Η παγκόσμια «τρέλα» για το Manuka έχει οδηγήσει σε ένα ανελέητο τυχοδιωκτισμό που έχει βγει εκτός ελέγχου. Μαζικές δηλητηριάσεις μελισσών, κλοπές, βανδαλισμοί μέχρι και ξυλοδαρμοί για τον «υγρό χρυσό»!

Ο David Yanke στο μελισσοκομείο του.

Ο David Yanke και η Rachel Kearney πηγαίνοντας μία μέρα στο μελισσοκομείο τους βρήκαν τις εκατοντάδες χιλιάδες μέλισσες τους, απ’ τις 300 κυψέλες που διατηρούσαν, νεκρές μυστηριωδώς. Για τους δύο μελισσοκόμους η αιτία θανάτου ήταν προφανής: δηλητηρίαση που προήλθε από ανθρώπινη παρέμβαση. «Είναι ένας εφιάλτης, δεν αισθάνομαι ασφαλής πια», λέει η Kearney καθώς κάθεται στο τραπέζι της κουζίνας της, στο αγρόκτημα της οικογένειάς της, 40 χιλιόμετρα ανατολικά του Northland της Kaitaia. «Αυτή η κατάσταση μου έχει δημιουργήσει μετατραυματικό στρες».

Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει, καμία επίσημη απόφαση σχετικά με το τι οδήγησε στην εξαφάνιση των μελισσών, ωστόσο η κυβέρνηση βρίσκεται σε κατάσταση επιφυλακής. Για τους άτυχους όμως μελισσοκόμους και πολλούς άλλους συναδέλφους τους δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η μαζική θανάτωση των μελισσών είναι απλώς η τελευταία πράξη βίας στην ολοένα αυξανόμενη βιομηχανία μελιού Manuka.

Πέρυσι παράχθηκαν περίπου 20.000 τόνοι αυτού του είδους μελιού, το οποίο είναι γνωστό για τις φαρμακευτικές του ιδιότητες, το οποίο αποτελεί ρεκόρ, ενώ η αύξηση απ’ το προηγούμενο έτος ήταν της τάξης του 15%, με την τιμή του να αγγίζει τα 25 ευρώ το κιλό και την παγκόσμια ζήτηση στα ύψη.

Μετά τις κλοπές κυψελών, τους βανδαλισμούς και τις δηλητηριάσεις που έχουν μπει στο ημερήσιο πρόγραμμα των μελισσοκόμων, άρχισαν να αναφέρονται και περιπτώσεις απειλών αλλά και ξυλοδαρμών, οι οποίες οδήγησαν τους ντόπιους μελισσοκόμους στο να επισκέπτονται τα απομακρυσμένα μελισσοκομεία τους κατά ομάδες, καθώς δεν νιώθουν ασφαλείς πια.

Το Manuka είναι ένα ενδημικό φυτό της Νέας Ζηλανδίας με μικρά λευκά και ροζ άνθη το οποίο μάλιστα κάποτε αποτελούσε ζιζάνιο των καλλιεργειών και το οποίο είχε χρησιμοποιηθεί παραδοσιακά από τη φυλή των ιθαγενών Μαορί, για πολλές γενιές, ως παραδοσιακή θεραπεία για κοινές ασθένειες του χειμώνα. Το μέλι που παράγεται από μέλισσες που τρέφονται από αυτά τα λουλούδια εκτιμάται ιδιαίτερα για την υψηλή περιεκτικότητα σε φυσικά ένζυμα με αντιβακτηριδιακές ιδιότητες.

Πανοραμική άποψη του Matai Bay στη Νέα Ζηλανδία, το οποίο θεωρείται το κέντρο παραγωγής του μελιού Manuka.

Η τοποθέτηση κυψελών σε περιοχές που ευδοκιμεί το φυτό αυτό, μπορεί να τριπλασιάσει την αξία του μελιού για τους μελισσοκόμους δημιουργώντας ένα πυρετό ανάλογο με αυτόν του κυνηγιού του χρυσού. Κατά τα τελευταία πέντε χρόνια η βιομηχανία της μελισσοκομίας στη Νέα Ζηλανδία ανταποκρίθηκε στην αχαλίνωτη διεθνή ζήτηση για το μοναδικό αυτό προϊόν, διπλασιάζοντας ουσιαστικά την παραγωγή της, εισάγοντας μάλιστα μελισσοκόμους από άλλες χώρες. Έχει δημοσιευτεί σχετική αγγελία και στην Ελλάδα…

Το γεγονός αυτό έχει κάνει τον Yanke κάπως επιφυλακτικό. Για δεκαετίες ήταν ο μόνος εγγεγραμμένος μελισσοκόμος σε ακτίνα 5 χιλιομέτρων. Τώρα βρίσκονται εκεί άλλοι 56 και αυτό έχει επίπτωση και στην υγεία των μελισσών καθώς ο ανταγωνισμός μετακυλίεται στις πηγές τροφίμων τους οι οποίες λιγοστεύουν. Πλέον η συμπληρωματική τροφή με σιρόπι ζάχαρης, που παλαιότερα χρησιμοποιούνταν σπάνια έχει γίνει αναγκαία για την επιβίωση τους.

Ο David Yanke επιθεωρεί τα μελίσσια του.

Μόλις μερικούς μήνες μετά τη μαζική δηλητηρίαση των μελισσών τους, ξεκίνησαν οι επιδρομές στο αγρόκτημά τους, μέσα στη νύχτα. Το ζευγάρι των μελισσοκόμων έχει στα χέρια του υλικό από τις κάμερες που τοποθέτησαν μετά τη δηλητηρίαση, αλλά η τακτική του εκφοβισμού έχει κάνει τη δουλειά της. «Θέλουμε να βγούμε από τη βιομηχανία», λέει ο Yanke «Θέλουμε να βγούμε πριν τα πράγματα γίνουν χειρότερα.»

Ο Bruce Robertson, διευθύνων σύμβουλος της Haines Apiaries στην Kaitaia, κατανοεί τις πιέσεις που έχουν φέρει τα πάνω κάτω στη μελισσοκομία της Νέας Ζηλανδίας και δηλώνει συγκλονισμένος. Παρά το γεγονός ότι το μέλι Manuka συλλέγονταν για χρόνια από τους Μαορί, ο κλάδος της μελισσοκομίας ήταν επιφυλακτικός για το συγκεκριμένο προϊόν, καθώς είναι δύσκολη η συλλογή του, το φυτό έχει πολύ μικρή περίοδο άνθισης και έχει και σχετικά πικρή γεύση. «Ξεκίνησα να δουλεύω με το Manuka όταν ακόμα η τιμή του ήταν στα 6 ευρώ. Μάλιστα πιστεύαμε ότι ήταν μια απίστευτη τιμή!» θυμάται ο Robertson.

Ο Robertson διαθέτει 3000 κυψέλες και κατά τα τελευταία πέντε χρόνια δέχτηκε βανδαλισμούς, κλοπές αλλά και δηλητηριάσεις που έφτασαν και σε εβδομαδιαία βάση. Αφού τοποθέτησαν κάμερες σε στοχευμένα σημεία παρατήρησαν ότι οι κλέφτες τις βρήκαν και τις συνέτριψαν. Έτσι τώρα ο Robertson έχει δημιουργήσει ένα σύστημα με διπλές κάμερες, μία που καταγράφει τις κυψέλες του και μία που καταγράφει την κάμερα που καταγράφει τις κυψέλες του…

Άνθος του φυτού Manuka το οποίο προσελκύει τις μέλισσες αλλά και τους μελισσοκόμους…

«Ο κανόνας ήταν: κανένας άλλος μελισσοκόμος δεν μπορεί να έρθει σε απόσταση ενός χιλιομέτρου από εκεί που έχεις το μελισσοκομείο σου.» λέει ο Robertson. «Αυτές οι εποχές έχουν περάσει ανεπιστρεπτί. Πλέον υπάρχουν μελισσοκόμοι που έρχονται μέχρι και 200 μέτρα κοντά.» Η Haines Apiaries ιδρύθηκε το 1948 και έχει το παλαιότερο μελισσοκομείο στο Northland, αλλά σύμφωνα με τον Robertson καταγράφει απώλειες παρά τον πυρετό για τον «υγρό χρυσό».

Η τοποθέτηση GPS στις κυψέλες είναι μια επιλογή που μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά για τις κλοπές, αλλά είναι μια πολύ ακριβή λύση, δεδομένου ότι πρέπει να μπει αν όχι σε όλες τις κυψέλες, σε αρκετές, δειγματοληπτικά. Επίσης είναι δύσκολο να κρυφτεί στις ξύλινες κατασκευές και λειτουργούν μόνο αν ο ιδιοκτήτης τους έχει κινητό τηλέφωνο με πρόσβαση στο internet, η οποία συχνά παρουσιάζει προβλήματα στο Northland.

Καρέ από την επιδρομή στις κυψέλες των David Yanke και Rachel Kearney στο Northland στη Νέα Ζηλανδία.

Οι μελισσοκόμοι βρίσκονται σε απόγνωση και έχουν αρχίσει να ζωγραφίζουν με διακριτικά τα μελίσσια τους, ενώ τα σφραγίζουν με μοναδικούς  κωδικούς τρέφοντας την ελπίδα ότι μπορεί να τα ξαναβρούν, αλλά και αυτοί οι τρόποι πρακτικά δεν χρησιμεύουν σε τίποτα. Έως τον Ιούνιο, η αστυνομία της Νέας Ζηλανδίας έλαβε 200 αναφορές για κλοπές κυψελών ή και μελιού από αποθήκες, οι οποίες στο μεγαλύτερο μέρος τους αφορούσαν το Manuka και τις περιοχές με μεγάλο συνωστισμό μελισσοκομείων όπως το Northland και το κεντρικό Otago.

Από την αστυνομία δήλωσαν ότι σε συνεργασία με τους φορείς του κλάδου εργάζονται για την αντιμετώπιση των κρουσμάτων αυτών με μια εθνική βάση δεδομένων συλλογής πληροφοριών. «Οι ελλιπείς πληροφορίες  εμποδίζουν την πλήρη κατανόηση του μεγέθους του προβλήματος» λέει ο Macmillan. Πολλοί όμως απογοητευμένοι μελισσοκόμοι έχουν αρχίσει να παίρνουν την κατάσταση στα χέρια τους…

Για το ζευγάρι των μελισσοκόμων όμως η εκδίκηση δεν ήταν ποτέ επιλογή. Νιώθουν περισσότερο θλίψη παρά οργή. Ενημέρωσαν το υπουργείο για τη μαζική δηλητηρίαση και η απάντηση που έλαβαν ήταν ότι μετά από εξέταση των νεκρών μελισσών τους διαπιστώθηκε μεν εσκεμμένη δηλητηρίαση, αλλά δεν έγινε δυνατή η εξακρίβωση της ουσίας που χρησιμοποιήθηκε. Υπάρχουν τουλάχιστον 100 ουσίες στο εμπόριο που μπορούν να γίνουν τοξικές για τις μέλισσες. Για τους δύο μελισσοκόμους οι υποψίες στρέφονται σε κάποια συγκεκριμένα δηλητήρια, η αποκάλυψη των οποίων ίσως μπορούσε να οδηγήσει στους δράστες αλλά το κόστος των δοκιμών στο πανεπιστημιακό εργαστήριο είναι δυσβάσταχτο γι αυτούς. Πάντως και τα δύο δηλητήρια που υποψιάζονται είναι φθηνά και εύκολο να τα αγοράσει κανείς στη Νέα Ζηλανδία. Απ’ την άλλη έχουν σοβαρά παράπονα από τον τρόπο που η αστυνομία έχει χειριστεί την υπόθεση χαρακτηρίζοντάς την αρκετά χαλαρή.

Εκατό χιλιόμετρα μακριά απ’ το αγρόκτημα του David και της Rachel ο μελισσοκόμος Lindsay μαθαίνει για το νέο κρούσμα μαζικής δηλητηρίασης. Το περιστατικό τον ταράσσει καθώς θεωρεί ότι σηματοδοτεί ένα σημείο καμπής από τις συνηθισμένες μικρές πράξεις δολιοφθοράς σε κάτι πιο σκοτεινό. Το κύμα εγκληματικότητας που δημιούργησε το κυνήγι του μελιού Manuka έχει απογοητεύσει αυτόν αλλά και τον πατέρα του Bill, ο οποίος θυμάται τη μελισσοκομία ως ένα ευγενές επάγγελμα. 

Ο Lindsay και ο Bill στο Northland στη Νέα Ζηλανδία.

Σήμερα ο Bill προτιμά να ασχολείται με την αγγειοπλαστική και τον λαχανόκηπο του, παρά με τις 200 κυψέλες τους. Μετά τους βανδαλισμούς τις δηλητηριάσεις και τις δολιοφθορές δεν θέλει να ασχολείται με τη μελισσοκομία. «Νιώθω τόσο άσχημα για τους μελισσοκόμους, σήμερα», λέει ο Bill, ο οποίος επέστρεψε από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο με μόνη φιλοδοξία να δημιουργήσει ένα μελισσοκομείο και να ζήσει ήρεμα. «Τα πράγματα είναι τόσο άσχημα πια, που η μαγεία του να είσαι μελισσοκόμος χάθηκε…»

πηγή: The Guardian (Μετάφραση: Στράτος Σαραντουλάκης – Ορεινό Μέλι)
Φωτογραφίες: Jessie Casson

Πριν από τρία χρόνια, ο Aref Haboo εργαζόταν ως μελισσοκόμος στη Συρία, έχοντας στην κατοχή του 45 κυψέλες σε ένα μικρό χωριό κοντά στα τουρκικά σύνορα. Σήμερα, αφού αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την πατρίδα του λόγω του πολέμου ταξίδεψε στη Δανία όπου εξακολουθεί να παράγει μέλι και να εκτρέφει μέλισσες, στην οροφή του Δημαρχείου της Κοπεγχάγης! Το είδος αυτό μελισσοκομίας, ονομάζεται αστική μελισσοκομία και είναι αρκετά διαδεδομένο στο εξωτερικό.

Το ταξίδι του, το 2013, από τη Συρία στη Δανία κράτησε δύο μήνες. Αφήνοντας πίσω τους συγγενείς του και παίρνοντας μόνο την οικογένειά του, τράπηκε σε φυγή μέσα από την έρημο, κοιμήθηκε στο κρύο των Τουρκικών βουνών, πέρασε 35 ώρες στο δοχείο φορτίου ενός φορτηγού που ταξίδευε μέσω Ιταλίας ενώ βρήκε προσωρινή στέγη σε εγκαταλελειμμένες αποθήκες. Τα μόνα πράγματα που κουβαλούσε μαζί του ήταν το διαβατήριο του και μερικές φωτογραφίες των μελισσών του. «Σε μια από τις φωτογραφίες, το πρόσωπό μου είναι πρησμένο από τα τσιμπήματα μέλισσας.» λέει ο 42χρονος Aref με τα γκρίζα μαλλιά και τα βαθιά καστανά μάτια.

Στον Aref χορηγήθηκε άσυλο στη Δανία και αμέσως μετά ξεκίνησε την εκμάθηση της γλώσσας στην Bybi, μια κοινωνική επιχείρηση που χρησιμοποιεί τις μέλισσες για να εξερευνήσει την βιοποικιλότητα της Κοπεγχάγης. Παράγει επίσης και πωλεί εξαιρετικής ποιότητας μέλι, με τη βοήθεια ατόμων με ειδικές ικανότητες. Ο ιδρυτής της Bybi , Oliver Maxwell, εμπνεύστηκε και δημιούργησε μια κοινωνική επιχείρηση όπου όλα της τα μέλη έχουν ρόλο, όπως ακριβώς συμβαίνει και σε μια αποικία μελισσών.

«Οι μέλισσες κοιμούνται αυτή τη στιγμή» μας εξηγεί ο Aref. «Έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που είχα την ευκαιρία να τις δω. Εάν ανοίξετε ένα μελίσσι τώρα το χειμώνα, υπάρχει κίνδυνος έκθεσης των μελισσών στο κρύο και από το σοκ που θα υποστούν μπορεί να πεθάνουν.» Ο Aref μπορεί να είναι ένας έμπειρος μελισσοκόμος όμως έχει πολλά πράγματα να μάθει για τις μέλισσες και τη μελισσοκομία στη Δανία. Οι μέλισσες με τις οποίες εργαζόταν στην Συρία ήταν άλλης φυλής, συμπεριφέρονταν διαφορετικά και έχουν διαφορετικό κύκλο ζωής. «Οι Δανέζικες μέλισσες είναι πιο ήρεμες σε σχέση με αυτές της Συρίας που ήταν πολύ πιο επιθετικές» εξηγεί ο ίδιος. «Μια λάθος κίνηση και θα σας τσιμπήσουν! Το τίμημα για την απροσεξία του μελισσοκόμου είναι άμεσο.»

«Δεν μπορώ να μετρήσω πόσες φορές έχω τσιμπηθεί στη Συρία, αλλά το έχω συνηθίσει. Ακόμη και τις φορές που τα πράγματα ήταν πιο σοβαρά, όπως για παράδειγμα να σε τσιμπήσουν ταυτόχρονα πάνω από 10 μέλισσες.» Ο Aref μας δείχνει φωτογραφίες στο κινητό του από φυτά της Συρίας και μας εξηγεί πώς το καθένα απ’ αυτά συνεισφέρει στο χρώμα αλλά και τη γεύση του μελιού. «Μία από τις πιο όμορφες πτυχές της παραγωγής μελιού είναι ότι δεν μπορείτε να προσδιορίσετε πώς θα είναι το τελικό προϊόν σε εμφάνιση και γεύση» λέει. «Αυτό εξαρτάται μόνο από τις μέλισσες.»

Ο Aref βγάζει μερικά βάζα με μέλι απ’ αυτά που παράγει στην πόλη της Κοπεγχάγης και παρότι προέρχονται από την ίδια πόλη είναι διαφορετικά λόγω της εποχής που συλλέγονται και των φυτών που ανθίζουν. Κάθε ένα έχει το δικό του χρώμα και άρωμα, είναι μοναδικό. Οι μέλισσες συλλέγουν νέκταρ από λουλούδια κατά μήκος σιδηροδρομικών γραμμών, σε ιδιωτικούς κήπους, σε πάρκα και μπαλκόνια στο εσωτερικό της πόλης. Μπορείτε ακόμη και να καταλάβετε τη διαφορά από μία γειτονιά σε μια άλλη, και αν το μέλι συγκομίζεται την άνοιξη, το χειμώνα ή το φθινόπωρο.

Οι μέλισσες κοντά στο Kongens Nytorv, μια πολυσύχναστη κεντρική πλατεία, παράγουν ένα πολύ ελαφρύ και φίνο μέλι, ενώ οι κυψέλες που βρίσκονται κοντά στο συνεδριακό κέντρο Bella ένα πιο γλυκό και πιο σκούρο, πιθανόν λόγω του νέκταρος από τα αγριολούλουδα στα κοντινά πάρκα. Κάθε μέλισσα έχει μια ενστικτώδη επίγνωση του ρόλου της στον κόσμο. Αυτός είναι να κοπιάσει μέχρι θανάτου για το καλό της κοινότητας και να επικοινωνεί τις πληροφορίες που συλλέγει με το υπόλοιπο της αποικίας μέσω του χορού.

Οι μέλισσες μπορούν να πετάξουν μέχρι και 12 χιλιόμετρα στην προσπάθειά τους να βρουν τροφή. Λειτουργούν όμως ορθολογικά και σπάνια ταξιδεύουν περισσότερο από όσο χρειάζεται. Κατά μέσο όρο, μια μέλισσα διανύει ένα χιλιόμετρο για να βρει νέκταρ. «Εκτός απ’ το μέλι η μέλισσα διαδραματίζει έναν κρίσιμο ρόλο στη φύση ως επικονιαστής», λέει ο Aref. «Ένας δάσκαλος στη Συρία μου σύστησε τον θαυμαστό κόσμο των μελισσών. Λάτρευε να μελετά τους χρωματισμούς που χάριζε η κάθε ποικιλία στο μέλι, να το συνοδεύει με ελιές αλλά και γιαούρτι. Χάριζε το μέλι του, μοιράζοντας το στους συγγενείς του, σε επισκέπτες και φίλους στο χωριό.»

Όταν έφυγε από τη Συρία, η χώρα του άλλαζε δραματικά. Το χωριό του ήταν άδειο από ανθρώπους. Δεν υπήρχε νερό, θέρμανση ή ηλεκτρισμός. Η μετακίνηση έξω από το χωριό ενείχε έναν θανατηφόρο κίνδυνο καθώς το ισλαμικό κράτος είχε διεισδύσει στην περιοχή. «Οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν τα έπιπλά τους για να ανάψουν φωτιά ώστε να ζεσταθούν το χειμώνα. Η κατάσταση ήταν αφόρητη.» Ανέθεσε σε έναν φίλο του, ο οποίος έμενε πίσω στη Συρία, να προσέχει τα μελίσσια του στο αγρόκτημα. «Έχουν περάσει περισσότεροι από έξι μήνες από την τελευταία φορά που άκουσα κάτι από αυτόν.» Ελπίζει ότι το μελισσοκομείο του στέκεται ακόμα στη θέση του και ότι οι μέλισσες επιστρέφουν τακτικά στις κυψέλες τους με κοιλιές γεμάτες νέκταρ…

Ελπίζει ότι το χωριό του δεν θα έχει υποστεί την ίδια μοίρα με τόσα άλλα μέρη στη Συρία που έπεσαν στα χέρια του ισλαμικού κράτους και κατεδαφίστηκαν. Η σκέψη να επιστρέψει κάποια στιγμή στην πατρίδα του, εμπνέει τον Aref, αλλά όσο ο πόλεμος συνεχίζεται γίνεται όλο και πιο δύσκολο. «Η οικογένειά μου και εγώ έχουμε δεθεί με τη Δανία και πλέον δε νοιώθουμε ξένοι. Ίσως τα παιδιά μου να νοιώθουν μόνο Δανοί κάποια στιγμή.» Ο Aref έχει ήδη μάθει αρκετά καλά τη γλώσσα και παρότι δεν μιλά πολύ καταλαβαίνει πολύ καλά.

Λατρεύει το Δανέζικο μέλι αλλά εξακολουθεί να αναπολεί το πιο πυκνό μέλι που έτρωγε πίσω στη Συρία, γι ‘αυτό προσπαθεί να εισάγει μερικά βάζα. Την περίοδο του χειμώνα ο μελισσοκόμος την περνά κάνοντας βαρετά πράγματα στην αποθήκη μιας και δεν μπορεί να δει τα μελίσσια του λόγω του κρύου. Υπάρχει κάτι παρήγορο σχετικά με την εργασία στην αποθήκη και αυτό είναι ότι λιώνοντας το κερί μπορείς να φτιάξεις νέες κηρήθρες για την άνοιξη.

«Όταν οι άνθρωποι αισθάνονται άσχημα ή είναι σε κακή διάθεση, πρέπει να βρίσκουν λίγο χρόνο από την εργασία τους και να πηγαίνουν στην παραλία ή να κάνουν κάτι που τους αρέσει ώστε να ξεφεύγουν από τα προβλήματα που τους απασχολούν», λέει ο Aref. «Όταν βλέπω τις μέλισσες να πετούν μακριά για να βρουν νέκταρ, αισθάνομαι καλύτερα. Όταν είμαι με τις μέλισσες, ξεχνάω τον πόλεμο που άφησα πίσω μου. Όταν βγάζω το μέλι θυμάμαι ποιος πραγματικά είμαι. Και όταν το τρώω με πλημμυρίζουν οι αναμνήσεις μιας ειρηνικής Συρίας. Τα μέλια της Δανίας και της Συρίας είναι διαφορετικά. Όταν όμως δοκιμάζω το Δανέζικο μέλι εξακολουθεί να μου θυμίζει το σπίτι μου και μου φέρνει στο μυαλό τις μέλισσες μου.»

πηγή: vice (Μετάφραση: Στράτος Σαραντουλάκης)

Με κινητήρια δύναμη το πάθος τους για τις μέλισσες οι Κρις Μπερνς και Πολ Γουεμπ ίδρυσαν μία επιχείρηση η οποία ασκεί την αστική μελισσοκομία με έναν πρωτότυπο τρόπο. Νοικιάζουν τις κυψέλες τους σε πολίτες και τις τοποθετούν στις ταράτσες των κτηρίων τους. Τις φροντίζουν καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, για τυχόν ασθένειες αλλά και αποτροπής της σμηνουργίας και στο τέλος μοιράζουν το μέλι στους πελάτες τους.

POSTCODE HONEY: URBAN BEEKEEPING THE EASY WAY from GrowEatGather on Vimeo.

Οι Βερμούδες είναι νησί του Ατλαντικού ωκεανού με μόλις 64.237 κατοίκους. Από τα 165 διαφορετικά είδη φυτών που καταγράφονται σήμερα στις Βερμούδες, τα 14 είναι ενδημικά, ενώ τα 25 βρίσκονται υπό εξαφάνιση. Το 1503 κατά την ανακάλυψη των νησιών, στη χλωρίδα κυριαρχούσε το υπολειπόμενο δάσος των τοπικών κέδρων. Η τοπική πανίδα ήταν αρκετά περιορισμένη πριν την άφιξη των πρώτων εξερευνητών. Το πλέον χαρακτηριστικό είδος ήταν η σαύρα των βράχων αλλά και ένα ενδημικό γιγάντιο χερσαίο καβούρι. Μέχρι πρόσφατα αποτελούσε έναν παράδεισο για τη μελισσοκομία καθώς δεν είχε εντοπιστεί εκεί η βαρρόα. Όλα αυτά όμως μέχρι το 2009 όπου και κατά την εισαγωγή βασιλισσών από τη Χαβάη το άκαρι έκανε την εμφάνισή του. Από τότε δεν επιτρέπονται οι μεταφορές μελισσοσμηνών στο νησί. Έτσι οι ντόπιοι μελισσοκόμοι έχουν να αντιμετωπίσουν τη δοκιμασία της παραγωγής βασιλισσών για την αύξηση των μελισσιών.

BFDS Ep 2 Beekeeping (teaser) from Somers Isle Productions on Vimeo.

Πολλοί άνθρωποι φοβούνται τις μέλισσες και γι αυτό τις αποφεύγουν. Οι μέλισσες όμως είναι πολύ σημαντικές για το περιβάλλον. Χωρίς αυτές το ένα τρίτο των καλλιεργειών του κόσμου θα εξαφανιστεί. Η φωτορεπόρτερ Marissa Parra μας ξεναγεί στον κόσμο του Frederick, ενός μελισσοκόμου-γεωργού, του οποίου η ζωή περιστρέφεται γύρω απ’ τις μέλισσες.

Η Ανατολική Τουρκία φημίζεται για το καλό μέλι της. Το νέκταρ προέρχεται αποκλειστικά από αγριολούλουδα των βουνών, το οποίο συλλέγουν οι ντόπιες μέλισσες που ανήκουν στην Καυκάσια φυλή. Αυτές οι αυτόχθονες μέλισσες όμως απειλούνται σήμερα από άλλα είδη και την εμπορευματοποίηση της μελισσοκομίας. Αν χαθούν οι μέλισσες θα χαθεί και η παράδοση της περιοχής.

[vimeo 78538248 w=640]

Σε μια πρωινή βόλτα κοντά στο Σάντο Στέφανο ντι Σεσάνιο στην Ιταλία αντίκρισα ένα μελισσοκομείο από παλιές ξύλινες κυψέλες κρυμμένες πίσω από μια παλιά εκκλησία. Με την πρώτη ματιά, σκέφτηκα ότι έχουν εγκαταλειφθεί εδώ και καιρό, όπως τα πέτρινα ερείπια που βρίσκονταν διάσπαρτα τριγύρω. Έμεινα έκπληκτος όμως απ’ τη ζωντάνια που εξέπεμπαν όταν τα πλησίαζες. Βρήκαν μια ισορροπία ανάμεσα στους αργούς ρυθμούς της εξοχής και τους ξέφρενους ρυθμούς των κοντινών πόλεων. Για να συλλάβω αυτή την ιδέα καλύτερα, επιβράδυνα το μοντάζ του βίντεο. Αυτή η επιβράδυνση δεν έρχεται φυσικά στους περισσότερους από εμάς, συμπεριλαμβανομένου και εμού, αλλά οι μέλισσες φαίνεται να με επηρέασαν για το υπόλοιπο της ημέρας καθώς σκεφτόμουν την ικανότητά τους να ολοκληρώνουν τόσο πολλές εργασίες χωρίς περιττές βιασύνες. Ελπίζω να περάσει αυτή η νοοτροπία και σε εμένα.

[vimeo 76957307 w=640]

Το Χονγκ Κονγκ είναι μια πόλη 7 εκατομμυρίων ανθρώπων. Ανάμεσα στα ψηλά κτίρια, ο Michael Leung σχεδιαστής προϊόντων και ιδρυτής της HK Honey έχει δημιουργήσει το δικό του χώρο φέρνοντας τη φύση μέσα στη μητρόπολη. Η HK Honey είναι μια οργάνωση, μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, μελισσοκόμων και σχεδιαστών προϊόντων του Χονγκ Κονγκ που στοχεύουν να επικοινωνήσουν τη σημασία των μελισσών στην ανθρώπινη τροφική αλυσίδα και τα οφέλη της τοπικής παραγωγής μελιού. Με ένα δίκτυο συνεργαζόμενων μελισσοκόμων ο Leung, συγκομίζει το τοπικό μέλι και σχεδιάζει προϊόντα και υπηρεσίες που σχετίζονται με την αστική μελισσοκομία.

[vimeo 21746934 w=640]

Ο μελισσοκόμος Wolf Carr μας ξεναγεί στο μελισσοκομείο του, που βρίσκεται λίγο έξω απ’ το Πόρτλαντ του Όρεγκον. “Το μέλι που δοκιμάζετε είναι μια στιγμή μέσα στο χρόνο” μας λέει. “Στην πραγματικότητα δοκιμάζετε το μέλι μιας συγκεκριμένης εβδομάδας, οπότε και το εκάστοτε λουλούδι ανθίζει. Αυτό που με ενθουσιάζει, είναι ότι είμαστε σε θέση να γευτούμε ένα μέλι που προέρχεται από ένα συγκεκριμένο φυτό, από ένα πολύ συγκεκριμένο χρονικό διάστημα και αυτό είναι κάτι που δεν θα συμβεί ποτέ ξανά.

[vimeo 95199737 w=640 ]