Υπάρχει μαζικός αφανισμός των μελισσών κι αυτό αποτελεί τεράστιο κίνδυνο για τη βιοποικιλότητα αλλά και την αγροτική παραγωγή. Δεν πρόκειται για προειδοποιήσεις περιβαλλοντικών οργανώσεων ή ευαισθητοποιημένων μελισσουργών, αλλά για πρόσφατη εκτίμηση ενός πολύ σημαντικού οργάνου, που δημιούργησε ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών το 2012: της Διακυβερνητικής Πλατφόρμας Επιστήμης-Πολιτικής για τη Βιοποικιλότητα και τις Υπηρεσίες Οικοσυστημάτων (IPBES), στην οποία συμμετέχουν εκπρόσωποι 124 κρατών, με αποστολή την παρακολούθηση της υγείας των οικοσυστημάτων για λογαριασμό του ΟΗΕ. Πρόκειται για το ανάλογο της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή.

Η πρόσφατη Εκθεση της IPBES, στην οποία κατέληξαν ομόφωνα οι συμμετέχοντες στη διάσκεψη στην Κουάλα Λουμπούρ της Μαλαισίας σημειώνει πως υπάρχει μεγάλη μείωση των μελισσών και των πεταλούδων, καθώς και άλλων ειδών που λειτουργούν ως επικονιαστές για τη γονιμοποίηση της αγροτικής παραγωγής, όπως τα πουλιά, οι νυχτερίδες, οι σφήκες, οι σκώροι και τα μυρμήγκια. Περίπου το 35% της παγκόσμιας γεωργίας εξαρτάται από τη μεταφορά γύρης από τους φυσικούς επικονιαστές, με τις μέλισσες να αποτελούν έναν από τους βασικότερους παράγοντες. Καθώς τα κράτη και οι κυβερνήσεις έχουν μάθει να υπολογίζουν μόνο με οικονομικούς όρους, η Εκθεση υπολογίζει ότι το ύψος της ζημιάς στον αγροτικό τομέα μπορεί να κινηθεί μεταξύ των 235-577 δισ. δολαρίων, ένα ποσό που αντιστοιχεί στο 5-8% της συνολικής αξίας της παγκόσμιας αγροτικής παραγωγής. Εκτιμάται ότι η ποσότητα και η ποιότητα των γεωργικών προϊόντων θα πέσουν, το ίδιο και οι αποδόσεις των αγροτών, ενώ θα ανέβουν οι τιμές για τους καταναλωτές.

«Από την επικονίαση εξαρτώνται πολλά είδη φρούτων, λαχανικών, σπόρων, καρυδιών και καλλιέργειες ελαιούχων φυτών. Πρόκειται για σημαντικό μέρος των θρεπτικών συστατικών, των απαραίτητων για τη διατροφή του ανθρώπου» σημειώνει η Εκθεση που διαμόρφωσαν 80 επιστήμονες από όλο τον κόσμο, που συμμετείχαν στις εργασίες της IPBES. Μερικές από τις πιο σημαντικές καλλιέργειες για τη διατροφή διεθνώς, όπως το ρύζι, το σιτάρι και άλλα δημητριακά, δεν βασίζονται σε επικονίαση μέσω ζώντων οργανισμών. «Στις ευπαθείς καλλιέργειες όμως συμπεριλαμβάνονται τα μήλα, το μάνγκο, η σοκολάτα και πολλά άλλα που συνήθως καταναλώνονται ως τρόφιμα. Σχεδόν όλα τα φρούτα και πολλά από τα λαχανικά σας εξαρτώνται από την επικονίαση» σημείωσε ο κ. Σίμον Ποτς, συμπρόεδρος της επιτροπής και αναπληρωτής διευθυντής του Κέντρου για την Αγρο-Περιβαλλοντική Ερευνα στο Πανεπιστήμιο Reading της Μ. Βρετανίας.

Σύμφωνα με την Εκθεση, στην Ευρώπη το 9% των ειδών μελισσών και πεταλούδων απειλούνται με εξαφάνιση, ενώ οι πληθυσμοί μειώνονται κατά 37% στις μέλισσες και 31% στις πεταλούδες, στα είδη για τα οποία είναι διαθέσιμα επαρκή στοιχεία. Σε ορισμένες περιοχές της Ευρώπης, υπερβαίνει το 40% το ποσοστό των ειδών των μελισσών που απειλείται. Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για Λατινική Αμερική, Ασία και Αφρική, αν και η κατάσταση θεωρείται ανάλογη. Πιο επαρκή θεωρούνται τα δεδομένα για τους επικονιαστές που δεν είναι έντομα -νυχτερίδες, πουλιά-, με την Εκθεση να αναφέρει πως το 16% των ειδών αυτών παγκοσμίως απειλούνται με εξαφάνιση.

Οσον αφορά τις αιτίες που «θερίζουν» τους πληθυσμούς των μελισσών και των άλλων επικονιαστών, σύμφωνα με την Εκθεση της IPBES, αυτές είναι η κλιματική αλλαγή, οι ασθένειες, τα παρασιτοκτόνα, η ρύπανση, τα είδη – εισβολείς, οι γεωργικές πρακτικές που πλήττουν το περιβάλλον και η καταστροφή των βιοτόπων, συχνά λόγω έργων υποδομών.

Η έκθεση επισημαίνει ότι δεν έχει επιβεβαιωθεί η επίπτωση των νεονικοτινοειδών εντομοκτόνων, τα οποία ενοχοποιούνται από επιστημονικές έρευνες και περιβαλλοντικές οργανώσεις και βρίσκονται από το 2013 σε καθεστώς προσωρινής απαγόρευσης από την Ε.Ε., έως ότου συγκεντρωθούν περισσότερα δεδομένα. Η έκθεση ήταν ομόφωνη, με αποτέλεσμα να υιοθετούνται μόνο εκείνες οι θέσεις στις οποίες συμφωνεί το σύνολο των ερευνητών και επιστημόνων. Η IPBES πάντως, μέσω της Εκθεσης, συνιστά τη μείωση της χρήσης εντομοκτόνων, τη διαφοροποίηση των καλλιεργειών και την υιοθέτηση πρακτικών φιλικών στην άγρια ζωή, όπως η δημιουργία ζωνών με αγριολούλουδα μέσα στους αγρούς.

Σύμφωνα με την Greenpeace, «η μεγαλύτερη απειλή για τις μέλισσες προέρχεται από τα χημικά φυτοφάρμακα υψηλής τοξικότητας που χρησιμοποιούνται στις βιομηχανικές καλλιέργειες. Αυτά τα πολύ επικίνδυνα φυτοφάρμακα, συμπεριλαμβανομένων των νεονικοτινοειδών, κυκλοφορούν σε όλα τα μέρη του φυτού. Οι μέλισσες τα προσλαμβάνουν από τη γύρη και το νέκταρ, κάτι που βλάπτει το νευρικό τους σύστημα και πολύ συχνά τις οδηγεί στον θάνατο». Οπως τονίζει η περιβαλλοντική οργάνωση, οι μονοκαλλιέργειες που εξαπλώνονται από τη βιομηχανική γεωργία πλήττουν τη βιοποικιλότητα και αποτελούν μεγάλο κίνδυνο γιατί οι μέλισσες για να επιβιώσουν θα πρέπει να τρέφονται από μία μεγάλη ποικιλία ανθοφόρων φυτών.

πηγή: Καθημερινή

Πρόκειται για ένα αυστηρά προστατευόμενο φυτό, για το οποίο όμως κανείς δεν δίνει σημασία και συνήθως περνά απαρατήρητο. Φθάνει τα 40 εκ. σε ύψος και το συναντά κανείς διάσπαρτο και σε καλλιεργημένους αλλά και χέρσους αγρούς.

Τα άνθη του είναι λευκά και τα φύλλα του καρδιοειδή με χαρακτηριστικά λευκά σημάδια στην μέση του φύλλου. Τα φύλλα είναι εδώδιμα και μαγειρεύονται μαζί με άλλα χόρτα ή προστίθενται ωμά στις σαλάτες. Είναι καλή πηγή βιταμίνης Α.

Ανθίζει τον Φεβρουάριο – Μάρτιο και είναι, ενώ δεν του φαίνεται, αρκετά ελκυστικό για τις μέλισσες. Δίνει νέκταρ (άγνωστο σε τι ποσότητες) αλλά και γύρη χρώματος πορτοκαλί – κόκκινου.  Πήρε το όνομά του από το μυθικό τέρας Λάμια, που είχε από τη μέση και πάνω τη μορφή πολύ όμορφης γυναίκας και από τη μέση και κάτω ερπετού.

Η Λάμια, λόγω του έρωτά της με τον Δία, προκάλεσε την οργή της Ήρας η οποία αφού σκότωσε όλα της παιδιά, την καταράστηκε να μην μπορεί να κλείσει τα μάτια της ώστε να κοιμηθεί. Ο Δίας για να την σώσει από το μαρτύριο της αϋπνίας της χάρισε την ικανότητα να αφαιρεί τα μάτια της και να τα ξαναβάζει στη θέση τους.

Άλλες παραδόσεις αναφέρουν ότι η Λάμια σύχναζε στις ερημιές όπου και αποπλανούσε νεαρούς ταξιδιώτες, με σκοπό να τους ρουφήξει το αίμα και να τραφεί από τα εντόσθιά τους. Ίσως να είναι τυχαίο, αλλά το αφέψημα από τα άνθη του φυτού είναι καταπραϋντικό και βοηθά να κάνουμε καλό ύπνο…

πηγές από: Αγριολούλουδα του Ολύμπου, Κέντρο Μελέτης Βιοποικιλότητας Περιοχής Αρχαίας Θουρίας, Θεογονία

Η απροσδόκητη καλοκαιρία του Φεβρουαρίου παραπλάνησε τα άνθη αλλά και εμάς που μεταφερθήκαμε στα ορεινά νωρίς για το ρείκι. Ο Μάρτιος όμως αποδείχτηκε σκληρός. Οι πολλές και συνεχόμενες βροχές αλλά και η μεγάλη πτώση της θερμοκρασίας τη νύχτα, δεν άφησε τα μελίσσια να αναπτυχθούν. Όταν λοιπόν είδαμε τα πρώτα μπουμπούκια της πορτοκαλιάς, στον κάμπο, δεν το σκεφτήκαμε ιδιαίτερα. Φορτώσαμε τα μελίσσια και κατεβήκαμε.

Εκεί τα πράγματα ήταν σαφώς καλύτερα. Μαζί με τον Απρίλη επέστρεψε και η καλοκαιρία και τα μελίσσια άρχισαν επιτέλους να δουλεύουν εντατικά. Στον κάμπο η λαψάνα ήταν στο φόρτε της, τροφοδοτώντας τις μέλισσες με πολύ γύρη, απαραίτητη για την διατροφή του γόνου. Η πορτοκαλιά έδειχνε να είναι σε καλύτερη κατάσταση από την περσινή χρονιά που είχε ταλαιπωρηθεί από τους παγετούς.

Και πράγματι όταν άνοιξε τα άνθη της απλώνονταν σαν νυφικό πέπλο, το δε βουητό των μελισσών γίνονταν αντιληπτό από μακριά. Οι μέλισσες εργάζονταν εντατικά. Μέσα στην κυψέλη η πρόοδος ήταν εμφανής. Οι κηρήθρες χτίζονταν η μία μετά την άλλη. Ξεκίνησε η συλλογή γύρης, η οποία είχε μπλοκάρει αρκετά μελίσσια και όλα πήγαιναν ρολόι. Το μέλι εισέρχονταν στην κυψέλη, αργά μεν αλλά σταθερά και κάποια μελίσσια ξεκίνησαν τις τυπικές ανοιξιάτικες τάσεις σμηνουργίας.

Ο καιρός ήταν καθ’ όλη την περίοδο αυτή απροσδόκητα καλός, αν και λίγο παραπάνω ζεστός για την εποχή. Η σχετική υγρασία όμως ήταν ασυνήθιστα χαμηλή για την περιοχή και αυτό δεν ήταν καλός οιωνός. Όμως αργά αλλά σταθερά όλα έβαιναν καλώς και έτσι δεν δίναμε σημασία. Μέχρι που όλα ανατράπηκαν. Το βράδυ της 20ης Απριλίου δυνατοί άνεμοι σαρώνουν όλο τον κάμπο της Άρτας. Τις επόμενες τρεις ημέρες ο καιρός χαλάει, ξεκινούν καταιγίδες οι οποίες προκαλούν ζημιές στα άνθη και αναγκάζουν τις μέλισσες να κλειστούν στις κυψέλες τους.

Και τι κάνουν οι μέλισσες όταν είναι κλεισμένες μέσα για μεγάλα διαστήματα; Τρώνε… Έτσι το μέλι έκανε φτερά και κάθε ώρα που περνάει, με το άνθος της πορτοκαλιάς να φθίνει και να μην αρκεί για να συντηρήσει μεγάλους πληθυσμούς, όλο και λιγοστεύει. Και ενώ έχουν συμβεί όλα αυτά, ίσως γιατί δεν θέλαμε να δεχτούμε την ήττα μας, τρέφαμε μια κρυφή ελπίδα ότι ίσως η βροχή βοηθήσει στη νεκταροέκκριση παρά το ότι η ανθοφορία είχε μειωθεί αισθητά. Δεν θέλαμε να δεχτούμε ούτε τα μηνύματα που μας έστελναν οι μέλισσες, οι οποίες ανέστειλαν τις όποιες τάσεις για σμηνουργία, δείγμα του ότι δεν υπάρχει πλέον αφθονία τροφής.

Έχοντας κάνει κάποιους μελισσοκομικούς χειρισμούς με σκοπό να επιτύχουμε την μέγιστη παραγωγή μελιού στην πορτοκαλιά, μπλοκάροντας την βασίλισσα και περιορίζοντας την εισροή γύρης και με τις πληροφορίες για τον άστατο καιρό της επόμενης εβδομάδας, δεν έχουμε μεγάλες προσδοκίες για την αμέσως επόμενη ανθοφορία που είναι αυτή του παλιουριού. Το παλιούρι έχει να αποδώσει 6 χρόνια. Είναι ένα φυτό που δίνει μεν εξαιρετικό μέλι αλλά είναι εντελώς αναξιόπιστο, καθώς ένα ψιλόβροχο αρκεί για να ξεπλύνει το νέκταρ του.

Επιβάλλεται όμως να μεταφερθούμε και να βοηθήσουμε τα μελίσσια να ανασυνταχθούν με στόχο κάποια απ’ τις καλοκαιρινές ανθοφορίες. Οι μέλισσες σίγουρα θα τα καταφέρουν, θέλουν απλά λίγο χρόνο. Όσο για εμάς… Falling As Flowers Do – Dying A Glorious Death

[youtube https://www.youtube.com/watch?v=Kvgl86cCibA&w=640&h=360]

Αυτό το φυτό το συνάντησα στους πρόποδες των Ορέων του Βάλτου στην νότια Πίνδο, τον Μάρτιο, καθώς πηγαίναμε να επιθεωρήσουμε τα μελίσσια που τότε βρίσκονταν στα ορεινά για ρείκι, αλλά την άνοιξη οι χρόνοι είναι περιορισμένοι και δεν πρόλαβα να γράψω γι αυτό τότε.

Το άγριο γεράνι είναι μονοετής πόα με πράσινα παλαμοειδή φύλλα και άνθη χρώματος φούξια με πέντε καρδιόσχημα πέταλα. Παρουσιάζει εντυπωσιακή αντοχή στον παγετό (-20° C) αλλά και στον ήλιο. Όχι όμως και στην ξηρασία. Μπορεί να φτάσει μέχρι και τα 30-40 εκατοστά ύψος.

Ανθίζει απ’ τις αρχές Μαρτίου έως και τον Μάιο και δίνει και νέκταρ και γύρη χρώματος μαύρου. Οι μέλισσες δείχνουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το άγριο γεράνι και έτσι το επισκέπτονται συχνά. Η νεκταροέκκριση του είναι σταθερή και δεν διακόπτεται από βροχές, παγετούς ή απότομη αύξηση της θερμοκρασίας.

Οι Σιού, ιθαγενείς (Ινδιάνοι) της Βόρειας Αμερικής, το χρησιμοποιούσαν για να σταματήσουν τις αιμορραγίες σε περιπτώσεις τραυματισμών, κάνοντας σκόνη τις ρίζες του φυτού, αφού πρώτα το είχαν αποξηράνει. Δρα κύρια ως στυπτικό, διουρητικό, επουλωτικό και αντιρρευματικό. Έχει ακόμη αντιβιοτικές ιδιότητες και δρα εναντίον των ιών. Σήμερα χρησιμοποιείται ελάχιστα.

πηγές από Wikipedia, Honey-Tzoumerka, The secret real truth

Σφήκες, μέλισσες, κόκκινα μυρμήγκια είναι όλα τους μέλη της τάξης των υμενοπτέρων και είναι οι συνήθεις δράστες των επώδυνων τσιμπημάτων, που νιώθει κάθε άνθρωπος στη ζωή του κατά μέσο όρο 3 με 4 φορές. Μόνο τα θηλυκά αυτών των ειδών εντόμων τσιμπάνε και το φύλο, ή μάλλον μια ιδιομορφία της αναπαραγωγικής τους διαδικασίας, είναι η αιτία που τους έδωσε τη δυνατότητα να τσιμπάνε.

Ολα άρχισαν την Ιουρασική Περίοδο, με ένα άγνωστο είδος παρασιτικής σφήκας. Αυτές οι σφήκες χρησιμοποιούν μια αιχμηρή προέκταση της κοιλιάς τους για να τοποθετούν τα αυγά τους σε ζωντανές κάμπιες, προνύμφες σκαθαριών και άλλα κακότυχα θύματα. Συνήθως τοποθετούν ένα αυγό σε κάθε κάμπια. Μερικά είδη έχουν μια αγκαθωτή λόγχη στην άκρη του ωοαποθετήρα για να μπορούν να πριονίζουν τη σάρκα και να εναποθέτουν το αυγό μέσα στο σώμα. Το αυγό της σφήκας εκκολάπτεται και η προνύμφη αρχίζει να τρέφεται από το ζωντανό ξενιστή μέχρι να τον ξεζουμίσει στην κυριολεξία, ή στην περίπτωση της προνύμφης μέσα στο θύμα, μέχρι να μεγαλώσει αρκετά, ώστε να διαρρήξει το δέρμα του ξενιστή και να βγει (όπως στο γνωστό θρίλερ επιστημονικής φαντασίας «Alien»).

Ο υποψήφιος ξενιστής προφανώς δε θέλει τη μαμά σφήκα να τον περιτριγυρίζει και συνήθως αντιδρά με μια φρενίτιδα αντίστασης. Αλλά σε κάποιο στάδιο της αρχέγονης διαπάλης, ένα είδος σφήκας απέκτησε τη δυνατότητα να παραλύει τα θύματά του. Αυτό έκανε απείρως πιο εύκολη τη ζωή της μαμάς σφήκας και από εκείνη τη στιγμή τα δηλητήρια εξελίχθηκαν έτσι που να είναι κατάλληλα σε μια πλειάδα περιπτώσεων, ενώ παράλληλα οι ωοαποθετήρες εξελίχτηκαν σε κεντριά. Σ’ αυτή την εξελικτική πορεία εμφανίστηκαν οι μέλισσες, τα κόκκινα μυρμήγκια και τα άλλα 60.000 είδη υμενοπτέρων, που διαθέτουν κάποιου είδους κεντρί. Απολιθώματα σφήκας από τη Ρωσία δείχνουν ότι αυτή η άνθηση κεντριών και δηλητηρίων ήταν ήδη σε εξέλιξη τουλάχιστον πριν 120 εκατομμύρια χρόνια.

Ακόμα και σήμερα, η μεγάλη πλειοψηφία των εντόμων που τσιμπάνε χρησιμοποιούν το δηλητήριό τους κυρίως για να παραλύουν τα σκουλήκια της ντοματιάς, του λάχανου και διάφορων άλλων καλλιεργειών. Το τσίμπημα των εντόμων είναι λοιπόν περισσότερο ευχή παρά κατάρα για την ανθρωπότητα. Αν οι θηλυκές παρασιτικές σφήκες δε σκότωναν καθημερινά με ζήλο μερικά αγροτικά παράσιτα, οι σοδειές θα ήταν πολύ μικρότερες.

Αλλά αυτό μπορεί εύκολα να το ξεχάσει κάποιος σε μια στιγμή αφόρητου πόνου. Για τους ανθρώπους το τσίμπημα σημαίνει συνήθως μια άσχημη συνάντηση με μέλισσες και άλλα «κοινωνικά» έντομα που έχουν απολέσει πλήρως τον παρασιτικό τρόπο αναπαραγωγής. Τώρα τσιμπούν αποκλειστικά για να προστατεύσουν την κυψέλη τους και το κάνουν με μεγάλη επιτυχία. Σε μια τετραβάθμια κλίμακα πόνου από τσιμπήματα εντόμων, οι μέλισσες βαθμολογούνται με 2. Το τσίμπημά τους παρομοιάζεται σαν ένα κεφάλι σπίρτου που σπάει και καίγεται πάνω στο δέρμα. Αλλα έντομα με δείκτη πόνου 3 τσιμπούν σαν τιρμπουσόν που βιδώνεται στη σάρκα…

Πάντως, επειδή από το δηλητήριο των εντόμων και των ζώων που τσιμπούν μπορούν να προκύψουν φάρμακα για διάφορες ασθένειες, τα δηλητήρια αυτά είναι τα «χημικά όπλα» που έχουν εξεταστεί πιο διεξοδικά από τους επιστήμονες. Ηδη βρίσκονται σε εξέλιξη δοκιμές σε ανθρώπους ενός φαρμάκου για την αντιμετώπιση εγκεφαλικών όγκων, το οποίο προέρχεται από συστατικά του δηλητηρίου του σκορπιού, ενώ μια τοξίνη θαλάσσιου σαλιγκαριού ίσως δώσει ένα ισχυρό αναλγητικό για τους πόνους της σπονδυλικής στήλης.

Επιμέλεια:
Σταύρος ΞΕΝΙΚΟΥΔΑΚΗΣ
Πηγή: «Discover»

Η ροδακινιά είναι πυρηνόκαρπο, φυλλοβόλο οπωροφόρο δέντρο με καταγωγή από την Κίνα. Ανθίζει, όπως και όλα τα πυρηνόκαρπα, μετά την αμυγδαλιά και δίνει και νέκταρ και γύρη.

Η διάρκεια της ανθοφορίας είναι μικρή, 1-2 εβδομάδες και το νέκταρ είναι πολύ πλούσιο σε σάκχαρα. Η ροδακινιά και γενικά τα πυρηνόκαρπα δέντρα δίνουν καλύτερες αποδόσεις απ’ τα γιγαρτόκαρπα (αχλαδιές, κυδωνιές, μουσμουλιές) που ακολουθούν αλλά επειδή η ανθοφορία τους είναι νωρίς την άνοιξη και τα μελίσσια δεν έχουν προλάβει να αναπτύξουν πληθυσμούς συνήθως το μέλι τους καταναλώνεται απ’ τις μέλισσες.

Η ροδακινιά ζει 30 χρόνια κατά μέσο όρο και αποδίδει καρπούς μετά το τρίτο χρόνο από τη φύτευση της, των οποίων η ποιότητα είναι καλύτερη σε περιοχές όπου τα καλοκαίρια είναι ζεστά και οι χειμώνες ήπια κρύοι. Ένας ανοιξιάτικος παγετός μπορεί να καταστρέψει τα άνθη που είναι αρκετά ευαίσθητα στο κρύο.

Οι Βερμούδες είναι νησί του Ατλαντικού ωκεανού με μόλις 64.237 κατοίκους. Από τα 165 διαφορετικά είδη φυτών που καταγράφονται σήμερα στις Βερμούδες, τα 14 είναι ενδημικά, ενώ τα 25 βρίσκονται υπό εξαφάνιση. Το 1503 κατά την ανακάλυψη των νησιών, στη χλωρίδα κυριαρχούσε το υπολειπόμενο δάσος των τοπικών κέδρων. Η τοπική πανίδα ήταν αρκετά περιορισμένη πριν την άφιξη των πρώτων εξερευνητών. Το πλέον χαρακτηριστικό είδος ήταν η σαύρα των βράχων αλλά και ένα ενδημικό γιγάντιο χερσαίο καβούρι. Μέχρι πρόσφατα αποτελούσε έναν παράδεισο για τη μελισσοκομία καθώς δεν είχε εντοπιστεί εκεί η βαρρόα. Όλα αυτά όμως μέχρι το 2009 όπου και κατά την εισαγωγή βασιλισσών από τη Χαβάη το άκαρι έκανε την εμφάνισή του. Από τότε δεν επιτρέπονται οι μεταφορές μελισσοσμηνών στο νησί. Έτσι οι ντόπιοι μελισσοκόμοι έχουν να αντιμετωπίσουν τη δοκιμασία της παραγωγής βασιλισσών για την αύξηση των μελισσιών.

BFDS Ep 2 Beekeeping (teaser) from Somers Isle Productions on Vimeo.

Η βερικοκιά, γνωστή και ως χρυσομηλιά, είναι φυλλοβόλο δέντρο της Ανατολικής Ασίας και των Ιμαλαΐων απ’ όπου μεταφέρθηκε στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η άνθιση της ολοκληρώνεται πριν βγουν τα φύλλα και γίνεται την άνοιξη (αρχές Μαρτίου-Απριλίου), είναι δε μικρής διάρκειας.

Κάτω από καλές συνθήκες μία βερικοκιά μπορεί να ζήσει και πάνω από 100 χρόνια. Η καλλιέργεια σε οργανωμένους οπωρώνες μείωσε το ενδιαφέρον για μελισσοκομική εκμετάλλευση εξαιτίας της υπερβολικής και πολλές φορές άκαιρης χρήσης εντομοκτόνων. Παρ όλα αυτά η βερικοκιά αποτελεί σπουδαίο μελισσοκομικό φυτό γιατί προσφέρει γύρη και νέκταρ.

Βερικοκιά στο μελισσοκομείο του κάμπου.

Δίνει γύρη σε μεγάλες ποσότητες και πολύ καλής ποιότητας βοηθώντας τα μελίσσια να αναπτυχθούν νωρίτερα. Σε περιοχές μεγάλων οπωρώνων μπορεί να συντηρήσει εκατοντάδες μελίσσια. Το νέκταρ της είναι πλούσιο σε σάκχαρα 25-35% και σε μεγάλες ποσότητες. Αρκετές ώστε να δημιουργηθούν αποθέματα.

Για την καλλιέργεια της τα πιο κατάλληλα εδάφη είναι αυτά με μία μέση σύσταση και λεπτή υφή. Όταν υπάρχει δυνατό και ξαφνικό κρύο ή παγετός τότε οι ανθοί καταστρέφονται, αν και τα δέντρα είναι ανθεκτικά και σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες. Υψηλές θερμοκρασίες επίσης προκαλούν αλλοιώσεις στον καρπό. Τα δέντρα χρειάζονται καλό πότισμα την περίοδο της ανθοφορίας τους.

πηγές από: wikipedia, Η μελισσοκομική χλωρίδα (Δ.Τσέλλιος)

Οι στίχοι του ποιητή Δ. Σολωμού (Οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι, Σχεδίασμα Γ, Ο Πειρασμός, 6) αποδίδουν όχι μόνον μία από τις ωραιότερες περιγραφές για την άνοιξη, αλλά και… τα πιθανότερα αίτια για αλλεργικές αντιδράσεις, πολύ συχνές κατά την άνοιξη. Τόσο οι γύρεις όσο και τα έντομα είναι αίτια αλλεργικών αντιδράσεων.

Τα υμενόπτερα έντομα (μέλισσες και σφήκες) μεταφέρουν τις διάφορες γύρεις από λουλούδι σε λουλούδι, τρέφονται με το νέκταρ των ανθέων και παράγουν το μέλι. Ομως, εκτός από το γλυκύτατο προϊόν τους, οι μέλισσες μπορεί να προκαλέσουν σοβαρότατες αντιδράσεις. Οι αντιδράσεις από τα τσιμπήματα των εντόμων, πρέπει να τονιστεί, έχουν πολύ ευρύ φάσμα εκδηλώσεων. Κυμαίνονται από τις πιο αθώες ελαφρές τοπικές αντιδράσεις μέχρι τις πλέον επικίνδυνες. Είναι δυνατόν η αντίδραση να οδηγήσει σε αναφυλαξία, με θανατηφόρα (στις ακραίες μορφές της) έκβαση, όπου απαιτείται επείγουσα θεραπευτική αντιμετώπιση με αδρεναλίνη.

Οι γύρεις δεν μεταφέρονται μόνον με τα έντομα. Είναι και ο άνεμος. Ετσι μεταφέρονται οι γύρεις, καμιά φορά, και σε πολύ μακρινές αποστάσεις. Ειδικά οι αερομεταφερόμενες γύρεις ενοχοποιούνται για την ενοχλητική συμπτωματολογία, από την οποία υποφέρει το 20 με 25% του γενικού πληθυσμού! Με την εισπνοή των αεροαλλεργιογόνων, όχι όλοι οι άνθρωποι, αλλά αλλεργικά, μόνον, άτομα θα παρουσιάσουν τα διάφορα συμπτώματα αλλεργίας. Η ανοιξιάτικη αλλεργία, από τα εισπνεόμενα, εκδηλώνεται συνήθως ως αλλεργική ρινίτιδα, με ή χωρίς συνοδό επιπεφυκίτιδα ή και αλλεργικό άσθμα.

Τα τυπικά συμπτώματα από τις γύρεις είναι τα πολλαπλά πρωινά φτερνίσματα (χαρακτηριστικά), ο κνησμός (φαγούρα) στη μύτη ή τα μάτια, με ή χωρίς εποχικό αλλεργικό βρογχικό άσθμα. Τα συμπτώματα και η βαρύτητά τους ποικίλλουν από άτομο σε άτομο. Αυτό οφείλεται στον διαφορετικό βαθμό ευαισθητοποίησης στα διάφορα αλλεργιογόνα από άτομο σε άτομο. Αλλά και η συμπτωματολογία είναι διαφορετική με βάση την αιτιολογία της αλλεργίας. Η εαρινή ρινίτιδα, για παράδειγμα, έχει τα χαρακτηριστικά παροξυσμικά πρωινά φτερνίσματα κάθε άνοιξη. Αντίθετα, στη ρινίτιδα από τα ακάρεα της οικιακής σκόνης, το σύνηθες ενόχλημα είναι η μπουκωμένη μύτη, για κάποιες ώρες το πρωί, σχεδόν όλο το χρόνο.

Επομένως, με βάση τα προηγούμενα, όποιο άτομο παραπονιέται για συμπτώματα που θυμίζουν «κρυολόγημα κάθε άνοιξη», πρέπει να αποταθεί στο γιατρό του, ώστε να προχωρήσει σε αλλεργιολογικό έλεγχο. Συνεπώς, επιβάλλεται ο περαιτέρω έλεγχος ασθενούς που παρουσιάζει οποιοδήποτε από τα παρακάτω χαρακτηριστικά συμπτώματα αλλεργικής ρινίτιδας:

* παροξυσμικά πολλαπλά πρωινά φτερνίσματα, κνησμό-φαγούρα, συχνό τρίψιμο της μύτης, χαρακτηριστική χειρονομία (αλλεργικός χαιρετισμός), για την ανακούφιση από την τόσο ενοχλητική φαγούρα, μπουκωμένη μύτη, συνάχι,

* βήχα, ο κνησμός μπορεί να επεκτείνεται στην υπερώα, στον φάρυγγα ή στα αυτιά, «μαύρους κύκλους» κάτω από τα μάτια, εγκάρσια γραμμή στην επιφάνεια της μύτης.

Διάγνωση

Η διάγνωση των αλλεργιών θα βασιστεί, κυρίως, στην εικόνα του αρρώστου. Ο ειδικός έλεγχος αποσκοπεί στην αποκάλυψη του ένοχου αντιγόνου (π.χ. γύρη ελιάς). Ετσι, μπορεί να συσταθεί η κατά το δυνατόν αιτιολογική αντιμετώπιση. Αιτιολογική αντιμετώπιση των αλλεργιών σημαίνει αποφυγή. Η αποφυγή, όμως, άλλοτε είναι εφικτή κι άλλοτε σχεδόν αδύνατον να εφαρμοστεί. Οσο και να μένει κανείς κλεισμένος την άνοιξη, ο αέρας θα φέρει τις γύρεις (ακόμα και από χιλιόμετρα μακριά!) μέσα στο σπίτι.

Η φαρμακευτική θεραπεία, σήμερα, είναι πολύ χρήσιμη, διότι μειώνει τα ενοχλητικά συμπτώματα της αλλεργίας. Είναι, επίσης, πολύ αποτελεσματική με ελάχιστες έως καθόλου παρενέργειες. Υπάρχει και θεραπεία απευαισθητοποίησης, με στόχο τη ριζική απαλλαγή του αρρώστου από την αλλεργία.

Η ειδική αυτή θεραπεία με τα εμβόλια (ενέσεις ή από στόματος) επιτυγχάνει τελικά την «εκπαίδευση» του ανοσολογικού συστήματος. Επειδή το αίτιο της αλλεργίας χορηγείται κατά ελεγχόμενο τρόπο, ό,τι ο οργανισμός θεωρούσε ως ξένο το αναγνωρίζει πλέον ως γνωστό, με αποτέλεσμα να μη δημιουργείται αλλεργική αντίδραση.

Του δρ Δημήτριου Κ. Χατζή, FAAP Ass. Professor, Columbia University, ΝΥ, επισκ. καθηγητή Πανεπιστημίου Αθηνών, ειδ. επιστ. συνεργάτη Α’ Παιδ. Κλινικής, Π.Α.

πηγή: Ελευθεροτυπία

Με τον Μάρτη να αποδεικνύεται “γδάρτης”, τα μελίσσια δεν κατάφεραν να δουλέψουν ικανοποιητικά στο ρείκι στους πρόποδες των Ορέων του Βάλτου στη νότια Πίνδο και έτσι βλέποντας την πορτοκαλιά έτοιμη να ανοίξει, τα φορτώσαμε και κατεβήκαμε στον κάμπο.

Στον κάμπο της Άρτας η κατάσταση ήταν σαφώς καλύτερη. Τα μπουμπούκια ήταν έτοιμα να ανοίξουν και οι μέλισσες έφερναν εντατικά γύρη και σε καλύτερες ποσότητες απ’ τα ορεινά. Τουλάχιστον καταλαγιάσαμε τις τάσεις σμηνουργίας που πιθανόν να εμφάνιζαν κάποια μελίσσια αν παρέμεναν μετά το ξεχειμώνιασμα για όλο το διάστημα στον κάμπο.

Με την γύρη να εισέρχεται εντατικά, βάλαμε και τις πρώτες γυρεοπαγίδες της χρονιάς ώστε να ξεκινήσει η συλλογή. Τα περισσότερα μελίσσια ανέβασαν όροφο και χτίζουν εντατικά. Όταν άνοιξε το άνθος έτσι και στεκόσουν κάτω από τα δέντρα άκουγες ένα δυνατό βουητό. Ήταν οι μέλισσες που εργάζονταν πυρετωδώς, πολλές φορές μέχρι να σουρουπώσει.

Από την πορτοκαλιά προκύπτει ένα πολύ αρωματικό και ανοιχτόχρωμο μέλι γεμάτο από την γεύση των εσπεριδοειδών, το οποίο κρυσταλλώνει γρήγορα (1-3 μήνες). Φημίζεται για την αγχολυτική και καταπραϋντική του δράση. Είναι πλούσιο σε εσπερίνη, μία ιδιαίτερα αντιοξειδωτική ουσία, πολύ θρεπτικό και ιδιαίτερα πλούσιο σε ιχνοστοιχεία ενώ διαθέτει ιδιαίτερα καλά οργανοληπτικά συστατικά. Ελπίζουμε να το τρυγήσουμε σε λίγες ημέρες…