Το Πυξάρι είναι ένας δενδρώδης θάμνος πολύχρονος, αυτοφυής, που φτάνει σε ύψος τα 5 με 6 μέτρα και ζει μέχρι 700 χρόνια. Είναι φυτό που χρησιμοποιούν συχνά για φράκτες ή ειδικά ως χαμηλό διαχωριστικό σε βοτανόκηπους. Αναπτύσσεται πολύ αργά. Το ξύλο του είναι κίτρινο, συμπαγές, σκληρό, αρραγές και άριστο για ξυλογραφία.

Το πυξάρι είναι επίσης το νούμερο ένα φυτό που χρησιμοποιούν οι καλλιτέχνες κηπουροί και του δίνουν διάφορα σχήματα καθώς είναι πολύ ανθεκτικό στα κλαδέματα. Τα άνθη του είναι μικροσκοπικά και γι αυτό περνούν σχεδόν απαρατήρητα. Θεωρείται καλό μελισσοκομικό φυτό. Δίνει γύρη, χρώματος κίτρινου (όπως φαίνεται και στα πόδια της μέλισσας στις φωτογραφίες) αλλά και νέκταρ απ’ το οποίο παράγεται ένα ιδιαίτερο μέλι το οποίο θα είχε ενδιαφέρον να συγκομιστεί αμιγώς.

Από το ξύλο του φυτού κατασκεύαζαν τα παλαιότερα χρόνια οι πυξίδες (τα πυξία μικρά τραπέζια και αβάκια). Σήμερα από το ξύλο αυτό κατασκευάζονται πιόνια και κομμάτια του σκακιού και πούλια του ταβλιού. Περισσότερο όμως χρησιμοποιείται στην ξυλογραφία.

Με πηγές από: Χανιώτικα Νέα (από άρθρο του Σάκη Κουβάτσου)

Γνωστό και ως Σκαρόχορτο,  Πρωτοθέρης,  Βροντοθέρι,  Παρθενούδι,  Σκαροβότανο, Φλώμος, Σκαρολάχανο, Σκυλολάχανο, Σκαρτόχορτο (Mercurialis annua). Όπως υποδηλώνει και η ονομασία του θεωρείται άχρηστο – ακατάλληλο μιας και τα ζώα δεν το τρώνε. Είναι επίσης δηλητηριώδες, δίοικο. Οι μέλισσες όμως το “δουλεύουν”.

Είναι βότανο γνωστό από την αρχαιότητα.  Ο Ιπποκράτης γνώριζε τις καθαρτικές του ιδιότητες. Οι Διοσκουρίδης, Γαληνός, Ορειβάσιος και Παύλος Αιγινίτης το αναφέρουν σαν «Λινοψύστιδα», διαφημίζουν δε τις καθαρτικές του ιδιότητες. Οι αγρότες χρησιμοποιούσαν το φυτό αυτό σαν καθαρτικό και χολαγωγό.Το χρησιμοποιούσαν ακόμη στη βαφική, γιατί δίνει μία κυανή βαφή πολύ ωραία. Στην Πελοπόννησο  το ονόμαζαν «σκαρολάχανο» και το χρησιμοποιούσαν ως καθαρτικό και το βραστάρι του 25-50 γραμμάρια σε 450 γραμμάρια νερό, αντί της μολόχας, ως μαλακτικό. Ένας πρακτικός φαρμακοποιός κατασκεύαζε ένα σιρόπι που στην εποχή του ήταν πολύ της μόδας, με το όνομα «Σιρόπι της μακροζωίας», το οποίο παρασκεύαζε από χυμό Μερκουριαλίδος, ρίζα Γερμανικής ή Φλωρεντιανής Ίριδος και Γεντιανής, κατεργασμένα μέσα σε κρασί.

Αν αποσταχθεί το φυτό δεν αποδίδει αιθέριο έλαιο γιατί το αρωματικό στοιχείο που περιέχει αποσυντίθεται αμέσως και εξαφανίζεται στη θερμοκρασία του βραζόμενου νερού. Ο Reichardt κατόρθωσε με μία ιδιαίτερη μέθοδο να απομονώσει ένα αλκαλοειδές πολύ δηλητηριώδες, με την μορφή ελαιώδους υγρού και οσμή ναυτιώδη που το ονόμασε μερκουριαλίνη. Έχει αλκαλική αντίδραση, στον ατμοσφαιρικό αέρα δε μεταβάλλεται σε ρητίνη με βουτυρώδη σύσταση. Κατά τον Planchon , τα φύλλα του φυτού, περιέχουν ένα κύριο πικρό συστατικό, μία χρωστική ουσία και ένα αλκαλοειδές, την μερκουριαλίνη, που βρίσκεται συνδυασμένη με μικρή ποσότητα τριμεθυλαμίνης ή μονο-τριμεθυλαμίνης, διαλυτής στο νερό. Ο χυμός του κάνει κυανό το χαρτί του ηλιοτροπίου. Τα φύλλα  τρώγονται μόνο μαγειρεμένα . Κάποτε ήταν αρκετά δημοφιλής τροφή, και  χρησιμοποιούταν όπως το σπανάκι. Το δηλητήριο διασπάται με το καλό βράσιμο. Τα ωμά φύλλα  είναι δηλητηριώδη.

Είναι βότανο καθαρτικό, χολαγωγό και υδραγωγό.  Δρα ως ευκοίλιο και υπνωτικό.  Είναι διουρητικό βότανο και χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις υδρωπικίας. Τα φύλλα του γίνονται μαλακτικά καταπλάσματα. Το ομοιοπαθητικό βάμμα της μερκουριαλίδας ενδείκνυται εναντίον των ρευματισμών και των παθήσεων του στομάχου.Το σύνολο του φυτού και ιδιαίτερα ο χυμός,  είναι εμετικό,  μαλακτικό και καθαρτικό. Χρησιμοποιείται εξωτερικά για την αντιμετώπιση προβλημάτων στα  αυτιά και τα μάτια και στη θεραπεία των κονδυλωμάτων και των  πληγών.  Ένα ομοιοπαθητικό φάρμακο παρασκευάζεται από το φυτό που χρησιμοποιείται στη θεραπεία των ρευματισμών,  διάρροιας και τις  διαταραχές της χοληδόχου κύστης και του ήπατος .

Αυτή την εποχή που λίγα φυτά είναι ανθισμένα το σκαρολάχανο είναι για τις μέλισσες μια καλή πηγή γύρης. Το χρώμα της είναι φιστικί και δείχνει να τραβάει πολύ τις μέλισσες, οι οποίες ψάχνουν εναγωνίως τροφή για να ταΐσουν το νεαρό γόνο.

Το άρθρο περιέχει πηγές από: Κέντρο μελέτης ιστορίας αρχαίας θούριας

Εδώ και μέρες το κτήμα έχει γεμίσει με βοστίνες (νάρκισσους). Έχει πολύ όμορφο άνθος το οποίου το άρωμα είναι σχεδόν μεθυστικό. Λένε μάλιστα ότι μεγάλη ποσότητα ανθέων νάρκισσου σε κλειστό χώρο μπορεί να προκαλέσει ελαφρά νάρκωση.

Οι μέλισσες πάντως δεν δείχνουν να δελεάζονται και δεν το πλησιάζουν. Το όνομα του προέρχεται από τον ήρωα της ελληνικής μυθολογίας, τον Νάρκισσο, το δε tazetta σημαίνει μικρή κούπα, από το σχήμα της κιτρίνης κορόνας του άνθους. Ενώ για τη δύση είναι ένα σύμβολο ματαιοδοξίας, ένεκα του μύθου του νάρκισσου, στην Κίνα είναι σύμβολο καλοτυχίας.

Ο νάρκισσος, σύμφωνα με τους μυθολογία, ήταν ένας θαυμαστής ομορφιάς νέος της Βοιωτίας. Μια εκδοχή του μύθου λέει, ότι απασχολημένος τόσο πολύ να θαυμάζει την ομορφιά του, δεν άκουγε την ερωτευμένη μαζί του νύμφη Ηχώ που τον καλούσε συνέχεια και έτσι η Νέμεσις αποφάσισε να τον τιμωρήσει, έτσι τον έκανε να δει την αντανάκλαση του στα νερά του ποταμού, να την ερωτευτεί και να πεθάνει από τη λύπη του που δεν μπορούσε να ζήσει τον τρελό έρωτα του με τον εαυτό του.
Σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή, ο νάρκισσος αρνήθηκε τον έρωτα του Αμεινία ο οποίος αυτοκτονεί, και έτσι η Νέμεσις, (νάτη πάλι αυτή), αποφάσισε να τον τιμωρήσει με το ίδιο νόμισμα, έτσι τον οδήγησε να δει το είδωλο του στο νερό της πηγής, να το ερωτευτεί και να αυτοκτονήσει και αυτός, μη μπορώντας να ανταποκριθεί στον έρωτα με το είδωλο του.
Από του μύθους αυτούς βγήκε και ο όρος της ψυχολογίας: ναρκισσισμός.

Το άρθρο περιέχει πηγές από: laspistasteria

Ένα πολύ σημαντικό μελισσοκομικό φυτό αυτής της εποχής είναι η ανεμώνη. Οι αρχαίοι Έλληνες της έδωσαν το όνομα αυτό επειδή ανθίζει με τους κρύους ανέμους κατά την διάρκεια του χειμώνα.

Ανθίζει απ’ τα μέσα του Ιανουαρίου και αντέχει μέχρι τα μέσα της άνοιξης. Όταν ο ήλιος κάνει δειλά δειλά την εμφάνιση του, οι μέλισσες δεν χάνουν την ευκαιρία.

Σε ένα έρημο από άνθη περιβάλλον, η ανεμώνη αποτελεί διατροφική όαση γι αυτές. Σε μια περίοδο που πρέπει να ανανεωθεί ο πληθυσμός νωρίς πριν την άνοιξη, η φρέσκια γύρη της ανεμώνης είναι καθοριστικής σημασίας. Οι μέρες σιγά σιγά μεγαλώνουν, οι εργάτριες εργάζονται περισσότερο και η βασίλισσα ξεκινά να γεννά.

Είναι λοιπόν επιτακτική η ανάγκη να βρεθεί η γύρη ώστε να ταϊστεί ο νέος γόνος. Η ανεμώνη είναι ένα πολύ καλό γυρεοδοτικό φυτό. Η γύρη της είναι θρεπτική και σε πολύ καλές ποσότητες.

Τα άνθη της ανοίγουν μόλις τα δει το φως του ήλιου και κλείνουν το σούρουπο. Έτσι οι μέλισσες τα επισκέπτονται κατά τις μεσημεριανές ώρες που φεύγει και η πρωινή δροσιά.

Οι τελευταίες μέρες είναι ηλιόλουστες και έτσι οι μέλισσες ξεθάρρεψαν, μετά από καιρό και βγήκαν! Παρατήρησα ότι μετέφεραν γύρη, δείγμα ότι η βασίλισσα ξεκίνησε να γεννά. Που την έβρισκαν όμως τη γύρη τέτοια εποχή;

Είχα παρατηρήσει αυτό το κατακίτρινο λουλουδάκι στο κτήμα εδώ και μέρες, αλλά δεν είχα δει μέλισσες επάνω, πιθανόν γιατί έκανε κρύο. Την εβδομάδα αυτή όμως ο καιρός είναι ζεστός, ειδικά τις μεσημεριανές ώρες και έπειτα από μια σύντομη βόλτα στο κτήμα, πέτυχα τις μελισσούλες εν ώρα εργασίας. Αυτό το φυτό ονομάζεται ζοχαδόχορτο (Ficaria ranunculus) αλλά είναι γνωστό και ως σφουρδάκλα ή φικάρια. Είναι πολυετές κονδυλόριζο με μεγάλα κίτρινα άνθη, ζιζάνιο των σπαρτών. Ανθίζει το Γενάρη και αντέχει πολλές φορές μέχρι τον Μάιο. Δίνει αυτήν την κιτρινωπή γύρη που φαίνεται στη φωτογραφία αλλά και νέκταρ.

Θεωρείται ένα από τα αποτελεσματικότερα βότανα για την αντιμετώπιση των αιμορροΐδων. Χρησιμοποιείται είτε εσωτερικά σαν αφέψημα, είτε εξωτερικά για πλύσεις ή σε μορφή αλοιφής. Είναι αποτελεσματικό και σε περιπτώσεις που χρειαζόμαστε ένα στυπτικό βότανο για την αντιμετώπιση αιμορραγιών. Είναι το πρώτο φυτό στο οποίο πετύχαμε μέλισσα για φέτος.

Ο κισσός είναι ένα περίεργο φυτό. Θυμάμαι πολλούς, όταν ζούσα στην πόλη, που τον λάτρευαν. Μπορούσαν να καλύψουν αντιαισθητικές επιφάνειες μ’ αυτόν εύκολα μιας και αναρριχάται πολύ γρήγορα. Όταν ήρθα στην επαρχία γνώρισα ανθρώπους, που ασχολούνταν με την γεωργία, οι οποίοι τον μισούσαν. “Αν τον αφήσεις, είναι ικανός να καταλάβει ολόκληρο κτήμα” μου είχε πει κάποτε ένας που μάχονταν κάθε τόσο με τον κισσό. Αυτήν την εποχή ανθίζει και για εμάς τους μελισσοκόμους είναι σημαντικό φυτό.

Ο κισσός είναι αειθαλής θάμνος που αναρριχάται ή έρπεται. Ο αναρριχώμενος κισσός δημιουργεί μικρές εναέριες ρίζες, που συντελούν στη συγκράτηση του φυτού κατά την αναρρίχηση σε διάφορα υποστηρίγματα. Η περιοχή του Ξηροβουνίου στην Πίνδο είναι γεμάτη με κισσούς και έτσι τον Σεπτέμβρη που ανθίζει οι μέλισσες σπεύδουν να το εκμεταλλευτούν. Είναι μια καλή διέγερση για την βασίλισσα πριν την ανθοφορία της ερείκης.

Τα άνθη του, δίνουν γύρη χρώματος κίτρινου, μέτριας αξίας και μέλι λευκό αρωματικό που κρυσταλλώνει γρήγορα. Η ποιότητα της γύρης δεν μπορεί να συγκριθεί με αυτή της ερείκης δίνει όμως εξαιρετικά καλές ποσότητες. Οι βροχές της προηγούμενης εβδομάδας είναι πολύ σημαντικές για τις ποσότητες τους νέκταρος που παράγει το φυτό. Η υψηλή σχετική υγρασία δίνει τη δυνατότητα στις μέλισσες να το παίρνουν εύκολα. Τυχόν ξηρασία μπορεί να κάνει το νέκταρ να κρυσταλλώσει.

Ο κισσός προσελκύει και πολλά άλλα έντομα. Είναι χαρακτηριστικό το βουητό τους καθώς πλησιάζεις. Η ανθοφορία του είναι αρκετά σταθερή και ενδείκνυται για ανανέωση του πληθυσμού, ξεχειμώνιασμα αλλά και μεταφορά σε άλλη ανθοφορία.

Ο κισσός ήταν γνωστός στην Ελλάδα από την εποχή του Ομήρου και ονομαζόταν «Διονύσιον», επειδή ήταν αφιερωμένος στο θεό Διόνυσο. Οι αρχαίοι Έλληνες στεφάνωναν με κισσό τα αγάλματα του Διονύσου, τους ποιητές και τους πότες, επειδή τον θεωρούσαν σύμβολο της αθανασίας και αντίδοτο για τον πονοκέφαλο από τη μέθη. Σε ορισμένες τελετές έδιναν στο Διόνυσο και το επώνυμο «Κισσός», επειδή όταν ήταν μωρό του φορούσαν ένα στεφάνι από κισσό.

Ο βασιλικός είναι αρωματικό ετήσιο, ποώδες φυτό, από τα πιο κοινά οικιακά φυτά με καταγωγή απ’ την Ινδία και το Ιράν. Καλλιεργείται ως καλλωπιστικό φυτό σε γλάστρες και κήπους και τα φύλλα του χρησιμοποιούνται αποξηραμένα ως καρύκευμα και αφέψημα.

Χρησιμοποιείται στη λαϊκή φαρμακευτική ως βότανο καθώς πιστεύεται πως είναι καλό διουρητικό, καταπραΰνει το στομαχόπονο και το πονοκέφαλο ενώ στην αρχαιότητα τον χρησιμοποιούσαν ως επίθεμα μετά από δάγκωμα εντόμου, σκορπιού ή και φιδιού.

Στη μαγειρική χρησιμοποιούνται κυρίως αποξηραμένα φύλλα της πλατύφυλλης ποικιλίας το άρωμα των οποίων μοιάζει λίγο με αυτό του γλυκάνισου. Αρωματίζει διάφορα ψητά, σαλάτες, βραστά, κοκκινιστά, σούπες κ.τ.λ. ενώ ταιριάζει πολύ σε σάλτσες που έχουν ως βάση τη φρέσκια ντομάτα. Στην Ιταλική κουζίνα, η σάλτσα ζυμαρικών πέστο (pesto) έχει για βάση της το βασιλικό.

Εκτός όλων των αυτών ο βασιλικός είναι ένα εξαιρετικό φυτό για τον κήπο καθώς απ’ τη μία διώχνει τα έντομα και τα κουνούπια και απ’ την άλλη προσελκύει πολύ μέλισσες, βομβίνους κ.α είδη που βοηθούν στην επικονίαση. Εμείς για παράδειγμα τον φυτεύουμε ανάμεσα στις ντομάτες για να τις προστατεύσει απ’ τα βλαβερά έντομα ενώ προσελκύοντας βομβίνους και άλλες άγριες μέλισσες γίνεται καλύτερα η επικονίαση. Ο βασιλικός δίνει ένα ιδιαίτερα αρωματικό νέκταρ, σαν αυτό της λεβάντας και γύρη χρώματος λευκού – μπεζ. Η ανθοφορία του αρχίζει από τα μέσα Ιουνίου.

Η αγριοτριανταφυλλιά είναι θάμνος αυτοφυής σε πλαγιές και ξέφωτα. Γνωστή και με τις ονομασίες Ροδή η αρουραία. Ο βλαστός της είναι πολύκλαδος και αγκαθωτός, τα φύλλα της λογχοειδή και οδοντωτά, οι καρποί της κόκκινοι και ωοειδείς με πολλούς σπόρους, τα κυνόροδα, και άνθη λευκά ή ροζ.

Ανθίζει την άνοιξη, στην Ήπειρο κατά τα μέσα Μαΐου και δίνει μόνο γύρη χρώματος πορτοκαλί. Οι καρποί και τα άνθη περιέχουν μεγάλη ποσότητα βιταμίνης και γι΄αυτό είναι πρώτης τάξεως αντισκορβουτικό και φάρμακο για το ραχιτισμό.

Το αφέψημα θεωρείται ιδανικό τονωτικό σε λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος, στο συνάχι, την ατονία, την ανορεξία και τη δυσπεψία.  Έχει στυπτικές ιδιότητες και βοηθά στην καταπολέμηση της διάρροιας και των κολικών των εντέρων.

Ο καρπός που είναι κόκκινος είναι μία από τις πλουσιότερες πηγές βιταμίνης C. Παραδοσιακά χρησιμοποιούταν για την καταπολέμηση της κόπωσης, των γαστρεντερικών προβλημάτων, ως μαλακτικό, ως στυπτικό, ως διουρητικό, ως γαργάρα για το στόμα και το λαιμό, για την υγεία των οφθαλμών, για τη θεραπεία από κρυολογήματα, γρίπη και ως αντισκορβουτικό, ιδιότητες που οφείλει στις ιδιότητες των βιταμινών και αντιοξειδωτικών φλαβονοειδών που περιέχει.

Σε παλαιότερες εποχές η αγριοτριανταφυλλιά είχε χρησιμοποιηθεί ως διατροφικό τσάι. Τα άνθη και οι καρποί της αγριοτριανταφυλλιάς χρησιμοποιούνται για γλυκά του κουταλιού, μαρμελάδες, σιρόπια και ζεστά ροφήματα με έξοχη γεύση.

Με στοιχεία από Γεωπόνος

Η περικοκλάδα είναι ένα όμορφο αναρριχητικό αγριολούλουδο το οποίο θεωρείται ζιζάνιο και οι περισσότεροι άνθρωποι δυστυχώς προσπαθούν να απαλλαγούν από αυτό. Είναι πολυετές φυτό με άνθη λευκά σε σχήμα χωνιού γι αυτό και λέγεται και χωνάκι.

Από μελισσοκομικής άποψης είναι μικρής σημασίας, αλλά παρ’ όλα αυτά οι μέλισσες συλλέγουν γύρη απ’ αυτό. Η ανθοφορία του ξεκινά κατά τα μέσα Μαΐου και διαρκεί μέχρι τον Σεπτέμβρη. Το συναντά κανείς στα χαμηλά υψόμετρα κυρίως σε καλλιέργειες.

Λένε ότι τα αμπέλια στην άνθηση τους δεν δίνουν τίποτα απολύτως, παρά μόνο όταν ωριμάσουν τα σταφύλια, οι μέλισσες ρουφούν το χυμό από τις ρώγες. Τι σημαίνει λοιπόν όταν δούμε μαζικά μέλισσες στο αμπέλι τέτοια εποχή, αργά την άνοιξη; Ότι τα αγριολούλουδα χάθηκαν και πλέον η μόνη πηγή γύρης προέρχεται πλέον απ’ το αμπέλι; Ίσως ναι αλλά ίσως και όχι…

Τα τσαμπιά των σταφυλιών λίγο πριν ανθίσουν, όπως φαίνεται και στις φωτογραφίες, προσελκύουν τις μέλισσες, οι οποίες συλλέγουν γύρη χρώματος κίτρινου. Παρ’ όλα αυτά όμως οι μέλισσες την συλλέγουν ενώ ακριβώς δίπλα, στην προκειμένη περίπτωση, υπάρχουν και ανθισμένα ακτινίδια τα οποία δίνουν επίσης άφθονη γύρη.

Η αλήθεια είναι ότι το αμπέλι. εκτός από γύρη, εκκρίνει έναν ζαχαρούχο χυμό (μελίτωμα) χωρίς τη μεσολάβηση κάποιου εντόμου, όπως για παράδειγμα στο πεύκο. Ο χυμός αυτός εκκρίνεται σε μικρές σταγόνες από τα στομάτια των φύλλων ή άλλα ανοίγματα του επιδερμικού ιστού των φυτών αυτών όταν βρίσκονται σε ειδικές συνθήκες διαπνοής.

Με στοιχεία από: bee-active.g