Μέλι και κερί ήταν γνωστά από τη Λίθινη Εποχή

Νέα επιστημονική μελέτη,  στην οποία συμμετέχει και ο καθηγητής προϊστορικής αρχαιολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Κωνσταντίνος Κωτσάκης, τοποθετεί την εφεύρεση της μελισσοκομίας 8.500 έως 9.000 χρόνια πριν από την εποχή μας.

keri-melissas

Μέχρι σήμερα κατείχαμε στοιχεία μόνο προϊστορικές βραχογραφίες στην υποσαχάρια Αφρική που απεικονίζουν κυνήγι μελισσών και από αιγυπτιακές τοιχογραφίες της εποχής των Φαραώ που αναπαριστούν σκηνές μελισσοκομίας. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι οι πρώτοι αγρότες ήσαν και μελισσοκόμοι όπως ακριβώς εξημέρωσαν και τα διάφορα οικόσιτα ζώα, συντροφιάς και κτηνοτροφίας. Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή Ρίτσαρντ Έβερσεντ της Σχολής Χημείας του Πανεπιστημίου του Μπρίστολ, ανακάλυψαν και εξέτασαν χημικά ίχνη από κερί μελισσών σε τουλάχιστον 6.400 κεραμικά σκεύη των πρώτων γεωργών, σε πάνω από 150 νεολιθικές αρχαιολογικές τοποθεσίες σχεδόν όλης της Ευρώπης (μεταξύ των οποίων στην Ελλάδα), της Βόρειας Αφρικής (Αλγερία) και της Εγγύς Ανατολής, οι οποίες χρονολογούνται προ 4.000 έως σχεδόν 9.000 ετών.

Το αρχαιότερο μέχρι σήμερα διακριτό χημικό «αποτύπωμα» κεριού μελισσών ανακαλύφθηκε στην τοποθεσία Τσαταλχογιούκ της ανατολικής Τουρκίας, πριν από περίπου 7.000 χρόνια. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η μελισσοκομία είχε ήδη παρελθόν πίσω της, ήταν συνεπώς ακόμη παλαιότερη. Η ερευνήτρια γεωχημικός δρ. Μελανί Ρόφετ-Σαλκ δήλωσε ότι «ο προφανέστερος λόγος για την εκμετάλλευση των μελισσών θα ήταν για το μέλι τους, το οποίο θα αποτελούσε ένα σπάνιο γλυκαντικό στο φαγητό για τους προϊστορικούς ανθρώπους. Όμως το κερί της μέλισσας μπορεί επίσης να χρησιμοποιείτο και για άλλους σκοπούς, όπως πρακτικούς, τελετουργικούς, διακοσμητικούς, ιατρικούς και τεχνικούς όπως για τη στεγάνωση κεραμικών αγγείων».

Αξίζει να σημειωθεί ότι δεν έχουν ανακαλυφθεί ενδείξεις μελισσοκομίας πάνω από τον 57ο παράλληλο της Γης, δηλαδή στη Σκωτία ή στη Σκανδιναβία, γεγονός που δείχνει ότι υπήρχε ένα βόρειο οικολογικό «σύνορο» για τους αγρότες-μελισσοκόμους, καθώς οι μέλισσες μάλλον δεν άντεχαν τις κλιματολογικές συνθήκες βορειότερα της Δανίας. Γενετικές έρευνες δείχνουν ότι η μέλισσα εμφανίσθηκε στην Ασία πριν από περίπου 300.000 χρόνια και γρήγορα εξαπλώθηκε στην Ευρώπη και στην Αφρική. Υπενθυμίζεται ότι σήμερα οι μέλισσες αντιμετωπίζουν σοβαρές απειλές από την κλιματική αλλαγή, τα εντομοκτόνα και τις ασθένειες με συνέπεια να κινδυνεύει αυτή η σχέση που κρατά εδώ και χιλιετίες.

Η μελέτη δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Nature.
πηγή: econews

Νέες συστάσεις για την πρόσληψη σακχάρων από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) εξέδωσε τις νέες κατευθυντήριες γραμμές αναφορικά με την ημερήσια πρόσληψη σακχάρων από παιδιά και ενήλικες με σκοπό να αποτελέσουν πολύτιμο «εργαλείο» για τις κυβερνητικές αρχές που θέλουν να αξιολογήσουν την πρόσληψη σακχάρων στους πληθυσμούς τους και να διαμορφώσουν κατάλληλες και αποτελεσματικές διατροφικές συστάσεις.

sakxara

Ποιες είναι οι νέες συστάσεις για την πρόσληψη σακχάρων;
Βάσει των νέων συστάσεων που εξέδωσε ο ΠΟΥ, τα σάκχαρα που λαμβάνουν καθημερινά τόσο παιδιά όσο και ενήλικες, πρέπει να μην υπερβαίνουν το 10% της ημερήσιας πρόσληψης θερμίδων, σύσταση η οποία είναι κοινή με προηγούμενη σύσταση του ΠΟΥ για τα σάκχαρα (που είχε ανακοινωθεί το 2002) και προκύπτει από μέσης ποιότητας στοιχεία ερευνών παρατήρησης που διεξήχθησαν για τη σχέση κατανάλωσης σακχάρων με το σωματικό βάρος και την τερηδόνα.

Επιπλέον, ο ΠΟΥ προτείνει περαιτέρω μείωση της πρόσληψης σακχάρων στο 5% των ημερήσιων θερμίδων «υπό προϋποθέσεις» σε συγκεκριμένες ομάδες του πληθυσμού, που σημαίνει ότι υπάρχει κάποια αβεβαιότητα για την ισορροπία οφέλους-ζημίας από την εφαρμογή της τελευταίας σύστασης καθώς στηρίζεται σε χαμηλής ποιότητας δεδομένα που προέρχονται από λίγες σε αριθμό οικολογικές μελέτες σχετικά με τη σχέση της κατανάλωσής τους και της στοματικής υγείας.

Οι νέες συστάσεις θα είναι χρήσιμες για χώρες στις οποίες έχει παρατηρηθεί υπερβολική πρόσληψη σακχάρων, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ισπανία (16-17% των ημερήσιων θερμίδων για τους ενήλικες) και η Πορτογαλία (25% των ημερήσιων θερμίδων στα παιδιά).

Σε ποια σάκχαρα αναφέρεται ο ΠΟΥ;
Ο ΠΟΥ αναφέρεται στα «ελεύθερα» σάκχαρα τα οποία περιλαμβάνουν μονοσακχαρίτες (π.χ. γλυκόζη, φρουκτόζη) και δισακχαρίτες (π.χ. σακχαρόζη) που είτε προστίθενται σε τρόφιμα και ροφήματα από τη βιομηχανία τροφίμων, τους παραγωγούς, τους μάγειρες και τους καταναλωτές είτε περιέχονται φυσικά σε τρόφιμα όπως σε φυσικούς χυμούς φρούτων, φυσικά συμπυκνώματα αυτών, στο μέλι και στα σιρόπια, όπως η μελάσα. Τα σάκχαρα που περιέχονται φυσικά σε φρούτα, λαχανικά και το γάλα δεν περιλαμβάνονται στα ελεύθερα σάκχαρα που αναφέρει ο ΠΟΥ.

Τελικά πόση ζάχαρη μπορούμε να καταναλώνουμε;
Αν και οι παραπάνω συστάσεις δεν αποτελούν εξατομικευμένες οδηγίες για την πρόσληψη σακχάρων, καθώς η ακριβής ποσότητα που μπορεί να καταναλώσει κανείς καθημερινά εξαρτάται από αρκετούς παράγοντες όπως το φύλο, το βάρος, η ηλικία και η σωματική δραστηριότητα, δίνοντας ένα παράδειγμα θα μπορούσαμε να πούμε ότι για μία μέση δίαιτα 2000 θερμίδων, το 10% που καταλαμβάνουν τα σάκχαρα στην ημερήσια πρόσληψη μεταφράζεται σε 200 θερμίδες, οι οποίες με τη σειρά τους μεταφράζονται σε 50 γραμμάρια σακχάρων, όπως είναι η επιτραπέζια ζάχαρη (που αποδίδει 4 θερμίδες ανά γραμμάριο, όπως κι όλοι οι υδατάνθρακες). Το νούμερο αυτό από μόνο του δεν μας λέει πολλά, αλλά με την κατάλληλη διατροφική εκπαίδευση και ενημέρωση θα μπορούμε να γνωρίζουμε ποια τρόφιμα και ροφήματα περιέχουν ελεύθερα σάκχαρα (π.χ. μέλι, σπιτικά γλυκίσματα, σνακ εμπορίου, φυσικοί χυμοί, σπιτικά ροφήματα, έτοιμα ροφήματα με ζάχαρη, είδη ζαχαροπλαστείου, κ.λπ.,) αλλά και τις ενδεχόμενες «γλυκές» εναλλακτικές που έχουμε ώστε να συνεχίσουμε να απολαμβάνουμε τη γλυκύτητα που ενστικτωδώς αποζητούμε. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι τα ολιγοθερμιδικά γλυκαντικά που αποτελούν ασφαλή συστατικά που προσδίδουν γλυκύτητα χωρίς θερμίδες και που δεν συνδέονται με την τερηδόνα.

Το μόνο σίγουρο είναι ότι όλοι οι καταναλωτές μπορούμε να εντάξουμε ασφαλώς τα σάκχαρα στη διατροφή μας και πάντοτε στα πλαίσια μίας ισορροπημένης διατροφής και ενός υγιεινού και δραστήριου τρόπου ζωής, χωρίς να χρειάζεται να στερηθούμε τη γλυκιά γεύση, εφόσον την απολαμβάνουμε με μέτρο.

Ωστόσο, όπως αναφέραμε και στην αρχή, οι συστάσεις αυτές αποσκοπούν κυρίως στο να χρησιμοποιηθούν κατάλληλα από τους επιστήμονες και τις κυβερνήσεις ώστε να διατυπωθούν πρακτικές διατροφικές οδηγίες σε τοπικό επίπεδο για κάθε χώρα.

Τι λέει ο ΠΟΥ για τη σημασία διατήρησης του ενεργειακού ισοζυγίου:
Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, ελέγχοντας την ποσότητα σακχάρων που προσλαμβάνουμε, μπορούμε να επιτύχουμε τη διατήρηση ενεργειακού ισοζυγίου που αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους. Εξάλλου, ούτε η ζάχαρη ούτε τα λιπαρά ή άλλα συστατικά οδηγούν απευθείας σε αύξηση βάρους, εφόσον δεν υπερκαταναλώνονται και δεν γίνεται κατάχρησή τους. Φυσικά, δεν πρέπει να ξεχνάμε πως καθημερινά καταναλώνουμε ποικιλία τροφίμων και ροφημάτων που πέρα από ζάχαρη περιέχουν και άλλα συστατικά που πρέπει επίσης να προσμετρούμε στο σύνολο των θερμίδων που προσλαμβάνουμε. Μπορούμε λοιπόν να συνεχίσουμε να καταναλώνουμε σάκχαρα, όπως η ζάχαρη και το μέλι, χωρίς να διαταράσσουμε το βάρος μας ή να επηρεάζουμε την υγεία μας, αλλά πάντοτε με μέτρο, ανάλογα με τις ανάγκες μας σε ενέργεια και θρεπτικά συστατικά και τον τρόπο ζωής μας, φροντίζοντας πάντοτε να διατηρούμε μία ισορροπημένη διατροφή και έναν δραστήριο τρόπο ζωής.

της Μαρίας Ζερβού Διαιτολόγου – Διατροφολόγου, πηγή: mednutrition.gr

Η φωτογραφία μας, εξώφυλλο στη Μελισσοκομική επιθεώρηση!

Η Μελισσοκομική Επιθεώρηση επέλεξε τη φωτογραφία μας για το εξώφυλλο του πρώτου τεύχους του 2017 και αυτό μας τιμά ιδιαίτερα! Η συγκεκριμένη φωτογραφία απεικονίζει μια συλλέκτρια μέλισσα, κατά την εργασία της συλλογής γύρης, πάνω σε ένα άνθος αμυγδαλιάς.

p11103392

Όλες οι φωτογραφίες μας, μελισσών και φυτών, είναι ελεύθερες για αντιγραφή, μετατροπή και αναδημοσίευση για οποιοδήποτε σκοπό, ακόμη και εμπορικό, χωρίς να απαιτείται άδεια από εμάς, απλώς αναγράφοντας κάπου την πηγή. Είναι όλες αναρτημένες σε αυτό το μπλοκ. Εξερευνήστε τις και μην διστάσετε να ζητήσετε διευκρινήσεις για οποιοδήποτε θέμα. Την αυθεντική φωτογραφία του εξωφύλλου μπορείτε να την βρείτε εδώ.

Στράτος Σαραντουλάκης

Νεκρός με 6 σφαίρες ο ιθαγενής ακτιβιστής Isidro Baldenegro López που υπερασπίστηκε τα δάση

Ο Ισίντρο Μπαλντενέγκρο Λόπεζ (Isidro Baldenegro López) ιθαγενής ακτιβιστής από το Μεξικό βρέθηκε νεκρός έξω από το σπίτι θείου του στην πόλη Τσιουάουα. Αυτόπτες μάρτυρες αναφέρουν πως οι ύποπτοι είναι διασυνδεδεμένοι με πληρωμένους δολοφόνους, υπεύθυνους για τους θανάτους δεκάδων ιθαγενών.

baldenegro

Στον Μπαλντενέγκρο είχε απονεμηθεί το βραβείο Goldman, το 2005, για τον τεράστιο αγώνα που έδωσε για να υπερασπιστεί τα υπεραιωνόβια δάση πεύκων και βελανιδιών του Μεξικού, τα οποία καταστρέφονταν από τους υλοτόμους. Μάλιστα μετά την αποψίλωση των δασών έρχονταν και έμποροι ναρκωτικών και έδιωχναν με τη βία τους ιθαγενείς για να καλλιεργήσουν μαριχουάνα. Υπήρξε ηγετική προσωπικότητα των Tarahumara που ζουν ανάμεσα στις οδοντωτές κορυφές του δυτικού Σιέρα Μάδρε αλλά και γενικότερα του περιβαλοντικού κινήματος.

Είναι ο δεύτερος άνθρωπος βραβευμένος με Goldman που δολοφονείται μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο. Τον περασμένο Μάρτιο, ένοπλοι επιτέθηκαν και σκότωσαν την Μπέρτα Κασέρες (Berta Cáceres) η οποία είχε πρωτοστατήσει ενάντια στη κατασκευή του υδροηλεκτρικού φράγματος Αγουα Ζάρκα στην Ονδούρα.

Οι δύο αυτές δολοφονίες απλώς καταδεικνύουν με τον πιο κυνικό τρόπο τον κίνδυνο που αντιμετωπίζουν οι περιβαλλοντικές οργανώσεις στη Λατινική Αμερική, όπου τα ορυχεία, η ενέργεια και η υλοτομία έχουν οδηγήσει σε βίαιες συγκρούσεις με τις τοπικές κοινότητες. Ο αγώνας του Μπαλντενέγκρο να προστατέψει τη γη των προγόνων του έχει πολύ βαθιές ρίζες. Ο πατέρας του, Χούλιο Μπαλντενέγκρο, δολοφονήθηκε το 1986, μπροστά στα μάτια του, σε “αντίποινα” για μαζικές διαμαρτυρίες που είχε οργανώσει κατά εταιρειών ξυλείας.

Το 1993, ο Ισίντρο Μπαλντενέγκρο σχηματίστηκε μια ομάδα υπεράσπισης των δασών και άρχισε να οργανώνει καταλήψεις και πορείες για να αναγκάσει την κυβέρνηση να αναστείλει τις άδειες υλοτομίας. Το 2003, οργάνωσε μια διαμαρτυρία με τις συζύγους δολοφονημένων ακτιβιστών που οδήγησε στην απαγόρευση της υλοτομίας με δικαστική απόφαση. Λίγο αργότερα όμως οι Tarahumara, συμπεριλαμβανομένου και του Μπαλντενέγκρο αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις κοινότητές τους υπό την απειλή ενόπλων ανδρών που σκοπό είχαν να καταλάβουν την περιοχή ώστε να καλλιεργήσουν μαριχουάνα στις αποψιλωμένες πλαγιές των βουνών.

Το 2003 συνελήφθη και κρατήθηκε στις φυλακές για 15 μήνες, για υποκίνηση διαμαρτυριών κατά βιομηχανικών εγκαταστάσεων ξυλείας που λειτουργούσαν ασύδοτα στα βουνά Σιέρα Μάδρε. Κατά τα τελευταία έξι χρόνια, ο ίδιος είχε διατηρήσει πολύ χαμηλό προφίλ, όμως μόνο κατά το τελευταίο έτος άλλοι τέσσερις ακτιβιστές δολοφονήθηκαν στην περιοχή. Σχεδόν τα τρία τέταρτα των δολοφονιών περιβαλλοντικών ακτιβιστών λαμβάνουν χώρα στην Κεντρική και Νότια Αμερική σύμφωνα με μια έκθεση από την οργάνωση Global Witness, η οποία ανέλυσε 116 δολοφονίες το 2014.

Η μείωση των δασικών εκτάσεων λόγω της υπερεκμετάλλευσης με ληστρικές υλοτομίες είναι ένας απ’ τους κυριότερους λόγους της κλιματικής αλλαγής, της απώλειας βιοποικιλότητας και της συρρίκνωσης των ενδιαιτημάτων για τα περισσότερα ζώα και έντομα που ζουν εκεί. Ο κατακερματισμός των φυσικών αυτών περιοχών, μείωσε τους πληθυσμούς πάρα πολλών ειδών μοναχικών μελισσών και άλλων εντόμων που μέχρι σήμερα επιτελούσαν, κατά κύριο λόγο, την επικονίαση. Θα έρθουμε όμως σύντομα αντιμέτωποι με τα αποτελέσματα αυτής της πολιτικής του κέρδους.

Στράτος Σαραντουλάκης – Ορεινό Μέλι

Κοκτέιλ με βάση το μέλι: Whiskey Sour

Ένα δροσιστικό κοκτέιλ που συνδυάζει το ουίσκι με το μέλι. Οι απαλές νότες μελιού ισορροπούν μοναδικά με αυτή του ουίσκι δημιουργώντας ένα απρόσμενο μείγμα που αφήνει μια γλυκόξινη και ανάλαφρη επίγευση.

whiskey-sour_1225

time

Χρόνος Εκτέλεσης
5 λεπτά
merides

Ποσότητα
1 κοκτέιλ
difficulty

Δυσκολία
Πολύ εύκολο

 

Συστατικά:
2 μεζούρες από το ουίσκι που προτιμάτε
1 μεζούρα φυσικό χυμό λεμόνι
1 κουταλιά μέλι (ιδανικό είναι της πορτοκαλιάς)

Εκτέλεση:
Βάζουμε στο σέικερ όλα τα υλικά και ανακατεύουμε καλά. Σουρώνουμε και σερβίρουμε σε χαμηλό ποτήρι με πάγο. Ο συνδυασμός του λεμονιού με το μέλι θα σας γοητεύσει και θα σας αφήσει στο στόμα μια ελαφριά γλυκόξινη επίγευση. Προτείνουμε το μέλι πορτοκαλιάς γιατί είναι απ’ τα αρωματικότερα ελληνικά μέλια ενώ ταυτόχρονα είναι ανοιχτόχρωμο και έτσι δεν αλλοιώνει την χαρακτηριστική εμφάνιση που έχει ουίσκι.

* Το Ορεινό Μέλι συνιστά να μη μαγειρεύετε θερμαίνοντας το μέλι σε θερμοκρασίες μεγαλύτερες των 45-50 °C γιατί έτσι χάνονται όλα του τα θρεπτικά συστατικά. *

Διαγωνισμός σχεδιασμού μελισσόσπιτων

Το Πανεπιστήμιο της Μανιτόμπα διοργάνωσε έναν ευφάνταστο και πρωτότυπο διαγωνισμό για το καλύτερο design ενδιαιτημάτων για μοναχικές μέλισσες. Από τους σχεδιαστές ζητήθηκε να δημιουργήσουν ένα πρωτότυπο μελισσόσπιτο που θα έχει ξεχωριστό σχεδιασμό ενώ ταυτόχρονα θα είναι ελκυστικό για τις μέλισσες.

bee-house-lab-winners

Οι μοναχικές μέλισσες αντιμετωπίζουν μεγάλες δυσκολίες στο να βρουν ασφαλές περιβάλλον για να αφήσουν τα αυγά τους λόγω της αστικής ανάπτυξης και σκοπός αυτού του διαγωνισμού ήταν και η ευαισθητοποίηση των πολιτών απέναντι σ’ αυτό το πρόβλημα. Ομάδες από εννέα χώρες υπέβαλαν προτάσεις και τα τρία καλύτερα σχέδια ανακοινώθηκαν, με μια ομάδα από το Πανεπιστήμιο ΜακΓκίλ από το Μόντρεαλ του Καναδά να παίρνει την πρώτη θέση.

bee-houseΑριστερά το Knaves Turn’d Honest που κέρδισε το πρώτο βραβείο και δεξιά το XOXO που βγήκε δεύτερο.

Την δεύτερη θέση έλαβε το Πανεπιστήμιο Ράιερσον από το Τορόντο. Αυτό που μένει τώρα είναι να δοκιμαστούν και σε πραγματικές συνθήκες ώστε να δούμε αν όντως οι μέλισσες τα προτιμούν. Τα περισσότερα από τα ανθοφόρα φυτά στον κόσμο και πάνω από το ένα τρίτο των καρποφόρων εξαρτάται από αυτούς τους επικονιαστές, των οποίων οι πληθυσμοί παρουσιάζουν ραγδαία πτώση. Η προώθηση τεχνητών οικοτόπων για τις μέλισσες μπορεί να βοηθήσει στην οικοδόμηση των επικονιαστών.

πηγή: cbc.ca

Οι πληθυσμοί των μελισσών μειώθηκαν κατά 12% παγκοσμίως κατά το τελευταίο έτος

Ο αριθμός των αποικιών των μελιτοφόρων μελισσών, των γνωστών μας μελισσών που παράγουν το μέλι, παρουσίασε μείωση κατά σχεδόν 12% τον περασμένο χειμώνα, δείχνει μια διεθνής μελέτη στην οποία συμμετείχε το Πανεπιστήμιο του Στραθκλάιντ, που εδρεύει στη Σκωτία.

beekeeping-loss

Μελισσοκόμοι από 29 χώρες ανέφεραν ότι, από περίπου 400.000 αποικίες που διατηρούσαν συνολικά, ένα ποσοστό της τάξης του 11,9% δεν κατάφερε να επιβιώσει το χειμώνα. Αυτό σημαίνει ότι περίπου 47.000 μελίσσια χάθηκαν. Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ισπανία ήταν οι χώρες που πλήγηκαν περισσότερο, σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Η Δρ. Alison Gray του Τμήματος Μαθηματικών και Στατιστικής εταίρος στην μελέτη του Πανεπιστημίου του Στραθκλάιντ δήλωσε: «Αυτά τα ποσοστά ζημίας ποικίλλουν σημαντικά μεταξύ των χωρών. Στην φετινή έρευνα οι υψηλότερες απώλειες παρατηρήθηκαν στην Ιρλανδία και τη Βόρεια Ιρλανδία, ενώ ακολούθησαν η Ουαλία και η Ισπανία. Οι περιοχές που επλήγησαν διαφέρουν σημαντικά σε σχέση με το προηγούμενο έτος, όταν τα υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας και απωλειών είχαν παρατηρηθεί στην κεντρική Ευρώπη και τις χώρες στα ανατολικά. Φέτος τα υψηλότερα ποσοστά παρουσιάστηκαν στη δυτική και βόρεια Ευρώπη, αν και η Ισπανία παρουσίασε μεγάλες απώλειες για δεύτερο συνεχόμενο έτος.»

Οι απώλειες λόγω προβλημάτων με τις βασίλισσες ήταν απροσδόκητα υψηλές σε ορισμένες χώρες και αυτό θα είναι ένα θέμα για περαιτέρω έρευνα. Είναι πολύ σημαντικό για το οικοσύστημα αλλά και για την παραγωγή να παραμείνουν οι πληθυσμοί αυτών των επικονιαστών στα επίπεδα που βρίσκονταν και πριν. Οι μέλισσες γονιμοποιούν τα περισσότερα καρποφόρα φυτά και δέντρα προσφέροντας εκτός των άλλων και τροφή για τα υπόλοιπα άγρια ζώα και έτσι έχουν ένα ζωτικό ρόλο στη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος και τη βιοποικιλότητα.

Η μελέτη διαπίστωσε ότι από την άνοιξη μέχρι τις αρχές του καλοκαιριού, από τον Μάρτιο έως τον Ιούλιο, στη Νορβηγία, στη Σκωτία, στη Σουηδία, στη Δανία και στην Ιρλανδία επικράτησε πολύ κρύο, με μέσες θερμοκρασίες που κυμάνθηκαν από 12,8 έως 14,4 ° C. Αυτό μπορεί να είχε αρνητικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη των αποικιών, με αποτέλεσμα να παρατηρηθεί υψηλός αριθμός νεκρών αποικιών αλλά και απρόσμενα προβλήματα των βασιλισσών κατά τον χειμώνα.

πηγή: sciencedaily.com (επιμέλεια: Στράτος Σαραντουλάκης – Ορεινό Μέλι)

Αρισταίος ο πρώτος μελισσοκόμος

Γιος του θεού Απόλλωνα και της Νύμφης Κυρήνης (κόρης του βασιλιά των Λαπιθών Υψέα και εγγονή του Θεσσαλού θεού-ποταμού Πηνειού). Μια μέρα που η Κυρήνη κυνηγούσε σε κάποια κοιλάδα του Πηλίου, ο Απόλλωνας την είδε, την ερωτεύθηκε, την άρπαξε επάνω στο χρυσό άρμα του και την πήγε ως την Λιβύη. Καρπός του ερωτά τους ήταν ο Αρισταίος.

aristaeus0

Όταν γεννήθηκε το παιδί, ο Απόλλωνας τον εμπιστεύτηκε στην προγιαγιά του την Γαία, τις Ώρες και τις Μούσες. Μεγαλώνοντας, ο Αρισταίος διδάχθηκε από τις Μούσες την καλλιέργεια του αμπελιού και την μελισσοκομία. Οι Μούσες του εμπιστεύτηκαν επίσης και τα κοπάδια των προβάτων τους που έβοσκαν στην πεδιάδα της Φθίας στη Θεσσαλία. Εκεί ο Αρισταίος άρχισε να διδάσκει στους ανθρώπους την μελισσοκομική τέχνη και όσα άλλα του είχαν μάθει οι θεές.

Ο Βιργίλιος εξιστορεί πως ο Αρισταίος κυνήγησε κάποια μέρα την Ευρυδίκη, τη γυναίκα του Ορφέα, κατά μήκος ενός ποταμού. Καθώς έτρεχε η Ευρυδίκη, την τσίμπησε ένα φίδι και πέθανε. Αυτός ο θάνατος προκάλεσε την οργή των θεών, οι οποίοι τον τιμώρησαν, χτυπώντας τις μέλισσες του με επιδημία.

aristaeus1Απελπισμένος ο Αρισταίος και βλέποντας τα σμήνη των μελισσών του να χάνονται το ένα μετά το άλλο, κάλεσε σε βοήθεια τη μητέρα του, η οποία κατοικούσε κάτω από τα νερά του Πηνειού, μέσα σε ένα κρυστάλλινο παλάτι. Η μητέρα του τον δέχτηκε στο παλάτι της και εκεί του έδωσε πολύτιμες συμβουλές σχετικά με το πώς θα αντιμετωπίσει την ασθένεια των μελισσών του. Του είπε επίσης ότι μόνο ο θεός Πρωτέας θα μπορούσε να του πει την αιτία της συμφοράς που τον έπληττε.

Ο Αρισταίος έφυγε για να ρωτήσει τον Πρωτέα και τον βρήκε να αναπαύεται επάνω σε ένα βράχο, ανάμεσα σε ένα κοπάδι φώκιες που φύλαγε για λογαριασμό του Ποσειδώνα. Ο Αρισταίος επωφελήθηκε από τον ύπνο του Πρωτέα, τον αλυσόδεσε και τον ανάγκασε έτσι να απαντήσει, γιατί ο Πρωτέας δε συμπαθούσε καθόλου αυτούς που ενοχλητικά ζητούσαν να μάθουν από αυτόν.

Εκείνη την φορά αποκάλυψε στον Αρισταίο πως οι θεοί τον τιμωρούσαν για το θάνατο της Ευρυδίκης. Ακόμη τον συμβούλευσε πως θα προμηθευτεί καινούρια σμήνη μελισσών.

Ο Αρισταίος έζησε και δίδαξε την τέχνη της μελισσοκομίας στη Λιβύη στις Κυκλάδες και στην Αρκαδία. Στην Αρκαδία μάλιστα τον τιμούσαν ως τον πατέρα της μελισσοκομίας.

πηγή: melissomania.gr

Γκρανόλα με φυστικοβούτυρο, γιαούρτι και μέλι

Δεν χρειάζεται να αγοράζετε κάθε εβδομάδα τα δημητριακά για το πρωινό σας. Μπορείτε να φτιάξετε μόνοι σας νόστιμη σπιτική γκρανόλα εύκολα, γρήγορα και υγιεινά!

smoothie-bowl2-1920x1080

time

Χρόνος Εκτέλεσης
20 λεπτά
merides

Μερίδες
1
difficulty

Δυσκολία
Εύκολο

 

Συστατικά για το smoothie μπανάνας:
1 μπανάνα που προηγουμένως έχετε καταψύξει
1/2 φλιτζάνι γιαούρτι
1/4 απ’ το κουταλάκι του γλυκού εκχύλισμα βανίλιας
2 κουταλιές του γλυκού μέλι
2 κουταλιές της σούπας γάλα (προαιρετικά)

Συστατικά για τη γκρανόλα:
1 φλιτζάνι νιφάδες βρώμης
3 κουταλιές της σούπας σπόροι ηλίανθου
1 κουταλιά της σούπας σπόροι κολοκύθας
3 κουταλιές της σούπας σπόρους τσία
4 κουταλιές της σούπας τεμαχισμένη καρύδα
5 κουταλιές της σούπας φυστικοβούτυρο
2 κουταλάκια του γλυκού μέλι

Προαιρετικά για επάλειψη:
Μπανάνα κομμένη σε φέτες
Λιωμένο φυστικοβούτυρο ή βούτυρο καρύδας

smoothie-bowl1

Εκτέλεση για τη γκρανόλα:
Προθερμάνετε το φούρνο στους 150 βαθμούς. Αναμείξτε τα ξηρά συστατικά σε ένα βαθύ σκεύος. Ζεστάνετε ελαφρώς το φυστικοβούτυρο μέχρι να μπορείτε να το αναδεύετε με το κουτάλι. Ρίξτε το φυστικοβούτυρο και το μέλι πάνω από τα ξηρά συστατικά και ανακατέψτε καλά. Απλώστε το μείγμα σε μια αντικολλητική λαδόκολλα ομοιόμορφα και τοποθετήστε τοποθετήστε το στο φούρνο μέχρι να ροδίσει, ενώ κάθε 5 λεπτά το ανακατεύετε. Συνήθως χρειάζεται 15-20 λεπτά. Όταν είναι έτοιμο, αφαιρέστε το δίσκο από το φούρνο και αφήστε το να κρυώσει πριν το αποθηκεύσετε σε ένα αεροστεγές δοχείο.

Εκτέλεση για το smoothie μπανάνας:
Τοποθετήστε τα υλικά σε ένα μπλέντερ και χτυπήστε τα. Αν δυσκολεύεται το μπλέντερ προσθέστε λίγο γάλα. Ρίξτε το smoothie σε ένα ρηχό μπολ. Απλώστε από πάνω την γκρανόλα και τα υλικά για επάλειψη.

Σημείωση: Προσπαθήστε να χρησιμοποιείτε φυστικοβούτυρο που αποτελείται από 100% φιστίκια, επειδή έχει καλύτερη γεύση και δεν έχει προσθήκη περιττής ζάχαρης.

* Το Ορεινό Μέλι συνιστά να μη μαγειρεύετε θερμαίνοντας το μέλι σε θερμοκρασίες μεγαλύτερες των 45-50 °C γιατί έτσι χάνονται όλα του τα θρεπτικά συστατικά. *

πηγή: eatloveshare.com

Ο χορός των μελισσών

Ο χορός των μελισσών είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται στην μελισσοκομία για να περιγράψει μια συγκεκριμένη συμπεριφορά συλλεκτριών, οι οποίες επιστρέφοντας στην κυψέλη εκτελούν μια κίνηση που θυμίζει 8, ώστε να μεταδώσουν πληροφορίες στις υπόλοιπες μέλισσες της αποικίας, για την ακριβή θέση που βρίσκεται η τροφή. Οι πληροφορίες αυτές έχουν να κάνουν με την κατεύθυνση και την απόσταση.

beedance

Όταν μία συλλέκτρια μέλισσα εντοπίσει τροφή, επιστρέφει πίσω στην κυψέλη ώστε να ενημερώσει τις συντρόφισσες της. Ο πληθυσμός όμως δεν θα ωφελούνταν αν μάθαινε ότι πχ σε απόσταση 2 χιλιομέτρων υπάρχει μια ανθισμένη φλαμουριά, εάν ταυτόχρονα δεν γνώριζε και την κατεύθυνση. Γι αυτό η συλλέκτρια εκτελεί έναν χορό που δείχνει με απόλυτη ακρίβεια την κατεύθυνση της ευθύγραμμης διαδρομής.

Η μέλισσα υποδεικνύει την κατεύθυνση, υπολογίζοντας τη γωνία που σχηματίζουν οι ηλιακές ακτίνες στην ευθεία ανάμεσα στην κυψέλη και την τροφή. Ενώ υποδεικνύει την απόσταση ανάλογα με τη διάρκεια εκτέλεσης του χορού (βλέπε σχήμα). Τι γίνεται όμως όταν πρέπει να το κάνει αυτό στο εσωτερικό της κυψέλης όπου επικρατεί σκοτάδι και δεν βλέπει τον ήλιο;

Εκεί χρησιμοποιεί μια ακόμα πιο εντυπωσιακή μέθοδο! Μετατρέπει τη γωνία προς τον ήλιο σε αντίστοιχη γωνία προς την κατεύθυνση της βαρύτητας. Έτσι κάνει τον εξής συμβολισμό: κίνηση προς τα πάνω, σημαίνει ότι η τροφή βρίσκεται προς την κατεύθυνση του ήλιου και αντίστροφα. Διαδρομή πχ 60° προς τα αριστερά από την κατακόρυφο και πάνω, σημαίνει πηγή τροφής 60° αριστερά απ’ την κατεύθυνση προς τον ήλιο κτλ. Οι νεοφώτιστες μέλισσες βγαίνοντας απ’ την κυψέλη με αυτή την πληροφορία, κάνουν τη μετατροπή της βαρύτητας με τη θέση του ήλιου καθώς πετούν.

Στις τροπικές χώρες όμως ο ήλιος βρίσκεται 2 φορές το χρόνο κατά το μεσημέρι στο ζενίθ, επομένως σε κανένα συγκεκριμένο σημείο του ορίζοντα. Έτσι είναι αδύνατο να συσχετισθεί η κατεύθυνση. Τι κάνουν λοιπόν οι μέλισσες; Βρήκαν γι αυτό το πρόβλημα μια εκπληκτικά απλή λύση… Κατά τις ώρες του μεσημεριού κάθονται σπίτι ενώ γενικά δεν συνηθίζουν να διακόπτουν την εργασία μέσα στη μέρα.

Οι μέλισσες είναι σε θέση να αναγνωρίσουν μια απόκλιση 2-3° από το ζενίθ και να το αποδώσουν σωστά κατά τον χορό.
Βιβλιογραφία:
Από τη Ζωή των Μελισσών – Karl Von Frisch
Μελισσοκομία – Νίκου Νικολαΐδη