Το 1984, η NASA μετέφερε μέλισσες στο διάστημα! Σε αντίθεση με μύγες και άλλα έντομα, η μέλισσα κατάφερε μέσα σε επτά ημέρες να προσαρμοστεί και να μάθει ξανά να πετάει σε συνθήκες μειωμένης βαρύτητας.

Η NASA κατά καιρούς έχει κάνει διάφορες απίθανες αποστολές στο διάστημα: έχει στείλει ποντίκια, αχινούς, ψάρια, αμφίβια, πουλιά, ακόμη και μέλισσες, σε μια προσπάθεια να μελετήσουν τον τρόπο που η μειωμένη βαρύτητα επηρεάζει τη βιολογία και τη συμπεριφορά των ζώων. Με δεδομένη τη δυσκολία που αντιμετωπίζει ο άνθρωπος να κάνει οτιδήποτε σε συνθήκες μειωμένης βαρύτητας, πώς μπορούν να τα καταφέρουν τα διάφορα ζώα; Όταν ο άνθρωπος αιωρείται, πώς η μέλισσα θα πετάξει;

Οι διαστημικές μέλισσες αντιμετώπισαν τη μεγαλύτερη δυσκολία στην προσπάθειά τους να πετάξουν στην αποστολή του 1982. Σύμφωνα με την αναφορά της NASA: “οι μελιττοφόρες μέλισσες δεν μπορούσαν να πετάξουν κανονικά και αναποδογύριζαν συνεχώς”. Ο Lousma επεσήμανε ακόμη: “Όλες οι μέλισσες ακινητοποιήθηκαν. Φαίνεται ότι η καλή μας φίλη η μέλισσα δεν μπορεί να βρει τρόπο να πετάξει”.

Οι επιστήμονες της NASA υποψιάζονται ότι οι 14 μέλισσες που συμμετείχαν στην αποστολή ήταν εξασθενημένες από την ανεπάρκεια της τροφής ή απλώς δεν κατάφεραν να προσαρμοστούν το ίδιο καλά με τις πεταλούδες ή τις μύγες. Αλλά η ελπίδα δεν χάθηκε και δύο χρόνια αργότερα επαναλήφθηκε το πείραμα στην αποστολή του Challenger -ίσως την πιο εκτεταμένη και ενδελεχή μελέτη με μέλισσες στο διάστημα. Στο σκάφος υπήρχαν δύο κυψέλες με περίπου 3,5 χιλιάδες εργάτριες μέλισσες η κάθε μία και από μία βασίλισσα.

Την πρώτη ημέρα στο διάστημα, μερικές μέλισσες “επιχείρησαν να πετάξουν αλλά άρχισαν να χτυπάνε στα τοιχώματα”. Αυτό όμως ήταν μάλλον αναμενόμενο, δεδομένου ότι και οι άνθρωποι χτυπάνε στους τοίχους όταν βρίσκονται για πρώτη φορά σε περιβάλλον μειωμένης βαρύτητας.

Με το τέλος της έβδομης ημέρας, οι μέλισσες έδειξαν πλήρη προσαρμογή στις συνθήκες μειωμένης βαρύτητας. Το πλήρωμα επεσήμανε ότι οι μέλισσες είχαν την ικανότητα να πετούν από το ένα μέρος στο άλλο, γεγονός που τεκμηριώνει την ικανότητα των μελισσών να μαθαίνουν.

Εξίσου εντυπωσιακό είναι το ότι οι μέλισσες έφτιαξαν κηρήθρα και η Βασίλισσα γέννησε περίπου 30 αυγά (αν και κανένα δεν εκκολάφτηκε επιτυχώς). Τελικά, αν συνεχίσουν να πεθαίνουν στη γη, ίσως τα καταφέρουν καλύτερα σε άλλο …γαλαξία.

Το κείμενο το πήραμε απο το προφίλ του Alessandro Colombo
Τα αποτελέσματα της έρευνας παρουσιάζονται εδώ
πηγή: MelissokomiaNet.gr

Η κουμαριά (Arbutus Unedo) είναι ένα από τα ωραιότερα φυτά της ελληνικής χλωρίδας. Είναι μεσογειακό είδος , αρκετά διαδεδομένο σε όλες τις χώρες της μεσογείου. Ακόμη υπάρχει στην Ιρλανδία ως ιθαγενές φυτό, (άλλα όχι στην Αγγλία). Στο εξωτερικό είναι γνωστή ως Strawberry Tree.

Η κουμαριά αναπτύσσεται σε όλη την Ελλάδα στην ζώνη των αείφυλλων – πλατύφυλλων, που εκτείνεται μέχρι 1.000 μ. υψόμετρο. Την συναντάμε σε θαμνώνες και δάση, σε ξηρές και πετρώδεις πλαγιές. Επειδή θεωρείται άριστο καλλωπιστικό φυτό έχει μεταφερθεί σε όλο τον κόσμο. (Αμερική , Αυστραλία κ.λ.π.). Είναι ανθεκτική στη φωτιά και αυτό της δίνει ένα πλεονέκτημα να χρησιμοποιηθεί σε αναπλάσεις εκτάσεων.

Είναι αειθαλές φυτό (δεν ρίχνει ποτέ τα φύλλα της) στην Ελλάδα είναι συνήθως θάμνος που μπορεί να φτάσει μέχρι τα 3 μέτρα, αλλά στις άλλες χώρες γίνεται δέντρο-ειδικά αυτά που χρησιμοποιούν ως καλλωπιστικό φυτό- που μπορεί να φτάσει και τα 10 μέτρα ύψος.
Όσοι είστε από μεγάλες πόλεις, αν νομίζετε ότι δεν έχετε δει ποτέ κουμαριά, κάνετε μεγάλο λάθος. Έχετε προσέξει κάποια κλαδιά που πωλούνται τα Χριστούγεννα με καρφωμένα στις άκρες των κλαδιών ένα βαμμένο με κόκκινη λαδομπογιά φιρίκι; Αυτά τα κλαριά είναι από κουμαριά.

Πολλαπλασιάζεται με σπόρους που πέφτουν από τους καρπούς της στο έδαφος. Γι αυτό θα παρατηρήσει κανείς ότι σε σημεία που είναι κουμαριές γύρω από το φυτό υπάρχουν πολλά μικρά φυτά. Για να αναπτυχθεί χρειάζεται ήλιο. Η κουμαριά (Arbutus unedo) έχει στην κομοστέγη της συγχρόνως άνθη, άγουρους και ώριμους καρπούς (σε πολύ λίγα φυτά ή δέντρα συμβαίνει αυτό). Ένα εσπεριδοειδές που το κάνει αυτό είναι η πορτοκαλιά, ποικιλία Valencia. Μάλιστα όταν ανθίζει θα παρατηρήσει κανείς και άνθος και καρπό σε όλες τις φάσεις του  ταυτόχρονα.

Τα άνθη της είναι συνήθως λευκά και πιο σπάνια κόκκινα, τα οποία κρέμονται σε ταξιανθίες. Μοιάζουν με καμπανούλες, και ανθίζουν δύο φορές το χρόνο (άνοιξη και φθινόπωρο). Γονιμοποιούνται από μέλισσες και το μέλι της κουμαριάς έχει ιδιαίτερη υπόπικρη γεύση. Τα άνθη της κουμαριάς δεν επηρεάζονται από τις βροχές και το κρύο λόγω του σχήματός τους και έτσι το φθινόπωρο η ανθοφορία της διαρκεί πολύ. Το μόνο πρόβλημα για τις μέλισσες είναι ότι σε χαμηλές θερμοκρασίες δεν μπορούν να πετάξουν και έτσι όταν επικρατεί αρκετό κρύο δεν μπορούν να εκμεταλλευτούν την ανθοφορία.

Ο καρπός της είναι σαρκώδης ρόγα –δρυπη-, μεγέθους 1-2 εκατοστά , ο οποίος, πριν ωριμάσει είναι κίτρινος και σιγά σιγά με την ωρίμανση μετατρέπεται σε κατακόκκινο. Η επιφάνεια του καρπού είναι άγρια-κοκκώδης θα έλεγα- και θα ωριμάσει (φθινόπωρο) τη στιγμή που αρχίζει η ανθοφορία για την επόμενη καρποφορία. Περιέχουν αρκετή ποσότητα σπόρων στο εσωτερικό τους.

Βασικό: Τρώγονται, αφού ωριμάσουν καλά. (έχει σημασία, θα το εξηγήσω παρακάτω). Θεωρώ ότι είναι ένα από τα πιο γευστικά φρούτα της φύσης. Αν και οι γνώμες διίστανται για την γεύση των κούμαρων, από αρχαιοτάτων χρόνων. Άλλοι νομίζουν ότι δεν είναι καν φαγώσιμοι οι καρποί. Οι αρχαίοι Έλληνες δεν τα προτιμούσαν ιδιαίτερα. Ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος, ο Ρωμαίος επιστήμονας (φυσικός φιλόσοφος) και ιστορικός, περίφημος κυρίως από το έργο του «Φυσική Ιστορία» (Naturalis Historia) , έδωσε το λατινικό όνομα της κουμαριάς. Το όνομα «unedo» προέρχεται από το λατινικό «unum edo» που σημαίνει «τρώω ένα, μόνο». Εδώ να πω δυο λόγια για το πότε πρέπει να τρώγονται τα κούμαρα. Δεν πρέπει να καταναλώνονται όταν δεν έχουν ωριμάσει πλήρως. Δηλ. για να καταναλωθεί, θα πρέπει να είναι κατακόκκινος ο καρπός και πολύ μαλακός στην αφή. Ακόμη πρέπει να αποφεύγουμε να τρώμε υπερώριμους καρπούς.

Επειδή το κούμαρο ωπερωριμαζει πολύ γρήγορα, μπορεί να ξινίσει (να γίνει ζύμωση της σάρκας και να σχηματισθεί αλκοόλη) στο δέντρο, χωρίς εξωτερικά να δούμε κάτι ιδιαίτερο. Αν φάμε αρκετούς τέτοιους καρπούς, κινδυνεύουμε σοβαρά από δηλητηρίαση. Αν δεν έχει ωριμάσει πλήρως το κούμαρο, θα πρέπει να αποφεύγουμε να το τρώμε γιατί κατανάλωση αρκετών καρπών μπορεί να προκαλέσει τάση για εμετό και αναγούλα.

Το φυτό μας προειδοποιεί πλήρως για το πότε πρέπει να τρώμε ένα κούμαρο. Αν δεν έχει ωριμάσει αρκετά είναι αρκετά στυφό και άγευστο, έχει άσχημη γεύση. Αλλά, στην πλήρη ωρίμανση του είναι ένας πολύ εύγευστος και εκλεκτός καρπός. Και βέβαια , επειδή δεν αντέχει καθόλου μετά τη συγκομιδή , ο καλύτερος τρόπος να τα φάει κάποιος είναι κατευθείαν από το δέντρο. Είναι η αγαπημένη τροφή των πουλιών, χαρακτηριστικά οι κότσυφες τρελαίνονται να τα τρώνε, (κουμαροφάγα τα αναφέρει ο Αριστοφάνης στους «Όρνιθες») αλλά και του αγριογούρουνου , των αρκούδων κ.α.

Παράλληλα από τα κούμαρα φτιάχνονται , εξαιρετικό τσίπουρο (σε πολλές περιοχές της Ελλάδας στα χρόνια του μεσοπολέμου και νωρίτερα έφτιαχναν και μάλιστα τα τελευταία χρόνια σε πολλές περιοχές αρχίζουν πάλι να το φτιάχνουν), λικέρ, κονιάκ, (στην Πορτογαλία κάνουν ένα δυνατό κονιάκ με το όνομα medronho) καθώς και γλυκά του κουταλιού ή μαρμελάδα. Ακόμη η κουμαριά είναι γνωστή για τις φαρμακευτικές της ιδιότητες, (σηπτικές και διουρητικές ). Ο Iπποκράτης χρησιμοποιούσε τα κούμαρα για την αντιμετώπιση της θρομβοφλεβίτιδας. Πριν από 60 χρόνια απομονώθηκαν από τα κούμαρα οι πρώτες κουμαρίνες, τα σημερινά αντιπηκτικά που δίνονται σε θρομβώσεις. Τα φύλλα και ο τραχύς φλοιός της κουμαριάς χρησιμοποιούνται ιδιαίτερα στη φαρμακευτική και στη Βαφική. Μια αρκούδα και μια κουμαριά, ή καλύτερα ένα madroño (έτσι λένε την κουμαριά στην Ισπανία), είναι το σύμβολο της πόλης της Μαδρίτης.

Εδώ, βλέπετε το μεσαίο τμήμα του τρίπτυχου πίνακα του Ιερώνυμου Μπος «The Garden of Earthly Delights» (Ο κήπος των επίγειων απολαύσεων) , που απεικονίζει τη δημιουργία της γης και την αμαρτία. Δεσπόζουσα θέση στα φρούτα έχουν τα κούμαρα και γι’ αυτό ο πίνακας στην Ισπανία είναι γνωστός και ως ο πίνακας με τα κούμαρα. Εκτίθεται στο Museo del Prado στη Μαδρίτη. Δεξιά απεικονίζεται η κόλαση και αριστερά ο παράδεισος (ο κήπος της Εδέμ) -δεν φαίνονται εδώ-.

πηγή: laspistasteria

Συντριπτικό πλήγμα στη μελισσοκομία των ΗΠΑ έφερε δικαστική απόφαση του Νοεμβρίου(2016) στην Καλιφόρνια.  Το δικαστήριο τάχθηκε κατά των μελισσοκόμων σε μια δίκη που στόχευε στην προστασία των μελισσών και του ευρύτερου περιβάλλοντος από ανεπανόρθωτες βλάβες που προκαλούνται εξαιτίας των χαλαρών κανονισμών της Υπηρεσίας Προστασίας του Περιβάλλοντος (EPA) στο ζήτημα της επικάλυψης των σπόρων με συγκεκριμένα εντομοκτόνα που ευθύνονται για τη μαζική εξόντωση των μελισσών.

«Είναι απίστευτο ότι ένας δικαστής, η EPA ή οποιοσδήποτε με κοινή λογική δε θα ρύθμιζε τη χρήση των παρασιτοκτόνων, ειδικά όταν η επικάλυψη των σπόρων με αυτά εφαρμόζεται ευρέως και όλο και περισσότερες μελέτες την ενοχοποιούν για θανάτους μελισσών. Τώρα, περισσότερο από ποτέ, οι μελισσοκόμοι της χώρας μας, το περιβάλλον και η τροφική αλυσίδα χρειάζονται προστασία από τα αγροχημικά συμφέροντα και είναι δουλειά της EPA να το κάνει.» δηλώνει ο Andrew Kimbrell, διευθυντής του Κέντρου για την Ασφάλεια των Τροφίμων.

Οι εν λόγω επιστρώσεις των σπόρων αφορούν τα νεονικοτινοειδή γνωστά και ως neonics που συνδέονται άμεσα με την υψηλή θνησιμότητα αποικιών μελισσών, την ρύπανση των υδάτων και  πολλούς κινδύνους για πτηνά και άλλα ωφέλιμα είδη. Συγκεκριμένα σπόροι καλαμποκιού και σόγιας με τέτοια επικάλυψη έχουν φυτευτεί σε περίπου 600 εκατομμύρια  στρέμματα στις ΗΠΑ, μακράν η πιο επεκτεταμένη χρήση εντομοκτόνων στην ήπειρο.

Η EPA έχει εξαιρέσει τους σπόρους από την υποχρεωτική σήμανση, παρά τη γνωστή τοξικότητα τους. Αυτή η εξαίρεση ήταν η βάση της αγωγής που κατατέθηκε από το Κέντρο για την Ασφάλεια των Τροφίμων (CFS) εκ μέρους  των μελισσοκόμων.

«Οι ευρύτερες συνέπειες αυτής της απόφασης βάζουν τα καρφιά στο φέρετρο της μελισσοκομίας. Φυσικά σαν μελισσοκόμος ανησυχώ για το βιοπορισμό μου, αλλά και το ευρύ κοινό θα πρέπει να ανησυχήσει. Περισσότερο από το ένα τρίτο της διατροφής ενός μέσου ατόμου παράγεται από τους επικονιαστές που εγώ διαχειρίζομαι.» αναφέρει ο Jeff Anderson μελισσοκόμος και παραγωγός μελιού και κύριος ενάγων της υπόθεσης.

Πάντως ο δικαστής απέρριψε την υπόθεση στη βάση της διοικητικής διαδικασίας και όχι στο θεμελιώδες ζήτημα της. Για την ακρίβεια, ο δικαστής στο συμπέρασμά του τόνισε ότι το Δικαστήριο είναι φιλικά προσκείμενο απέναντι στις μέλισσες και τους μελισσοκόμους και πως πιθανόν η EPA θα έπρεπε να κάνει περισσότερα για να τους προστατέψει, αλλά αυτές τις αποφάσεις πρέπει να τις πάρει η ίδια Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος (EPA).

Η CFS που εκπροσωπεί όλους τους ενάγοντες δηλώνει πως εξετάζουν όλες τις επιλογές τους.

Πριν από τρία χρόνια, ο Aref Haboo εργαζόταν ως μελισσοκόμος στη Συρία, έχοντας στην κατοχή του 45 κυψέλες σε ένα μικρό χωριό κοντά στα τουρκικά σύνορα. Σήμερα, αφού αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την πατρίδα του λόγω του πολέμου ταξίδεψε στη Δανία όπου εξακολουθεί να παράγει μέλι και να εκτρέφει μέλισσες, στην οροφή του Δημαρχείου της Κοπεγχάγης! Το είδος αυτό μελισσοκομίας, ονομάζεται αστική μελισσοκομία και είναι αρκετά διαδεδομένο στο εξωτερικό.

Το ταξίδι του, το 2013, από τη Συρία στη Δανία κράτησε δύο μήνες. Αφήνοντας πίσω τους συγγενείς του και παίρνοντας μόνο την οικογένειά του, τράπηκε σε φυγή μέσα από την έρημο, κοιμήθηκε στο κρύο των Τουρκικών βουνών, πέρασε 35 ώρες στο δοχείο φορτίου ενός φορτηγού που ταξίδευε μέσω Ιταλίας ενώ βρήκε προσωρινή στέγη σε εγκαταλελειμμένες αποθήκες. Τα μόνα πράγματα που κουβαλούσε μαζί του ήταν το διαβατήριο του και μερικές φωτογραφίες των μελισσών του. «Σε μια από τις φωτογραφίες, το πρόσωπό μου είναι πρησμένο από τα τσιμπήματα μέλισσας.» λέει ο 42χρονος Aref με τα γκρίζα μαλλιά και τα βαθιά καστανά μάτια.

Στον Aref χορηγήθηκε άσυλο στη Δανία και αμέσως μετά ξεκίνησε την εκμάθηση της γλώσσας στην Bybi, μια κοινωνική επιχείρηση που χρησιμοποιεί τις μέλισσες για να εξερευνήσει την βιοποικιλότητα της Κοπεγχάγης. Παράγει επίσης και πωλεί εξαιρετικής ποιότητας μέλι, με τη βοήθεια ατόμων με ειδικές ικανότητες. Ο ιδρυτής της Bybi , Oliver Maxwell, εμπνεύστηκε και δημιούργησε μια κοινωνική επιχείρηση όπου όλα της τα μέλη έχουν ρόλο, όπως ακριβώς συμβαίνει και σε μια αποικία μελισσών.

«Οι μέλισσες κοιμούνται αυτή τη στιγμή» μας εξηγεί ο Aref. «Έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που είχα την ευκαιρία να τις δω. Εάν ανοίξετε ένα μελίσσι τώρα το χειμώνα, υπάρχει κίνδυνος έκθεσης των μελισσών στο κρύο και από το σοκ που θα υποστούν μπορεί να πεθάνουν.» Ο Aref μπορεί να είναι ένας έμπειρος μελισσοκόμος όμως έχει πολλά πράγματα να μάθει για τις μέλισσες και τη μελισσοκομία στη Δανία. Οι μέλισσες με τις οποίες εργαζόταν στην Συρία ήταν άλλης φυλής, συμπεριφέρονταν διαφορετικά και έχουν διαφορετικό κύκλο ζωής. «Οι Δανέζικες μέλισσες είναι πιο ήρεμες σε σχέση με αυτές της Συρίας που ήταν πολύ πιο επιθετικές» εξηγεί ο ίδιος. «Μια λάθος κίνηση και θα σας τσιμπήσουν! Το τίμημα για την απροσεξία του μελισσοκόμου είναι άμεσο.»

«Δεν μπορώ να μετρήσω πόσες φορές έχω τσιμπηθεί στη Συρία, αλλά το έχω συνηθίσει. Ακόμη και τις φορές που τα πράγματα ήταν πιο σοβαρά, όπως για παράδειγμα να σε τσιμπήσουν ταυτόχρονα πάνω από 10 μέλισσες.» Ο Aref μας δείχνει φωτογραφίες στο κινητό του από φυτά της Συρίας και μας εξηγεί πώς το καθένα απ’ αυτά συνεισφέρει στο χρώμα αλλά και τη γεύση του μελιού. «Μία από τις πιο όμορφες πτυχές της παραγωγής μελιού είναι ότι δεν μπορείτε να προσδιορίσετε πώς θα είναι το τελικό προϊόν σε εμφάνιση και γεύση» λέει. «Αυτό εξαρτάται μόνο από τις μέλισσες.»

Ο Aref βγάζει μερικά βάζα με μέλι απ’ αυτά που παράγει στην πόλη της Κοπεγχάγης και παρότι προέρχονται από την ίδια πόλη είναι διαφορετικά λόγω της εποχής που συλλέγονται και των φυτών που ανθίζουν. Κάθε ένα έχει το δικό του χρώμα και άρωμα, είναι μοναδικό. Οι μέλισσες συλλέγουν νέκταρ από λουλούδια κατά μήκος σιδηροδρομικών γραμμών, σε ιδιωτικούς κήπους, σε πάρκα και μπαλκόνια στο εσωτερικό της πόλης. Μπορείτε ακόμη και να καταλάβετε τη διαφορά από μία γειτονιά σε μια άλλη, και αν το μέλι συγκομίζεται την άνοιξη, το χειμώνα ή το φθινόπωρο.

Οι μέλισσες κοντά στο Kongens Nytorv, μια πολυσύχναστη κεντρική πλατεία, παράγουν ένα πολύ ελαφρύ και φίνο μέλι, ενώ οι κυψέλες που βρίσκονται κοντά στο συνεδριακό κέντρο Bella ένα πιο γλυκό και πιο σκούρο, πιθανόν λόγω του νέκταρος από τα αγριολούλουδα στα κοντινά πάρκα. Κάθε μέλισσα έχει μια ενστικτώδη επίγνωση του ρόλου της στον κόσμο. Αυτός είναι να κοπιάσει μέχρι θανάτου για το καλό της κοινότητας και να επικοινωνεί τις πληροφορίες που συλλέγει με το υπόλοιπο της αποικίας μέσω του χορού.

Οι μέλισσες μπορούν να πετάξουν μέχρι και 12 χιλιόμετρα στην προσπάθειά τους να βρουν τροφή. Λειτουργούν όμως ορθολογικά και σπάνια ταξιδεύουν περισσότερο από όσο χρειάζεται. Κατά μέσο όρο, μια μέλισσα διανύει ένα χιλιόμετρο για να βρει νέκταρ. «Εκτός απ’ το μέλι η μέλισσα διαδραματίζει έναν κρίσιμο ρόλο στη φύση ως επικονιαστής», λέει ο Aref. «Ένας δάσκαλος στη Συρία μου σύστησε τον θαυμαστό κόσμο των μελισσών. Λάτρευε να μελετά τους χρωματισμούς που χάριζε η κάθε ποικιλία στο μέλι, να το συνοδεύει με ελιές αλλά και γιαούρτι. Χάριζε το μέλι του, μοιράζοντας το στους συγγενείς του, σε επισκέπτες και φίλους στο χωριό.»

Όταν έφυγε από τη Συρία, η χώρα του άλλαζε δραματικά. Το χωριό του ήταν άδειο από ανθρώπους. Δεν υπήρχε νερό, θέρμανση ή ηλεκτρισμός. Η μετακίνηση έξω από το χωριό ενείχε έναν θανατηφόρο κίνδυνο καθώς το ισλαμικό κράτος είχε διεισδύσει στην περιοχή. «Οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν τα έπιπλά τους για να ανάψουν φωτιά ώστε να ζεσταθούν το χειμώνα. Η κατάσταση ήταν αφόρητη.» Ανέθεσε σε έναν φίλο του, ο οποίος έμενε πίσω στη Συρία, να προσέχει τα μελίσσια του στο αγρόκτημα. «Έχουν περάσει περισσότεροι από έξι μήνες από την τελευταία φορά που άκουσα κάτι από αυτόν.» Ελπίζει ότι το μελισσοκομείο του στέκεται ακόμα στη θέση του και ότι οι μέλισσες επιστρέφουν τακτικά στις κυψέλες τους με κοιλιές γεμάτες νέκταρ…

Ελπίζει ότι το χωριό του δεν θα έχει υποστεί την ίδια μοίρα με τόσα άλλα μέρη στη Συρία που έπεσαν στα χέρια του ισλαμικού κράτους και κατεδαφίστηκαν. Η σκέψη να επιστρέψει κάποια στιγμή στην πατρίδα του, εμπνέει τον Aref, αλλά όσο ο πόλεμος συνεχίζεται γίνεται όλο και πιο δύσκολο. «Η οικογένειά μου και εγώ έχουμε δεθεί με τη Δανία και πλέον δε νοιώθουμε ξένοι. Ίσως τα παιδιά μου να νοιώθουν μόνο Δανοί κάποια στιγμή.» Ο Aref έχει ήδη μάθει αρκετά καλά τη γλώσσα και παρότι δεν μιλά πολύ καταλαβαίνει πολύ καλά.

Λατρεύει το Δανέζικο μέλι αλλά εξακολουθεί να αναπολεί το πιο πυκνό μέλι που έτρωγε πίσω στη Συρία, γι ‘αυτό προσπαθεί να εισάγει μερικά βάζα. Την περίοδο του χειμώνα ο μελισσοκόμος την περνά κάνοντας βαρετά πράγματα στην αποθήκη μιας και δεν μπορεί να δει τα μελίσσια του λόγω του κρύου. Υπάρχει κάτι παρήγορο σχετικά με την εργασία στην αποθήκη και αυτό είναι ότι λιώνοντας το κερί μπορείς να φτιάξεις νέες κηρήθρες για την άνοιξη.

«Όταν οι άνθρωποι αισθάνονται άσχημα ή είναι σε κακή διάθεση, πρέπει να βρίσκουν λίγο χρόνο από την εργασία τους και να πηγαίνουν στην παραλία ή να κάνουν κάτι που τους αρέσει ώστε να ξεφεύγουν από τα προβλήματα που τους απασχολούν», λέει ο Aref. «Όταν βλέπω τις μέλισσες να πετούν μακριά για να βρουν νέκταρ, αισθάνομαι καλύτερα. Όταν είμαι με τις μέλισσες, ξεχνάω τον πόλεμο που άφησα πίσω μου. Όταν βγάζω το μέλι θυμάμαι ποιος πραγματικά είμαι. Και όταν το τρώω με πλημμυρίζουν οι αναμνήσεις μιας ειρηνικής Συρίας. Τα μέλια της Δανίας και της Συρίας είναι διαφορετικά. Όταν όμως δοκιμάζω το Δανέζικο μέλι εξακολουθεί να μου θυμίζει το σπίτι μου και μου φέρνει στο μυαλό τις μέλισσες μου.»

πηγή: vice (Μετάφραση: Στράτος Σαραντουλάκης)

Η εισαγωγή μου στη Σχολή του Γεωπονικού πριν από επτά χρόνια και η πολύχρονη λατρεία του πατέρα μου για τη μελισσοκομία ήταν μόνο η αρχή για να πέσω στην παγίδα της ομορφιάς της μέλισσας και να «κολλήσω» κι εγώ με τη σειρά μου στο μέλι. Η ενασχόλησή μου με τη μελισσοκομία ξεκίνησε από τη μικρή οικογενειακή μονάδα, στην αρχή με φόβο για το έντομο, αλλά τελικά με θαυμασμό και ενθουσιασμό γι’ αυτό το θαύμα της φύσης. Η ασχολία με τη φύση και συγκεκριμένα με τη θαυματουργή κοινότητα της μέλισσας έκρυβε οφέλη πρωτόγνωρα για μένα.

Οι περισσότεροι μελισσοκόμοι από τους παλιούς και πολλοί απ’ τους νέους έχουν τη μελισσοκομία ως παράπλευρη ασχολία, ώστε να καταφέρουν να έχουν, με αυτές τις λίγες ώρες ενασχόλησης, κάποιο επιπλέον εισόδημα. Τα τελευταία χρόνια, μάλιστα, με τη συνεχή αύξηση της ανεργίας στους νέους (βάζω και εμένα στο σακί αυτό), υπάρχει μια τάση, θετική κατά την άποψή μου, προς την ενασχόληση με τον πρωτογενή τομέα. Αυτή δυστυχώς έχει ξεκινήσει από κακές βάσεις, καθώς δεν υπάρχει υποδομή για αυτή την απότομη στροφή της κοινωνίας στον αγροτικό κλάδο, αλλά όπως όλα ξεκινάνε στην Ελλάδα έτσι και αυτό ξεκίνησε από τα ΜΜΕ σαν μόδα. Η μόδα αυτή στρέφει τους νέους στην αγροτιά για να βρει ο καθένας το χαμένο «Ελ Ντοράντο» του.

Τα προβλήματα για τα οποία κανείς δεν σε προετοιμάζει τα ανακαλύπτεις στην πορεία και είναι πολλά. Θα μου πεις, παντού υπάρχουν προβλήματα. Σωστά, αλλά στην περίπτωση της μελισσοκομίας είναι παγιωμένα και δεν υπάρχει από καμία πλευρά διάθεση για αλλαγή πλεύσης.

Το ίδιο συμβαίνει και σε όλο τον αγροτικό τομέα, τον οποίο η Πολιτεία έχει επιμελώς παραμελήσει τις τελευταίες δεκαετίες. Η στροφή της κοινωνίας προς μια βιομηχανία υπηρεσιών είχε ως αποτέλεσμα να μας κάνει μαλθακούς και απόμακρους από τη φύση, η οποία μας θρέφει. Αποτέλεσμα λοιπόν, τώρα που χρειαζόμαστε τον πρωτογενή τομέα, να μην έχουμε τις βάσεις να ασχοληθούμε με τη σοβαρότητα που αρμόζει και τελικά να γίνονται σπασμωδικές κινήσεις, που πιθανότατα θα φέρουν αντίθετο αποτέλεσμα.

Ο αγροτικός τομέας είναι αυτός που μπορεί να δώσει τη λύση. Είναι ο τομέας μαζί με τον τουριστικό που αποτελούν τη «βαριά βιομηχανία» της χώρας και μπορούν να οδηγήσουν την Ελλάδα στην ανάκαμψη που έχει τόσο ανάγκη. Κανείς όμως απ’ την Πολιτεία δεν δείχνει να δίνει την πρέπουσα βαρύτητα σε αυτό το φλέγον ζήτημα.

Τελικά, ο μικρός παραγωγός, που προσπαθεί και αγωνιά για την καθημερινή πορεία της επιχείρησής του, δυστυχώς πρέπει να αντιμετωπίζει μέσα σε όλα και τα εμπόδια που του βάζει το κράτος και τα οποία πρέπει να υπερκεράσει για να επιβιώσει. Συγκεκριμένα, ο μελισσοκόμος ζητά προστασία από τα φυτοφάρμακα που εξοντώνουν το ζωικό του κεφάλαιο, ζητά να έχει πρόσβαση στο ράφι για να πουλήσει το προϊόν του, ζητά να συμπεριληφθούν ο βασιλικός πολτός και η γύρη στον Κώδικα Τροφίμων και Ποτών, ζητά την αξιοποίηση και άλλων προϊόντων μέλισσας, όπως η πρόπολη και το κερί.

Το αποτέλεσμα; Σιγή. Κόπος χωρίς αξία. Τα μέλια που υπάρχουν στα ράφια είναι εισαγόμενα και υποβαθμισμένα, ο βασιλικός πολτός στα φαρμακεία είναι σκόνη και έτσι προχωρά η ζωή του καταναλωτή, που ανυποψίαστος αγοράζει αυτά τα προϊόντα, επειδή η Πολιτεία «ξέχασε» να τον προστατέψει και άφησε στη μοίρα του τον μικρό παραγωγό, χωρίς προώθηση και ανάδειξη του συγκριτικού πλεονεκτήματος των ελληνικών προϊόντων έναντι των προϊόντων δεύτερης διαλογής.

Θα μου πεις, πάλι, τόσα προγράμματα έχει η Πολιτεία για ενίσχυση νέων αγροτών, ούτε αυτό σου κάνει; Δυστυχώς, είναι μια ακόμα παγίδα για να μοιραστούν χρήματα προς ενίσχυση ήδη στημένων επιχειρήσεων και όχι προς ωφέλεια νέων ανέργων, που θέλουν να ασχοληθούν με την αγροτιά και τους λείπει το κεφάλαιο.

Συγκεκριμένα, ένας νέος μελισσοκόμος, για να τύχει της ενίσχυσης αυτής, θα πρέπει να έχει στην κατοχή του 110 μελισσοσμήνη. Η ταπεινή μου γνώμη από τη μικρή μου εμπειρία στη μελισσοκομία είναι ότι όποιος έχει ήδη 110 κυψέλες δεν είναι νεοεισερχόμενος στο επάγγελμα και για να μπορέσει να συντηρήσει αυτό το ζωικό κεφάλαιο έχει επενδύσει ήδη αρκετά χρήματα για να στήσει την υποδομή που απαιτείται. Υποτίθεται ότι η κίνηση αυτή της Πολιτείας έπρεπε να λειτουργήσει σαν εναρκτήριο λάκτισμα για έναν νέο που δεν θέλει να είναι ακόμα ένας σερβιτόρος στην καφετέρια, αλλά θέλει να καταπιαστεί με τη γη και τους καρπούς της και δεν έχει την οικονομική δυνατότητα.

Υπάρχουν σωματεία, σύλλογοι, ομοσπονδίες, όλα όμως σώματα ακέφαλα, με ανθρώπους καθισμένους σε καρέκλες, χωρίς όραμα και ορμή. Η λύση δεν θα έρθει από αυτούς, αλλά κυρίως από εμάς, τους νέους, που, ενώ προσπαθούμε μουδιασμένοι να αντιμετωπίσουμε τη δυστροπία της εποχής που ζούμε, πρέπει να συνεργαστούμε και να αφήσουμε πίσω τη νοοτροπία της μονάδας, που τόσα χρόνια μαστίζει την κοινωνία μας. Η Πολιτεία είναι αμετακίνητη, επειδή εμείς δεν μιλάμε και τελικά δεν διεκδικούμε. Ας προσπαθήσουμε οι νέοι να αναλάβουμε τις ευθύνες που μας αναλογούν, να κάτσουμε σε θέσεις που μας τρομάζουν και να συνεργαστούμε για ένα καλύτερο μέλλον. Μόνο με συλλογική προσπάθεια θα υπάρξει αποτέλεσμα.

Καλαθάκη Χριστιάνα, Γεωπόνος-Τεχνολόγος Τροφίμων ΓΠΑ

Πηγή: ΑΓΡΟBUSINESS

Οι πληθυσμοί των μελισσών μειώνονται ραγδαία σε όλο τον κόσμο εξαιτίας των φυτοφαρμάκων και της μόλυνσης. Οι τελευταίες αναφορές για εκατομμύρια νεκρές μέλισσες πού βρέθηκαν σε πολλές περιοχές της Ευρώπης και των ΗΠΑ σημαδεύουν την είσοδο σε μια εφιαλτική εποχή, αυτή τής απουσίας των μελισσών πού μπορεί να επηρεάσει ολόκληρη την διατροφική αλυσίδα και συνεπώς να καταστήσει αδύνατη την επιβίωσή μας, χωρίς τις μέλισσες ο θάνατός μας είναι τόσο σίγουρος όπως είναι από την έλλειψη του οξυγόνου. Παντού λοιπόν πεθαίνουν οι μέλισσες στην Κούβα όμως ..Όχι! Η στροφή 180 μοιρών στην βιολογική γεωργία είναι ή αιτία πού αυτή την στιγμή ή Κούβα είναι ο παράδεισος των μελισσών και η παραγωγός ενός από τα καλύτερα μέλια στον κόσμο.

Η  γνωστή για τα πούρα και το ρούμι της Κούβα έχει προσθέσει το βιολογικό μέλι στη λίστα των βασικών γεωργικών εξαγωγών, δημιουργώντας μεγάλο ντόρο μεταξύ των γεωργών παγκοσμίως, καθώς η χρήση φυτοφαρμάκων έχει συνδεθεί με τη μείωση των πληθυσμών των μελισσών παντού. Το Βιολογικό μέλι έχει γίνει το τέταρτο πιο πολύτιμο  εξαγώγιμο προϊόν της Κούβας πίσω από τα προϊόντα ψαριών, τον καπνό και τα ποτά, αλλά μπροστά από την πιο διάσημη ζάχαρη και τον καφέ τού νησιού της Καραϊβικής, δήλωσε ο Theodor Friedrich, εκπρόσωπος του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας της Κούβας.

«Όλα τα προϊόντα μελιού, μπορούν να πιστοποιηθούν ως βιολογικά” δήλωσε  “Το μέλι της Κούβας έχει μια πολύ συγκεκριμένη, χαρακτηριστική γεύση ! Σε νομισματική αξία, είναι ένα προϊόν υψηλής κατάταξης.» Μετά την διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης το 1989, πού ήταν ο κύριος εμπορικός εταίρος της Κούβας, οι ΗΠΑ αυστηροποίησαν το εμπάργκο και το νησί έμεινε ουσιαστικά αποκλεισμένο από τα χημικά φυτοφάρμακα. Θέλοντας και μη, οι Κουβανοί αγκάλιασαν την βιολογική γεωργία σε μεγάλο βαθμό και επιμένουν και σήμερα σ’ αυτή.

Τώρα που οι Ηνωμένες Πολιτείες χαλάρωσαν το εμπάργκο μετά την αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων το περασμένο έτος, ή εξαγωγή τού βιολογικού μελιού της Κούβας θα μπορούσε να δει σημαντική ανάπτυξη εάν η κυβέρνηση υποστηρίξει την προσπάθεια, δήλωσαν οι μελισσοκόμοι. Στην Κούβα παράχθηκαν περισσότεροι από 7.200 τόνους μέλι το 2014 αξίας περίπου 23.300.000 $, σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία της κυβέρνησης και το 2015 πήγε ακόμα καλύτερα.

Η βιομηχανία μελιού της χώρας εξακολουθεί να είναι μικρή σε σύγκριση με το βαρέων βαρών μέλι τής Κίνας, τής Τουρκίας και της Αργεντινής, αλλά με ένα αγαθό αξίας ανά λίτρο πιο πάνω από το πετρέλαιο οι παραγωγοί μελιού της Κούβας πιστεύουν ότι θα μπορούσαν να είναι στην απαρχή μιας κερδοφόρας εποχής.

Με 80 ξύλινα κουτιά γεμάτα μέλισσες, (το καθένα παράγει 45 kg μελιού ετησίως εκεί), ο υπεύθυνος ενός αγροκτήματος Javier Alfonso πιστεύει ότι οι εξαγωγές της Κούβας μπορούν να αυξηθούν σημαντικά τα επόμενα χρόνια. Το μελισσοκομείο του, κάτω από ένα χωματόδρομο στό San Antonio de los Banos, μια γεωργική πόλη σε απόσταση μία ώρα οδικώς από την πρωτεύουσα Αβάνα, χτίστηκε από το μηδέν από τους εργαζομένους, δήλωσε ο Alfonso.

Ο Alcides Simales είναι ένας αγρότης που παράγει μέλι για να συμπληρώσει το εισόδημά του.

«Αυτό είναι μόνο ένα μικρό μελισσοκομείο, αλλά μπορεί να γίνει πολύ μεγαλύτερο», είπε, κοιτάζοντας τις σειρές των πολύχρωμων ξύλινων κουτιών. Όπως και οι άλλοι μελισσοκόμοι της Κούβας, πουλάει το μέλι του αποκλειστικά στην κρατική Apisun, η οποία τον πληρώνει ανάλογα με την τιμή της παγκόσμιας αγοράς και στη συνέχεια βγάζει το μέλι με ενιαία ετικέτα και αναλαμβάνει την ευθύνη για την εμπορία του προϊόντος στο εξωτερικό.

Οι περισσότερες από τις εξαγωγές μελιού Κούβας πάνε στην Ευρώπη, είπε.  Θα ήθελε να είναι σε θέση να δανειστούν χρήματα για να επεκτείνουν την παραγωγή, αλλά για να πάρει πίστωση είναι δύσκολο, έτσι τουλάχιστον για τώρα η ομάδα των αγροτών θα δημιουργήσει τη δική της υποδομή για τις μέλισσες με τα μέσα πού έχουν. «Είναι ένα εξαιρετικό φυσικό περιβάλλον εδώ», είπε ο Raul Vasquez, ένας μελισσοκόμος τού αγροκτήματος. «Η κυβέρνηση απαγορεύει διά νόμου στους αγρότες να χρησιμοποιήσουν χημικά φυτοφάρμακα αλλά και σε εμάς χημικά για την αντιμετώπιση της βαρρόα κι αυτό είναι ο λόγος για τον οποίο οι μέλισσες δεν πεθαίνουν εδώ όπως σε άλλα μέρη».

Ενώ οι μικρές αγορές τού οργανικού μελιού της Κούβας έχουν ως στόχο να αντλήσουν τα οφέλη της αύξησης του εμπορίου με τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι παραγωγοί μελιού σε άλλες περιοχές των ΗΠΑ είναι υπό απειλή και εξαφάνιση, στον Καναδά στην Ευρώπη και σε άλλες περιοχές έχουν τα τελευταία χρόνια παράπονα αλλά και αποδείξεις ότι τα φυτοφάρμακα ευθύνονται για τη θανάτωση των μελισσών τους πληγώνοντας τον κλάδο μελιού ευρύτερα.

Η Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος των ΗΠΑ ( η οποία είναι τυφλή μπροστά σε πολλά περιβαλλοντικά ζητήματα πού έχουν προκύψει τελευταία) δημοσίευσε μια μελέτη τον Ιανουάριο του 2016 πού δείχνει ότι ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο εντομοκτόνο που χρησιμοποιείται σε φυτά βαμβακιού και εσπεριδοειδή μπορεί να βλάψει τους πληθυσμούς μελισσών.

Τροπικά άνθη από την επαρχία Ολγίν, στην ανατολική Κούβα.

«Δεν νομίζω ότι υπάρχουν αμφιβολίες ότι οι πληθυσμοί των μελισσών (στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη) έχουν μειωθεί δραματικά μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο,» δήλωσε ο Norman Carreck,  διευθυντής του Διεθνούς Συνδέσμου Bee Research στην Μ. Βρετανία. Η κλιματική αλλαγή, η καταστροφή των ενδιαιτημάτων των άγριων μελισσών, οι αλλαγές στη χρήση της γης (μονοκαλλιέργειες), οι ασθένειες και τα φυτοφάρμακα ευθύνονται για την παρακμή και την εξαφάνισή τους, είπε.

[soundcloud url=”https://api.soundcloud.com/tracks/149675075″ params=”color=ff5500&auto_play=false&hide_related=false&show_comments=true&show_user=true&show_reposts=false” width=”100%” height=”166″ iframe=”true” /]

Η οργανική μελισσοκομία της Κούβας  λειτουργεί ως προστασία από τα προβλήματα πού χτυπούν τους άλλους εξαγωγείς μελιού  και είναι και ένας αναπάντεχος σύμμαχος για μια  αυξανόμενη ροή εσόδων για τους αγρότες του νησιού. Η Κούβα έχει ανοσία στη μόλυνση και τον θάνατο των μελισσών πού εξαπλώνεται ραγδαία σε πολλές  περιοχές του πλανήτη και είναι ένα παράδειγμα προς μίμηση για τον υπόλοιπο κόσμο, για μια υπεύθυνη και σοφή γεωργία πού θα δεχτεί επιτέλους σαν συνεργάτη και φίλο ένα τόσο δα μικρό έντομο αλλά τόσο πολύτιμο και καθοριστικό για την επιβίωσή μας.

πηγή: athens.indymedia.org, theguardian.com

Σχόλιο από Ορεινό Μέλι:
Σύμφωνα με τον APIACTA (στοιχεία του 2003, δυστυχώς δεν βρήκαμε νεότερα) στην Κούβα υπάρχουν 1720 μελισσοκόμοι, οι οποίοι είναι όλοι τους επαγγελματίες πλήρους απασχόλησης που λειτουργούν υπό την αιγίδα μιας εθνικής οργάνωσης – Empresa Apicola Cubana (Cuban Beekeeping Company). Χρησιμοποιούν κυρίως τις κυψέλες τύπου Λάγκστροθ, εκτρέφουν όμως και τις άκεντρες μέλισσες Melipona σε ξύλινα κουτιά, παράγοντας σε μικρές ποσότητες το ιδιαίτερο μέλι τους κυρίως για φαρμακευτική χρήση. Όλοι οι μελισσοκόμοι είναι εγγεγραμμένοι στην Apicuba, έναν κυβερνητικό οργανισμό που τους παρέχει εκπαίδευση, έρευνα και πόρους. Η CIAPI (Centro de Investigaciones Apícolas) η οποία γνωρίζει που βρίσκονται όλα τα μελισσοκομεία της Κούβας, ελέγχοντας την στάθμη της θάλασσας, είναι υπεύθυνη για την έγκαιρη ενημέρωση των μελισσοκόμων με σκοπό τη μετεγκατάσταση τους. Το μέλι της Κούβας είναι φημισμένο για την ιδιαίτερη, ανθώδη γεύση του, καθώς προέρχεται σε μεγάλο βαθμό από νέκταρ τροπικών φυτών. Η μέγιστη συγκομιδή επιτυγχάνεται κατά τους μήνες Νοέμβριο-Δεκέμβριο.

Αγρότες στην Κίνα προσπαθούν να επικονιάσουν τα φυτά με το χέρι λόγω της μείωσης του πληθυσμού των μελισσών. Σε ορισμένες περιοχές οι μέλισσες έχουν σχεδόν εξαφανιστεί με αποτέλεσμα να μειώνεται δραματικά η παραγωγή κάποιων φυτών. Εργάτες ανέλαβαν τη δουλειά που μέχρι σήμερα έκαναν οι μέλισσες, δηλαδή να γονιμοποιούν τα φυτά.

Στην επαρχία Σιτσουάν της Κίνας οι εργάτες χρησιμοποιώντας ένα πινέλο προσπαθούν να μεταφέρουν γύρη από άνθος σε άνθος ώστε να γονιμοποιηθούν τα φυτά. Η αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων οδήγησε στη δραματική μείωση των μελισσών αλλά και άλλων επικονιαστών όπως οι πεταλούδες απειλώντας τις καλλιέργειες των φρούτων.

Είναι πολύ δύσκολο και χρονοβόρο για τον άνθρωπο να προσπαθεί να γονιμοποιήσει τεχνητά τα οπωροφόρα δέντρα, μεταφέροντας την γύρη από αρσενικά άνθη στα θηλυκά.

Αυτό είναι το τίμημα που πληρώνει ο άνθρωπος για τη συμπεριφορά του απέναντι στο περιβάλλον. Οι πληθυσμοί των μελισσών μειώνονται σε όλο τον κόσμο, σύμφωνα με μια έκθεση των Ηνωμένων Εθνών.

Το πιο τραγικό στην όλη υπόθεση είναι ότι η γονιμοποίηση με το χέρι, σε ορισμένες περιοχές της Κίνας, κοστίζει στην πραγματικότητα λιγότερο από την ενοικίαση των μελισσών… Οι αγρότες στην Hanyuan  ξεκίνησαν αυτή τη δουλειά γιατί η ανθρώπινη εργασία ήταν πολύ φτηνή.

Καθώς οι μέλισσες συνεχίζουν να εξαφανίζονται ραγδαία, η εικόνα αυτή θα μπορούσε να προμηνύει ένα όχι και τόσο μακρινό μέλλον.

Το ραβδί αυτό έχει στην άκρη του κάτι σαν πινέλο που φτιάχνεται από φτερά κοτόπουλου και χρησιμοποιείται για τη γονιμοποίηση των αχλαδιών.

Γύρη που χρησιμοποιείται στην επικονίαση με το πινέλο. Κάθε άνθος πρέπει να γονιμοποιηθεί ξεχωριστά.

Μια πρόσφατη έκθεση των Ηνωμένων Εθνών για τη βιοποικιλότητα, προειδοποίησε ότι οι πληθυσμοί των μελισσών, των πεταλούδων αλλά και των υπολοίπων επικονιαστών βρίσκονται σε κρίσιμο στάδιο λόγω της ρύπανσης, των φυτοφαρμάκων και της κλιματικής αλλαγής.

Η έκθεση αυτή σημείωσε ότι οι επικονιαστές γενικά είναι υπεύθυνοι για το 5-8% της παγκόσμιας γεωργικής παραγωγής, που σημαίνει ότι η μείωση εγκυμονεί κινδύνους για την προμήθεια των τροφίμων στον κόσμο. Η Hanyuan κάποτε ήταν η πρωτεύουσα της παγκόσμιας παραγωγής αχλαδιών, αλλά η γονιμοποίηση με το χέρι έχει μειώσει κατά πολύ την απόδοση σε καρπούς.

Αν αυτό σας φαίνεται πολύ μακρινό, ρίξτε μια ματιά σε αυτή την εικόνα. Αυτός ο άνθρωπος προσπαθεί να γονιμοποιήσει άνθη ντοματιάς με μια συσκευή που παράγει δόνηση. Αντίστοιχες συσκευές έχουν αρχίσει να κάνουν την εμφάνιση τους και στην Ελλάδα. Καλύτερος επικονιαστής της ντοματιάς είναι ο βομβίνος. Αυτό το είδος άγριας μέλισσας επικονιάζει καλύτερα την ντοματιά απ’ τις οικόσιτες μέλισσες που συλλέγουν το μέλι, καθώς στην προσπάθειά του να συλλέξει τη γύρη δονεί τα άνθη (και λόγω μεγέθους) μεταφέροντας τη γύρη και στα υπόλοιπα. Επίσης δεν πετά σε τόσο μεγάλη ακτίνα δράσης (μόνο μερικές εκατοντάδες μέτρα) με αποτέλεσμα να γονιμοποιεί καλύτερα μια συγκεκριμένη καλλιέργεια.

Σε αντίθεση όμως με τις μέλισσες που εκτρέφουν και φροντίζουν οι μελισσοκόμοι κανένας δεν ασχολείται με τους πληθυσμούς των βομβίνων. Οι πληθυσμοί τους συνεχώς μειώνονται. Επίσης σε αντίθεση πάλι με τις μέλισσες και παρά την όψη τους, είναι πολύ πιο ήρεμοι. Πολύ σπάνια θα τσιμπήσουν και μόνο αν ενοχληθούν. Υπάρχουν ειδικά κυψελίδια στο εμπόριο για εκτροφή βομβίνων για ακριβώς αυτό το σκοπό. Όσοι παράγετε ντομάτες σε θερμοκήπια ή χωράφια να ξέρετε ότι δεν χρειάζονται ιδιαίτερες γνώσεις για την εκτροφή βομβίνων. Μπορείτε να βοηθήσετε και το περιβάλλον αλλά και την ποιότητα αλλά και την ποσότητα της παραγωγής σας.

Στράτος Σαραντουλάκης
Μελισσοκόμος

(με πηγές από: huffingtonpost, Wikipedia)

Το μέλι παράγεται από το νέκταρ που συλλέγουν οι μέλισσες από τα άνθη (ανθόμελο) και τις μελιτώδεις εκκρίσεις δασικών φυτών. Στην Ελλάδα τα βασικά του είδη είναι το θυμαρίσιο, το πευκόμελο, το ερεικόμελο, το βαμβακόμελο, της ελάτης, της καστανιάς, της βελανιδιάς, των εσπεριδοειδών και του ηλίανθου. Η αξία του ήταν αναγνωρισμένη από την αρχαιότητα. Για τους αρχαίους Έλληνες το μέλι αποτελούσε είδος κατανάλωσης, αλλά και προσφοράς στους θεούς, προκειμένου να εξασφαλιστεί η εύνοιά τους. Λόγω της πλούσιας χλωρίδας, το ελληνικό μέλι ποιοτικά και γευστικά συγκαταλέγεται στα καλύτερα παγκοσμίως.

Η διατροφική του αξία
Είναι πλούσιο σε υδατάνθρακες (γλυκόζη και φρουκτόζη), ενώ περιέχει πρωτεΐνες, βιταμίνες του συμπλέγματος Β, αμινοξέα, ένζυμα, ιχνοστοιχεία (ασβέστιο, χαλκό, σίδηρο, μαγνήσιο, φώσφορο, κάλιο, ψευδάργυρο) και νερό. Όσον αφορά τη θερμιδική του αξία, μία κουταλιά, που ισοδυναμεί με περίπου 21 γρ., δίνει κατά Μ.Ο. 64 θερμίδες, ενώ η αντίστοιχη ποσότητα ζάχαρης έχει 84 θερμίδες. Σε κάθε περίπτωση, οι ειδικοί συμβουλεύουν να προτιμούμε το μέλι αντί για τη ζάχαρη.

Πώς μας ωφελεί
*Ιαματικό: Η θεραπευτική του δράση οφείλεται στην πλούσια περιεκτικότητά του σε φλαβονοειδή και φαινολικό οξύ. Έρευνα έχει δείξει ότι η ημερήσια κατανάλωση μελιού μειώνει τη διάρκεια του κοινού κρυολογήματος κατά δύο 24ωρα.
*Επουλωτικό: Έχει διαπιστωθεί ότι επιταχύνει την επούλωση των πληγών, ενώ δεν ευνοεί την ανάπτυξη μικροοργανισμών. Η ιδιότητα αυτή αποδίδεται στο γεγονός ότι είναι υγροσκοπικό, δηλαδή «ρουφάει» την υγρασία από τα μικρόβια, με αποτέλεσμα να τα αφυδατώνει και να τα σκοτώνει.
* Τονωτικό: Περιέχει απλούς υδατάνθρακες (γλυκόζη, φρουκτόζη), που παρέχουν άμεσα ενέργεια στον οργανισμό μας, ενώ παράλληλα ωφελούν τη μνήμη.
* Αφροδισιακό: Επειδή είναι πλούσιο σε αντιοξειδωτικά στοιχεία, τα οποία συμβάλλουν στην καλή κυκλοφορία του αίματος, θεωρείται τροφή που αυξάνει την ερωτική επιθυμία. Τα καρύδια με μέλι, άλλωστε, έχουν τη φήμη του καλύτερου αφροδισιακού.
* Καλλυντικό: Λόγω της υψηλής θρεπτικής του αξίας και της ιδιότητάς του να απορροφά και να διατηρεί νερό στα μόριά του, το μέλι θεωρείται εξαιρετική τροφή για το δέρμα και ειδικά για τις ξηρές και αφυδατωμένες επιδερμίδες. Επιπλέον, τα αντιοξειδωτικά του συστατικά καταπολεμούν τις ελεύθερες ρίζες, οι οποίες, μεταξύ άλλων, ευθύνονται για την πρόωρη γήρανση.
Προσοχή: Όσοι υποφέρουν από διαπιστωμένη αλλεργία σε διάφορα είδη γύρης, θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί με το ανθόμελο.

Όταν «ζαχαρώνει»
Η κρυστάλλωση των γλυκαντικών ουσιών είναι χαρακτηριστικό του ανθόμελου και δηλώνει αγνότητα. Πρόκειται για μια φυσική διαδικασία που σχετίζεται με την αναλογία φρουκτόζης και γλυκόζης στη σύνθεσή του. Τα μέλια που «ζαχαρώνουν» γρήγορα (1-3 μήνες) είναι της πορτοκαλιάς, του βαμβακιού, της ερείκης και του ηλίανθου, μεγαλύτερο χρόνο (8-18 μήνες) χρειάζονται της καστανιάς και του θυμαριού, ενώ της ελάτης και το πευκόμελο δεν κρυσταλλώνουν, λόγω της χαμηλής περιεκτικότητάς τους σε γλυκόζη. Για να ρευστοποιήσουμε το μέλι, αρκεί να το λιώσουμε σε μπεν μαρί, σε θερμοκρασία που δεν θα υπερβαίνει τους 45-50° C. Η σωστή διατήρησή του επιβάλλει την αποθήκευσή του σε γυάλινο ή μεταλλικό δοχείο, εκτός ψυγείου, σε χώρο δροσερό και σκοτεινό.

Στην κουζίνα
Εκτός από την παρασκευή γλυκών, το μέλι χρησιμοποιείται και στη μαγειρική και συνηθέστερα σε σάλτσες για κρέατα και θαλασσινά ή σε ντρέσινγκ για σαλάτες (π.χ. μαζί με μουστάρδα ή πορτοκάλι). Χρησιμοποιείται, επίσης, στα οινοπνευματώδη ποτά, όπως στο ρακόμελο.

Ακατάλληλο για τα βρέφη
Οι παιδίατροι απαγορεύουν την κατανάλωσή του από βρέφη που δεν έχουν συμπληρώσει τον πρώτο χρόνο ζωής τους, διότι υπάρχει ο κίνδυνος να πάθουν αλλαντίαση, μια τοξική δηλητηρίαση που οφείλεται σε ένα βακτήριο στο μέλι. Το βακτήριο αυτό αναπτύσσεται στο ανώριμο ακόμη γαστρεντερικό σύστημα του μωρού και αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα μπορεί να οδηγήσει στον θάνατο. (περισσότερα για την αλλαντίαση εδώ)

Τα γιατροσόφια της γιαγιάς
Κρυολόγημα: Για τον βήχα φτιάχνουμε φυσικό αντιμικροβιακό σιρόπι με λεμόνι και μέλι, που μαλακώνει τον λαιμό και σταματά το ενοχλητικό γαργάλημα. Σε ένα κατσαρολάκι με λίγο νερό, βράζουμε ένα λεμόνι με τη φλούδα του για περίπου 5΄. Κατόπιν, το βγάζουμε, το κόβουμε στη μέση και το στύβουμε. Όσο είναι ακόμα ζεστό, διαλύουμε στον χυμό του
3 κουταλιές μέλι, ανακατεύουμε καλά και το πίνουμε σε 2 δόσεις μέσα στην ημέρα.
Δυνατά και λαμπερά μαλλιά: Σε 4 φλιτζάνια ζεστό νερό, διαλύουμε 1 φλιτζανάκι μέλι και αφού λουστούμε κανονικά με το σαμπουάν μας και στεγνώσουμε ελαφρά τα μαλλιά με μια πετσέτα, απλώνουμε πάνω τους το διάλυμα του μελιού. Το αφήνουμε να δράσει για 10-15΄ και κατόπιν ξεβγάζουμε με άφθονο νερό. Επαναλαμβάνουμε ύστερα από κάθε λούσιμο για όσο διάστημα χρειαστεί.
Οστεοπόρωση: Πίνουμε πρωί και βράδυ, κατά προτίμηση ενδιάμεσα από τα γεύματα, ένα ποτήρι νερό στο οποίο έχουμε διαλύσει 2 κουταλάκια μηλόξιδο και 1 κουταλιά μέλι. Το ξίδι διευκολύνει την απορρόφηση του ασβεστίου από τον οργανισμό, ενώ το μέλι, εκτός από όλες τις άλλες δυναμωτικές ουσίες που παρέχει, περιέχει και ασβέστιο (4 mg/100 γρ.).

ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ τον κ. ΧΑΡΗ ΔΗΜΟΣΘΕΝΟΠΟΥΛΟ, MMedSci. SRD, κλινικό διαιτολόγο-βιολόγο, προϊστάμενο του Διαιτολογικού Τμήματος στο Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών «Λαϊκό» και μέλος του Δ.Σ. της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας (www.dimosthenopoulos.gr), την κ. ΓΙΑΝΝΑ ΠΕΡΓΑΝΤΑ, φαρμακοποιό (www.perganda.gr), και την οικογένεια ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗ, επαγγελματίες παραγωγούς μελιού.

πηγή: vita.gr

Οι οικόσιτες μέλισσες αποτελούν οικεία εικόνα και οι απειλές που αντιμετωπίζουν οι μελιτοφόρες μέλισσες απασχολούν συχνά την επικαιρότητα. Ωστόσο, και οι αγριομέλισσες αντιμετωπίζουν όλο και περισσότερους κινδύνους. Μια νέα μελέτη για την κατάσταση και των 1965 ειδών μέλισσας της Ευρώπης υποδεικνύει ότι οι η συρρίκνωση των πληθυσμών τους μπορεί να είναι πιο διαδεδομένη απ’ όσο φανταζόμαστε.

Μέχρι σήμερα, η μείωση των οικόσιτων μελιτοφόρων μελισσών αποτελεί κυρίαρχο θέμα στις δημόσιες συζητήσεις, αλλά, σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό κόκκινο κατάλογο για τις μέλισσες, το 9% όλων των ειδών μέλισσας απειλείται με εξαφάνιση στην Ευρώπη. Πρόκειται για την πρώτη τέτοια αξιολόγηση της κατάστασης των μελισσών.

Υπάρχουν περίπου 2 000 είδη αγριομέλισσας. Συχνά απειλούνται με απώλεια και κατακερματισμό των οικοτόπων τους, που οφείλονται στην εντατικότερη γεωργική δραστηριότητα, την εκτεταμένη χρήση φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων, την αστική ανάπτυξη και την κλιματική αλλαγή. Οι μέλισσες εξαρτώνται από τους οικοτόπους τους για τη διατροφή τους και, στην περίπτωση μαρασμού ενός οικοσυστήματος, εξασθενίζει παράλληλα και η υγεία των μελισσών, ενώ οι μέλισσες καθίστανται πιο ευπαθείς σε άλλες απειλές, όπως τα φυτοφάρμακα.

Ο κόκκινος κατάλογος, που καταρτίζεται από τη Διεθνή Ένωση για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN) και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, παρέχει επισκόπηση της κατάστασης διατήρησης περίπου 6.000 ευρωπαϊκών ειδών, συμπεριλαμβανομένων θηλαστικών, ερπετών, αμφίβιων και εντόμων. Ο προσδιορισμός των ευρωπαϊκών ειδών που απειλούνται με εξαφάνιση συμβάλλει στον καθορισμό και την εφαρμογή των κατάλληλων δράσεων διατήρησης.

Οι οικότοποι διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο

Εκτός από το 9 % των ειδών που ήδη απειλούνται με εξαφάνιση, ένα επιπλέον ποσοστό 5 % των ειδών μέλισσας της Ευρώπης θεωρούνται «σχεδόν απειλούμενα». Τουλάχιστον 150 είδη μέλισσας παρουσιάζουν μείωση του πληθυσμού τους, ενώ η κατάσταση 244 ειδών είναι σχεδόν σταθερή.

Είναι ανησυχητικό το γεγονός ότι για τα μισά περίπου ευρωπαϊκά είδη δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά δεδομένα για να αξιολογηθεί ο κίνδυνος εξαφάνισής τους, ενώ οι πληθυσμιακές τάσεις για το 80 % περίπου των ειδών παραμένουν άγνωστες. Η έκθεση επισημαίνει την επείγουσα ανάγκη διεξαγωγής περισσότερων ερευνών για την κατάσταση και την πιθανή συρρίκνωση των πληθυσμών των μελισσών.

Ο νέος αυτός κόκκινος κατάλογος, που περιλαμβάνει συστάσεις για τη διατήρηση των ειδών και των οικοτόπων τους, θα τροφοδοτήσει με στοιχεία την ενδιάμεση αξιολόγηση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» για τη βιοποικιλότητα. Η στρατηγική περιλαμβάνει στόχους για την εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ για την προστασία της φύσης, την αποκατάσταση των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων και την περισσότερο βιώσιμη γεωργία. Προσδοκάται ότι η επίτευξη όλων αυτών των στόχων θα βελτιώσει την κατάσταση των μελισσών.

Η σωστή διαφύλαξη των οικοτόπων και τα υγιή οικοσυστήματα είναι ζωτικής σημασίας για την υγεία των μελισσών. Οι κατάφυτες με αγριολούλουδα χορτολιβαδικές εκτάσεις είναι ιδιαίτερα σημαντικές και, καθώς είναι εξίσου σημαντικές για τη βιοποικιλότητα γενικότερα, πόσο μάλλον για τις δραστηριότητες αναψυχής και ψυχαγωγίας, η διατήρησή τους αποφέρει πολλά πλεονεκτήματα. Οι αγριομέλισσες συχνά ειδικεύονται στην επικονίαση συγκεκριμένων φυτών, γεγονός που τις καθιστά πιο αποτελεσματικές από τις μελιτοφόρες μέλισσες. Συνεπώς, η συρρίκνωση του πληθυσμού τους μπορεί να επηρεάσει αρνητικά ορισμένες καλλιέργειες, όπως εκείνες των οπωροφόρων.

Η αξία της επικονίασης από τα έντομα ανέρχεται περίπου στα 15 δισεκατ. ευρώ ετησίως στην ΕΕ και το μεγαλύτερο μέρος της πραγματοποιείται από τις μέλισσες. Σε ορισμένα μέρη του κόσμου, όπου παρατηρήθηκε δραματική μείωση των πληθυσμών τους, η επικονίαση με τεχνητό τρόπο επιβαρύνει σε μεγάλο βαθμό τη γεωργία.

Η ποιότητα ζωής είναι συνυφασμένη με το φυσικό περιβάλλον και η ταπεινή μέλισσα αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα παραδείγματα.

Περισσότερες πληροφορίες: O ευρωπαϊκός κόκκινος κατάλογος

πηγή: ec.europa.eu