Βατομουριά. Ένα ταπεινό και παρεξηγημένο μελισσοκομικό φυτό

Είναι γνωστή επίσης και ως Βάτος ή βατσινιά. Είναι αυτό το γνωστό φυτό απ’ το οποίο όλοι προσπαθούν να απαλλαχθούν… Δημιουργεί θαμνοφράχτες κυρίως ανάμεσα στις καλλιέργειες, σε δάση ή μέσα σε ρυάκια. Έχει πριονωτά φύλλα και πολλά αγκάθια ενώ πιάνει πολύ εύκολα σχεδόν παντού.

Vat1

Τα φύλλα της βατομουριάς χρησιμοποιούνται σε έγχυμα κατά της δυσεντερίας, των διαρροιών και των εσωτερικών αιμορραγιών. Η ανθοφορία της ξεκινάει από το Μάιο και κρατάει όλο το καλοκαίρι. Τα άνθη της έχουν λευκό προς το ροζ χρώμα και είναι πολύ εντυπωσιακά.

Το συναντά κανείς σε όλη την Ελλάδα, σε ορεινές αλλά και σε πεδινές περιοχές. Από τους καρπούς της βατομουριάς, παράγονται ξίδι, κρασί και με απόσταξη ρακή.

Vat2

Δίνει νέκταρ αλλά σε μικρές ποσότητες, οι οποίες όμως είναι σημαντικές γιατί ανθίζει σε μία περίοδο που ελάχιστα μελισσοκομικά φυτά υπάρχουν.

Εκτός από νέκταρ δίνει και γύρη. Λόγω της περιόδου ανθοφορίας αλλά και του γεγονότος ότι είναι και γυρεογόνο και νεκταρογόνο φυτό, θεωρείται πολύ καλό μελισσοκομικό φυτό.

Vat3

Οι καρποί της, τα άγρια βατόμουρα, είναι βρώσιμοι και στην αρχή έχουν κόκκινο χρώμα και ξινή γεύση, αλλά όταν ωριμάσουν γίνονται μαύροι και αποκτούν ευχάριστη γεύση και άρωμα. Τα βατόμουρα έχουν εξαιρετικές θεραπευτικές ιδιότητες. Το εξωτερικό τους είναι αποτελεσματικό σε δερματοπάθειες και σε αποστήματα. Οι καρποί της βατομουριάς περιέχουν πολλές βιταμίνες, κυρίως Α, Β, C, μία ουσία που περιέχουν πολλά σιρόπια για την καταπολέμηση του πονόλαιμου και του βήχα και ένα πτητικό αιθέριο έλαιο. Χρησιμοποιείται επίσης ως φάρμακο κατά της φαρυγγίτιδας, της αναιμίας, της λαρυγγίτιδας, της διάρροιας, της ουλίτιδας και βοηθά στις λοιμώξεις του αναπνευστικού.

Αγιόκλημα

Με έντονη φρουκτώδη μυρωδιά και μεγάλη ανθοφορία από το Μάιο έως τον Αύγουστο το αγιόκλημα είναι ένα σημαντικό μελισσοκομικό φυτό. Είναι γνωστό και ως Αγιόφυλλο, Αιγόκλημα, Αγριόκλημα, Καπερφόλιο, Λονίκερα, Αλιάνα, Αξιόφυλλο, φέρει την επιστημονική ονομασία Lonicera japonica (Ιαπωνικό αγιόκλημα).

agio1

Πολύ ελκυστικό στις μέλισσες και άλλα έντομα αλλά όχι μόνο. Το νέκταρ του μαγεύει ακόμη και εμάς και ειδικά τα παιδιά. Ποιος δεν έχει αφαιρέσει το επάνω μέρος του άνθους για να ρουφήξει τη γλυκιά σταγόνα που περιέχει; Η σχέση μυρωδιάς και αναμνήσεων έχει αποδοθεί από την τέχνη παραστατικότατα, πολύ πριν η επιστήμη αποκρυπτογραφήσει τα μυστικά της μνήμης και επιβεβαιώσει πως η όσφρηση είναι η αίσθηση που συνδέεται περισσότερο με το μνημονικό. Όταν μάλιστα το άρωμα των λευκοκίτρινων λουλουδιών του αγιοκλήματος είναι γλυκό, υπέροχα μεθυστικό, φρουκτώδες, με νότες βανίλιας, τότε μπορεί να μας αγκαλιάσει και να μας γεμίσει με εικόνες και συναισθήματα. Το αγιόκλημα εκτός από νέκταρ δίνει και γύρη χρώματος κρεμ.

agio2

Ιδιαίτερα ανθεκτικό φυτό, ενδείκνυται για περιοχές με δριμύ ψύχος (αντέχει έως και -20 βαθμούς) και αναπτύσσεται πολύ γρήγορα. Απο τις καλύτερες και … αρωματικότερες λύσεις για αναρριχήσεις και κατασκευές ακόμα και στο μπαλκόνι. Μπορεί όμως να χρησιμοποιηθεί και σαν φυτό εδαφοκάλυψης και κατά της διάβρωσης του εδάφους σε πλαγιές και άλλα δύσκολα σημεία. Οι Κινέζοι θεραπευτές χρησιμοποιούν τους βλαστούς και τα μπουμπούκια του γιαπωνέζικου αγιοκλήματος για τις αντιβακτηριακές, αντιφλεγμονώδεις, αντισπασμωδικές και αντιυπερτασικές ιδιότητές τους. Το έγχυμα που παρασκευάζεται από τα άνθη βοηθάει στην αντιμετώπιση παθήσεων του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος, ενώ το αιθέριο έλαιό του χρησιμοποιείται στη φαρμακευτική, την αρωματοποιία και την αρωματοθεραπεία.

Με μεγάλης διάρκειας ανθοφορία θεωρείται από τα πιο χαρακτηριστικά μελισσοτροφικά φυτά. Προσελκύει με το νέκταρ που περιέχουν τα λουλούδια του, διάφορες ωφέλιμους φτερωτούς επισκέπτες, εκτός από μέλισσες, όπως πεταλούδες κ.α. ενώ από το φθινόπωρο, περίοδο κατά την οποία εμφανίζονται οι στρογγυλοί, μαύροι καρποί του, τρέφει με αυτούς τα πουλιά.

με πηγές από: κτήμα & κήπος

Η ροδιά

Η ροδιά θεωρείται το παλαιότερο καλλιεργούμενο καρποφόρο δέντρο. Είναι ενδημικό της περιοχής μεταξύ του Ιράν και της βορινής Ινδίας και έχει καλλιεργηθεί από τα αρχαία χρόνια σε όλη τη λεκάνη της Μεσογείου μέχρι την Ινδία, όπου καλλιεργείται ακόμα και σήμερα σε μεγάλες ποσότητες.

rodia1

Η ροδιά είναι ένας φυλλοβόλος θάμνος, που καλλιεργείται κυρίως για τους καρπούς της από τους οποίους παρασκευάζονται δροσιστικά ποτά και σιρόπια (γρεναδίνη), βαφές, μελάνια, δεψικό οξύ για δέρματα (ταννίνη), αλλά επίσης και για καλλωπιστικούς σκοπούς (νάνες και διπλανθείς ποικιλίες κυρίως).

rodia2

Η ανθοφορία της ξεκινά από τα τέλη Απριλίου – αρχές Μαΐου και διαρκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, σε πολλές περιοχές και μέχρι τον Αύγουστο. Είναι ένα φυτό που δεν χρειάζεται τη μέλισσα καθώς είναι αυτογόνιμο, αλλά η σταυρογονιμοποίηση μπορεί να αυξήσει την παραγωγή έως και 20% και να βελτιώσει την ποιότητα του καρπού. Τα άνθη της θεωρείται ότι δεν περιέχουν νέκταρ και έτσι προσελκύει μέλισσες μόνο για την γύρη της.

rodia3

Τα φρούτα της ροδιάς είναι πεντανόστιμα και έχουν αντικαρκινικές, αντιφλεγμονώδεις και αντιβακτηριδιακές ιδιότητες, ενώ δίνουν και πολύ ωραίο χυμό. Ο χυμός αυτός έχει υψηλή συγκέντρωση ολικών φαινολικών ουσιών. Αυτοί είναι και μερικοί απ’ τους λόγους που τα τελευταία χρόνια με τη μόδα των “σούπερ τροφών” πήρε και αυτό τα πάνω του. Περιέχει επίσης βιταμίνη A,C και E, φώσφορο, ασβέστιο, κάλιο και μαγνήσιο.

rodia4

Στην ελληνική μυθολογία, ο Πλούτωνας απήγαγε την Περσεφόνη μεταφέροντάς την στον Κάτω Κόσμο. Της πρόσφερε ένα ρόδι από το οποίο αυτή έφαγε λίγα μόνο σπόρια Αυτό την καταδίκασε να περνά το μισό χρόνο του έτους με τον Πλούτωνα (χειμώνας) και τον άλλο μισό με τους ζωντανούς στον Επάνω Κόσμο (καλοκαίρι).

rodia5

Το φρούτο ήταν αφιερωμένο στην Ήρα, η οποία παριστάνεται πάντα στα γλυπτά να κρατά μία ροδιά. Οι Έλληνες συγγραφείς, όπως ο Θεόφραστος, αναφέρουν τη ροδιά με το όνομα “ρόιο” και ο Διοσκουρίδης παραθέτει τις φαρμακευτικές ιδιότητες από τα διάφορα μέρη του φυτού.

rodia6

Είναι δένδρο μακρόβιο, αφού ζει μέχρι και 200 χρόνια. Οι καρποί έχουν κι αυτοί μεγάλη διάρκεια ζωής αν διατηρηθούν σε θερμοκρασία δωματίου και γι’ αυτό τα κουβαλούσαν στα μεγάλα ταξίδια μέσα στην έρημο σαν πηγή νερού και τροφής. Παραδοσιακά θεωρούνταν σύμβολο καλοτυχίας και ακόμα και σήμερα τα ρόδια χρησιμοποιούνται σαν στολίδια σε φρουτιέρες και σε χριστουγεννιάτικα στεφάνια, και είναι τα φρούτα που λανσάρονται κατά την εορταστική περίοδο.

πηγές από: Wikipedia, Βοτανικός κήπος Πανεπιστημίου Κρήτης, σημειώσεις του καθηγητή δενδροκομίας ΓΠΑ Βέμμου Σταύρου.

Χοιράδιο το ξενικό

Στην καρδιά της άνοιξης περπατώντας στο κτήμα άκουσα ένα βουητό από μέλισσες που έρχονταν από χαμηλά. Άρχισα να ψάχνω, ώστε να βρω από που προέρχεται και εντόπισα αυτό το φυτό με τα μικροσκοπικά άνθη.

sk1

Σε κάθε άλλη περίπτωση θα περνούσε απαρατήρητο, αλλά το βουητό ήταν πολύ έντονο. Τι είδους μελισσοκομικό φυτό είναι αυτό; Πράγματι έδειχνε να πολύ ελκυστικό στις μέλισσες, αλλά στο διαδίκτυο υπήρχαν ελάχιστες πληροφορίες γι αυτό. Άλλωστε και η αναγνώρισή του ήταν λιγάκι δύσκολη. Περιγράφηκε πρώτη φορά από τον Carl Linnaeus (1707 – 1778), Σουηδό βοτανολόγο και θεμελιωτή της βοτανικής επιστήμης.

sk2

Η Scrophularia peregrina είναι μονοετές φυτό με καρδιοειδή αντίθετα φύλλα γνωστή και ως Χοιράδιο το ξενικό , Βρωμοσάκι και Σκροφουλάρια. Έχει σκούρα κόκκινα άνθη που φύονται από τις μασχάλες των φύλλων σε τσαμπιά. Έχει τέσσερις στήμονες δίδυμους. Το φυτό ξεραίνεται τον χειμώνα και την άνοιξη αναπτύσσεται πάλι. Προσελκύει πολλές μέλισσες αλλά και σφήκες οι οποίες εκτιμούν πολύ το νέκταρ του φυτού.

sk4

Οι μέλισσες δουλεύουν εντατικά στα άνθη του και παρατηρώντας τον τρόπο με τον οποίο εργάζονται, είδα ότι συλλέγουν και γύρη χρώματος πορτοκαλί. Η ονομασία Χοιράδιο είναι παλιά και οφείλεται στο γεγονός ότι χρησιμοποιούσαν το βότανο για τη θεραπεία αποστημάτων ή πληγών με πυόρροια και της χοιράδωσης (χοιράδωση είναι φυματίωση των λεμφαδένων του λαιμού και η λατινική της ονομασία είναι scrofula).

sk3

Στην Κίνα η κύρια ποικιλία του φυτού που φύεται εκεί ονομάζεται Xuan Shen (Scrofularia ningpoensis) και το χρησιμοποιούν ως κύρια θεραπεία για τα «πέντε δηλητήρια» και πυώδεις φλεγμονές. Ο Κούλπεπερ το ονόμαζε «βότανο του λαιμού» και έγραφε για αυτό «…απομακρύνει όλες τις κοκκινίλες, τα στίγματα και τις φακίδες του προσώπου, καθώς και την πιτυρίδα και όλες τις ρυπαρές παραμορφώσεις στο κεφάλι…»

sk5

Μπορεί να βοηθήσει σε έκζεμα, ψωρίαση και οποιαδήποτε άλλη δερματική κατάσταση που συνδέεται με ερεθισμό και κνησμό. Ένα μέρος της καθαριστικής της δράσης οφείλεται στις υπακτικές και διουρητικές ιδιότητες της. Χρησιμοποιείται σαν ήπιο υπακτικό για τη δυσκοιλιότητα. Συνδυάζεται καλά με Αγριολάπαθο και ρίζα Άρκτιου για τη θεραπεία δερματικών προβλημάτων.  Σε κομπρέσες το βότανο το χρησιμοποιούμε σε επώδυνα πρηξίματα, πληγές και έλκη. Σε πλύσεις το έγχυμα του βοτάνου χρησιμοποιείται για έκζεμα και μυκητιακές λοιμώξεις.

πηγές από: Κέντρο Μελέτης Βιοποικιλότητας Αρχαίας Θουρίας, Δρυάδες

Η ασφάκα

Η ασφάκα είναι είναι ξυλώδες φυτό – θάμνος της οικογένειας των Χειλανθών της τάξης των Σωληνανθών. Φυτρώνει κυρίως σε βραχώδη ή πετρώδη εδάφη και φτάνει έως ενάμιση μέτρο μέγιστο ύψος. Ευδοκιμεί κυρίως στη νοτιοδυτική Ελλάδα και σε κάποια νησιά. Τις περιοχές με ασφάκα στην Ήπειρο τις ονομάζουν Βελαούρες.

asfa1

Είναι φυτό αμφισβητούμενης μελισσοκομικής αξίας, διότι έχει μακρύ κάλυκα και οι μέλισσες δυσκολεύονται να πάρουν το νέκταρ. Όσοι έχουν δοκιμάσει να τραβήξουν με το χέρι το άνθος του φυτού και στη συνέχεια έχουν γευτεί το νέκταρ της ασφάκας, θυμούνται για πάντα αυτή τη γλυκιά γεύση. Ανθίζει ανάλογα την περιοχή από τον Απρίλιο έως τον Ιούνιο και η διάρκεια της ανθοφορίας της μπορεί να φτάσει και τους 2 μήνες. Εκτός από νέκταρ δίνει και γύρη χρώματος ανοιχτού κίτρινου.

asfa2

Παρά τη μεγάλη διάρκεια ανθοφορίας όμως, σπάνια θα δει κανείς μέλισσες να δουλεύουν εντατικά επάνω της. Σε κάποιες περιπτώσεις όμως, συνήθως προς το τέλος της ανθοφορίας, όταν αρχίζουν να μαραίνονται τα λουλούδια και να βγαίνουν προς τα έξω το νέκταρ μπορεί να συλλεχθεί. Άλλες φορές πάλι μετά από βροχή όταν τα λουλούδια γεμίζουν νερό αλλά και σε ευνοϊκές περιπτώσεις θερμοκρασίας υγρασίας, το νέκταρ ξεχειλίζει και οι μέλισσες καταφέρνουν να το πάρουν.

asfa3

Εικάζεται ότι η ασφάκα ήταν η αιτία να χαθεί η Ηπειρώτικη φυλή μελισσών, καθώς λίγες δεκαετίες πριν, για να μπορέσουν να εκμεταλλευτούν οι ντόπιοι μελισσοκόμοι την ανθοφορία της άρχισαν να εισάγουν βασίλισσες Μακεδονικής φυλής, η οποία είχε μακρύτερη προβοσκίδα, με την ελπίδα ότι αυτή θα αποδώσει καλύτερα.

asfa4

Δυστυχώς οι μέλισσες στην προσπάθειά τους να εισχωρήσουν στο άνθος όσο πιο βαθιά μπορούν, τρίβονται με αποτέλεσμα να φθείρεται το τρίχωμα τους και να μαυρίζουν. Το μέλι της ασφάκας είναι εξαιρετικά σπάνιο, έχει διαυγές υποκίτρινο χρώμα με ευχάριστη γεύση και θεωρείται πολύ καλής ποιότητας.

πηγές από: Wikipedia, Κόκκινη Μέλισσα, melissokomianet

 

Γύρη

Η γύρη είναι η πλουσιότερη φυτική τροφή σε πρωτεΐνες. Θεωρείται το ψωμί των μελισσών, περιέχει πρωτεΐνες σε πολύ μεγάλη περιεκτικότητα που την έχουν μεγάλη ανάγκη για τον εξωσκελετό τους, για την παραγωγή βασιλικού πολτού και για να ταΐσουν τον γόνο τους.

guri1Φρέσκια, ανοιξιάτικη γύρη από λαψάνα, πορτοκαλιά, γαϊδουράγκαθο, παπαρούνα και άλλα φυτά.

Γιατί γύρη;
Μελετώντας την γύρη διαπιστώνουμε ότι συγκριτικά με άλλα γεωργικά προϊόντα είναι πολύ ανώτερη σε θρεπτικά συστατικά. Οι πολύτιμες θρεπτικές και ιαματικές ιδιότητες της την αναδεικνύουν σαν αγνή και φυσική τροφή υψηλής διατροφικής αξίας. Το βασικότερο όλων είναι ότι η γύρη παρουσιάζει υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνη R, η οποία αυξάνει την αντίσταση των τριχοειδών αγγείων, προστατεύοντας έτσι τον οργανισμό από τις εγκεφαλικές αιμορραγίες, μειώνει τους υψηλούς σφυγμούς της καρδιάς και συμβάλει θετικά σε μεγάλο ποσοστό στην μακροζωία των ανθρώπων που την καταναλώνουν.

Σε ίση ποσότητα γύρης και μοσχαρίσιου κρέατος, η γύρη υπερέχει 5 φορές περισσότερο σε ισολευκίνη, λευκίνη και μεθιονίνη, 6 φορές πιο πολύ φαινυλαλανίνη και τρυπτοφάνη. Από τα παραπάνω εξάγεται το συμπέρασμα ότι μία κουταλιά γύρη καθημερινώς, καλύπτει τον οργανισμό μας με τα ωφέλιμα αμινοξέα.

guri2Το χρώμα της γύρης ποικίλει από μαύρο, της παπαρούνας, σε ροζ και κόκκινο του πολύκομπου, το ανοικτό κίτρινο του αγριοράδικου και της ακονιζιάς στο κρεμ της αχλαδιάς, το λευκό του βαμβακιού και το μοβ του γαϊδουράγκαθου.

Θεραπευτικές ιδιότητες
Ανάλογα βέβαια με το είδος του φυτού που προέρχεται χαρακτηρίζεται και η περιεκτικότητα της γύρης σε ασκορβικό οξύ, καρωτίνες, χλωρογονικά και τριτερπενικά οξέα. Η γύρη της παπαρούνας, μηλιάς, αχλαδιάς και βυσσινιάς περιέχει β καροτίνη. Η γύρη της ιτιάς, της αχλαδιάς και του τριφυλλιού περιέχουν σε μεγάλη δόση φλαβονοϊδή που κατεβάζουν την χοληστερίνη, έχουν ανανεωτική, αντισκληρωτική, σπασμολυτική και προστατευτική επίδραση. Επίσης είναι κατάλληλη για την αρτηριοσκλήρυνση, δρα σπασμολυτικά στους λείους μυς του πεπτικού και του κυκλοφορικού συστήματος.

Η γύρη ρυθμίζει την λειτουργία του στομάχου και του πεπτικού συστήματος, διότι τα ένζυμα αμυλάση και καταλάση που περιέχει διεγείρουν την έκκριση των στομαχικών υγρών και συμβάλλουν στην ομαλοποίηση των περισταλτικών κινήσεων των εντέρων. Το δε αντιβιοτικό που περιέχει η γύρη παρουσιάζει δράση εναντίον της παθογόνου χλωρίδας του εντέρου, και αποτελεί έναν σημαντικό παράγοντα στη θεραπεία του.

guri4Κυψέλη συλλογής γύρης την άνοιξη.

Πιστεύουμε ότι
Η γύρη πρέπει να διατίθεται στη φυσική της μορφή, δηλαδή νωπή, καθώς η αποξηραμένη γύρη είναι κατά 20-40% λιγότερο θρεπτική ενώ παρουσιάζει και απώλειες πολύτιμων αντιβιοτικών, ενζύμων και άλλων δραστικών ουσιών. Η νωπή γύρη, ανάλογα με την φυτική της προέλευση, έχει ιδιάζουσα ευχάριστη, ελαφρώς γλυκιά, λουλουδένια γεύση σε αντίθεση με την αποξηραμένη που είναι πιο πικρή.

Πως καταναλώνεται;
Μια γεμάτη κουταλιά της σούπας (20gr) κάθε πρωί με άδειο στομάχι. Στην περίπτωση νωπής, οι δόσεις πρέπει να είναι λίγο μικρότερες. Η κατανάλωση γύρης πρέπει να ξεκινήσει με μικρή ποσότητα μέχρι να συνηθίσει το στομάχι. Προτείνεται μια κοφτή κουταλιά του γλυκού καθημερινά για μια περίπου εβδομάδα, και σταδιακά ανά εβδομάδα, αύξηση σε μια γεμάτη κουταλιά της σούπας. Ο πλέον συνιστώμενος τρόπος είναι να καταναλώνεται αυτούσια, να μασιέται και να αναμιγνύεται με σίελο πριν την κατάποση για τα μέγιστα οφέλη. Η κατανάλωση γύρης θα πρέπει να συνεχιστεί χωρίς διακοπή για 2 – 4 μήνες ανάλογα με τις ανάγκες και την αντίδραση κάθε ατόμου ξεχωριστά, ώστε να δείξει τις ευεργετικές επιδράσεις της.

Πως διατηρείται;
Η αποξηραμένη γύρη διατηρείται σε γυάλινα σκουρόχρωμα βάζα, αποκλειστικά στο ψυγείο (0-4C) έως και 2 χρόνια. Εκτός ψυγείου μέχρι 3 μήνες.  Η νωπή διατηρείται μόνο στην κατάψυξη έως και 2 χρόνια.

guri3Νωπή γύρη.

Στο Ορεινό Μέλι θα βρείτε νωπή γύρη σε συσκευασίες των 250gr & 500gr. Τηλεφωνικές παραγγελίες: 26810 35121 – 35161. Περισσότερα εδώ.

πηγές από: wikipedia, melissomania

Λάμιο το δισχιδές

Πρόκειται για ένα αυστηρά προστατευόμενο φυτό, για το οποίο όμως κανείς δεν δίνει σημασία και συνήθως περνά απαρατήρητο. Φθάνει τα 40 εκ. σε ύψος και το συναντά κανείς διάσπαρτο και σε καλλιεργημένους αλλά και χέρσους αγρούς.

1

Τα άνθη του είναι λευκά και τα φύλλα του καρδιοειδή με χαρακτηριστικά λευκά σημάδια στην μέση του φύλλου. Τα φύλλα είναι εδώδιμα και μαγειρεύονται μαζί με άλλα χόρτα ή προστίθενται ωμά στις σαλάτες. Είναι καλή πηγή βιταμίνης Α.

4

Ανθίζει τον Φεβρουάριο – Μάρτιο και είναι, ενώ δεν του φαίνεται, αρκετά ελκυστικό για τις μέλισσες. Δίνει νέκταρ (άγνωστο σε τι ποσότητες) αλλά και γύρη χρώματος πορτοκαλί – κόκκινου.  Πήρε το όνομά του από το μυθικό τέρας Λάμια, που είχε από τη μέση και πάνω τη μορφή πολύ όμορφης γυναίκας και από τη μέση και κάτω ερπετού.

3

Η Λάμια, λόγω του έρωτά της με τον Δία, προκάλεσε την οργή της Ήρας η οποία αφού σκότωσε όλα της παιδιά, την καταράστηκε να μην μπορεί να κλείσει τα μάτια της ώστε να κοιμηθεί. Ο Δίας για να την σώσει από το μαρτύριο της αϋπνίας της χάρισε την ικανότητα να αφαιρεί τα μάτια της και να τα ξαναβάζει στη θέση τους.

2

Άλλες παραδόσεις αναφέρουν ότι η Λάμια σύχναζε στις ερημιές όπου και αποπλανούσε νεαρούς ταξιδιώτες, με σκοπό να τους ρουφήξει το αίμα και να τραφεί από τα εντόσθιά τους. Ίσως να είναι τυχαίο, αλλά το αφέψημα από τα άνθη του φυτού είναι καταπραϋντικό και βοηθά να κάνουμε καλό ύπνο…

πηγές από: Αγριολούλουδα του Ολύμπου, Κέντρο Μελέτης Βιοποικιλότητας Περιοχής Αρχαίας Θουρίας, Θεογονία

Βατερλώ

Η απροσδόκητη καλοκαιρία του Φεβρουαρίου παραπλάνησε τα άνθη αλλά και εμάς που μεταφερθήκαμε στα ορεινά νωρίς για το ρείκι. Ο Μάρτιος όμως αποδείχτηκε σκληρός. Οι πολλές και συνεχόμενες βροχές αλλά και η μεγάλη πτώση της θερμοκρασίας τη νύχτα, δεν άφησε τα μελίσσια να αναπτυχθούν. Όταν λοιπόν είδαμε τα πρώτα μπουμπούκια της πορτοκαλιάς, στον κάμπο, δεν το σκεφτήκαμε ιδιαίτερα. Φορτώσαμε τα μελίσσια και κατεβήκαμε.

1

Εκεί τα πράγματα ήταν σαφώς καλύτερα. Μαζί με τον Απρίλη επέστρεψε και η καλοκαιρία και τα μελίσσια άρχισαν επιτέλους να δουλεύουν εντατικά. Στον κάμπο η λαψάνα ήταν στο φόρτε της, τροφοδοτώντας τις μέλισσες με πολύ γύρη, απαραίτητη για την διατροφή του γόνου. Η πορτοκαλιά έδειχνε να είναι σε καλύτερη κατάσταση από την περσινή χρονιά που είχε ταλαιπωρηθεί από τους παγετούς.

2

Και πράγματι όταν άνοιξε τα άνθη της απλώνονταν σαν νυφικό πέπλο, το δε βουητό των μελισσών γίνονταν αντιληπτό από μακριά. Οι μέλισσες εργάζονταν εντατικά. Μέσα στην κυψέλη η πρόοδος ήταν εμφανής. Οι κηρήθρες χτίζονταν η μία μετά την άλλη. Ξεκίνησε η συλλογή γύρης, η οποία είχε μπλοκάρει αρκετά μελίσσια και όλα πήγαιναν ρολόι. Το μέλι εισέρχονταν στην κυψέλη, αργά μεν αλλά σταθερά και κάποια μελίσσια ξεκίνησαν τις τυπικές ανοιξιάτικες τάσεις σμηνουργίας.

3

Ο καιρός ήταν καθ’ όλη την περίοδο αυτή απροσδόκητα καλός, αν και λίγο παραπάνω ζεστός για την εποχή. Η σχετική υγρασία όμως ήταν ασυνήθιστα χαμηλή για την περιοχή και αυτό δεν ήταν καλός οιωνός. Όμως αργά αλλά σταθερά όλα έβαιναν καλώς και έτσι δεν δίναμε σημασία. Μέχρι που όλα ανατράπηκαν. Το βράδυ της 20ης Απριλίου δυνατοί άνεμοι σαρώνουν όλο τον κάμπο της Άρτας. Τις επόμενες τρεις ημέρες ο καιρός χαλάει, ξεκινούν καταιγίδες οι οποίες προκαλούν ζημιές στα άνθη και αναγκάζουν τις μέλισσες να κλειστούν στις κυψέλες τους.

4

Και τι κάνουν οι μέλισσες όταν είναι κλεισμένες μέσα για μεγάλα διαστήματα; Τρώνε… Έτσι το μέλι έκανε φτερά και κάθε ώρα που περνάει, με το άνθος της πορτοκαλιάς να φθίνει και να μην αρκεί για να συντηρήσει μεγάλους πληθυσμούς, όλο και λιγοστεύει. Και ενώ έχουν συμβεί όλα αυτά, ίσως γιατί δεν θέλαμε να δεχτούμε την ήττα μας, τρέφαμε μια κρυφή ελπίδα ότι ίσως η βροχή βοηθήσει στη νεκταροέκκριση παρά το ότι η ανθοφορία είχε μειωθεί αισθητά. Δεν θέλαμε να δεχτούμε ούτε τα μηνύματα που μας έστελναν οι μέλισσες, οι οποίες ανέστειλαν τις όποιες τάσεις για σμηνουργία, δείγμα του ότι δεν υπάρχει πλέον αφθονία τροφής.

5

Έχοντας κάνει κάποιους μελισσοκομικούς χειρισμούς με σκοπό να επιτύχουμε την μέγιστη παραγωγή μελιού στην πορτοκαλιά, μπλοκάροντας την βασίλισσα και περιορίζοντας την εισροή γύρης και με τις πληροφορίες για τον άστατο καιρό της επόμενης εβδομάδας, δεν έχουμε μεγάλες προσδοκίες για την αμέσως επόμενη ανθοφορία που είναι αυτή του παλιουριού. Το παλιούρι έχει να αποδώσει 6 χρόνια. Είναι ένα φυτό που δίνει μεν εξαιρετικό μέλι αλλά είναι εντελώς αναξιόπιστο, καθώς ένα ψιλόβροχο αρκεί για να ξεπλύνει το νέκταρ του.

7

Επιβάλλεται όμως να μεταφερθούμε και να βοηθήσουμε τα μελίσσια να ανασυνταχθούν με στόχο κάποια απ’ τις καλοκαιρινές ανθοφορίες. Οι μέλισσες σίγουρα θα τα καταφέρουν, θέλουν απλά λίγο χρόνο. Όσο για εμάς… Falling As Flowers Do – Dying A Glorious Death

[youtube https://www.youtube.com/watch?v=Kvgl86cCibA&w=640&h=360]

Άγριο γεράνι

Αυτό το φυτό το συνάντησα στους πρόποδες των Ορέων του Βάλτου στην νότια Πίνδο, τον Μάρτιο, καθώς πηγαίναμε να επιθεωρήσουμε τα μελίσσια που τότε βρίσκονταν στα ορεινά για ρείκι, αλλά την άνοιξη οι χρόνοι είναι περιορισμένοι και δεν πρόλαβα να γράψω γι αυτό τότε.

ger3

Το άγριο γεράνι είναι μονοετής πόα με πράσινα παλαμοειδή φύλλα και άνθη χρώματος φούξια με πέντε καρδιόσχημα πέταλα. Παρουσιάζει εντυπωσιακή αντοχή στον παγετό (-20° C) αλλά και στον ήλιο. Όχι όμως και στην ξηρασία. Μπορεί να φτάσει μέχρι και τα 30-40 εκατοστά ύψος.

ger2

Ανθίζει απ’ τις αρχές Μαρτίου έως και τον Μάιο και δίνει και νέκταρ και γύρη χρώματος μαύρου. Οι μέλισσες δείχνουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το άγριο γεράνι και έτσι το επισκέπτονται συχνά. Η νεκταροέκκριση του είναι σταθερή και δεν διακόπτεται από βροχές, παγετούς ή απότομη αύξηση της θερμοκρασίας.

ger1

Οι Σιού, ιθαγενείς (Ινδιάνοι) της Βόρειας Αμερικής, το χρησιμοποιούσαν για να σταματήσουν τις αιμορραγίες σε περιπτώσεις τραυματισμών, κάνοντας σκόνη τις ρίζες του φυτού, αφού πρώτα το είχαν αποξηράνει. Δρα κύρια ως στυπτικό, διουρητικό, επουλωτικό και αντιρρευματικό. Έχει ακόμη αντιβιοτικές ιδιότητες και δρα εναντίον των ιών. Σήμερα χρησιμοποιείται ελάχιστα.

πηγές από Wikipedia, Honey-Tzoumerka, The secret real truth

Η ροδακινιά

Η ροδακινιά είναι πυρηνόκαρπο, φυλλοβόλο οπωροφόρο δέντρο με καταγωγή από την Κίνα. Ανθίζει, όπως και όλα τα πυρηνόκαρπα, μετά την αμυγδαλιά και δίνει και νέκταρ και γύρη.

RODA1

Η διάρκεια της ανθοφορίας είναι μικρή, 1-2 εβδομάδες και το νέκταρ είναι πολύ πλούσιο σε σάκχαρα. Η ροδακινιά και γενικά τα πυρηνόκαρπα δέντρα δίνουν καλύτερες αποδόσεις απ’ τα γιγαρτόκαρπα (αχλαδιές, κυδωνιές, μουσμουλιές) που ακολουθούν αλλά επειδή η ανθοφορία τους είναι νωρίς την άνοιξη και τα μελίσσια δεν έχουν προλάβει να αναπτύξουν πληθυσμούς συνήθως το μέλι τους καταναλώνεται απ’ τις μέλισσες.

Η ροδακινιά ζει 30 χρόνια κατά μέσο όρο και αποδίδει καρπούς μετά το τρίτο χρόνο από τη φύτευση της, των οποίων η ποιότητα είναι καλύτερη σε περιοχές όπου τα καλοκαίρια είναι ζεστά και οι χειμώνες ήπια κρύοι. Ένας ανοιξιάτικος παγετός μπορεί να καταστρέψει τα άνθη που είναι αρκετά ευαίσθητα στο κρύο.