Μπάρες δημητριακών με μέλι από τον Άκη Πετρετζίκη

Φτιάξτε τις δικές σας σπιτικές μπάρες με δημητριακά, σοκολάτα, ξηρούς καρπούς ή αποξηραμένα φρούτα. Μπάρες γεμάτες ενέργεια.

Χρόνος Εκτέλεσης
20 λεπτά

Μερίδες
20

Δυσκολία
Πολύ εύκολο

Συστατικά:
450 γρ. ταχίνι
200 γρ. μέλι
200 γρ. σοκολάτα κουβερτούρα, σε κομμάτια
150 γρ. διάφορους ξηρούς καρπούς (φιστίκια Αιγίνης, καρύδια, φουντούκια)
150 γρ. δημητριακά
200 γρ. βρώμη
80 γρ. cranberries

Εκτέλεση:
Σύμφωνα με τη συνταγή του Άκη ζεσταίνουμε το μέλι στο φούρνο μικροκυμάτων για 30 δευτερόλεπτα. * Το Ορεινό Μέλι όμως συνιστά να μην βάζετε το μέλι στο φούρνο μικροκυμάτων γιατί θα καταστραφεί κάθε θρεπτικό συστατικό που περιέχει. Μπορείτε να το ζεστάνετε ελαφρώς σε δοχείο μπεν μαρί και ποτέ με απευθείας έκθεση στη φωτιά. Ανακατεύουμε το ταχίνι με το μέλι σε ένα μεγάλο μπολ. Προσέχουμε να μην το ανακατέψουμε πολύ για να μην σφίξει πολύ το μείγμα. Λιώνουμε τη σοκολάτα σε ένα μπολ με μεμβράνη από πάνω, σε μπεν μαρί. Ανακατεύουμε τη σοκολάτα στο μείγμα ταχινιού-μελιού. Τέλος προσθέτουμε τη βρώμη, τους ξηρούς καρπούς και τα cranberries και ανακατεύουμε καλά με μία μαρίζ. Ρίχνουμε και τα δημητριακά και συνεχίζουμε το ανακάτεμα με το χέρι. Βάζουμε ένα μεγάλο κομμάτι μεμβράνης πάνω σε ένα ταψί 20 Χ 30 εκ.. Απλώνουμε το μείγμα από πάνω, ρίχνουμε λίγα ακόμα δημητριακά από πάνω, κλείνουμε τη μεμβράνη από πάνω και αφήνουμε στο ψυγείο για να σφίξει περίπου 3-4 ώρες. Για να σερβίρουμε, κόβουμε σε 20 ισομερείς μπάρες πάχους 5 εκ.

πηγή: akispetretzikis

Μια ξύλινη Κυψέλη από τον σχεδιαστή Octavio Barrera

Ο σχεδιαστής Octavio Barrera κλήθηκε να δημιουργήσει μια ξύλινη κυψέλη για το λεύκωμα “Bee Project” των εκδόσεων Publications for Pleasure που δραστηριοποιούνται στην Βαρκελώνη.

h1

Του ζήτησαν μια σειρά από φωτογραφίες όπου να φαίνεται η διαδικασία κατασκευής, βήμα-βήμα, ώστε να συμπεριληφθεί στο βιβλίο και η κυψέλη αυτή είναι το αποτέλεσμα.

h2

Είναι χειροποίητη από ξύλο πεύκου και μικρές λεπτομέρειες από δερμάτινες χειρολαβές.

h3

Το σχέδιο είναι εμπνευσμένο από τις παλιές παραδοσιακές κυψέλες με μόνη προσθήκη τις δερμάτινες λεπτομέρειες.

h5

Δεν είναι κάτι τρομερά δύσκολο, αν πιάνουν τα χέρια σας, να δοκιμάσετε να φτιάξετε και εσείς μόνοι σας μία κυψέλη.

h6

πηγή: design-milk

 

Μελισσοκόμοι του κόσμου VIII: Μεγάλη Βρετανία

Με κινητήρια δύναμη το πάθος τους για τις μέλισσες οι Κρις Μπερνς και Πολ Γουεμπ ίδρυσαν μία επιχείρηση η οποία ασκεί την αστική μελισσοκομία με έναν πρωτότυπο τρόπο. Νοικιάζουν τις κυψέλες τους σε πολίτες και τις τοποθετούν στις ταράτσες των κτηρίων τους. Τις φροντίζουν καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, για τυχόν ασθένειες αλλά και αποτροπής της σμηνουργίας και στο τέλος μοιράζουν το μέλι στους πελάτες τους.

POSTCODE HONEY: URBAN BEEKEEPING THE EASY WAY from GrowEatGather on Vimeo.

Ο παρεξηγημένος κηφήνας

Για την κοινωνία ο κηφήνας έχει μείνει ως ένας υποτιμητικός χαρακτηρισμός που προσδίδεται στους τεμπέληδες. Θυμάμαι μάλιστα έναν θείο μου (δεν θα πω το όνομά του 🙂 ) που αποκαλούσε τα παιδιά του κηφήνες. Ο χαρακτηρισμός αυτός προσδίδεται ενίοτε και στους γυναικάδες. Οι περισσότεροι μελισσοκόμοι θεωρούν τον κηφήνα άχρηστο, καθώς δεν συλλέγει μέλι, δεν συμμετέχει σε άλλες εργασίες, ενώ τρώει απ’ το μέλι. Γι αυτό το λόγο άλλωστε δίνουν στα μελίσσια φύλλα κηρήθρας με προσχεδιασμένα εργατικά κελιά επάνω, ώστε να αποτρέψουν τις μέλισσες (όσο γίνεται) απ’ το να χτίσουν κηφηνοκελιά, τα οποία είναι ελαφρώς μεγαλύτερα και κατά συνέπεια απ’ το να παράγουν πολλούς κηφήνες.

drone5Τα μάτια του κηφήνα είναι πολύ μεγαλύτερα απ’ των υπόλοιπων μελισσών ώστε να ανιχνεύουν τη βασίλισσα από μακριά κατά το πέταγμα τους προς τη γονιμοποίηση.

Σ’ αυτό το άρθρο θα προσπαθήσω να αποκαταστήσω την τιμή του παρεξηγημένου κηφήνα. Θα προσπαθήσω τουλάχιστον… Οι κηφήνες είναι πολύ ιδιαίτερα όντα. Δεν μπορούν να συλλέξουν μέλι γιατί δεν διαθέτουν προβοσκίδα αλλά ούτε και τα εργαλεία στα πόδια για τη μεταφορά της γύρης. Δεν διαθέτουν ούτε κεντρί! Ναι, δεν μπορούν να τσιμπήσουν. Είναι εντελώς άκακοι (παχουλούς και χαζούλιακες τους χαρακτήριζε ο δάσκαλός μου), σε αντίθεση με τις εργάτριες που μπορούν να στη “βαρέσουν” μόνο και μόνο επειδή έχει συννεφιά και τις εκνευρίζει. Μπορείτε να δώσετε έναν κηφήνα σε ένα παιδάκι για να παίξει, όπως ακριβώς και με ένα τζιτζίκι. Είναι πράγματι αγαθοί.

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία για τον κηφήνα είναι ότι γεννιέται από αγονιμοποίητο ωάριο. Αν αρχίσετε να το επεξεργάζεστε αυτό στο μυαλό σας θα καταλήξετε στο επίσης εντυπωσιακό συμπέρασμα ότι δεν έχει πατέρα αλλά έχει παππού! Ο κόσμος των εντόμων είναι πολύ διαφορετικός από τον δικό μας. Η βασίλισσα ανάλογα με το είδος των κελιών που βρίσκει γεννάει εργάτριες ή κηφήνες. Κηφήνας όμως μπορεί να γεννηθεί και από εργάτρια! Παρότι οι εργάτριες έχουν ουσιαστικά κατεστραμμένες ωοθήκες και δεν μπορούν να γονιμοποιηθούν, μπορούν να γεννήσουν κηφήνα καθώς αυτός δημιουργείται από αγονιμοποίητο ωάριο. Συμβαίνει σπάνια και κυρίως στις περιπτώσεις αρρενοτοκίας ενός μελισσιού, δηλαδή όταν αυτό μείνει για καιρό χωρίς βασίλισσα, δεν υπάρχει γόνος (άρα και συνέχεια στο είδος) και οι εργάτριες πάνω στον πανικό τους αρχίζουν να γεννάνε· αλλά μόνο κηφήνες. Είναι μία κατάσταση στην οποία αν δεν επέμβει ο μελισσοκόμος θεωρείται μη αναστρέψιμη.

drone3Επάνω εργατικός γόνος και κάτω κηφηνοκελιά τα οποία όπως φαίνεται είναι λίγο μεγαλύτερα.

Ένα ακόμα εντυπωσιακό στοιχείο σχετικά με τον κηφήνα είναι ότι κατά την σεξουαλική πράξη, η οποία συμβαίνει στον αέρα και όχι μέσα στην κυψέλη, τα αναπαραγωγικά του όργανα εκρήγνυται μέσα στη βασίλισσα, με αποτέλεσμα, ο κηφήνας, να πέσει στο έδαφος και λίγο μετά να πεθάνει. Δεν είναι λίγες οι φορές μάλιστα που η βασίλισσα δεν μπορεί να απαλλαγεί από τα γεννητικά όργανα του κηφήνα που έχουν μείνει μέσα της και επιστρέφει στην κυψέλη για να δεχτεί την βοήθεια των εργατριών, οι οποίες θα τα απομακρύνουν, πριν συνεχίσει το γαμήλιο ταξίδι της. Ένα φαντασμαγορικό ακροβατικό σόου με θανατηφόρο τέλος…

Ο κηφήνας χρειάζεται 24 ημέρες για να εκκολαφτεί, τις περισσότερες από κάθε άλλο μέλος της κυψέλης. Αφού γεννηθεί αρχίζει και περιφέρεται μέσα στην κυψέλη για λίγες ημέρες μέχρι να ξεκινήσει την πρώτη του δοκιμαστική πτήση. Ενώ από μια ηλικία και μετά μπορεί να τραφεί μόνος του, προτιμά να τον ταΐζουν οι εργάτριες… Ωραία λοιπόν έχω θέσει ως τώρα όλα όσα έχουν κάνει τον κηφήνα συνώνυμο της τεμπελιάς και έχουν μετατρέψει το όνομά του σε προσβλητικό χαρακτηρισμό. Γιατί όμως δεν είναι έτσι;

drone2Τα αναπαραγωγικά όργανα του κηφήνα. Η καφέ ουσία στην άκρη είναι το σπέρμα του.

Ας δούμε καταρχάς αν ο κηφήνας είναι όντως τόσο άχρηστος όσο θεωρούμε και ο μοναδικός λόγος ύπαρξης του είναι η γονιμοποίηση της βασίλισσας. Το γεγονός ότι ο κηφήνας γίνεται δεκτός σε όλες τις κυψέλες και δεν εκδιώκεται από τις φρουρούς, σε αντίθεση με τις εργάτριες και τις βασίλισσες ξένων μελισσιών, μάλλον θα έπρεπε να μας έχει προβληματίσει.

Οι κηφήνες συμβάλουν στην διατήρηση της θερμοκρασίας της κυψέλης και μάλιστα καλύτερα απ’ τις εργάτριες μιας και έχουν μεγαλύτερο όγκο-φτερά. Σύμφωνα με τον Pierre Jean-Prost συμμετέχουν στην τροφάλλαξη, άρα στην μετατροπή νέκταρος σε μέλι, αν και σύμφωνα με κάποιες νεότερες θεωρίες σε πολύ μικρότερο βαθμό απ’ ότι πιστεύαμε. Ακόμα και έτσι όμως, διακόπτοντας ουσιαστικά την μεταφορά της φερομόνης, αναγκάζουν παραμάνες εργάτριες να μετατραπούν σε συλλέκτριες αυξάνοντας τη συλλογή νέκταρος και αντισταθμίζοντας κατά πολύ την ποσότητα που καταναλώνουν οι ίδιοι.

drone1Είναι όμως αυτές οι εργασίες αρκετές ώστε να αποκαταστήσουν την τιμή του κηφήνα;

Βασικά βλέπουμε τα πράγματα από λανθασμένη οπτική γωνία. Ο σκοπός του μελισσιού δεν είναι να συλλέξει μέλι! Αυτός είναι ο σκοπός του μελισσοκόμου. Ο σκοπός του μελισσιού είναι η συνέχεια. Η διαιώνιση του είδους. Το μέλι είναι ένα αναγκαίο μέσο για να επιτευχθεί η διαιώνιση, δεν είναι όμως ο σκοπός. Απ’ την άλλη αντιμετωπίζουμε το μελίσσι σαν μία κοινωνία μελισσών. Άρα και τα μέλη της ως άτομα. Το έχω κάνει και εγώ από αυτό εδώ το blog. Το ξέρω είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα αυτή η προσέγγιση γιατί οι μέλισσες είναι πολύ μακριά απ’ τον κόσμο των θηλαστικών που έχουμε συνηθίσει και κατανοούμε εύκολα. Μας θυμίζει κάποιου είδους sci-fi κοινωνία που μας γοητεύει, όμως η πραγματικότητα απέχει πολύ από αυτό. Το μελίσσι ΔΕΝ είναι κοινωνία, είναι ΑΤΟΜΟ! Είναι ένας υπεροργανισμός και οι μέλισσες είναι τα κύτταρα του. Καμία κοινωνία δεν λειτουργεί όπως το μελίσσι.

Μέλισσες θα σας επιτεθούν, θυσιάζοντας τον εαυτό τους, για να προστατέψουν την κυψέλη τους, χωρίς προηγούμενη συνεννόηση μεταξύ τους ή κάποια εντολή μιας ελίτ. Απλά επειδή έτσι κρίνουν ότι πρέπει για το καλό του συνόλου. Θα αλλάξουν εργασία επειδή έτσι επιβάλουν οι συνθήκες. Κατά βούληση. Δεν λειτουργούν οι κοινωνίες με αυτά τα αντανακλαστικά. Έτσι λειτουργεί μόνο το σώμα μας. Όταν ένα ιός μας προσβάλει, μια ομάδα από αντισώματα θα αναλάβει να τον καταπολεμήσει, επειδή έτσι επιτάσσουν οι συνθήκες. Αν για παράδειγμα σταματήσετε να τρώτε, ο οργανισμός σας θα πρέπει άμεσα να βρει αλλού το καύσιμο ώστε να διατηρήσει την ενέργειά του και έτσι αρχίζει να σπάζει τη πρωτεΐνη από τους μυϊκούς ιστούς. Χωρίς κάποιος ή κάποια ομάδα να αποφασίσει τι πρέπει να γίνει και από ποια μέλη. Απλά επειδή έτσι δεν θα τεθεί σε κίνδυνο η επιβίωση του (υπερ)οργανισμού.

drone4Κηφήνας και βασίλισσα κατά την σύζευξη τους στον αέρα.

Οι κηφήνες λοιπόν είναι τα αναπαραγωγικά όργανα αυτού του οργανισμού. Σκεφτείτε επίσης το εξής συσχετισμό. Τι παραπάνω κάνει μια βασίλισσα; Δεν χτίζει, δεν συλλέγει μέλι, ούτε γύρη, δεν φροντίζει το γόνο, ούτε καν τρώει αν δεν την ταΐσουν. Μόνο γεννάει. Τριγυρίζει στην κυψέλη αφήνοντας αυγά και τίποτα άλλο. Θεωρείται όμως το πιο σημαντικό μέλος της αποικίας και όχι άδικα γιατί είναι και η μόνη που εκτελεί την συγκεκριμένη εργασία. Άρα πολύτιμη.

Για έναν μελισσοκόμο ο κηφήνας είναι άχρηστος ή έστω ότι δεν είναι βλαβερός. Για έναν βασιλοτρόφο όμως είναι η ουσία της δουλειάς του. Είπαμε ότι ο κηφήνας προκύπτει παρθενογεννητικά και μεταφέρει μόνο το γονιδίωμα της μητέρας του. Έτσι είναι σημαντικότατος παράγοντας στην παραγωγή βασιλισσών. Σε ορισμένα μέρη του κόσμου, ορίζονται απομακρυσμένα μέρη, όπως μικρά ακατοίκητα νησιά ή απομονωμένες πλαγιές βουνών στα ορεινά, ως τόποι σύζευξης βασιλισσών. Για τους σύγχρονους μελισσοκόμους η παραγωγή βασιλισσών είναι καθοριστικής σημασίας. Σε τέτοιες περιοχές όπου μπορεί να ελεγχθούν οι πληθυσμοί και το είδος των εντόμων, μπορεί να επιτευχθεί σύζευξη κηφήνων και βασιλισσών της ίδιας φυλής.

Όπως και στην κτηνοτροφία, έτσι και στη μελισσοκομία τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρήθηκε μια ανταλλαγή φυλών, η οποία είχε ως αποτέλεσμα να εξαφανιστούν ιθαγενείς φυλές και να δημιουργηθούν υβρίδια, τα οποία όπως αποδείχτηκε αργότερα παρουσίασαν μεγαλύτερες ευαισθησίες σε ασθένειες και μικρότερη προσαρμοστικότητα. Είναι γνωστό και πλέον αποδεκτό ότι η καλύτερη φυλή είναι πάντοτε η ντόπια φυλή και με βάση αυτό ο ρόλος των κηφήνων είναι καθοριστικής σημασίας. Μπορούμε να επιλέξουμε μια βασίλισσα ντόπιας φυλής, αλλά δεν μπορούμε να γνωρίζουμε από τι είδους κηφήνες θα γονιμοποιηθεί, δεδομένου ότι θα συζευχθεί με 10-12 από αυτούς έξω από την κυψέλη.

drone6Αφεσμός μελισσών. Μέρος του πληθυσμού ενός μελισσιού, μαζί με την βασίλισσα εγκαταλείπει την κυψέλη οδεύοντας προς τη δημιουργία μιας καινούργιας αποικίας.

Για το ίδιο το μελίσσι ο κηφήνας είναι εξίσου σημαντικός. Οι κηφήνες αναθρέφονται την άνοιξη με σκοπό, όταν θα σμηνουργήσει το μελίσσι (φυσικός τρόπος πολλαπλασιασμού του μελισσιού, άρα και διαιώνισης του είδους που λέγαμε παραπάνω), να γονιμοποιήσει τη νέα βασίλισσα. Μην ξεχνάτε πως η φυσική πορεία ενός μελισσιού μέσα στο χρόνο είναι αυτή. Όχι να συλλέξει τόνους μέλι που θα μας αποφέρουν μεγάλο εισόδημα, αλλά να σμηνουργήσει. Όλο αυτό το διάστημα μέχρι το φθινόπωρο οι κηφήνες θα τριγυρίζουν μέσα στην κυψέλη. Κάπου εκεί όταν θα πλησιάζει ο χειμώνας και οι διαθέσιμες τροφές θα αρχίσουν να μειώνονται θα απομακρυνθούν από τη φρουρά της εισόδου και θα αφεθούν να πεθάνουν από την πείνα και το κρύο. Σκληρό, αλλά για το μελίσσι είπαμε προέχει η συνέχεια και την περίοδο του χειμώνα λόγω του κρύου οι μέλισσες δεν πετούν, άρα και οι κηφήνες δεν γονιμοποιούν, οπότε για εκείνη την περίοδο είναι πράγματι περιττοί. Θα ανατραφούν νέοι την άνοιξη. Κάτι αντίστοιχο δεν κάνει το μελίσσι άλλωστε και σε μια βασίλισσα που δεν γεννάει ικανοποιητικά; Την θανατώνει και την αντικαθιστά με συνοπτικές διαδικασίες.

Ο κηφήνας λοιπόν όχι μόνο άχρηστος δεν είναι, αλλά αποτελεί σημαντικότατο παράγοντα για την ποιοτική παραγωγή βασιλισσών, ενώ έχει καθοριστική συμμετοχή στον βασικό σκοπό του μελισσιού που είναι η συνέχεια. Το μελίσσι είναι σαν ένα φυτό. Οι εργάτριες είναι οι ρίζες του, τα φύλλα του, ο κορμός του. Η βασίλισσα είναι ο ύπερος και ο κηφήνας οι στήμονες του άνθους.

Στράτος Σαραντουλάκης
Μελισσοκόμος

Tαριχεύθηκε ο Μ. Αλέξανδρος με μέλι Ελικώνα;

Οι αρχαίοι λαοί της Εποχής του Χαλκού ελάτρευαν ό,τι δίδυμο. Και κατά συνέπειαν, και τις δίδυμες κορυφές, όπως του Όρους του Ελικώνος. Γι’ αυτό ο Ελικών έγινε το ιερόβουνο των Βοιωτών και το κατοικητήριο των μουσών του. Σε αυτόν ζούσαν οι Ελικωνιάδες μούσες. Αυτές δεν ήσαν μόνον φύλακες αρχείων και θεραπευτές αρχαίων τεχνών, αλλά και ιάτρισσες και φαρμακεύτρες. Κάτι και σαν «μάγισσες» θα τις έλεγαν στον Μεσαίωνα. Χρησιμοποιούσαν τοξικά φυτά, όπως perwinkel και ελλέβορο, και με αυτά τα εθεράπευαν σχεδόν όλα! (Μερικοί λένε πως ο θάνατος του Μ. Αλεξάνδρου οφειλόταν σε υπέρμετρη δόση με λευκό ελλέβορο…).

mellified-man

Οι αρχαίοι, Έλληνες την Εποχή του Χαλκού, παρασκεύαζαν φάρμακα από φλοιό ιτιάς, μορφίνη από τον εσωτερικό λευκό φλοιό του πεύκου, χρησιμοποιούσαν ρίζα calendular, ρίζα dandilion, χυμό πεύκων για αντισηπτικό, και φυσικά οι Έλληνες της Εποχής του Χαλκού είχαν όπιο. Οι Έλληνες εγνώριζαν και τα κολλοειδή από ασήμι. Με σκόνη πυριτίου έβγαζαν τα βλήματα από το σώμα. Είχαν πολύ κοφτερά μικρά μαχαιρίδια, κατασκευασμένα από οψιδιανό της Μήλου. Ήδη από την Λίθινη Εποχή…  Οι Μούσες του Ελικώνος, λοιπόν, έκαναν αφεψήματα και βάμματα από τοξικά φυτά, ιδίως από ελλέβορο.

Το πιο ακριβό μέλι της αρχαιότητος ήταν το μέλι του Ελικώνος! Ήταν μέλι-φάρμακο. Ο νεκρός του Αλεξάνδρου ετέθη σε πίθο(*), γεμάτο με λευκό μέλι από τον Ελικώνα, για να σταλεί πίσω στην Μακεδονία! Και ο γιος του Μίνωος, Ιππόλυτος, ετέθη νεκρός σε πίθο με μέλι και εστάλη στο Ασκληπιείο της Επιδαύρου, όπου κατόρθωσε ο Ασκληπιός και τον ανέστησε. Ίσως, λοιπόν, ο νεκρός εστάλη σε κάποιο ασκληπιείο, που κατείχε αυτήν την απόκρυφη γνώση, πιστεύοντας στην ανάστασή του! Περισσότερα προσεχώς!..
(*) Στα αρχαία ταφικά τελετουργικά αναφέρεται το νεκρό σώμα των πολεμιστών να τοποθετείται σε πήλινους αμφορείς με το σπαθί λυγισμένο γύρω από το χείλος.

πηγή: xronos.gr  (Κ. Stanely Smith, B. Hughes, λήμμα «ταρίχευση» στην Εγκυκλ. Britannica)

Αστική μελισσοκομία στη Νέα Υόρκη

Ένα μίνι ντοκιμαντέρ που εξερευνά το κίνημα της αστικής μελισσοκομίας στη Νέα Υόρκη εστιάζοντας στις ιστορίες του Τιμ Ονίλ, δημιουργού του Borough Bees blog και της Καζούμι Τεράντα μιας αρχάριας μελισσοκόμου.

Urban Beekeeping: NYC from Adrian Bautista on Vimeo.

Παστέλι με μέλι

To πιο ελληνικό από όλα τα σνακ αλλά και το πιο υγιεινό! Οι ρίζες του ξεκινούν από την Ιλιάδα του Ομήρου. Κατάλληλο για δεκατιανό στην εργασία ή στο σχολείο, το παστέλι μπορεί να προτιμηθεί από άλλου είδους γλυκίσματα, αφού τα λιπαρά του δεν είναι κορεσμένα. Προσφέρει ενέργεια και ως ενδιάμεσο γεύμα τονώνει τον οργανισμό.

pasteli

time

Χρόνος Εκτέλεσης
30 λεπτά
merides

Μερίδες
15-20
difficulty

Δυσκολία
Σχετικά εύκολο

 

Συστατικά:
500γρ ανθόμελο
500 γρ. σουσάμι
ξύσμα από 1 λεμόνι

Εκτέλεση:
Καβουρδίζουμε λίγο το σουσάμι (στους 1700 C,) σε ένα ταψάκι μέχρι να ροδίσει. Σε μια κατσαρόλα βάζουμε το μέλι μαζί με το ξύσμα και την τοποθετούμε στη φωτιά για 10 λεπτά περίπου. Αποσύρουμε από τη φωτιά και προσθέτουμε το σουσάμι ανακατεύοντας. Απλώνουμε το μείγμα σε χονδρό νάιλον ή κατά προτίμηση σε μία επιφάνεια σιλικόνης. Το καλύπτουμε με άλλο ένα νάιλον ή επιφάνεια σιλικόνης και πιέζουμε με έναν πλάστη έτσι ώστε το παστέλι να αποκτήσει πάχος 1 εκ. Αφήνουμε να κρυώσει και κόβουμε κομμάτια στο σχήμα που θέλουμε. Τα διατηρούμε μέσα σε κουτί, μακριά από υγρασία ή τα τυλίγουμε με σελοφάν.

Tip:
Αν θέλουμε προσθέτουμε στο μείγμα και μερικά καβουρδισμένα αμύγδαλα.

* Κανονικά το Ορεινό Μέλι συνιστά να μη μαγειρεύετε θερμαίνοντας το μέλι γιατί έτσι χάνονται όλα του τα θρεπτικά συστατικά. Αλλά για αυτή την υπέροχη λιχουδιά κάνουμε μία παραχώρηση…*

Θρεπτική αξία (ανά 50 γρ.)
Θερμίδες: 335
Υδατάνθρακες: 34 gr.
Πρωτείνες: 7 gr.
Λίπη: 19 gr.

Διατροφική αξιολόγηση
Συνήθως αυτό το γλύκισμα το αγοράζουμε έτοιμο, όμως γίνεται σαφές ότι με πολύ απλό τρόπο μπορούμε εμείς οι ίδιοι να το ετοιμάσουμε και μάλιστα με αγνά υλικά. Έχει πολύ υψηλή ενεργειακή αξία και για αυτό συστήνεται ανεπιφύλακτα. Τελευταίες μελέτες έχουν αναδείξει το σουσάμι ως μια από τις τροφές που μπορούν να προσφέρουν σημαντικές υπηρεσίες τόσο για την πρόληψη καρδιαγγειακών νοσημάτων, όσο και διαφόρων μορφών καρκίνου. Οι αντιοξειδωτικές ουσίες (σησαμίνη και σησαμολίνη) φαίνεται ότι βοηθούν στην πρόληψη της αθηροσκλήρωσης, αλλά και προστατεύουν τον οργανισμό από τις ελεύθερες ρίζες και κατά συνέπεια από τον εκφυλισμό των κυττάρων, την πρόωρη γήρανση και τον καρκίνο του δέρματος.

Όσον αφορά το μέλι, γνωστό από την αρχαιότητα για τις φαρμακευτικές και αντισηπτικές του ικανότητες. Το πλεονέκτημά του έναντι της ζάχαρης είναι ότι μεταβολίζεται ευκολότερα από τον οργανισμό μας με μια διαδικασία στην οποία δεν είναι απαραίτητη η ινσουλίνη. Επίσης ως τροφή δεν υπόκειται σε καμία επεξεργασία (όταν το βρίσκετε από μικρούς παραγωγούς) αντίθετα με τη ζάχαρη και συνεπώς είναι καταλληλότερη για παιδιά, ηλικιωμένους, εγκύους κ.α.

πηγές από: iatronet.gr, steliosparliaros.gr

Έχετε αναιμία; Φάτε μέλι!

Η σιδηροπενική αναιμία οφείλεται συνήθως σε κατανάλωση τροφών που έχουν μικρή περιεκτικότητα σε σίδηρο, καθώς και σε τακτικές απώλειες μικρών ποσοτήτων αίματος, όπως συμβαίνει στις γυναίκες κατά την έμμηνο ρύση.

bee2

Επίσης, μπορεί να παρατηρηθεί κατά την εγκυμοσύνη, επειδή αυξάνονται οι ανάγκες του οργανισμού, καθώς και στην παιδική ηλικία λόγω της μεγάλης και γρήγορης ανάπτυξης του οργανισμού. Άλλα σπανιότερα αίτια είναι η απώλεια αίματος από επιπλοκή κάποιου έλκους του στομάχου ή άλλες αιματολογικές παθήσεις. Ο οργανισμός έχει αποθήκες σιδήρου στο σώμα και γι’ αυτό μπορεί να αντισταθεί ένα χρονικό διάστημα στην έλλειψή του. Σύντομα όμως αυτές μπορεί να εξαντληθούν και να παρατηρηθεί η αναιμία.

Στην πρόληψη της αναιμίας αλλά και στην αντιμετώπισή της παίζουν σοβαρό ρόλο οι διατροφικές επιλογές. Από τα βασικά σημεία που πρέπει να γνωρίζει ο καθένας είναι ότι υπάρχουν τρόφιμα στα οποία ο σίδηρος είναι άμεσα απορροφήσιμος, ενώ υπάρχουν κάποια άλλα στα οποία ο σίδηρος δεν απορροφάται εύκολα και εκεί χρειάζεται σχετική βοήθεια από τη βιταμίνη C. Επίσης, το ασβέστιο ανταγωνίζεται τον σίδηρο, με αποτέλεσμα, όταν συνδυάζεται πηγή σιδήρου με πηγή ασβεστίου, απορροφάται κυρίως το ασβέστιο.

bee

Το μέλι
H αξία του έχει εκτιμηθεί από τα πανάρχαια χρόνια: Στους αιγυπτιακούς παπύρους, πριν από 3.500 χρόνια αναφέρεται το μέλι ως θεραπευτικό μέσο. Στο βιβλίο της ζωής των αρχαίων Ινδών, αναφέρεται ότι η ζωή παρατείνεται, όταν στη καθημερινή τροφή υπάρχει το γάλα και το μέλι.

Το μέλι είναι ένα φυσικό βιολογικό προϊόν, κατευθείαν από τη φύση, και δεν επιδέχεται καμία επεξεργασία. Η ζάχαρη αποτελείται αποκλειστικά από ζαχαρόζη. Περιέχει 180 διαφορετικές ουσίες, οι οποίες διασυνδέονται οργανικά με τέτοιο τρόπο, ώστε κανείς μέχρι τώρα δεν έχει μπορέσει να το φτιάξει τεχνητά, παρά τη γνωστή σύνθεση. Το μέλι έχει ανόργανα στοιχεία γνωστά σαν ιχνοστοιχεία, τα οποία παίζουν σπουδαίο ρόλο στον μεταβολισμό και στη θρέψη, είναι συστατικά του σκελετού και των κυττάρων, συμμετέχουν σε διάφορα ενζυμικά συστήματα και τέλος ρυθμίζουν την οξύτητα του στομάχου. Η συγκέντρωση των βιταμινών που έχει το μέλι δεν είναι αρκετή για τις ημερήσιες ανάγκες μας, βοηθούν όμως για την απορρόφηση των ζαχάρων.

Η κατανάλωση μελιού βοηθάει στη γρηγορότερη αποκατάσταση της υγείας σε περιπτώσεις αναιμίας λόγω του σιδήρου που περιέχει. Μια κουταλιά της σούπας μέλι περιέχει 0,1 mg σιδήρου. Ο συνδυασμός της γύρης με γνήσιο μέλι ελάτου και βασιλικό πολτό είναι από τα καλύτερα συμπληρώματα σιδήρου και είναι αποτελεσματικό για τις παρενέργειες δυσκοιλιότητας που έχουν όλα τα συμπληρώματα σιδήρου της αγοράς. Αν συνδυαστούν με χυμό πορτοκαλιού, λεμονιού, παντζαριού, μήλου και μύρτιλων, τότε έχετε μια «βόμβα» σιδήρου, που κανένα σκεύασμα της αγοράς δεν μπορεί να συναγωνιστεί.

Πηγή: medlabnews.gr (Aλέξανδρος Γιατζίδης, M.D.)

Η διατροφική επισήμανση γίνεται υποχρεωτική στην Ευρώπη

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε ένα νέο Κανονισμό σχετικά με την παροχή πληροφόρησης στους καταναλωτές για τα τρόφιμα (Κανονισμός Διατροφικής Πληροφόρησης), ο οποίος ισχύει για όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Ο Κανονισμός καθιστά υποχρεωτική τη διατροφική επισήμανση για τα προσυσκευασμένα τρόφιμα και αναμένεται να εφαρμοστεί από τον Δεκέμβριο. Τι ορίζουν οι νέοι αυτοί κανόνες;

pefko

Υποχρεωτική διατροφική επισήμανση
Έπειτα από 8 χρόνια διαπραγματεύσεων, ένας νέος κανονισμός για τη διατροφική επισήμανση αντικαθιστά την Οδηγία 90/496/EΚ του 1990 και την Οδηγία 2000/13/EΚ.1–3 Ο νέος κανονισμός καθιστά υποχρεωτική τη διατροφική επισήμανση, και καθοδηγεί τους κατασκευαστές να παρέχουν πληροφορίες σχετικά με την ενέργεια και 6 θρεπτικά συστατικά: λίπη, κορεσμένα λίπη, υδατάνθρακες, απλά σάκχαρα, πρωτεΐνες και αλάτι -με αυτή τη σειρά κατάταξης, εκφραζόμενες ανά 100 γρ ή 100 ml προϊόντος ή ανά μερίδα προϊόντος. Οι πληροφορίες αυτές θα πρέπει να εμφανίζονται σε ένα διατροφικό πίνακα στο ίδιο οπτικό πεδίο (πιθανότατα στο οπίσθιο μέρος της συσκευασίας). Επιπλέον θρεπτικά συστατικά (όπως μονοακόρεστα λίπη, πολυακόρεστα λίπη, πολυόλες, άμυλο, διαιτητικές ίνες, βιταμίνες και ιχνοστοιχεία) μπορούν να συμπεριληφθούν εθελοντικά. Είναι σημαντικό να γίνει αντιληπτό ότι ο νέος κανονισμός υποχρεώνει μόνο την παρουσίαση της διατροφικής επισήμανσης στο ίδιο οπτικό πεδίο, συνήθως στο πίσω μέρος της συσκευασίας, ενώ η διατροφική επισήμανση στο πρόσθιο μέρος παραμένει σε εθελοντική βάση.

Σε περίπτωση που οι διατροφικές πληροφορίες, ενέργεια μόνο ή σε συνδυασμό με λίπη, κορεσμένα λίπη, σάκχαρα και αλάτι, επαναλαμβάνονται στο πρόσθιο μέρος της συσκευασίας, ισχύουν συγκεκριμένοι κανόνες. Η ενέργεια θα πρέπει να παρουσιάζεται σε απόλυτους αριθμούς ανά 100 γρ (ml), και επιπλέον θα πρέπει να εκφράζεται και ανά μερίδα προϊόντος. Στο νέο κανονισμό παραμένει η απαίτηση να καταγράφεται η ενέργεια τόσο σε kilojoules (kJ) όσο και σε θερμίδες (kcal) ανά 100 γρ (ml) (1 kcal αντιστοιχεί σε 4,2 kJ). Όταν η πληροφορία αυτή δίνεται για συγκεκριμένη μερίδα ή τεμάχιο (π.χ. ποσότητα ανά μπισκότο), το μέγεθος της μερίδας/μονάδας του προϊόντος θα πρέπει να καθορίζεται, σε συνδυασμό με τον αριθμό των μερίδων/μονάδων που περιέχονται στη συσκευασία.

anthomelaΜέση διατροφική αξία ελληνικών ανθόμελων, σύμφωνα με το Εργαστήριο Μελισσοκομίας Α.Π.Θ. (Τανανάκη και Θρασυβούλου).

Για την πλειονότητα των διατροφικών ετικετών απαιτείται τουλάχιστον ένα μέγεθος γραμματοσειράς 1,2 mm για όλες τις υποχρεωτικές διατροφικές πληροφορίες. Για τις μικρότερου μεγέθους συσκευασίες (με τη μεγαλύτερη επιφάνεια μικρότερη από 80 cm2) ισχύει ένα χαμηλότερο μέγεθος γραμματοσειράς ως κατώτατο (0,9 mm). Επιπλέον, οι εθελοντικές διατροφικές πληροφορίες (πχ σλόγκαν ή ισχυρισμοί) δεν θα πρέπει να παρουσιάζονται με τρόπο που προσκρούει στην παρουσίαση των υποχρεωτικών διατροφικών πληροφοριών.

Επισήμανση των αλλεργιογόνων
Ένας μεγάλος αριθμός τροφίμων έχουν θεωρηθεί υπεύθυνα για τις περισσότερες διατροφικές αλλεργικές αντιδράσεις. Εάν τέτοιου είδους συστατικά είναι παρόντα στο τρόφιμο, θα πρέπει να εμφανίζονται με σαφήνεια και να επισημαίνονται στη λίστα των συστατικών. Οι απαιτήσεις σχετικά με την παροχή πληροφοριών για τα αλλεργιογόνα καλύπτουν και μη προσυσκευασμένα τρόφιμα, όπως αυτά που πωλούνται σε εστιατόρια και καφετέριες.

Απαιτήσεις για τη γλώσσα
Οι υποχρεωτικές διατροφικές πληροφορίες θα πρέπει να παρουσιάζονται σε μια γλώσσα εύκολα κατανοητή από τους καταναλωτές. Επίσης, τα κράτη μέλη όπου διακινείται το τρόφιμο, μπορεί να ορίσουν εάν η πληροφόρηση θα παρέχεται σε μία ή περισσότερες γλώσσες από τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ.

melitomataΜέση διατροφική αξία ελληνικών μελιών μελιτώματος, σύμφωνα με το Εργαστήριο Μελισσοκομίας Α.Π.Θ. (Τανανάκη και Θρασυβούλου).

Απαιτήσεις για τις εξ΄ αποστάσεως αγορές
Όταν το τρόφιμο πωλείται με κάποια εξ’ αποστάσεως μέθοδο (π.χ. διαδίκτυο ή κατάλογος), οι υποχρεωτικές διατροφικές πληροφορίες που παρουσιάζονται στην ετικέτα θα πρέπει να είναι διαθέσιμες πριν την ολοκλήρωση της αγοράς. Επίσης, οι πληροφορίες αυτές θα πρέπει να παρατίθενται σε κάθε υλικό που υποστηρίζει την εξ’ αποστάσεως πώληση ή παρέχεται μέσω άλλων κατάλληλων μέσων (π.χ. ιστοσελίδα, κατάλογος).

Έναρξη ισχύος
Όλα τα προσυσκευασμένα τρόφιμα που πωλούνται εντός της ΕΕ και για τα οποία δεν παρέχονται διατροφικές πληροφορίες, η υποχρέωση για συμμόρφωση με τις νέες απαιτήσεις δεν θα είναι υποχρεωτική πριν από τον Δεκέμβριο του 2016.

Εξαιρέσεις
Ο νέος κανονισμός εξαιρεί από την υποχρεωτική διατροφική επισήμανση συγκεκριμένες κατηγορίες τροφίμων. Σε αυτές εμπίπτουν τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα, ή προϊόντα για τα οποία η διατροφική πληροφορία δεν θεωρείται καθοριστικός παράγοντας για την αγοραστική απόφαση του καταναλωτή, ή για τα οποία η συσκευασία είναι πολύ μικρή για να φέρει τις υποχρεωτικές διατροφικές πληροφορίες. Τα αλκοολούχα ποτά εξαιρούνται προσωρινά από την απαίτηση να παρέχουν λίστα συστατικών και διατροφικές πληροφορίες. Παρόλα αυτά, μετά το πέρας 3 ετών από την ισχύ του Κανονισμού, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα επανεξετάσει το ζήτημα και, εάν είναι αναγκαίο, θα προτείνει τροποποιήσεις.

Προοπτικές
Ο νέος νόμος για τη διατροφική επισήμανση αποσκοπεί στο να ενισχύσει τους καταναλωτές να λαμβάνουν πιο ενημερωμένες διατροφικές αποφάσεις. Εντούτοις, ως πρόκληση παραμένει η προαγωγή του ενδιαφέροντος και της κινητοποίησης των καταναλωτών για ένα πιο υγιεινό τρόπο διατροφής, ευελπιστώντας η παροχή συστηματικών πληροφοριών στα προϊόντα τροφίμων να συμβάλλει στη μεγαλύτερη επίγνωση και χρήση των διατροφικών πληροφοριών.

Το μέλι
Όσον αφορά το μέλι η επισήμανση της διατροφικής αξίας είναι υποχρεωτική από τον Δεκέμβριο του 2016 σύμφωνα με τον Ε.Κ. 1169/2011 άρθρο 9 για τους τυποποιητές. Εξαιρούνται της υποχρέωσης αυτής οι παραγωγοί που παραδίδουν απ’ ευθείας το προϊόν τους στον τελικό καταναλωτή ή σε τοπικά καταστήματα λιανικής πώλησης. Οι πίνακες αυτοί περιέχουν γενικά στοιχεία (μέσες τιμές όπως ορίζει η νομοθεσία) και δεν χρειάζεται να γίνονται αναλύσεις σε κάθε παρτίδα μελιού.

πηγή: The EuropeanFood Information Council, Μελισσοκομική Επιθεώρηση.

Ο Αρκουδόβατος

Το φθινόπωρο είχε μπει για τα καλά και εμείς ανεβαίναμε στα μελίσσια για την πρώτη επιθεώρηση στα ρείκια, όταν στη διαδρομή αντιληφθήκαμε ένα μεθυστικό, δυνατό άρωμα να αναδύεται απ’ το δάσος. Αυτά τα πράγματα δεν είναι τα αφήνεις έτσι. Το φορτηγό, κόντευε τα 25 πια και πάσχιζε στην ανηφόρα. Όταν σταθμεύσαμε στην άκρη του μικρού αλλά ολάνθιστου απ’ τις ακονιζιές δρόμου, έσβησε βγάζοντας έναν ήχο ανακούφισης.

ar1

Κοντοσταθήκαμε όπως πάντα για λίγο να θαυμάσουμε τη λίμνη του Πουρναρίου, αλλά αυτή η υπέροχη μυρωδιά μας προκαλούσε να την ανακαλύψουμε. Η μέρα ήταν ηλιόλουστη και ακούγονταν οι μέλισσες να δουλεύουν. Καθώς ψάχναμε το βουητό μεγάλωνε ώσπου αντικρίσαμε αυτό το αναρριχώμενο φυτό, που δείχνει τόσο επεκτατικό που φαντάζομαι ότι οι ντόπιοι θα το μισούν. Το άρωμά του ήταν πράγματι εντυπωσιακό από κοντά, ενώ οι μέλισσες εργάζονταν εντατικά στα μικρά του άνθη.

ar2

Τα φύλλα του είναι χαρακτηριστικά δερματώδη, σε σχήμα καρδιάς και τα λευκά ρόδινα άνθη του πολύ μικρά. Αναρριχάται και πιάνεται με έλικες που έχει κάτω απ’ τους μίσχους και πλέκεται τόσο πυκνά που μπορεί να σκοτώσει και δέντρο. Είναι γεμάτο με αγκάθια και έτσι το να απαλλαγείς από το φυτό είναι ένα δύσκολο εγχείρημα. Ακριβώς αυτό όμως το κάνει ιδανικό καταφύγιο για μικρόσωμα ζώα που θέλουν να προστατευτούν από θηρευτές.

ar4

Ανθίζει, ανάλογα το υψόμετρο, από τα μέσα Αυγούστου ως και τα μέσα Νοεμβρίου και δίνει κυρίως γύρη αλλά και νέκταρ. Θα το συναντήσει κανείς μέχρι και στα 1200 μέτρα. Η γύρη του είναι πάρα πολύ σημαντική. Αρκεί για να προετοιμάσει παραφυάδες για το ξεχειμώνιασμα αλλά και να ανασυγκροτήσει ταλαιπωρημένα μελίσσια στο πεύκο. Ο αρκουδόβατος (Smilax aspera) συνυπάρχει με άλλα φυτά στον υπόροφο των πευκοδασών όπου η γύρη είναι υψίστης σημασίας και δυσεύρετη.

ar3

Έχει κόκκινους καρπούς οι οποίοι είναι μια καλή πηγή τροφής για τα πουλιά και συχνά καρποφορεί την ίδια περίοδο με την ανθοφορία. Από τη ρίζα του φτιάχνεται η σαρσαπαρίλλα και άλλες μπίρες, καθώς και τα φυτικά ροφήματα, όπως το δημοφιλές baba roots από την Τζαμάικα.

Με στοιχεία από: pyrgostrifylias