Είναι οι αφρικανικές μέλισσες, γνωστές και ως “μέλισσες-δολοφόνοι” πράγματι τόσο επικίνδυνες, όσο αναφέρουν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης;

Μια αφρικανική μέλισσα (Credit: Gustavo Mazzarollo/Alamy Stock Photo)

Ο μύθος λέει ότι οι μέλισσες-δολοφόνοι είναι τεράστιες σε μέγεθος και εξοπλισμένες με θανατηφόρο δηλητήριο, όμως στην πραγματικότητα είναι μικρότερες απ’ τις Ευρωπαϊκές μέλισσες, ενώ μεταφέρουν και λιγότερη ποσότητα δηλητηρίου. Είναι πιο επιθετικές, όχι όμως τόσο όσο πιστεύουμε.

Το 1956, ο βραζιλιάνος επιστήμονας Warwick Kerr εισήγαγε αφρικανικές μέλισσες στη Νότια Αμερική με σκοπό να δημιουργήσει μια πιο παραγωγική φυλή. Αρκετές από αυτές όμως διέφυγαν και διασταυρώθηκαν με ντόπιες μέλισσες δημιουργώντας ένα υβριδικό είδος. Αυτές οι ημίαιμες ουσιαστικά αφρικανικές μέλισσες άρχισαν να εξαπλώνονται. Μέχρι το 1985, είχαν φτάσει στο Μεξικό, ενώ το 2014, οι ερευνητές που μελέτησαν την εξάπλωση αυτών των υβριδίων σε όλη την Καλιφόρνια διαπίστωσαν ότι είχαν φτάσει μέχρι το Σαν Φρανσίσκο.

Τα πρώτα χρόνια της “εισβολής” τους οι αφρικανικές μέλισσες απέκτησαν τον χαρακτηρισμό “μέλισσες δολοφόνοι” εμπνέοντας στους ανθρώπους έναν φόβο για τις μέλισσες. Σ’ αυτό έπαιξαν ρόλο και αρκετές ταινίες τρόμου Β διαλογής της δεκαετίας του 1980. Η αλήθεια όμως είναι αρκετά διαφορετική.

Αριστερά αφρικανική μέλισσα και δεξιά ευρωπαϊκή (Credit: Scott Bauer, USDA)

Η αφρικανική μέλισσα, όπως ειπώθηκε, είναι μικρότερη σε μέγεθος απ’ τις κοινές μέλισσες και φέρει λιγότερη ποσότητα δηλητηρίου, το οποίο μάλιστα δεν είναι ισχυρότερο όπως πιστεύουν πολλοί. Τότε γιατί όλος αυτός ο πανικός; Στην πραγματικότητα σ’ αυτό που διαφέρει η αφρικανική μέλισσα είναι στον τρόπο που υπερασπίζεται τη φωλιά της. «Οι αφρικανικές μέλισσες ανταποκρίνονται στις διαταραχές των αποικιών τους γρηγορότερα, σε μεγαλύτερο αριθμό ενώ τσιμπούν ευκολότερα» κατέληξαν οι ερευνητές το 1982.

Αυτή η έντονη διάθεση να αμυνθούν για να προστατέψουν την αποικία τους, ήταν η αιτία να προκληθούν αρκετές εκατοντάδες θάνατοι ανθρώπων κατά τα τελευταία 50 χρόνια. Ελλείψει αλλεργικής αντίδρασης, θα χρειαζόταν περίπου 1000 τσιμπήματα για να προκληθεί θάνατος ενός ενήλικα μέσου μεγέθους. Οι ευρωπαϊκές μέλισσες πολύ σπάνια θα επιτεθούν σε τόσο μεγάλες ομάδες. Μην ξεχνάτε ότι οι μέλισσες πεθαίνουν αφού τσιμπήσουν, έτσι για να τσιμπηθείτε 1000 φορές σημαίνει ότι σας επιτέθηκαν τουλάχιστον 1000 μέλισσες. Οι αφρικανικές μέλισσες παρουσιάζουν όμως αυτή τη συμπεριφορά, δηλαδή θα αν προκληθούν θα επιτεθούν κατά ομάδες.

Το κεντρί της ευρωπαϊκής μέλισσας (Apis mellifera) (Credit: blickwinkel/Alamy Stock Photo)

Ωστόσο, ο χαρακτηρισμός ως “μέλισσες-δολοφόνοι” είναι παραπλανητικός λέει ο Bert Rivera-Marchand, εντομολόγος στο Πανεπιστήμιο του Μπαγιαμόν στο Πουέρτο Ρίκο. «Ο όρος δίνει την εντύπωση ότι αυτές οι μέλισσες είναι έξω για να σκοτώσουν, όταν στην πραγματικότητα απλώς υπερασπίζονται την κυψέλη τους» λέει ο Rivera-Marchand. Επιπλέον, διαπίστωσε ότι οι αφρικανικές μέλισσες στο Πουέρτο Ρίκο, όπου εντοπίστηκαν για πρώτη φορά το 1994, δείχνουν πλέον σημαντικά μειωμένη αμυντική συμπεριφορά.

Εν πάση περιπτώσει, τα τελευταία 20 χρόνια, φαίνεται ότι έχουν χάσει αυτήν την έντονη αμυντική διάθεση. «Οι μελισσοκόμοι του Πουέρτο Ρίκο χρησιμοποιούν ντόπιες αφρικανικές μέλισσες για την παραγωγή μελιού και δεν αναφέρουν προβλήματα επιθετικότητας» λέει ο Rivera-Marchand.

Αν λοιπόν δεν προκαλέσετε και δεν ενοχλήσετε τη φωλιά τους δεν θα έχετε πρόβλημα.

πηγή: BBC

Ιστορική μνήμη διαθέτει η …γύρη καθώς, σύμφωνα με μελέτες επιστημόνων, ο κόσμος των φυτών θυμάται για αιώνες την ανθρώπινη παρουσία.

“Η γύρη που αποτίθεται σε βάλτους, έλη και άλλες υγρές θέσεις, όπου μπορεί να διατηρηθεί για χιλιάδες χρόνια, διαμορφώνει το ‘αρχείο’ των αναμνήσεων” εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος του ΑΠΘ Σαμψών Παναγιωτίδης, ο οποίος πραγματοποιεί μελέτες για την ιστορική εξέλιξη της βλάστησης ανασύροντας από διάφορες περιοχές, με ειδικό τρυπάνι, ίζημα σε διάφορα βάθη.

Φωτογραφία που παραχώρησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος του ΑΠΘ Σαμψών Παναγιωτίδης.

“Όταν ανασύρουμε το ίζημα και συλλέγουμε τη γύρη που είναι θαμμένη σε αυτό, η σχέση του ανθρώπου με το τοπίο και τη βλάστηση γύρω του, ξεδιπλώνεται στο πέρασμα του χρόνου. Κόβουμε δέντρα για το ξύλο τους και τότε η γύρη από αυτά μειώνεται. Διαμορφώνουμε τον ανοικτό χώρο σε βοσκοτόπι και τότε η γύρη από φυτά ανθεκτικά στη βόσκηση, κάνει την εμφάνισή της. Σε άλλη εποχή καλλιεργούμε τη γη και τότε φυτά των καλλιεργειών και τα ζιζάνιά τους κάνουν αισθητή την παρουσία τους. Ακόμη και η ξαφνική απουσία μας καταγράφεται καθώς η φυσική βλάστηση στην απουσία μας ανακάμπτει και διεκδικεί τον χώρο μας” λέει ο κ. Παναγιωτίδης.

Εντυπωσιακό παράδειγμα είναι η πρόσφατη μελέτη του, μαζί με τη δασολόγο, υποψήφια διδάκτορα στο πανεπιστήμιο της Κολωνίας Μαρία Παπαδοπούλου, που αφορά ανάλυση γύρης από ίζημα του βάλτου της Τριστινίκας, περιοχή που απέχει 4 χιλιόμετρα από την Τορώνη, σπουδαίο λιμάνι της αρχαιότητας και των αρχών του Βυζαντίου. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ ΙΙ (Επιχειρησιακό πρόγραμμα “Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση”) ως μέρος του ερευνητικού έργου: Ορυχεία, Ελιές, Μοναστήρια: προς μια περιβαλλοντική μακρο-ιστορία της Χαλκιδικής.

“Στέλνουμε δείγματα σε εργαστήριο στο εξωτερικό για χρονολόγηση με ραδιενεργό άνθρακα και βγάζουμε πολύτιμα συμπεράσματα από το διάγραμμα της γύρης που στην περίπτωση της Τριστινίκας, αφορά το ανώτερο τμήμα του ιζήματος και καλύπτει την περίοδο των τελευταίων 3.500 ετών” αναφέρει ο κ. Παναγιωτίδης προσθέτοντας ότι, μ’ αυτό τον τρόπο, οι επιστήμονες “βλέπουν” μέσω της γύρης, τη διαχρονική σχέση ανθρώπου/περιβάλλοντος και πως αυτή εξελίσσεται κατά τις κυριότερες ιστορικές περιόδους, από τη Μυκηναϊκή έως την Σύγχρονη Εποχή.

Η περίοδος της αρχαιότητας στην Τορώνη (Μυκηναϊκή/ Ρωμαϊκή εποχή) συνδέεται κυρίως με την καλλιέργεια της ελιάς, η οποία κορυφώνεται στην Κλασσική/Ελληνιστική περίοδο, ενώ η καλλιέργεια των σιτηρών (σίκαλη, σιτάρι) κορυφώνεται στο τέλος της (Ρωμαϊκή/πρώιμη Βυζαντινή).

Η εκτεταμένη εκτροφή αιγοπροβάτων επιβάλει τη φωτιά ως διαχειριστικό εργαλείο της βλάστησης με αποτέλεσμα πυρόφιλα φυτά (φυτά που η εξάπλωσή τους ευνοείται από τις πυρκαγιές) να έχουν πολύ έντονη παρουσία. Τα μεσογειακά πευκοδάση αφήνουν μικρό αποτύπωμα γύρης καθώς η Τορώνη και η Χαλκιδική γενικότερα, αποτελούν κύριες πηγές εμπορίας του ξύλου τους στον αρχαίο κόσμο.

Φωτογραφία που παραχώρησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος του ΑΠΘ Σαμψών Παναγιωτίδης.

Η γύρη και η επιδημία πανώλης

“Η γύρη λειτουργεί περίπου σαν δακτυλικό αποτύπωμα, σχεδόν αναλλοίωτο στον χρόνο και αξιόπιστο. Παρατηρούμε λοιπόν ότι τα μεσογειακά δάση κωνοφόρων εξαπλώνονται ταχύτατα κατά την περίοδο της πανώλης του Ιουστινιανού (6ος – 8ος αίωνας μ.Χ.), όταν η ανθρώπινη δραστηριότητα στην περιοχή καταρρέει. Η Τορώνη υπήρξε πολύ πιθανόν, θύμα της “πανώλης του Ιουστινιανού” που σάρωσε για δύο αιώνες τα παράλια κυρίως της ανατολικής Μεσογείου.

Η αρρώστια μεταφέρονταν με τα πλοία, που “φιλοξενούσαν” αρουραίους στα αμπάρια τους και χτύπησε πολλά λιμάνια. Το διάγραμμα γύρης δείχνει την απότομη κατάρρευση των καλλιεργειών (δημητριακά, ελιές) και την απότομη εξάπλωση των μεσογειακών πευκοδασών, καθώς η φωτιά, εργαλείο διαχείρισης της βλάστησης από τους βοσκούς, αλλά και η ίδια η βόσκηση εκλείπουν. Σαν ένα αόρατο χέρι να αφαίρεσε τον άνθρωπο από το τοπίο αυτού του σπουδαίου λιμανιού της Σιθωνίας” περιγράφει ο κ. Παναγιωτίδης.

Προχωρώντας στο χρόνο και σύμφωνα με τη μελέτη στην περιοχή, η δημιουργία των μοναστικών “μετοχίων” (ύστερη Βυζαντινή) και η γενικότερη οργάνωση της οικονομίας σε μικρές οικιστικές ενότητες (χωριά, οικισμοί) που εκτρέφουν μια ποικιλία ζώων σε μικρούς αριθμούς, έχουν ως συνέπεια την υποχώρηση των πυρόφιλων φυτών αφού η διαχείριση της βλάστησης μέσω της φωτιάς περιορίζεται.

Τα δάση δρυός, ως πηγή προϊόντων (ξυλοκάρβουνο, τροφή οικόσιτων ζώων) για τη μικρή οικιακή οικονομία, γνωρίζουν μια σύντομη έντονη ανάπτυξη κατά την ύστερη Βυζαντινή και τις αρχές της Οθωμανικής περιόδου. Η υποχώρησή τους τον 16ο αιώνα μ.Χ., εκτιμά ο κ. Παναγιωτίδης, πιθανόν σχετίζεται με την ακμάζουσα μεταλλευτική δραστηριότητα στη ΒΑ Χαλκιδική και τις τεράστιες ανάγκες της για κάρβουνο.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ, Νατάσα Καραθάνου

Τριάντα γιγάντιες ασιατικές σφήκες ακολουθούν τις συντεταγμένες που τους υπέδειξε η ανιχνεύτρια τους, εντοπίζοντας τελικά μια κυψέλη μελισσών. Οι αποκεφαλισμοί ξεκινούν… Οι σφήκες παγιδεύουν τις μικροσκοπικές μέλισσες και ανοίγουν τα κεφάλια τους χρησιμοποιώντας τις πανίσχυρες δαγκάνες τους. Πάνω στην απελπισία τους οι μέλισσες προσπαθούν να τις κεντρίσουν, όμως το δηλητήριο τους δεν μπορεί να περάσει από το σκληρό κέλυφος των σφηκών.

Satoshi Kuribayashi/Minden Pictures

Κεφάλια εδώ και κει… Η μία μέλισσα μετά την άλλη πέφτουν νεκρές. Μία και μόνο ασιατική σφήκα μπορεί να εξουδετερώσει έως και 20 μέλισσες το λεπτό! Με αυτό το ρυθμό, μια μικρή ομάδα τέτοιων αρπαχτικών μπορεί να αφανίσει μια αποικία 30.000 μελισσών μέσα σε λίγες ώρες. Η γιγάντια ασιατική σφήκα είναι μια πολεμική μηχανή, ένας σύγχρονος φτερωτός Τ. Rex.

Η αξιοθαύμαστη γιγάντια ασιατική σφήκα (Vespa mandarinia) όταν ενηλικιωθεί φτάνει τα 5 εκ. μήκος με άνοιγμα φτερών που αγγίζει τα 7,6 εκ. Η ταχύτητα που πιάνει είναι 40 χλμ./ώρα, ενώ το κεντρί της μπορεί να περάσει ακόμα και από ένα αδιάβροχο τζάκετ. Μάλιστα σε αντίθεση με τις μέλισσες μπορεί να τσιμπάει επανειλημμένα. Το δηλητήριο της αφού περάσει την ανθρώπινη σάρκα επιβαρύνει σημαντικά τα νεφρά.

Η γιγάντια ασιατική σφήκα (Vespa mandarinia)

Γενικά η ασιατική σφήκα θεωρείται κορυφαίο αρπακτικό. Μπορεί να τα βάλει με οποιοδήποτε άλλο έντομο ακόμα και με θηλαστικό αν τολμήσει να την ενοχλήσει. Αν συναντήσετε ποτέ μία, προσπαθήστε να μείνετε μακριά. Ο εντομολόγος Stephen Martin του Πανεπιστημίου του Salford, παρατηρούσε κάποτε μια φωλιά ασιατικών σφηκών, όταν δέχτηκε επίθεση. «Κλείνεις τα μάτια σου, κλείνεις το στόμα σου, χτυπάς τα δόντια σου, γιατί είναι αρκετά τρομακτικό! Αν οι σφήκες δεν νοιώσουν ότι απειλούνται θα σας αφήσουν στην ησυχία σας. Δεν έχει νόημα να σπαταλήσουν δηλητήριο και να διακινδυνεύσουν να σκοτωθούν και αυτό το γνωρίζουν.»

Αν τσιμπηθείτε θα πρέπει να σπεύσετε γρήγορα στο νοσοκομείο. Το δηλητήριο της ασιατικής σφήκας καταστρέφει τα κύτταρα του δέρματος σας, αφήνοντας σας ένα χαρακτηριστικό σημάδι, ενώ οι νευροτοξίνες παραλύουν τα νεύρα, με αποτέλεσμα έναν έντονο, εξοργιστικό πόνο. Λόγω του μεγέθους τους αλλά και του γεγονότος ότι δεν πεθαίνουν μετά το τσίμπημα, μπορούν να διοχετεύσουν μεγάλη ποσότητα δηλητηρίου, η οποία μπορεί να φτάσει το ένα κουταλάκι του γλυκού (στα 30-40 τσιμπήματα). Ύστερα από αρκετά τσιμπήματα τα νεφρά σας θα σταματήσουν, ενώ αν πάσχετε από καρδιακά προβλήματα ίσως σταματήσουν και την καρδιά σας… Φυσικά αν είστε αλλεργικοί θα αντιμετωπίσετε ένα αναφυλακτικό σοκ.

Image Source: Gabriel Galaz

Το πρόβλημα με τις ασιατικές σφήκες είναι το μέγεθός τους. Είναι τόσο μεγάλες που οι φωλιές τους φτάνουν να ζυγίζουν περισσότερο από 20 κιλά. Έτσι δεν μπορούν να στηριχτούν εύκολα πάνω σε κλαδιά δέντρων και γι αυτό οι σφήκες προτιμούν να τις φτιάχνουν στο έδαφος, ανοίγοντας τρύπες. Έτσι είναι πιο πιθανό να πέσετε πάνω σε μια φωλιά ενώ είστε ανυποψίαστοι, να τις ενοχλήσετε χωρίς να το θέλετε και τελικά να έρθετε αντιμέτωποι με ένα εξοργισμένο σμήνος. Αν σας τύχει κάτι τέτοιο, μην αρχίσετε να τρέχετε, είναι άσκοπο…

Οι μέλισσες όμως, παρά τον τρόμο που προκαλεί η ασιατική σφήκα, έχουν βρει μια εκπληκτική τεχνική για να αμύνονται. Σχηματίζουν μια σφαίρα με τα σώματά τους γύρω απ’ την ανιχνεύτρια σφήκα και αρχίζουν να δονούνται με σκοπό να αυξήσουν τη θερμοκρασία και να της προκαλέσουν ασφυξία, διατηρώντας έτσι τις συντεταγμένες της φωλιάς τους κρυφές. Είναι ζωτικής σημασίας για το μελίσσι να μην καταφέρει να βγει ζωντανή η ανιχνεύτρια απ’ την κυψέλη γιατί θα αποκαλύψει τη θέση τους και μετά τα πράγματα θα είναι πολύ πιο δύσκολα.

Μέλισσες έχουν κυκλώσει μια ασιατική σφήκα ώστε να της προκαλέσουν ασφυξία.

Καθώς οι μέλισσες κυκλώνουν την σφήκα και αρχίζουν να δονούνται το διοξείδιο του άνθρακα συσσωρεύεται μέσα στην «μπάλα». Επίσης εκμεταλλεύονται μια μοναδική ιδιαιτερότητα της ανατομίας των εντόμων. Η σφήκα δεν έχει καρδιά (και εδώ μιλάμε κυριολεκτικά…) αντ ‘αυτού αντλεί αίμα με συσπάσεις του σώματός της. Οι μέλισσες, την σφίγγουν τόσο πολύ που η σφήκα από ένα σημείο και μετά δε μπορεί να μεταφέρει το αίμα στο σώμα της, όπως ένας βόας που έχει τυλίξει το θύμα του. Αυτή η τεχνική αυξάνει επίσης και την θερμοκρασία και ο συνδυασμός αυτών των δύο παραγόντων έχει ως αποτέλεσμα την δημιουργία διοξειδίου του άνθρακα, το οποίο περιορίζει ακόμα περισσότερο την ομαλή ροή του αίματος στο σώμα της σφήκας. Η σφήκα πέφτει νεκρή, παίρνοντας μαζί της, τις συντεταγμένες της κυψέλης. Μπορεί στη μάχη να σκότωσε μερικές εργάτριες, όμως το μελίσσι στο σύνολό του είναι ασφαλές.

Είναι μια αξιοθαύμαστη αμυντική τεχνική που εξελίχθηκε για χιλιετίες. Όμως η γιγάντια ασιατική σφήκα μόλις τώρα κάνει την εμφάνισή της στην Ευρώπη. Η Ευρωπαϊκή μέλισσα δεν έχει ουσιαστικά τεθεί ακόμα αντιμέτωπη μαζί της και έτσι παρατηρείται ότι οι ανιχνεύτριες σφήκες καταφέρνουν και επιστρέφουν, δηλώνοντας την θέση του μελισσιού, με αποτέλεσμα να επιστρέφουν κατά ομάδες. Αναπόφευκτα οι σφήκες θα σφαγιάσουν το μελίσσι, θα φάνε κάθε ενήλικη μέλισσα και θα μεταφέρουν τις νεαρές προνύμφες στη φωλιά τους για να ταΐσουν τις δικές τους προνύμφες. Μάλιστα αν δεν καταφέρουν να ολοκληρώσουν τη λεηλασία σε μια μέρα θα επιστρέψουν την επόμενη.

Satoshi Kuribayashi/Minden Pictures

Οι μελισσοκόμοι όμως που διατηρούν μέλισσες ευρωπαϊκής φυλής στην Κίνα και την Ιαπωνία δεν δείχνουν να ανησυχούν ιδιαίτερα γι αυτά. Κάποιοι έχουν προσαρμόσει τις εισόδους των κυψελών τους ώστε να κρατήσουν τις σφήκες μακριά, ενώ κάποιοι άλλοι έχουν υιοθετήσει κάποιες πιο ιδιαίτερες μεθόδους για να τις αποτρέπουν χρησιμοποιώντας ρακέτες μπαντμιντον (!!!). Στην πιο πλούσια Ιαπωνία μελισσοκόμοι πληρώνουν ανθρώπους για να βρίσκουν και να καταστρέφουν φωλιές σφηκών.

Η γιγάντια ασιατική σφήκα μπορεί να προκαλεί προβλήματα στις μέλισσες και κατ’ επέκταση στην μελισσοκομία, όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι έχει έναν συγκεκριμένο ρόλο στην ισορροπία του οικοσυστήματος. Επιτίθεται σε κάποιες κάμπιες που μπορούν να καταστρέψουν τις καλλιέργειες. Είναι δηλαδή ένα φυσικό μέσο καταπολέμησης των παρασίτων συντελώντας στη μείωση της χρήσης φυτοφαρμάκων.

Γι αυτό αν βρείτε μια φωλιά ασιατικών σφηκών, μην δοκιμάστε να την καταστρέψετε. Ειδικά αν δεν έχετε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη….

πηγή: wired.com
του Matt Simon
επιμέλεια: Στράτος Σαραντουλάκης

Ο βασιλικός πολτός είναι μια κρεμώδης ουσία που παράγεται από ειδικούς αδένες του φάρυγγα των εργατριών μελισσών ως τροφή για τη βασίλισσα. Όταν σε ένα μελίσσι χαθεί για κάποιο λόγο η βασίλισσα, οι εργάτριες μέλισσες ξεκινούν να ταΐζουν κάποιες απ’ τις προνύμφες, που κανονικά προορίζονταν να γίνουν εργάτριες, με βασιλικό πολτό. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να γίνουν βασίλισσες.

Με βάση αυτήν την αόριστα «μαγική» ιδιότητα, διάφορες εταιρείες υγιεινών τροφίμων έχουν κάνει πολλές αβάσιμες αξιώσεις σχετικά με το βασιλικό πολτό και την επίδραση που μπορεί να έχει στον άνθρωπο. Ωστόσο, αυτή η νέα μελέτη – η οποία διεξήχθη από ερευνητική ομάδα της Σλοβακικής Ακαδημίας Επιστημών – φαίνεται να έχει επιβεβαιώσει ότι υπάρχει τουλάχιστον μία πραγματική επίδραση στον άνθρωπο και αυτή είναι η ταχύτερη επούλωση κυττάρων που έχουν υποστεί βλάβη.

Οι επιστήμονες σημειώνουν ότι ο βασιλικός πολτός έχει πολλαπλά αποτελέσματα, συμπεριλαμβανομένων των αντιβακτηριακών, αντιφλεγμονωδών και ανοσορυθμιστικών δραστικοτήτων, σε διάφορους κυτταρικούς τύπους. Ωστόσο, καμία ιδιότητα πλην της αντιβακτηριακής δεν έχει ταυτοποιηθεί ότι συμβάλει στην ταχύτερη επούλωση πληγών. Διαχωρίζοντας τον βασιλικό πολτό στις μεμονωμένες ενώσεις του, η ομάδα ήταν σε θέση να δει πόσο αποτελεσματική ήταν η καθεμία όταν κλήθηκε να επουλώσει κυτταρικές βλάβες.

Όπως αποδεικνύεται, μια μικρή πρωτεΐνη που ονομάζεται defensin-1 ήταν το μόριο που επιτάχυνε τη διαδικασία επούλωσης. Για να επιβεβαιώσουν την αποτελεσματικότητά της, οι ερευνητές δημιούργησαν τη δική τους εκδοχή του γονιδίου defensin-1, το οποίο τελικά τους επέτρεψε να παράγουν μια μάλλον συγκεντρωμένη εκδοχή της πρωτεΐνης. Η ομάδα χρησιμοποίησε έπειτα αυτή την ένωση, μαζί με τον κανονικό βασιλικό πολτό, για να δει την επίδραση που είχαν σε τραύματα αρουραίων. Και στις δύο περιπτώσεις οι ενώσεις ήταν αποτελεσματικές στην θεραπεία των τραυμάτων.

Όπως προαναφέρθηκε, ο βασιλικός πολτός θεωρείται ότι έχει ευεργετική επίδραση στον άνθρωπο και μάλιστα έχει χρησιμοποιηθεί και στο παρελθόν στην επούλωση πληγών, αλλά αυτή είναι μία από τις πρώτες μελέτες που επιβεβαιώνουν οριστικά ότι υπάρχει επιστημονική βάση πίσω από την εφαρμογή βασιλικού πολτού για την θεραπεία τραυμάτων. Είναι πολύ πιθανόν λοιπόν να δείτε στο μέλλον την πρωτεΐνη defensin-1 να πωλείται στο φαρμακείο, για την επούλωση πληγών.

Μπορείτε να διαβάσετε αναλυτικά ολόκληρη την έρευνα εδώ.

πηγή: iflscience.com

Τη δεκαετία του 50, δύο προϊόντα από το μελίσσι προτάθηκαν ως διαιτητικά και θεραπευτικά για τον άνθρωπο: η γύρη και ο βασιλικός πολτός. Παίρνοντας ως έναυσμα τη διαφορά που υπάρχει ανάμεσα στη βασίλισσα μέλισσα και τις εργάτριες, όσον αφορά τον τρόπο ζωής τους αλλά και τη διάρκεια που ζουν, οι ερευνητές κατέληξαν σε πολύ ενδιαφέροντα συμπεράσματα για τα αποτελέσματα που έχει η χρήση αυτού του φυσικού δυναμωτικού.

Συγκεκριμένα ο βασιλικός πολτός είναι γνωστός από το 1954, όταν ο πάπας Πίος ο 12^ος, ο οποίος πλησίαζε το θάνατο από βαθειά γηρατειά, κατανάλωσε βασιλικό πολτό και ανέκαμψε μυστηριωδώς. Από τότε οι φήμες για τις θεραπευτικές του δράσεις έχουν πάρει τεράστιες διαστάσεις.

Προέλευση και ιδιότητες

Ο βασιλικός πολτός είναι η φυσική παχύρρευστη, βιολογική ουσία που παράγουν οι νεαρές εργάτριες μέλισσες και χρησιμεύει για την αποκλειστική διατροφή της βασίλισσας. Αυτό το υπόλευκο γαλακτώδες υποκατάστατο που παράγεται από τις μέλισσες, είναι η μοναδική τροφή της μέλισσας βασίλισσας. Σημειώνεται εδώ ότι οι βασίλισσες μέλισσες δεν γεννιούνται αλλά γίνονται. Ζουν αποκλειστικά από τον βασιλικό πολτό και σε αυτόν οφείλουν το μεγάλο μέγεθος, τη γονιμότητα και τη μακροβιότητά τους.

Είναι γεννημένες από τα ίδια αυγά με τις υπόλοιπες μέλισσες και το μοναδικό στοιχείο που τις διαφοροποιεί είναι η διατροφή τους. Αποτέλεσμα αυτής της διαφορετικής διατροφής, είναι ότι οι βασίλισσες είναι κατά μέσο όρο 42% μεγαλύτερες σε μέγεθος, ζουν 40-50 φορές περισσότερο και ταυτόχρονα, παράγουν περισσότερο από 2.500 αυγά καθημερινά, που αντιστοιχούν σε μέγεθος περισσότερο από 2,5 φορές τον όγκο τους.

Οι τροφοί-μέλισσες (δηλαδή οι μέλισσες που τρέφουν τα μικρά σκουλήκια πριν γίνουν νύμφες), αφού φάνε μέλι και γύρη και τα επεξεργαστούν σε ειδικούς αδένες που βρίσκονται στο φάρυγγά τους, παράγουν αυτό τον πολτό που μοιάζει με κρέμα. Επομένως, κατανοεί κανείς το λόγο που ονομάστηκε βασιλικός, μια και με αυτόν τρέφεται σε όλη τη διάρκεια της ζωής της η βασίλισσα-μέλισσα. Η γεύση του βασιλικού πολτού είναι υπόξινη, ελαφρά καυστική και το χρώμα του υποκίτρινο-υπόλευκο.

Με τον ίδιο πολτό τρέφονται και τα μικρά σκουλήκια που προορίζονται για βασίλισσες. Εκείνα που προορίζονται να γίνουν εργάτριες τρέφονται μόνο επί τρεις συνεχόμενες ημέρες με αυτόν και στη συνέχεια πολύ αραιότερα.

Σύσταση βασιλικού πολτού

Καταναλώνοντας η μέλισσα μέλι και γύρη, παίρνει όλα τα συστατικά τους. Με την επεξεργασία τους στους αδένες της, το τελικό προϊόν έχει ακόμη περισσότερα. Οι αναλύσεις που έχουν γίνει έδειξαν ότι ο μέσος όρος των κυριότερων συστατικών του είναι: υγρασία 67%, πρωτεΐνες 15,5%, σάκχαρα 12,5%, λιπαρές ουσίες 4% και τέφρα 1%. Αυτό, όμως, που δίνει τις εκπληκτικές ιδιότητες στο βασιλικό πολτό είναι η αφθονία σε βιταμίνες και ιδιαίτερα αυτές του συμπλέγματος Β, που είναι καθοριστικές για την καλή λειτουργία όχι μόνο του νευρικού μας συστήματος αλλά ολόκληρου του οργανισμού.

Συγκεκριμένα, σε κάθε γραμμάριο περιέχονται: θειαμίνη (Β1) 3,9mg, ριβοφλαβίνη (Β2) 26,5mg, νιασίνη (Β3) 84mg, παντοθενικό οξύ 186mg, πυριδοξίνη (Β6) 2,4mg, ινοσιτόλη 100mg, βιοτίνη 1,7mg, φυλλικό οξύ 0,2mg. Επίσης σε διάφορες αναλογίες οι Β12, Α, D, E, K και C.

Χρήσεις και θεραπευτικές δράσεις

Ο βασιλικός πολτός δεν είναι θαυματουργή πανάκεια. Το κλειδί για να καταλάβει κανείς πως είναι δυνατόν να δρα με φαινομενικά αντίθετους τρόπους (αφενός να βοηθά άτομα με αϋπνία και αφετέρου άτομα που υποφέρουν από κόπωση να μην αποκοιμούνται), είναι να τον θεωρήσει σαν έναν καταλύτη που προσφέρει τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά στον οργανισμό και με αυτόν τον τρόπο εξισορροπεί τη λειτουργία του και βελτιώνει το μεταβολισμό.

Εκείνο που πρέπει να τονιστεί είναι ότι το υγιές και ισορροπημένο ανθρώπινο σώμα είναι μια εξαιρετικά αποτελεσματική αυτό-θεραπευόμενη μονάδα. Τα προβλήματα αρχίζουν να εμφανίζονται όταν διαταραχθεί αυτή η χημική ισορροπία. Τα συμπτώματα μπορούν να αντιμετωπιστούν με φάρμακα αλλά αυτό δεν εξαλείφει το αίτιο που το προκάλεσε. Μια φυσική θεραπεία είναι να επανέλθει το σώμα σε μια σωστή ισορροπία, χρησιμοποιώντας ένα διατροφικό συμπλήρωμα. Φυσικό συμπλήρωμα είναι ο βασιλικός πολτός, αν και σημαντικά πιό ακριβός από τα κοινά συμπληρώματα που διατίθενται στα φαρμακεία.

Έχει αποδειχτεί ότι είναι η πλουσιότερη υγιεινή τροφή της φύσης. Επιδρά θετικά στον μεταβολισμό, στην ανάπτυξη και τη μακροζωία. Ρυθμίζει και εξισορροπεί τις λειτουργίες του οργανισμού, οξυγονώνει τα κύτταρα και αυξάνει τη φυσική αντίσταση στις εξωτερικές προσβολές αλλά και στις εσωτερικές ανωμαλίες. Αυξάνει τις σωματικές και πνευματικές δυνάμεις, τονώνει τη μνήμη, την αντοχή, την γονιμότητα και τη σεξουαλική απόδοση.

Οι κυριότερες ενδείξεις του βασιλικού πολτού είναι:

Παιδιά 

• με αναιμία
• που παρουσιάζουν καθυστέρηση στην ανάπτυξη
• στο λύκειο, για την προετοιμασία των εξετάσεων
• κατά την ανάρρωση

Ενήλικες

• για την πρόληψη εποχιακών ιώσεων
• κατά της κατάθλιψης, άγχους, στρες
• κατά της δυσκοιλιότητας
• κατά της ανικανότητας και της στειρότητας
• κατά των συμπτωμάτων που σχετίζονται με την εμμηνόπαυση
• κατά της αθηροσκλήρωσης (έλεγχος των επιπέδων της χοληστερόλης)
• κατά της κόπωσης
• κατά του υποσιτισμού και της νευρικής ανορεξίας
• κατά της μυϊκής δυστροφίας
• κατά της ασθένειας του Parkinson
• κατά της ασθένειας του Alzheimer
• κατά της υπέρτασης
• κατά του σακχαρώδη διαβήτη
• στα γηρατειά
• προστατευτικός ο ρόλος του για το ήπαρ
• πιθανόν αντικαρκινική δράση
• ενίσχυση ανοσοποιητικού συστήματος-αντιμικροβιακή δράση (κυρίως έναντι στρεπτόκοκκων, σταφυλόκοκκων και Ε.coli, bacilli coli)
• τόνωση και ενδυνάμωση του δέρματος (λόγω του κολλαγόνου που περιέχει-μείωση ρυτίδων) και του τριχωτού της κεφαλής
• κατά του πονοκεφάλου
• κατά των ενδοκρινικών διαταραχών και των ορμονικών ανισορροπιών
• μειώνει τον κίνδυνο στεφανιαίας νόσου
• μειώνει τα επίπεδα χοληστερόλης
• κατά των καταγμάτων των οστών
• επουλώνει τις ιστικές καταστροφές
• κατά των φλεγμονών
• μειώνει τα αρθριτικά προβλήματα
• ευεργετικό σε περιπτώσεις μειωμένης μνήμης
• βελτιώνει το άσθμα
• προσφέρει αναβολική υποστήριξη με αποτέλεσμα την αθλητική απόδοση (αυξημένη ενέργεια, αντοχή και φυσική δύναμη)
• κατά της πνευματικής κατάρρευσης
• κατά των ελκών, εκζεμάτων
• μειώνει αλλεργικά συμπτώματα άλλων αιτιών
• διατήρηση ομορφιάς

Ο βασιλικός πολτός όμως, έχει και πολλές άλλες ενδείξεις και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως διαιτητικό, με ταυτόχρονη ενίσχυση του οργανισμού. Βασιλικό πολτό συναντούμε ως συστατικό και στη βιομηχανία καλλυντικών, σε προϊόντα που προορίζονται για το αδυνάτισμα και τη μείωση της κυτταρίτιδας.

Έχει διαπιστωθεί ότι ανοίγει την όρεξη και είναι εξαιρετικά βοηθητικό σε περιπτώσεις ασθενικών παιδιών. Ρυθμίζει το βάρος και βοηθά στη χώνεψη. Το μακιγιάζ με βασιλικό πολτό αποτελεί ακόμα μυστήριο και δεν είναι γνωστά τα αποτελέσματά του.

Οι έρευνες βρίσκονται σε εξέλιξη.

Επιστημονική έρευνα σε θέματα προαγωγής υγείας μελέτησε την επίδραση του βασιλικού πολτού στην μείωση των επιπέδων χοληστερόλης στο αίμα. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι μια πρόσληψη της τάξεως των 50-100mg την ημέρα, μείωσε την χοληστερόλη στο 14% των δοκιμαζόμενων.

Επίσης, μπορεί κανείς να συμπεράνει από τα συστατικά του βασιλικού πολτού τι είδους θεραπευτικές δράσεις μπορεί να έχει. Μια πρώτη παρατήρηση μπορεί να είναι οι αντιοξειδωτικές βιταμίνες που περιέχει, όπως η βιταμίνη C, A και E.

Σε προβλήματα όπως η κόπωση και οι αϋπνίες, οι διατροφικές ελλείψεις και άλλα, μπορεί κανείς να βρει ισχυρό σύμμαχο. Ορισμένα συμπληρώματα διατροφής μπορούν να βοηθήσουν να αντιμετωπιστεί το παροδικό αίσθημα κόπωσης. Αν αυτή οφείλεται σε ανεπάρκεια βιταμινών ή ιχνοστοιχείων, η θεραπεία μπορεί να κρίνεται απαραίτητη.

Ο βασιλικός πολτός μπορεί να δώσει ότι καλύτερο από τη φύση χωρίς παρενέργειες. Θεωρείται, λοιπόν, λύση για την καθημερινότητα. Το 35% των ατόμων που παραπονιούνται για «έλλειψη ενέργειας», για παροδικές καταστάσεις κόπωσης, οφείλονται στις συνθήκες της καθημερινής ζωής, που συχνά επιδεινώνονται από λάθη στην υγιεινή διαβίωση.

Επίσης, υποστηρίζεται ότι ενεργοποιεί την ανάπτυξη του μυελού των οστών και βοηθά στη γρήγορη επούλωση των πληγών (στο μισό χρόνο από αυτό που θα χρειαζόταν χωρίς αυτόν).

Δοσολογία:

Η δοσολογία που συστήνεται είναι η εξής: ένα κουταλάκι (το ειδικό κουταλάκι του βασιλικού πολτού 0,5gr) το πρωί νηστικός κάτω από τη γλώσσα μέχρι να διαλυθεί, τα παιδιά μισό κουταλάκι (0,1gr) και οι αθλητές και ασθενείς έως και δύο. Απαραίτητος χρόνος χρήσης ορίζονται 3 μήνες ετησίως.

Ο βασιλικός πολτός, καθώς είναι φυσικό προϊόν, είναι απόλυτα αβλαβές, δεν προκαλεί παρενέργειες και εθισμό. Η ισχύς του εξαρτάται από τη φρεσκάδα του. Συντηρείται σε 5^οC (οικιακό ψυγείο) έως 6 μήνες, ενώ αλλοιώνεται από τον αέρα, το φως και τα μεταλλικά σκεύη.

Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, ο βασιλικός πολτός δεν είναι φάρμακο αλλά τροφή, όμως οι εξαιρετικά πολλές θεραπευτικές ιδιότητές του τον καθιστούν μια ουσία απέναντι στην οποία πρέπει να είναι κανείς πολύ προσεκτικός. Μέλι, για παράδειγμα, μπορεί κανείς να τρώει όσο θέλει, βασιλικό πολτό όμως ημερησίως μέχρι μισό γραμμάριο. Επίσης, καλό είναι σε περιπτώσεις χρόνιων ασθενειών να ερωτάται και ο θεράπων γιατρός.

Ελληνική παραγωγή-συγκομιδή

Στην Ελλάδα οι παραγωγοί βασιλικού πολτού είναι ελάχιστοι. Αυτό σημαίνει ότι το μεγαλύτερο μέρος του βασιλικού πολτού που κυκλοφορεί στην ελληνική αγορά είναι εισαγόμενος. Η περίοδος παραγωγής και συγκομιδής είναι από τον Απρίλιο μέχρι τον Σεπτέμβριο.

Σύντομος σχολιασμός

Διαβάζοντας για το βασιλικό πολτό δε μπορεί κανείς παρά να θαυμάσει το τελειότερο ίσως φυσικό εργαστήρι στην πλάση, μήκους το πολύ ενός εκατοστού. Υποκλίνεται μπρος σε αυτό το αθόρυβο και τόσο θαυμαστό πλάσμα, τη μέλισσα, που ζει μόνο 40 ημέρες, που, όταν κινδυνεύει, ξέρει ότι θα πεθάνει αν χρησιμοποιήσει το κεντρί της.

Ο βασιλικός πολτός μπορεί να χαρακτηριστεί σαν το αυθεντικό κόσμημα της διατροφής. Η περιεκτικότητά του σε θρεπτικά συστατικά του δίνει πολύ μεγάλη αξία, σε μια εποχή των διατροφικών ελλείψεων μέσα στην αφθονία. Αν και η προσφορά τροφίμων είναι τεράστια, ο κόσμος μαστίζεται από ανεπάρκειες θρεπτικών συστατικών. Είναι σημαντικό, όμως, να καταρρίπτεται ο μύθος ότι το προϊόν αυτό της κυψέλης είναι πανάκεια. Ο βασιλικός πολτός είναι τροφή και όχι φάρμακο.

Της Χρυσάνθης Βλαχάκη (Κλινικής Διαιτολόγου-Διατροφολόγου) iatronet.gr

Στο Ορεινό Μέλι θα βρείτε φρέσκο βασιλικό πολτό σε συσκευασίες των 10gr. Για παραγγελίες τηλεφωνήστε στο 26810 35121

Ο πλανήτης μας δεν ήταν ποτέ πιο ζεστός από ό, τι ήταν τον περασμένο μήνα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η NASA την περασμένη Τρίτη. Χρησιμοποιώντας μετρήσεις που συλλέχθηκαν από περίπου 6.300 χερσαίες και ωκεάνιες μετεωρολογικές εγκαταστάσεις σε όλο τον κόσμο, οι επιστήμονες της NASA υπολόγισαν ότι η μέση θερμοκρασία του πλανήτη κατά τη διάρκεια του Ιουλίου ήταν περίπου 2,25 βαθμούς C θερμότερη από τον ετήσιο μέσο όρο.

Στην πραγματικότητα ο φετινός Ιούλιος μοιράζεται το ρεκόρ με τον Ιούλιο και τον Αύγουστο του 2016. Η καταγραφή των θερμοκρασιών ξεκίνησε το 1880. Όμως το περσινό καλοκαίρι είχαμε και το φαινόμενο Ελ Νίνιο που ανέβασε επιπλέον τη θερμοκρασία, κάτι που δεν συνέβη φέτος. Ένας τόσο ζεστός μήνας στα μέσα του καλοκαιριού (για το βόρειο ημισφαίριο) δημιούργησε μια σειρά ακραίων καιρικών συνθηκών.

Στον δυτικό Καναδά, είχαμε τις χειρότερες δασικές πυρκαγιές τα τελευταία 60 χρόνια, όπου πάνω από ένα εκατομμύριο στρέμματα καταστράφηκαν. Στην κοιλάδα του θανάτου στην Καλιφόρνια, καταγράφηκε η υψηλότερη θερμοκρασία παγκοσμίως με 49ºC. Στην Αλάσκα, μερικές πόλεις κατέγραψαν το θερμότερο μήνα στην ιστορία τους, εν μέρει λόγω της υποχώρησης του θαλάσσιου πάγου στον Αρκτικό Ωκεανό. “Δεν υπάρχει πλέον κανένας θαλάσσιος πάγος μέσα σε 200 μίλια από την Αλάσκα”, δήλωσε ο Rick Thoman της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας στο Climate Central.

Στην Ευρώπη, ο παρατεταμένος καύσωνας πήρε το όνομα “Lucifer.” Στην Ισπανία το θερμόμετρο έφτασε τους 43ºC, ενώ η ξηρασία στην Ιταλία προκάλεσε προβλήματα στην επάρκεια νερού. Αντίστοιχη η εικόνα και στην Ασία όπου στην Σαγκάη ο υδράργυρος κατέγραψε 48 βαθμούς.

Όλα αυτά αποδεικνύουν ότι η σχέση μας με τον πλανήτη εισέρχεται σε μια νέα και επικίνδυνη φάση. Τα καλά νέα είναι ότι, επειδή εμείς έχουμε προκαλέσει αυτό το πρόβλημα, υπάρχουν ακόμα πράγματα που μπορούμε να κάνουμε για να αντιστρέψουμε την κατάσταση. Όμως με τους ρυθμούς που αλλάζουν τα πράγματα, (τα τελευταία χρόνια έχουμε τις μεγαλύτερες μεταβολές θερμοκρασίας της χιλιετίας) κινδυνεύουμε να χάσουμε το κλίμα που δημιούργησε τον ανθρώπινο πολιτισμό.

πηγή: grist.org

Την πρώτη της πτήση πραγματοποίησε τηλεχειριζόμενη λιβελούλα- cyborg, στο πλαίσιο προγράμματος ερευνητών του Charles Stark Draper Laboratory και τουHoward Hughes Medical Institute (HHMI) στις ΗΠΑ.

Έρευνες πάνω σε έντομα- cyborg (με ενσωματωμένα πάνω τους τεχνητά/ τεχνολογικά τμήματα) είναι σε εξέλιξη εδώ και καιρό, με κατσαρίδες, ακρίδες κ.α. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και το συγκεκριμένο πρόγραμμα, ονόματι DragonflEye, που είχε ανακοινωθεί τον Ιανουάριο- όπως περιγράφεται από το Draper, ένα drone που χρησιμοποιεί ζωντανές λιβελούλες για να πετά. Η λιβελούλα φορά ένα μικρό «σακίδιο» με ηλεκτρονικά τμήματα, αισθητήρες και μια ηλιακή κυψέλη. Μια πηγή φωτός φορτίζει την κυψέλη, που τροφοδοτεί με ενέργεια το «σακίδιο».

Το έντομο κατευθύνεται μέσω παλμών φωτός που διοχετεύονται σε συγκεκριμένους νευρώνες στον εγκέφαλό του- δίνοντας τη δυνατότητα ελέγχου του σε άνθρωπο πιλότο, όπως θα έκανε με ένα drone. Απώτερος στόχος, σύμφωνα με τους ερευνητές, είναι η χρήση τέτοιων μικροσκοπικών cyborgs για γονιμοποίηση φυτών, παράδοση μικρών φορτίων ή αποστολές αναγνώρισης σε επικίνδυνες ζώνες. Επίσης, δεν αποκλείεται η χρήση της συγκεκριμένης τεχνολογίας στον τομέα της ιατρικής, για πιο ακριβείς διαγνώσεις, πιο ακριβείς και λεπτεπίλεπτες επεμβάσεις κ.α.

Όπως εκτιμούν οι ερευνητές, το DragonflEye ανοίγει τον δρόμο για αντίστοιχα εγχειρήματα σε κάποια από τα πιο ευέλικτα και ικανά από πτητικές άποψης έντομα της φύσης- όπως οι μέλισσες, ο πληθυσμός των οποίων έχει μειωθεί δραματικά μέσα στα τελευταία 25 χρόνια, με συνέπειες στη γονιμοποίηση των φυτών. Τέτοιου είδους συστήματα θα μπορούσαν να μειώσουν τους ρυθμούς απωλειών, κατευθύνοντας τις μέλισσες έτσι ώστε να αποφεύγουν τους κινδύνους, καθώς και επιτρέποντας την παρακολούθηση των τάσεων μετανάστευσης τους και της υγείας τους.

πηγή: Ναυτεμπορική

Ο γνωστός Ουαλός καλλιτέχνης Ralph Steadman, ο οποίος έχει σχεδιάσει αρκετά πόστερ ταινιών, εξώφυλλα βιβλίων, αλλά και δίσκων, δημιούργησε μια έκθεση για τα πλάσματα που απειλούνται με εξαφάνιση. Μεταξύ αυτών και ένας βομβίνος.

Οι βομβίνοι είναι άγριες μέλισσες και είναι αλήθεια ότι βρίσκονται σε δυσχερή κατάσταση. Οι πληθυσμοί τους παρουσιάζουν ραγδαία μείωση λόγω της κλιματικής αλλαγής, της αύξησης των μονοκαλλιεργειών αλλά και των νεονικοτινοειδών φυτοφαρμάκων που οδήγησαν στην απώλεια των ενδιαιτημάτων τους, στη μείωση των διαθέσιμων τροφών και στην επιδείνωση των ασθενειών τους.

Μπορείτε να δείτε ολόκληρη την έκθεση εδώ.

Η παρουσία της σπάνιας ορχιδέας Ophrys insectifera, γνωστής και ως Ορχιδέα μύγα (fly orchid), διαπιστώθηκε στις ανατολικές πλαγιές των Τζουμέρκων. Η κατανομή της είναι κυρίως μεσο-ευρωπαϊκή και ξεκινάει από τις Σκανδιναβικές χώρες. Η Ελλάδα θεωρείται πλέον το ανατολικότερο σημείο εξάπλωσης της.

Λεπτό και ψηλό φυτό με μικρά άνθη, τόσο που δυσκολεύουν τον εντοπισμό του φυτού. Τα άνθη του μοιάζουν με μύγες, εξ ου και η ονομασία του και το άρωμά του μιμείται τις σεξουαλικές φερομόνες, προσελκύοντας έτσι επικονιαστές. Κάθε επικονίαση παράγει πάνω από δέκα χιλιάδες μικροσκοπικούς σπόρους, αρκετούς τόσο για τη διατήρηση όσο και για τον πολλαπλασιασμό των ειδών.

Η μόνη επιβεβαιωμένη θέση της ορχιδέας αυτής στην ελληνική επικράτεια ήταν κοντά στο Δελβινάκι Ιωαννίνων. Το 2012 όμως, μετά από σχεδόν 30 χρόνια, βρέθηκε και σε δεύτερη τοποθεσία στην Ήπειρο, στις ανατολικές πλαγιές των Τζουμέρκων σε υψόμετρο 1100 μέτρων, σε μικτό δάσος υβριδογενούς ελάτης και μαυρόπευκου (εύρεση από Κατερίνα Γούλα).

Με στοιχεία από: greekorchids.gr

Σύμφωνα με μία νέα μελέτη τα βρύα στην Ανταρκτική παρουσιάζουν σταθερή αύξηση τα τελευταία 50 χρόνια λόγω της κλιματικής αλλαγής και της ανόδου της θερμοκρασίας.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Current Biology, δείχνει ότι αν συνεχίσουν έτσι τα πράγματα, η Ανταρκτική θα είναι πολύ πιο πράσινη στο μέλλον. Η συνεχιζόμενη υποχώρηση των πάγων θα καταστήσει την χερσόνησο της Ανταρκτικής πιο «φιλική» για τα βρυόφυτα, μιας και θερμαίνεται με ταχύτερο ρυθμό από την υπόλοιπη ήπειρο.

«Είναι ένα σαφές σημάδι ότι η βιολογική αντίδραση στην αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη είναι διαδεδομένη σε όλο τον κόσμο» δήλωσε ο επικεφαλής Matt Amesbury, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Exeter στο Ηνωμένο Βασίλειο. «Η χερσόνησος της Ανταρκτικής θεωρείται συχνά ως πολύ απομακρυσμένη και ίσως ακόμη και άθικτη, αλλά αυτό δείχνει σαφώς ότι οι επιπτώσεις της αλλαγής του κλίματος γίνονται αισθητές και εδώ». Ο Amesbury και οι συνεργάτες του εργάστηκαν πάνω σε δεδομένα 150 ετών και βρήκαν σημαντικές αλλαγές τα τελευταία 50 χρόνια, κατά τα οποία περιοχές της Ανταρκτικής καλύφθηκαν με βρύα.

Και όλο αυτό έρχεται ύστερα από μία άλλη έρευνα η οποία δημοσιεύτηκε επίσης μέσα στο έτος και η οποία δείχνει αύξηση των φυτών και στην Αρκτική. Οι επιστήμονες κάποτε πίστευαν ότι το φυτοπλαγκτόν δεν θα μπορούσε να ευδοκιμήσει κάτω από τον θαλάσσιο πάγο στον ψυχρό ωκεανό της Αρκτικής. Αλλά η μείωση των πάγων έφερε τα πάνω κάτω. Το λεπτότερο στρώμα πάγου επιτρέπει στην ηλιακή ακτινοβολία να περνά σε σημεία που προηγουμένως έμεναν σκοτεινά, γεγονός που επιτρέπει στο πλαγκτόν να αναπτυχθεί.

Τα τελευταία χρόνια, η Αρκτική έχει καταγράψει εκπληκτικά ρεκόρ θερμοκρασίας που ως αποτέλεσμα είχαν χαμηλά επίπεδα κάλυψης από πάγο. Στην Ανταρκτική, απ’ την άλλη, η παρατηρούμενη αλλαγή ήταν λιγότερο δραματική. Οι υψηλές θερμοκρασίες όμως συνεχίζουν να επηρεάζουν και τους δύο πόλους. Ο Απρίλιος που μας πέρασε ήταν ο δεύτερος θερμότερος που έχει καταγραφεί ποτέ!

πηγή: scientificamerican