέργειας Γενετικά Τροποποιημένων Οργανισμών είτε για χρήση στην ανθρώπινη διατροφή είτε στις ζωοτροφές. Η Κοινή Αγροτική Πολιτική αναπτύσσεται στη βάση της διασφάλισης των κερδών των μεγάλων επιχειρηματικών μονοπωλιακών ομίλων που δραστηριοποιούνται σε αυτό τον τομέα. Η έλλειψη φαρμάκων για την καταπολέμηση ασθενειών των μελισσών, που επικαλείται η έκθεση, οφείλεται στο γεγονός ότι στην καπιταλιστική οικονομία δεν μπορούν να υποχρεωθούν οι εταιρείες να κάνουν έρευνα σε τομείς που δεν υπάρχει μεγάλη κερδοφορία. Η αντίθεση αυτή μπορεί να λυθεί μόνο με την κοινωνικοποίηση των βασικών μέσων παραγωγής και τον κεντρικό σχεδιασμό της οικονομίας, με λαϊκή εξουσία που θα αξιοποιήσει και την αγροτοκτηνοτροφική παραγωγή και την έρευνα για τη λαϊκή ευημερία».

Αυτή ήταν η δήλωση του ο Μπ. Αγγουράκη, ευρωβουλευτή του ΚΚΕ στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την έκθεση για την «Υγεία των μελισσών και μελισσοκομικός τομέας».

πηγή: Ριζοσπάστης

Οι Ζαπατίστας και μια αρχαία μελισσοκομική παράδοση των Μάγια

Η Melipona είναι ένα είδος άκεντρης μέλισσας, ενδημικής στο Μεξικό, την Κεντρική Αμερική, την Καραϊβική αλλά και σε  πολλά μέρη της Νότιας Αμερικής. Πολύ πριν από την άφιξη των Ευρωπαίων στην Αμερική, οι ιθαγενείς Μάγια εξημέρωσαν αυτές τις μέλισσες. Σήμερα η αρχαία αυτή μελισσοκομική παράδοση γνωστή ως Meliponiculture βιώνει μια σημαντική ανάκαμψη στις μικρές κοινότητες των Ζαπατίστας στην επαρχία Τσιάπας.

zapa

Η μέλισσα Melipona έχει αφήσει το στίγμα της στην αμερικανική ήπειρο, τόσο στο φυσικό περιβάλλον, όσο και στην πολιτιστική ζωή. Είναι καλύτερη επικονιαστής από την Ευρωπαϊκή μελιτοφόρα μέλισσα για πολλά ενδημικά είδη φυτών, όπως οι ντοματιές, το τσίλι, η βανίλια, τα Βρομελιοειδή, οι ορχιδέες και τα δέντρα του τροπικού δάσους. Εξίσου σημαντικά είναι όμως και το μέλι αλλά και τα κεριά που παράγονται από αυτές τις μέλισσες καθώς χρησιμοποιούνται στην παραδοσιακή ιατρική και στις πολιτιστικές πρακτικές των ιθαγενών Μάγια. Ένας ηγέτης των Ζαπατίστας θυμάται ότι «Η γιαγιά μου κρατούσε πάντα στην κουζίνα λίγο μέλι απ’ αυτές τις άκεντρες μέλισσες. Μας το έδινε κάθε φορά που είχαμε πονόλαιμο, αλλά και για να γλυκάνει τις τορτίγιες μας.»

melipona_bees_013

Δυστυχώς, οι πληθυσμοί Melipona απειλούνται από την εκτεταμένη αποψίλωση των δασών, τη μαζική χρήση γεωργικών χημικών ουσιών, την επιδείνωση των τροπικών καταιγίδων, αλλά και την μεγάλης κλίμακας εμπορευματοποίηση των φυτών που επικονιάζουν, όπως το αβοκάντο, η ντομάτα, το μαόνι, το τσίλι και το κακάο. Η καμπάνια «Ένα Σχολείο για την Τσιάπας», μια κίνηση έμπρακτης αλληλεγγύης προς τους εξεγερμένους ιθαγενείς της πολιτείας Τσιάπας του Μεξικού, εργάζεται μαζί με εκπαιδευτικούς Ζαπατίστας, φοιτητές, οικολόγους και διάφορες άλλες κοινότητες για να σώσουν τη μέλισσα Melipona, αλλά και για να εμβαθύνουν στις παραδόσεις των Μάγια.

πηγή: schoolsforchiapas.org (Μετάφραση: Στράτος Σαραντουλάκης – Ορεινό Μέλι)