Ο βασιλικός πολτός βοηθάει στην επούλωση τραυμάτων και τώρα ξέρουμε το γιατί

Ο βασιλικός πολτός είναι μια κρεμώδης ουσία που παράγεται από ειδικούς αδένες του φάρυγγα των εργατριών μελισσών ως τροφή για τη βασίλισσα. Όταν σε ένα μελίσσι χαθεί για κάποιο λόγο η βασίλισσα, οι εργάτριες μέλισσες ξεκινούν να ταΐζουν κάποιες απ’ τις προνύμφες, που κανονικά προορίζονταν να γίνουν εργάτριες, με βασιλικό πολτό. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να γίνουν βασίλισσες.

Με βάση αυτήν την αόριστα «μαγική» ιδιότητα, διάφορες εταιρείες υγιεινών τροφίμων έχουν κάνει πολλές αβάσιμες αξιώσεις σχετικά με το βασιλικό πολτό και την επίδραση που μπορεί να έχει στον άνθρωπο. Ωστόσο, αυτή η νέα μελέτη – η οποία διεξήχθη από ερευνητική ομάδα της Σλοβακικής Ακαδημίας Επιστημών – φαίνεται να έχει επιβεβαιώσει ότι υπάρχει τουλάχιστον μία πραγματική επίδραση στον άνθρωπο και αυτή είναι η ταχύτερη επούλωση κυττάρων που έχουν υποστεί βλάβη.

Οι επιστήμονες σημειώνουν ότι ο βασιλικός πολτός έχει πολλαπλά αποτελέσματα, συμπεριλαμβανομένων των αντιβακτηριακών, αντιφλεγμονωδών και ανοσορυθμιστικών δραστικοτήτων, σε διάφορους κυτταρικούς τύπους. Ωστόσο, καμία ιδιότητα πλην της αντιβακτηριακής δεν έχει ταυτοποιηθεί ότι συμβάλει στην ταχύτερη επούλωση πληγών. Διαχωρίζοντας τον βασιλικό πολτό στις μεμονωμένες ενώσεις του, η ομάδα ήταν σε θέση να δει πόσο αποτελεσματική ήταν η καθεμία όταν κλήθηκε να επουλώσει κυτταρικές βλάβες.

Όπως αποδεικνύεται, μια μικρή πρωτεΐνη που ονομάζεται defensin-1 ήταν το μόριο που επιτάχυνε τη διαδικασία επούλωσης. Για να επιβεβαιώσουν την αποτελεσματικότητά της, οι ερευνητές δημιούργησαν τη δική τους εκδοχή του γονιδίου defensin-1, το οποίο τελικά τους επέτρεψε να παράγουν μια μάλλον συγκεντρωμένη εκδοχή της πρωτεΐνης. Η ομάδα χρησιμοποίησε έπειτα αυτή την ένωση, μαζί με τον κανονικό βασιλικό πολτό, για να δει την επίδραση που είχαν σε τραύματα αρουραίων. Και στις δύο περιπτώσεις οι ενώσεις ήταν αποτελεσματικές στην θεραπεία των τραυμάτων.

Όπως προαναφέρθηκε, ο βασιλικός πολτός θεωρείται ότι έχει ευεργετική επίδραση στον άνθρωπο και μάλιστα έχει χρησιμοποιηθεί και στο παρελθόν στην επούλωση πληγών, αλλά αυτή είναι μία από τις πρώτες μελέτες που επιβεβαιώνουν οριστικά ότι υπάρχει επιστημονική βάση πίσω από την εφαρμογή βασιλικού πολτού για την θεραπεία τραυμάτων. Είναι πολύ πιθανόν λοιπόν να δείτε στο μέλλον την πρωτεΐνη defensin-1 να πωλείται στο φαρμακείο, για την επούλωση πληγών.

Μπορείτε να διαβάσετε αναλυτικά ολόκληρη την έρευνα εδώ.

πηγή: iflscience.com

Τι θέλουν οι Μπένετον στη γη των Μαπούτσε;

Τρεις διαφορετικές ιστορίες ζωής συναντήθηκαν στην αργεντίνικη Παταγονία ξετυλίγοντας τον μίτο της παλιάς ανεπίλυτης σύρραξης για τα εδάφη των ιθαγενών Μαπούτσε, που αναβιώνει σήμερα με δικαστικές διαμάχες, αλλά και με διώξεις, εκτοπισμούς, σφαίρες και αίμα.

Εκεί, ο Κάρλο Μπένετον, της ιταλικής αυτοκρατορίας της μόδας, ταξιδεύει συχνά για να ελέγξει τα 900.000 εκτάρια που κατέχει ο όμιλος από το 1991 κι όπου εκτρέφει 250.000 πρόβατα που παράγουν το 10% του ερίου που χρησιμοποιεί.

Εκεί, ο ιθαγενής Μαπούτσε Φακούντο Χόνες Ουάλα, που δεν έχει μια σπιθαμή γη για να καλλιεργήσει, συνελήφθη και προφυλακίστηκε εν αναμονή της πιθανής έκδοσής του στη Χιλή για να δικαστεί ως «τρομοκράτης».

Εκεί, ο 28χρονος Σαντιάγο Μαλντονάδο βρέθηκε για να εκφράσει την αλληλεγγύη του στους Μαπούτσε, «εξαφανίστηκε» στη διάρκεια στρατιωτικής επιδρομής και έγινε ο πρώτος «desaparecido» (αγνοούμενος) της προεδρίας του Μαουρίσιο Μάκρι.

Ο 28χρονος Σαντιάγο Μαλντονάδο είχε επισκεφθεί την κοινότητα «Αντίσταση στο Κουσαμέν» για να εκφράσει την αλληλεγγύη του στον αγώνα της για την ανακατάληψη των ιθαγενικών εδαφών που σήμερα κατέχει ο Μπένετον και να απαιτήσει μαζί τους την αποφυλάκιση του αρχηγού της, Φακούντο Χόνες Ουάλα.

Την 1η Αυγούστου δυνάμεις της στρατοχωροφυλακής επιτέθηκαν στις λίγες οικογένειες που έχουν εγκατασταθεί στο τσιφλίκι Λελέκε του Μπένετον με στόχο να τις εκδιώξουν: χτύπησαν άνδρες, γυναίκες και παιδιά, έριξαν πλαστικές σφαίρες, τους κυνήγησαν στο ποτάμι… Εκεί είδαν για τελευταία φορά τον Μαλντονάδο να τον σέρνουν με τη βία σε κλούβα.

Η υπ. Εσωτερικών Πατρίσια Μπούλριτς έσπευσε να αρνηθεί κάθε σχέση των σωμάτων ασφαλείας με την εξαφάνισή του, φτάνοντας ακόμη και να αμφισβητήσει ότι πράγματι βρισκόταν εκεί.

Ακόμη κι όταν σε μία από τις κλούβες βρέθηκαν τρίχες και ίχνη αίματος, δήλωσε πως «αυτό δεν λέει τίποτα».

Περίπου 20 Μαπούτσε, με πρωτοστάτη τον Φακούντο Ουάλα, βρίσκονται εκεί σε έναν πρόχειρο καταυλισμό από τον Μάρτιο του 2015 διεκδικώντας μικρές εκτάσεις για να καλλιεργήσουν και να ζήσουν με τις οικογένειές τους.

Εκτοτε επιδρομές σαν κι αυτή της 1ης Αυγούστου είναι συνηθισμένες. Αλλά σε καθεμία από αυτές η βία κλιμακώνεται και οι ηγέτες τους σέρνονται στη φυλακή, όπως συνέβη με τον Φακούντο Ουάλα.

Στις 27 Ιουνίου, όταν στη Χιλή συναντήθηκαν επίσημα οι πρόεδροι Μάκρι και Μπατσελέτ για να επικυρώσουν τους δεσμούς συνεργασίας των δύο χωρών, στην Αργεντινή συνελάμβαναν τον Ουάλα με την πρόφαση ότι πρέπει να εξεταστεί το αίτημα για έκδοσή του στη Χιλή, όπου κατηγορείται για τρομοκρατία, εμπρησμό τσιφλικιού, οπλοκατοχή και… παράνομη είσοδο στη χώρα.

«Κουραστήκαμε από την καταπίεση, να μας διώχνουν από τα εδάφη μας, να μας σκοτώνουν και να μας συλλαμβάνουν όποτε θέλουν. Είμαι στη φυλακή γιατί είμαι σύμβολο αντίστασης του λαού μου, γιατί εκφράζω αυτό που σκέφτονται χιλιάδες Μαπούτσε», δήλωσε στην El Pais από τη φυλακή του Εσκέλ, όπου εδώ και 20 μέρες κάνει απεργία πείνας καταγγέλλοντας πως θέλουν να τον δικάσουν για δεύτερη φορά για την ίδια υπόθεση: πέρσι είχε συλληφθεί για τον ίδιο λόγο και ομοσπονδιακό δικαστήριο τον δικαίωσε απορρίπτοντας το αίτημα έκδοσής του.

Μπροστά στην κατακραυγή για τις πρακτικές της, η κυβέρνηση Μάκρι απάντησε με μια παλιά τακτική: εφηύρε έναν εχθρό, τον παρουσίασε ως επικίνδυνο και βίαιο και δικαιολόγησε την πολιτική καταστολή μιλώντας για τρομοκρατία.

«Δεν θα επιτρέψουμε μια ανεξάρτητη και αυτόνομη δημοκρατία των Μαπούτσε σε αργεντίνικο έδαφος», έδωσε τον τόνο η Μπούλριτς.

Το λιμπρέτο υιοθέτησαν τα κυρίαρχα ΜΜΕ που πρόσθεσαν σωρεία «αποκαλύψεων»: η κοινότητα και ο Ουάλα ανήκουν στη μυστηριώδη οργάνωση RAM (Πανάρχαια Αντίσταση των Μαπούτσε), στην οποία αποδίδουν δεκάδες εμπρησμούς, ζωοκλοπές, επιθέσεις κατά υπαλλήλων του Μπένετον, χρηματοδότηση από ξένα κέντρα, ακόμη και πιθανή σχέση με Κούρδους πρώην μαχητές που έφτασαν στη Αργεντινή για να τους… εκπαιδεύσουν.

Ο αδελφός του Φακούντο Ουάλα κάνει λόγο για «απεχθή ψέματα» με στόχο να δαιμονοποιηθεί ο αγώνας των Μαπούτσε, αρνείται κάθε σχέση με τη RAM και ξεκαθαρίζει:

«Ποτέ κανένας μας δεν έχει διεκδικήσει τη δημιουργία κράτους των Μαπούτσε. Η ίδια η αντίληψη του κράτους αντιτίθεται σε έναν τρόπο ζωής σαν τον δικό μας που έχει κοινοτικό χαρακτήρα και στις δικές μας αξίες. Αλλά εδώ παίζονται τα συμφέροντα του Μπένετον και ο κρατικός μηχανισμός είναι στην υπηρεσία του, αγνοώντας τις ανάγκες των ιθαγενών λαών».

Οσο για τον Μπένετον, νίπτει τας χείρας του: η εταιρεία του εξαγόρασε το 1991 την Εταιρεία των Εδαφών του Αργεντίνικου Νότου (CΤSA) κι όλα έγιναν νόμιμα και… ηθικά, όπως υποστηρίζει κάθε φορά που αναγκάζεται να απαντήσει σε σχετικές ερωτήσεις, χωρίς να διευκρινίζει πόσο αγόρασε αυτές τις εκτάσεις.

Μόνο που η CTSA δημιουργήθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα, όταν η κυβέρνηση δώρισε αχανείς εκτάσεις της Παταγονίας σε μικρή ομάδα Βρετανών επενδυτών σε ένδειξη ευγνωμοσύνης (αλλά και ως μέσο αποπληρωμής του χρέους της) για τη συνδρομή τους στην «Κατάκτηση της Ερήμου». Μια στρατιωτική επιχείρηση που σύμφωνα με ιστορικά κείμενα, κατέληξε με την εξόντωση δεκάδων χιλιάδων Μαπούτσε και άλλων ιθαγενών και την παραχώρηση των εδαφών τους σε ξένα κεφάλαια, κυρίως.

Σήμερα το 90% των 205.000 Μαπούτσε που απέμειναν στην Αργεντινή δεν έχουν κανέναν τίτλο ιδιοκτησίας γης.

πηγή: efsyn.gr (της Χριστίνας Πάντζου)

Καταρρέει η μελισσοκομία στην Υεμένη λόγω του πολέμου

Το βραβευμένο μέλι της Υεμένης αποτελούσε για χρόνια ένα απ’ τα σημαντικότερα εξαγώγιμα προϊόντα της χώρας, όμως ο καταστροφικός εμφύλιος πόλεμος είχε πολύ αρνητικές επιπτώσεις. Η Υεμένη είναι από τις φτωχότερες αραβικές χώρες με ποσοστό ανεργίας 40% και ταχύτατη αύξηση του πληθυσμού.

Η οικονομία εξαρτάται κυρίως από τα μικρά αποθέματα πετρελαίου που όμως έχουν σχεδόν εξαντληθεί. Στην παραλιακή ζώνη Τιχάμα καλλιεργείται σησάμι, βαμβάκι, καπνός, φοινικόδεντρα και ρύζι. Στις δυτικές πλαγιές της οροσειράς και μέχρι ύψους 2.000 μ., καλλιεργείται καφές, στις οάσεις δε των κοιλάδων και την εσωτερική χώρα, σιτηρά, οπωροφόρα, συκιές και αμπέλια. Από διάφορα δε αυτοφυή φυτά εξάγεται το αραβικό κόμμι, βάλσαμο και λιβάνι.

Το σπουδαιότερο από τα προϊόντα της Υεμένης είναι ο καφές, που παράγεται σε πολύ καλή ποιότητα και καλλιεργείται στην παραλιακή περιοχή της Μόκας, μέχρι τις ψηλές οροσειρές. Από το λιμάνι της Μόκας γίνεται και η εξαγωγή του περίφημου καφέ και των άλλων προϊόντων της χώρας. Η Υεμένη παράγει και λουλάκι (ινδικόν). Στην Ερυθρά θάλασσα αλιεύονται και μαργαριτάρια.

Ας μείνουμε όμως στο μέλι. Το πιο γνωστό (και κατά πολλούς το καλύτερο) μέλι της Υεμένης είναι το Sidr. Ένα παχύρρευστο και σκουρόχρωμο μέλι που παράγεται από το αρχαίο ακανθώδες δέντρο με τη λατινική ονομασία Ziziphus spina-christi (Sidr tree) που στα ελληνικά είναι γνωστό με το εκπληκτικό Ακανθώδης τζιτζιφιά του Χριστού. Λένε ότι τα τζίτζιφα, οι καρποί του δέντρου, ήταν το πρώτο φρούτο που έφαγε ο προφήτης Αδάμ όταν κατέβηκε στη Γη. Το ξύλο του δέντρου χρησιμοποιήθηκε από τον Σολομώντα αλλά και από αρκετούς Φαραώ για να χτίσουν παλάτια και ναούς.

Το μέλι μαζεύεται δύο φορές τον χρόνο στα απομακρυσμένα βουνά Hadramaut, στα νοτιοδυτικά και κεντρικά υψίπεδα όπου το κλίμα είναι πολύ πιο ευχάριστο. Στα ανατολικά βρίσκεται τμήμα της τεράστιας ερήμου “Ρουμπ αλ Χάλι” που κατοικείται από Βεδουίνους νομάδες και το περιβάλλον εκεί δεν είναι φιλόξενο για τις μέλισσες.

Ο πρόεδρος Αμπντ αλ-Ραμπ Μανσούρ αλ-Χαντί παραιτήθηκε έπειτα από την κατάληψη της πρωτεύουσας από τους Σιίτες αντάρτες Χούτι τον Ιανουάριο του 2015. Έκτοτε, στη χώρα μαίνεται εμφύλιος πόλεμος… Μια «θυγατρική» της Αλ Κάιντα περιπλανιέται στην περιοχή τα τελευταία δυόμισι χρόνια. Ο πόλεμος άφησε πίσω του 10.000 νεκρούς ενώ εκτόπισε περίπου 3 εκατομμύρια ανθρώπους, σπρώχνοντας την Υεμένη στο χείλος της πείνας και της καταστροφής. Και σα να μην έφταναν αυτά, ένα ξέσπασμα χολέρας σκότωσε άλλους 2.000 ανθρώπους.

Η μελισσοκομία της χώρας όπως ήταν φυσικό, παρουσίασε μείωση της τάξης του 70% στην παραγωγή. Αρκετοί μελισσοκόμοι αναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν, ενώ και όσοι έμειναν αποκόπηκαν απ’ τις μέχρι τότε επικερδείς εξαγωγές. Τα έξοδα αποστολής έχουν αυξηθεί από τότε που άρχισε ο πόλεμος και μόνο ένα πολύ μικρό κομμάτι καταφέρνει να περάσει από τις χερσαίες διαβάσεις στη Σαουδική Αραβία.

Το μέλι πουλιόνταν στο εξωτερικό σε πολλαπλάσια τιμή απ’ ότι εντός της χώρας, οπότε ο αποκλεισμός των εξαγωγών έπληξε πολύ τους παραγωγούς. Ή τιμή του μελιού Sidr μπορεί να φτάσει τα 120 δολάρια για 500 γραμμάρια (ένα απ’ τα ακριβότερα του κόσμου) ενώ στο εσωτερικό της Υεμένης το ίδιο βάζο πωλείται για $10. “Υποφέρουμε πολύ” λέει ο Fares al-Houry ο οποίος διαχειρίζεται ένα κατάστημα με μέλια στη Σαναά, πρωτεύουσα της Υεμένης.

Σ’ αυτήν τη φωτογραφία, που τραβήχτηκε στις 22 Αυγούστου 2017, ένας μελισσοκόμος της Υεμένης επιθεωρεί τα μελίσσια του, σε ένα αγρόκτημα που βρίσκεται στα περίχωρα της Σαναά. Οι μέλισσές του παράγουν έναν υγρό χρυσό, που όμως ο πόλεμος δεν τον αφήνει να γευτεί.

του Hani Mohammed (Associated Press)
επιμέλεια: Στράτος Σαραντουλάκης
έχουν προστεθεί στοιχεία από: yemensidrhoney.com, Wikipedia

Ο Βασιλικός πολτός

Τη δεκαετία του 50, δύο προϊόντα από το μελίσσι προτάθηκαν ως διαιτητικά και θεραπευτικά για τον άνθρωπο: η γύρη και ο βασιλικός πολτός. Παίρνοντας ως έναυσμα τη διαφορά που υπάρχει ανάμεσα στη βασίλισσα μέλισσα και τις εργάτριες, όσον αφορά τον τρόπο ζωής τους αλλά και τη διάρκεια που ζουν, οι ερευνητές κατέληξαν σε πολύ ενδιαφέροντα συμπεράσματα για τα αποτελέσματα που έχει η χρήση αυτού του φυσικού δυναμωτικού.

Συγκεκριμένα ο βασιλικός πολτός είναι γνωστός από το 1954, όταν ο πάπας Πίος ο 12ος, ο οποίος πλησίαζε το θάνατο από βαθειά γηρατειά, κατανάλωσε βασιλικό πολτό και ανέκαμψε μυστηριωδώς. Από τότε οι φήμες για τις θεραπευτικές του δράσεις έχουν πάρει τεράστιες διαστάσεις.

Προέλευση και ιδιότητες

Ο βασιλικός πολτός είναι η φυσική παχύρρευστη, βιολογική ουσία που παράγουν οι νεαρές εργάτριες μέλισσες και χρησιμεύει για την αποκλειστική διατροφή της βασίλισσας. Αυτό το υπόλευκο γαλακτώδες υποκατάστατο που παράγεται από τις μέλισσες, είναι η μοναδική τροφή της μέλισσας βασίλισσας. Σημειώνεται εδώ ότι οι βασίλισσες μέλισσες δεν γεννιούνται αλλά γίνονται. Ζουν αποκλειστικά από τον βασιλικό πολτό και σε αυτόν οφείλουν το μεγάλο μέγεθος, τη γονιμότητα και τη μακροβιότητά τους.

Είναι γεννημένες από τα ίδια αυγά με τις υπόλοιπες μέλισσες και το μοναδικό στοιχείο που τις διαφοροποιεί είναι η διατροφή τους. Αποτέλεσμα αυτής της διαφορετικής διατροφής, είναι ότι οι βασίλισσες είναι κατά μέσο όρο 42% μεγαλύτερες σε μέγεθος, ζουν 40-50 φορές περισσότερο και ταυτόχρονα, παράγουν περισσότερο από 2.500 αυγά καθημερινά, που αντιστοιχούν σε μέγεθος περισσότερο από 2,5 φορές τον όγκο τους.

Οι τροφοί-μέλισσες (δηλαδή οι μέλισσες που τρέφουν τα μικρά σκουλήκια πριν γίνουν νύμφες), αφού φάνε μέλι και γύρη και τα επεξεργαστούν σε ειδικούς αδένες που βρίσκονται στο φάρυγγά τους, παράγουν αυτό τον πολτό που μοιάζει με κρέμα. Επομένως, κατανοεί κανείς το λόγο που ονομάστηκε βασιλικός, μια και με αυτόν τρέφεται σε όλη τη διάρκεια της ζωής της η βασίλισσα-μέλισσα. Η γεύση του βασιλικού πολτού είναι υπόξινη, ελαφρά καυστική και το χρώμα του υποκίτρινο-υπόλευκο.

Με τον ίδιο πολτό τρέφονται και τα μικρά σκουλήκια που προορίζονται για βασίλισσες. Εκείνα που προορίζονται να γίνουν εργάτριες τρέφονται μόνο επί τρεις συνεχόμενες ημέρες με αυτόν και στη συνέχεια πολύ αραιότερα.

Σύσταση βασιλικού πολτού

Καταναλώνοντας η μέλισσα μέλι και γύρη, παίρνει όλα τα συστατικά τους. Με την επεξεργασία τους στους αδένες της, το τελικό προϊόν έχει ακόμη περισσότερα. Οι αναλύσεις που έχουν γίνει έδειξαν ότι ο μέσος όρος των κυριότερων συστατικών του είναι: υγρασία 67%, πρωτεΐνες 15,5%, σάκχαρα 12,5%, λιπαρές ουσίες 4% και τέφρα 1%. Αυτό, όμως, που δίνει τις εκπληκτικές ιδιότητες στο βασιλικό πολτό είναι η αφθονία σε βιταμίνες και ιδιαίτερα αυτές του συμπλέγματος Β, που είναι καθοριστικές για την καλή λειτουργία όχι μόνο του νευρικού μας συστήματος αλλά ολόκληρου του οργανισμού.

Συγκεκριμένα, σε κάθε γραμμάριο περιέχονται: θειαμίνη (Β1) 3,9mg, ριβοφλαβίνη (Β2) 26,5mg, νιασίνη (Β3) 84mg, παντοθενικό οξύ 186mg, πυριδοξίνη (Β6) 2,4mg, ινοσιτόλη 100mg, βιοτίνη 1,7mg, φυλλικό οξύ 0,2mg. Επίσης σε διάφορες αναλογίες οι Β12, Α, D, E, K και C.

Χρήσεις και θεραπευτικές δράσεις

Ο βασιλικός πολτός δεν είναι θαυματουργή πανάκεια. Το κλειδί για να καταλάβει κανείς πως είναι δυνατόν να δρα με φαινομενικά αντίθετους τρόπους (αφενός να βοηθά άτομα με αϋπνία και αφετέρου άτομα που υποφέρουν από κόπωση να μην αποκοιμούνται), είναι να τον θεωρήσει σαν έναν καταλύτη που προσφέρει τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά στον οργανισμό και με αυτόν τον τρόπο εξισορροπεί τη λειτουργία του και βελτιώνει το μεταβολισμό.

Εκείνο που πρέπει να τονιστεί είναι ότι το υγιές και ισορροπημένο ανθρώπινο σώμα είναι μια εξαιρετικά αποτελεσματική αυτό-θεραπευόμενη μονάδα. Τα προβλήματα αρχίζουν να εμφανίζονται όταν διαταραχθεί αυτή η χημική ισορροπία. Τα συμπτώματα μπορούν να αντιμετωπιστούν με φάρμακα αλλά αυτό δεν εξαλείφει το αίτιο που το προκάλεσε. Μια φυσική θεραπεία είναι να επανέλθει το σώμα σε μια σωστή ισορροπία, χρησιμοποιώντας ένα διατροφικό συμπλήρωμα. Φυσικό συμπλήρωμα είναι ο βασιλικός πολτός, αν και σημαντικά πιό ακριβός από τα κοινά συμπληρώματα που διατίθενται στα φαρμακεία.

Έχει αποδειχτεί ότι είναι η πλουσιότερη υγιεινή τροφή της φύσης. Επιδρά θετικά στον μεταβολισμό, στην ανάπτυξη και τη μακροζωία. Ρυθμίζει και εξισορροπεί τις λειτουργίες του οργανισμού, οξυγονώνει τα κύτταρα και αυξάνει τη φυσική αντίσταση στις εξωτερικές προσβολές αλλά και στις εσωτερικές ανωμαλίες. Αυξάνει τις σωματικές και πνευματικές δυνάμεις, τονώνει τη μνήμη, την αντοχή, την γονιμότητα και τη σεξουαλική απόδοση.

Οι κυριότερες ενδείξεις του βασιλικού πολτού είναι:

Παιδιά 

  • με αναιμία
  • που παρουσιάζουν καθυστέρηση στην ανάπτυξη
  • στο λύκειο, για την προετοιμασία των εξετάσεων
  • κατά την ανάρρωση

Ενήλικες

  • για την πρόληψη εποχιακών ιώσεων
  • κατά της κατάθλιψης, άγχους, στρες
  • κατά της δυσκοιλιότητας
  • κατά της ανικανότητας και της στειρότητας
  • κατά των συμπτωμάτων που σχετίζονται με την εμμηνόπαυση
  • κατά της αθηροσκλήρωσης (έλεγχος των επιπέδων της χοληστερόλης)
  • κατά της κόπωσης
  • κατά του υποσιτισμού και της νευρικής ανορεξίας
  • κατά της μυϊκής δυστροφίας
  • κατά της ασθένειας του Parkinson
  • κατά της ασθένειας του Alzheimer
  • κατά της υπέρτασης
  • κατά του σακχαρώδη διαβήτη
  • στα γηρατειά
  • προστατευτικός ο ρόλος του για το ήπαρ
  • πιθανόν αντικαρκινική δράση
  • ενίσχυση ανοσοποιητικού συστήματος-αντιμικροβιακή δράση (κυρίως έναντι στρεπτόκοκκων, σταφυλόκοκκων και Ε.coli, bacilli coli)
  • τόνωση και ενδυνάμωση του δέρματος (λόγω του κολλαγόνου που περιέχει-μείωση ρυτίδων) και του τριχωτού της κεφαλής
  • κατά του πονοκεφάλου
  • κατά των ενδοκρινικών διαταραχών και των ορμονικών ανισορροπιών
  • μειώνει τον κίνδυνο στεφανιαίας νόσου
  • μειώνει τα επίπεδα χοληστερόλης
  • κατά των καταγμάτων των οστών
  • επουλώνει τις ιστικές καταστροφές
  • κατά των φλεγμονών
  • μειώνει τα αρθριτικά προβλήματα
  • ευεργετικό σε περιπτώσεις μειωμένης μνήμης
  • βελτιώνει το άσθμα
  • προσφέρει αναβολική υποστήριξη με αποτέλεσμα την αθλητική απόδοση (αυξημένη ενέργεια, αντοχή και φυσική δύναμη)
  • κατά της πνευματικής κατάρρευσης
  • κατά των ελκών, εκζεμάτων
  • μειώνει αλλεργικά συμπτώματα άλλων αιτιών
  • διατήρηση ομορφιάς

Ο βασιλικός πολτός όμως, έχει και πολλές άλλες ενδείξεις και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως διαιτητικό, με ταυτόχρονη ενίσχυση του οργανισμού. Βασιλικό πολτό συναντούμε ως συστατικό και στη βιομηχανία καλλυντικών, σε προϊόντα που προορίζονται για το αδυνάτισμα και τη μείωση της κυτταρίτιδας.

Έχει διαπιστωθεί ότι ανοίγει την όρεξη και είναι εξαιρετικά βοηθητικό σε περιπτώσεις ασθενικών παιδιών. Ρυθμίζει το βάρος και βοηθά στη χώνεψη. Το μακιγιάζ με βασιλικό πολτό αποτελεί ακόμα μυστήριο και δεν είναι γνωστά τα αποτελέσματά του.

Οι έρευνες βρίσκονται σε εξέλιξη.

Επιστημονική έρευνα σε θέματα προαγωγής υγείας μελέτησε την επίδραση του βασιλικού πολτού στην μείωση των επιπέδων χοληστερόλης στο αίμα. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι μια πρόσληψη της τάξεως των 50-100mg την ημέρα, μείωσε την χοληστερόλη στο 14% των δοκιμαζόμενων.

Επίσης, μπορεί κανείς να συμπεράνει από τα συστατικά του βασιλικού πολτού τι είδους θεραπευτικές δράσεις μπορεί να έχει. Μια πρώτη παρατήρηση μπορεί να είναι οι αντιοξειδωτικές βιταμίνες που περιέχει, όπως η βιταμίνη C, A και E.

Σε προβλήματα όπως η κόπωση και οι αϋπνίες, οι διατροφικές ελλείψεις και άλλα, μπορεί κανείς να βρει ισχυρό σύμμαχο. Ορισμένα συμπληρώματα διατροφής μπορούν να βοηθήσουν να αντιμετωπιστεί το παροδικό αίσθημα κόπωσης. Αν αυτή οφείλεται σε ανεπάρκεια βιταμινών ή ιχνοστοιχείων, η θεραπεία μπορεί να κρίνεται απαραίτητη.

Ο βασιλικός πολτός μπορεί να δώσει ότι καλύτερο από τη φύση χωρίς παρενέργειες. Θεωρείται, λοιπόν, λύση για την καθημερινότητα. Το 35% των ατόμων που παραπονιούνται για «έλλειψη ενέργειας», για παροδικές καταστάσεις κόπωσης, οφείλονται στις συνθήκες της καθημερινής ζωής, που συχνά επιδεινώνονται από λάθη στην υγιεινή διαβίωση.

Επίσης, υποστηρίζεται ότι ενεργοποιεί την ανάπτυξη του μυελού των οστών και βοηθά στη γρήγορη επούλωση των πληγών (στο μισό χρόνο από αυτό που θα χρειαζόταν χωρίς αυτόν).

Δοσολογία:

Η δοσολογία που συστήνεται είναι η εξής: ένα κουταλάκι (το ειδικό κουταλάκι του βασιλικού πολτού 0,5gr) το πρωί νηστικός κάτω από τη γλώσσα μέχρι να διαλυθεί, τα παιδιά μισό κουταλάκι (0,1gr) και οι αθλητές και ασθενείς έως και δύο. Απαραίτητος χρόνος χρήσης ορίζονται 3 μήνες ετησίως.

Ο βασιλικός πολτός, καθώς είναι φυσικό προϊόν, είναι απόλυτα αβλαβές, δεν προκαλεί παρενέργειες και εθισμό. Η ισχύς του εξαρτάται από τη φρεσκάδα του. Συντηρείται σε 5οC (οικιακό ψυγείο) έως 6 μήνες, ενώ αλλοιώνεται από τον αέρα, το φως και τα μεταλλικά σκεύη.

Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, ο βασιλικός πολτός δεν είναι φάρμακο αλλά τροφή, όμως οι εξαιρετικά πολλές θεραπευτικές ιδιότητές του τον καθιστούν μια ουσία απέναντι στην οποία πρέπει να είναι κανείς πολύ προσεκτικός. Μέλι, για παράδειγμα, μπορεί κανείς να τρώει όσο θέλει, βασιλικό πολτό όμως ημερησίως μέχρι μισό γραμμάριο. Επίσης, καλό είναι σε περιπτώσεις χρόνιων ασθενειών να ερωτάται και ο θεράπων γιατρός.

Ελληνική παραγωγή-συγκομιδή

Στην Ελλάδα οι παραγωγοί βασιλικού πολτού είναι ελάχιστοι. Αυτό σημαίνει ότι το μεγαλύτερο μέρος του βασιλικού πολτού που κυκλοφορεί στην ελληνική αγορά είναι εισαγόμενος. Η περίοδος παραγωγής και συγκομιδής είναι από τον Απρίλιο μέχρι τον Σεπτέμβριο.

Σύντομος σχολιασμός

Διαβάζοντας για το βασιλικό πολτό δε μπορεί κανείς παρά να θαυμάσει το τελειότερο ίσως φυσικό εργαστήρι στην πλάση, μήκους το πολύ ενός εκατοστού. Υποκλίνεται μπρος σε αυτό το αθόρυβο και τόσο θαυμαστό πλάσμα, τη μέλισσα, που ζει μόνο 40 ημέρες, που, όταν κινδυνεύει, ξέρει ότι θα πεθάνει αν χρησιμοποιήσει το κεντρί της.

Ο βασιλικός πολτός μπορεί να χαρακτηριστεί σαν το αυθεντικό κόσμημα της διατροφής. Η περιεκτικότητά του σε θρεπτικά συστατικά του δίνει πολύ μεγάλη αξία, σε μια εποχή των διατροφικών ελλείψεων μέσα στην αφθονία. Αν και η προσφορά τροφίμων είναι τεράστια, ο κόσμος μαστίζεται από ανεπάρκειες θρεπτικών συστατικών. Είναι σημαντικό, όμως, να καταρρίπτεται ο μύθος ότι το προϊόν αυτό της κυψέλης είναι πανάκεια. Ο βασιλικός πολτός είναι τροφή και όχι φάρμακο.

Της Χρυσάνθης Βλαχάκη (Κλινικής Διαιτολόγου-Διατροφολόγου) iatronet.gr

Στο Ορεινό Μέλι θα βρείτε φρέσκο βασιλικό πολτό σε συσκευασίες των 10gr. Για παραγγελίες τηλεφωνήστε στο 26810 35121

Ο Ιούλιος που μας πέρασε ήταν ο θερμότερος μήνας που έχει καταγραφεί ποτέ.

Ο πλανήτης μας δεν ήταν ποτέ πιο ζεστός από ό, τι ήταν τον περασμένο μήνα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η NASA την περασμένη Τρίτη. Χρησιμοποιώντας μετρήσεις που συλλέχθηκαν από περίπου 6.300 χερσαίες και ωκεάνιες μετεωρολογικές εγκαταστάσεις σε όλο τον κόσμο, οι επιστήμονες της NASA υπολόγισαν ότι η μέση θερμοκρασία του πλανήτη κατά τη διάρκεια του Ιουλίου ήταν περίπου 2,25 βαθμούς C θερμότερη από τον ετήσιο μέσο όρο.

Στην πραγματικότητα ο φετινός Ιούλιος μοιράζεται το ρεκόρ με τον Ιούλιο και τον Αύγουστο του 2016. Η καταγραφή των θερμοκρασιών ξεκίνησε το 1880. Όμως το περσινό καλοκαίρι είχαμε και το φαινόμενο Ελ Νίνιο που ανέβασε επιπλέον τη θερμοκρασία, κάτι που δεν συνέβη φέτος. Ένας τόσο ζεστός μήνας στα μέσα του καλοκαιριού (για το βόρειο ημισφαίριο) δημιούργησε μια σειρά ακραίων καιρικών συνθηκών.

Στον δυτικό Καναδά, είχαμε τις χειρότερες δασικές πυρκαγιές τα τελευταία 60 χρόνια, όπου πάνω από ένα εκατομμύριο στρέμματα καταστράφηκαν. Στην κοιλάδα του θανάτου στην Καλιφόρνια, καταγράφηκε η υψηλότερη θερμοκρασία παγκοσμίως με 49ºC. Στην Αλάσκα, μερικές πόλεις κατέγραψαν το θερμότερο μήνα στην ιστορία τους, εν μέρει λόγω της υποχώρησης του θαλάσσιου πάγου στον Αρκτικό Ωκεανό. “Δεν υπάρχει πλέον κανένας θαλάσσιος πάγος μέσα σε 200 μίλια από την Αλάσκα”, δήλωσε ο Rick Thoman της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας στο Climate Central.

Στην Ευρώπη, ο παρατεταμένος καύσωνας πήρε το όνομα “Lucifer.” Στην Ισπανία το θερμόμετρο έφτασε τους 43ºC, ενώ η ξηρασία στην Ιταλία προκάλεσε προβλήματα στην επάρκεια νερού. Αντίστοιχη η εικόνα και στην Ασία όπου στην Σαγκάη ο υδράργυρος κατέγραψε 48 βαθμούς.

Όλα αυτά αποδεικνύουν ότι η σχέση μας με τον πλανήτη εισέρχεται σε μια νέα και επικίνδυνη φάση. Τα καλά νέα είναι ότι, επειδή εμείς έχουμε προκαλέσει αυτό το πρόβλημα, υπάρχουν ακόμα πράγματα που μπορούμε να κάνουμε για να αντιστρέψουμε την κατάσταση. Όμως με τους ρυθμούς που αλλάζουν τα πράγματα, (τα τελευταία χρόνια έχουμε τις μεγαλύτερες μεταβολές θερμοκρασίας της χιλιετίας) κινδυνεύουμε να χάσουμε το κλίμα που δημιούργησε τον ανθρώπινο πολιτισμό.

πηγή: grist.org

Πρώτη πτήση για τηλεχειριζόμενη λιβελούλα- cyborg στις ΗΠΑ

Την πρώτη της πτήση πραγματοποίησε τηλεχειριζόμενη λιβελούλα- cyborg, στο πλαίσιο προγράμματος ερευνητών του Charles Stark Draper Laboratory και τουHoward Hughes Medical Institute (HHMI) στις ΗΠΑ.

Έρευνες πάνω σε έντομα- cyborg (με ενσωματωμένα πάνω τους τεχνητά/ τεχνολογικά τμήματα) είναι σε εξέλιξη εδώ και καιρό, με κατσαρίδες, ακρίδες κ.α. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και το συγκεκριμένο πρόγραμμα, ονόματι DragonflEye, που είχε ανακοινωθεί τον Ιανουάριο- όπως περιγράφεται από το Draper, ένα drone που χρησιμοποιεί ζωντανές λιβελούλες για να πετά. Η λιβελούλα φορά ένα μικρό «σακίδιο» με ηλεκτρονικά τμήματα, αισθητήρες και μια ηλιακή κυψέλη. Μια πηγή φωτός φορτίζει την κυψέλη, που τροφοδοτεί με ενέργεια το «σακίδιο».

Το έντομο κατευθύνεται μέσω παλμών φωτός που διοχετεύονται σε συγκεκριμένους νευρώνες στον εγκέφαλό του- δίνοντας τη δυνατότητα ελέγχου του σε άνθρωπο πιλότο, όπως θα έκανε με ένα drone. Απώτερος στόχος, σύμφωνα με τους ερευνητές, είναι η χρήση τέτοιων μικροσκοπικών cyborgs για γονιμοποίηση φυτών, παράδοση μικρών φορτίων ή αποστολές αναγνώρισης σε επικίνδυνες ζώνες. Επίσης, δεν αποκλείεται η χρήση της συγκεκριμένης τεχνολογίας στον τομέα της ιατρικής, για πιο ακριβείς διαγνώσεις, πιο ακριβείς και λεπτεπίλεπτες επεμβάσεις κ.α.

[vimeo 219709402 w=640 h=360]

Όπως εκτιμούν οι ερευνητές, το DragonflEye ανοίγει τον δρόμο για αντίστοιχα εγχειρήματα σε κάποια από τα πιο ευέλικτα και ικανά από πτητικές άποψης έντομα της φύσης- όπως οι μέλισσες, ο πληθυσμός των οποίων έχει μειωθεί δραματικά μέσα στα τελευταία 25 χρόνια, με συνέπειες στη γονιμοποίηση των φυτών. Τέτοιου είδους συστήματα θα μπορούσαν να μειώσουν τους ρυθμούς απωλειών, κατευθύνοντας τις μέλισσες έτσι ώστε να αποφεύγουν τους κινδύνους, καθώς και επιτρέποντας την παρακολούθηση των τάσεων μετανάστευσης τους και της υγείας τους.

πηγή: Ναυτεμπορική

Μπακλαβαδάκια με μέλι από τον Ηλία Μαμαλάκη

Ο Ηλίας Μαμαλάκης μας προτείνει μπακλαβαδάκια ένα γλύκισμα που συναντάται σε πολλές κουζίνες της Μέσης Ανατολής. Συνήθως σερβίρεται μετά από το γεύμα και συνοδεύεται από Τούρκικο καφέ.

time

Χρόνος Εκτέλεσης
1 ώρα
merides

Μερίδες
15-20
difficulty

Δυσκολία
Μέτριας δυσκολίας

 

Συστατικά:
1 πακέτο φύλλο κρούστας
600 γραμ καρυδόψιχα
1 φλιτζ τσαγιού ζάχαρη
1 κουτ σούπας τριμμένη κανέλα
6-7 γαρύφαλλα καλά κοπανισμένα
220 γρ. εκλεκτό ελαιόλαδο
220 γρ. καλό θυμαρίσιο μέλι (ή ένα άλλο αρωματικό μέλι της αρεσκείας σας)

Εκτέλεση:
Βάζετε την καρυδόψιχα σε ένα μπολ και την ανακατεύετε με τη ζάχαρη, τη κανέλα και το τριμμένο γαρύφαλλο. Παίρνετε ένα μεσαίο ταψί του φούρνου και στρώνετε στον πάτο του ένα φύλλο κρούστας. Το πασπαλίζετε με 2-3 κουτ σούπας καρυδόψιχα. Τοποθετείτε από πάνω άλλο ένα φύλλο και πασπαλίζετε και πάλι με 2-3 κουτ σούπας καρυδόψιχα. Συνεχίζετε το ίδιο μέχρι να τελειώσει η καρυδόψιχα και τα φύλλα. Μ’ ένα πολύ κοφτερό μαχαίρι κόβετε το μπακλαβά σε μερίδες φροντίζοντας το κόψιμο να φτάσει μέχρι τον πάτο του ταψιού. Σ’ ένα κατσαρολάκι ζεσταίνετε το ελαιόλαδο μέχρι σχεδόν να καπνίσει. Με αυτό το καυτό λάδι περιχύνετε τον μπακλαβά κυρίως πάνω στα κοψίματα που έχετε κάνει με το μαχαίρι. Ψήνετε τον μπακλαβά στους 180ο για περίπου 40-50 λεπτά της ώρας και μέχρι να πάρει ένα ωραίο ρόδινο χρώμα. Βγάζετε τον μπακλαβά από τον φούρνο και τον περιχύνετε με το μέλι με τη βοήθεια ενός κουταλιού της σούπας φροντίζοντας να στάζει το μέλι στα κοψίματα πού έχετε ήδη κάνει. Αφήνετε τον μπακλαβά να τραβήξει περίπου για 15 λεπτά. Τον κόβετε και τον σερβίρετε σε πιατέλα.

* Το Ορεινό Μέλι συνιστά να μη μαγειρεύετε θερμαίνοντας το μέλι σε θερμοκρασίες μεγαλύτερες των 45-50 °C γιατί έτσι χάνονται όλα του τα θρεπτικά συστατικά. *

πηγή: eliasmamalakis.gr

Ανακαλύπτοντας το Αιθιοπικό μέλι

Το μέλι κατέχει ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της Αιθιοπικής κουλτούρας και διατροφής. Η Αιθιοπία είναι η κορυφαία χώρα παραγωγής μελιού στην Αφρική καθώς παράγει το 1/4 της συνολικής παραγωγής της ηπείρου. Παρ’ όλα αυτά οι ποσότητες που παράγει δεν επαρκούν για να καλύψουν τη ζήτηση.

Χρησιμοποιείται συχνά για την παρασκευή του ποτού Tej, ενός είδους κρασιού με μέλι, αρωματισμένο με λυκίσκο. Καμία τελετή ή οικογενειακό τραπέζι, δεν πραγματοποιείται χωρίς την παρουσία του Tej. Σε ορισμένες περιοχές, χρησιμοποιείται επίσης ως φάρμακο για τη θεραπεία πολλών παθήσεων λόγω των αντιβιοτικών ιδιοτήτων του.

Η γεύση και η υφή του Αιθιοπικού μελιού ποικίλλουν από περιοχή σε περιοχή λόγω της εξαιρετικά ποικίλης χλωρίδας και πανίδας της χώρας. Κάθε περιοχή παράγει ένα μοναδικό είδος μελιού. Για παράδειγμα, στο Τιγκράι, στα βόρεια της Αιθιοπίας, το μέλι έχει ένα χαρακτηριστικό λευκό χρώμα και κοκκώδη υφή. Παράγεται από ένα είδος φασκόμηλου, το οποίο του δίνει αυτό το ασυνήθιστο χρώμα και θεωρείται ως το πιο εμπορικό. Στον κρατήρα Wenchi που βρίσκεται περίπου 120 χιλιόμετρα ανατολικά της Αντίς Αμπέμπα, παράγεται ένα κεχριμπαρένιο φίνο μέλι από μια ποικιλία ερείκης που φύεται στην ηφαιστειογενή αυτή περιοχή. Έχει μια πλούσια υφή και λεπτή γεύση που το κάνει να ξεχωρίζει απ’ τα υπόλοιπα.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα στην Αιθιοπική μελισσοκομία είναι οι ξεπερασμένες τεχνικές και η χρησιμοποίηση παλιών κυψελών, που ως αποτέλεσμα έχουν να μην παράγουν όσο θα μπορούσαν.

Πλάσματα που απειλούνται με εξαφάνιση

Ο γνωστός Ουαλός καλλιτέχνης Ralph Steadman, ο οποίος έχει σχεδιάσει αρκετά πόστερ ταινιών, εξώφυλλα βιβλίων, αλλά και δίσκων, δημιούργησε μια έκθεση για τα πλάσματα που απειλούνται με εξαφάνιση. Μεταξύ αυτών και ένας βομβίνος.

Οι βομβίνοι είναι άγριες μέλισσες και είναι αλήθεια ότι βρίσκονται σε δυσχερή κατάσταση. Οι πληθυσμοί τους παρουσιάζουν ραγδαία μείωση λόγω της κλιματικής αλλαγής, της αύξησης των μονοκαλλιεργειών αλλά και των νεονικοτινοειδών φυτοφαρμάκων που οδήγησαν στην απώλεια των ενδιαιτημάτων τους, στη μείωση των διαθέσιμων τροφών και στην επιδείνωση των ασθενειών τους.

Μπορείτε να δείτε ολόκληρη την έκθεση εδώ.

Τρύγος στη βελανιδιά!

Κατά τα τέλη του Ιούνη, με τα μελίσσια στα έλατα να μην καταφέρνουν και πολλά λόγω του άστατου για την εποχή καιρού και των βροχών, αποφασίσαμε να μετακινηθούμε νοτιότερα στην Πίνδο για τη μελιτοφορία της βελανιδιάς. Η αλήθεια είναι ότι δεν είχαμε προετοιμαστεί γι αυτή την μελιτοφορία και έτσι είχαμε κάποιες αμφιβολίες για το κατά πόσον οι μέλισσες θα άντεχαν σε τέτοιος εξοντωτικούς και για τόσο διάστημα χωρίς γύρη.

Χρειαστήκαμε συνολικά δύο ολόκληρες νύχτες για να μεταφέρουμε τα μελίσσια από την ορεινή Άρτα και τα Τζουμέρκα στα Όρη του Βάλτου στην Αιτωλοακαρνανία. Εκεί στα αχανή βελανιδοδάση στήσαμε το μελισσοκομείο μας. Και ενώ όλα ξεκίνησαν ιδανικά με τις μελιτώδεις εκκρίσεις των φύλλων, άλλωστε οι βροχές που είχαν προηγηθεί ήταν δώρο για τις βελανιδιές, ο καύσωνας του Ιουλίου το στέγνωσε με αποτέλεσμα να μειωθεί δραματικά το εισερχόμενο μέλι.

Τότε όμως και πάλι κάποιες βροχούλες βοήθησαν να αρχίσουν και πάλι οι μελιτοεκκρίσεις αυτή τη φορά από το βελανίδι και έτσι καταφέραμε να τρυγήσουμε. Το μέλι που παράγεται από τη βελανιδιά είναι σκούρο σκοτεινό, σχεδόν μαύρο και αρκετά παχύρρευστο ενώ έχει απαλή και διακριτική γεύση. Θεωρείται από τα θρεπτικότερα μέλια, μάλιστα το ΑΠΘ το έχει κατατάξει ως το ισχυρότερο μέλι σε αντιοξειδωτική δράση ανάμεσα σε 48 ποικιλίες παγκοσμίως. Είναι πολύ πλούσιο σε ιχνοστοιχεία, περιέχει σε μεγάλες ποσότητες κάλλιο, μαγνήσιο, φώσφορο, σίδηρο και νάτριο ενώ τα ένζυμα που περιέχει, ενισχύουν το μεταβολισμό και τις λειτουργίες των ζωτικών οργάνων.

Μπορείτε να το προμηθευτείτε απευθείας από εμάς, εδώ.