Πίσω στο βουνό!

Αφού τρυγήσαμε το μέλι της βελανιδιάς στα Όρη του Βάλτου στην νότια Πίνδο τον Αύγουστο, μεταφέραμε τα μελίσσια μας στον κάμπο της Άρτας, ώστε να ξεκουραστούν και να βρουν τις απαραίτητες γυρούλες, που θα τα βοηθούσαν να ανανεωθούν για το φθινόπωρο.

Το φθινοπωρινό μελισσοκομείο στις πλαγιές του Κορφοβουνίου Άρτας, πάνω απ’ την λίμνη του Πουρναρίου.

Για τους περισσότερους μελισσοκόμους της Ηπείρου, ο Αύγουστος είναι μήνας ξεκούρασης. Πέρα απ’ αυτούς που θα επιχειρήσουν να μετακινηθούν στα πεύκα, οι υπόλοιποι δεν έχουν κάποια μεγάλη ανθοφορία να κυνηγήσουν και έτσι αρκούνται στο να προετοιμάσουν τα μελίσσια τους για το φθινόπωρο. Για εμάς όμως ήταν ένας δύσκολος μήνας. Κι αυτό γιατί τα μελίσσια τα οποία αγοράσαμε τον Φλεβάρη ήταν πολύ ταλαιπωρημένα και με μεγάλης ηλικίας βασίλισσες, ενώ και τα δικά μας ήταν καιρός πια να ανανεωθούν.

Η λίμνη Πουρναρίου το φθινόπωρο.

Έτσι αποφασίσαμε να αλλάξουμε όλες τις βασίλισσες μέσα στο καλοκαίρι, με στόχο να μπουν τα μελίσσια με νέες, δυνατές που θα κατάφερναν να ανανεώσουν καλύτερα τους πληθυσμούς και κατά συνέπεια να ξεχειμωνιάσουν χωρίς προβλήματα. Τα πράγματα πήγαν εξαιρετικά καλά και μέχρι το πρώτο δεκαπενθήμερο του Σεπτέμβρη σχεδόν όλα τα μελίσσια είχαν καταφέρει να έχουν νέες, γονιμοποιημένες βασίλισσες.

Ο μελισσόκηπος στο βουνό.

Ενώ όμως είχαμε φτάσει στα τέλη του Σεπτέμβρη, ο καιρός θύμιζε καλοκαίρι. Ξηρασία και υψηλές θερμοκρασίες δημιουργούσαν αμφιβολίες για το κατά πόσον τα φυτά στο βουνό θα μπορούσαν να αποδώσουν και πράγματι σε μια διερευνητική βόλτα η κατάσταση ήταν απελπιστική. Το ρείκι σχεδόν ξερό, ο κισσός είχε ξεγελαστεί και δεν είχε ανοίξει ακόμη, ο αρκουδόβατος με κίτρινα μαραμένα φύλλα και μόνο η ακονιζιά έδειχνε σημάδια ζωής…

Φθινοπωρινή ερείκη (σουσούρα) σε τραγική κατάσταση λόγω της ξηρασίας.

Έχοντας κόψει πολλές παραφυάδες για να αυξήσουμε τον αριθμό των μελισσοσμηνών, ουσιαστικά είχαμε αποδυναμώσει τους πληθυσμούς και αν συνυπολογίσει κανείς σε αυτό και το κενό που υπήρξε στους γόνους λόγω της αλλαγής των βασιλισσών, εγείρονταν ερωτήματα για το αν θα καταφέρναμε να βγάλουμε το χειμώνα. Τελικά τις πρώτες μέρες του Οκτώβρη ξεκινήσαμε να φορτώνουμε μελίσσια για τις βουνοπλαγιές της Πίνδου.

Στο βάθος η λίμνη του Πουρναρίου, όπως φαίνεται απ’ το μελισσοκομείο.

Τα πρώτα μελίσσια μεταφέρθηκαν στις πλαγιές πάνω απ’ τη λίμνη Πουρναρίου, σε σχετικά χαμηλό υψόμετρο 360-380 μέτρων, ώστε να μην έχει πολύ κρύο. Τα φυτά, εκτός της ακονιζιάς, δεν είχαν ανοίξει ακόμα, κάτι πρωτόγνωρο για την εποχή. Με τον αριθμό των μελισσιών να έχει αυξηθεί πολύ και τις περιοχές στο βουνό όπου μπορούν να στηθούν μελισσοκομεία λίγες, έπρεπε να βρεθεί και δεύτερη τοποθεσία. Το γεγονός αυτό το είδα περισσότερο ως ευκαιρία να δοκιμάσω και άλλες περιοχές για το φθινόπωρο πέρα από τους πρόποδες των Τζουμέρκων.

Ο Άραχθος κάπου ανάμεσα στον κάμπο της Άρτας και τον ορεινό όγκο των Τζουμέρκων.

Έτσι μεταφέραμε αρκετά μελίσσια νοτιότερα στα σύνορα των νομών Άρτας και Αιτωλοακαρνανίας στις εκβολές του ποταμού Βωβού. Εκεί μας δόθηκε η ευκαιρία να δημιουργήσουμε ένα απάνεμο μελισσοκομείο σε πολύ χαμηλό υψόμετρο (120-130 μέτρα) δίνοντας την ευκαιρία στα μελίσσια να παραμείνουν ζεστά μέχρι αργά το φθινόπωρο, έχοντας παράλληλα πρόσβαση στα ίδια φυτά με το άλλο μελισσοκομείο στη λίμνη. Τα μελίσσια είναι ισοδύναμα και έτσι κατά το τέλος Νοέμβρη θα έχουμε μια εικόνα για το πια περιοχή απέδωσε καλύτερα.

Μέχρι στιγμής, δεν έχουμε τις αναμενόμενες βροχές και λίγο πολύ τα φυτά παραμένουν στην ίδια κατάσταση. Σε ενδεικτικές επιθεωρήσεις παρατηρήσαμε ότι τα μελίσσια βρίσκουν μεν αρκετή γύρη από την ακονιζιά, όμως το κρύο της τελευταίας εβδομάδας δεν τα αφήνει να αναπτυχθούν όπως θα θέλαμε. Θα δείξει. Έχουμε 50 μέρες ακόμα να δούμε πως θα εξελιχθεί αυτό το ξηρό φθινόπωρο.

Ηλίανθοι κατά βαρέων μετάλλων

Η καλλιέργεια ηλίανθων για την παραγωγή ηλιέλαιου μπορεί να είναι μια ασφαλής λύση για περιοχές με ρυπασμένο υδροφόρο ορίζοντα. Ομάδα Ελλήνων επιστημόνων από το Εργαστήριο Χημείας Τροφίμων του Πανεπιστημίου Αθηνών καλλιέργησε ηλίανθους σε συνθήκες… Ασωπού και απέδειξε ότι τα βαρέα μέταλλα δεν περνούν στο βρώσιμο μέρος του φυτού. Η ανακάλυψη έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς μπορεί να δώσει μια διέξοδο σε περιοχές «εγκλωβισμένες» λόγω της επικινδυνότητας του αρδευτικού νερού.

Η έρευνα κράτησε τρία χρόνια, ξεκινώντας το 2014, και δημοσιεύθηκε πρόσφατα στην επιστημονική επιθεώρηση «Foods». Η ομάδα των Σωτήρη Στασινού (μεταδιδακτορικού ερευνητή), Βασιλικής Στόικου, Ευάγγελου Ανδριανού (μεταπτυχιακών φοιτητών) και του Γιάννη Ζαμπετάκη (αναπληρωτή καθηγητή Χημείας Τροφίμων) καλλιέργησε σε θερμοκήπιο ηλίανθους σε συνθήκες προσομοίωσης του υπόγειου υδροφορέα στον Ασωπό και στον κάμπο των Θηβών. Πιο συγκεκριμένα, καλλιεργήθηκαν φυτά ηλίανθου με αρδευτικό νερό που περιείχε δισθενές νικέλιο και εξασθενές χρώμιο σε επίπεδα παρόμοια του υπόγειου υδροφορέα της προαναφερθείσας περιοχής. Στο τέλος της καλλιεργητικής περιόδου, συλλέχθηκαν οι ρίζες, οι κορμοί, τα φύλλα και τα άνθη του ηλίανθου από τα οποία εκχυλίστηκε το έλαιο. «Ποτίζαμε με νερό που είχε έξι διαφορετικές συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων, προκειμένου να έχουμε μια σαφέστερη εικόνα του πώς αυτά επηρεάζουν σε διαφορετικές ποσότητες το φυτό», εξηγεί ο κ. Ζαμπετάκης. Πού κατέληξε η επιστημονική ομάδα; «Η έρευνα κατέληξε ότι ναι μεν βαρέα μέταλλα και νικέλιο πηγαίνουν στις ρίζες, στους βλαστούς και στα φύλλα του φυτού, όχι όμως στο βρώσιμο μέρος του. Πιο αναλυτικά, το νικέλιο ήταν μη ανιχνεύσιμο στο ηλιέλαιο, ενώ οι συγκεντρώσεις του χρωμίου εξαρετικά χαμηλές». Πώς εξηγείται αυτό; «Τα βαρέα μέταλλα διαλύονται στο νερό αλλά όχι και στο λάδι. Επομένως, μένουν στα μέρη του ηλίανθου όπου υπάρχει νερό και δεν περνούν τον ανθό του», εξηγεί ο κ. Ζαμπετάκης.

Εναλλακτική καλλιέργεια
Με τα δεδομένα αυτά, ο ηλίανθος θα μπορούσε να είναι μια αξιόπιστη εναλλακτική καλλιέργεια σε περιοχές όπου υπάρχει ρύπανση του υπόγειου υδροφορέα, π.χ. Ασωπός και Βοιωτία, Εύβοια (Μεσσαπία), προς αντικατάσταση της καλλιέργειας βολβών. Μάλιστα ο ηλίανθος βοηθά στην εξυγίανση των εδαφών αυτών, καθώς απορροφά και άρα «φυτο-εξάγει» σημαντικές ποσότητες βαρέων μετάλλων. Γενικά, ο ηλίανθος θεωρείται φυτό με μεγάλη προσαρμοστικότητα και χαμηλές απαιτήσεις.

πηγή: Καθημερινή

Σχόλιο από Ορεινό Μέλι:
Απ’ όσο γνωρίζουμε δεν υπάρχει μέχρι στιγμής κάποια μελέτη που να αξιολογεί τις επιπτώσεις από τα βαρέα μέταλλα στο νέκταρ και τη γύρη του ηλίανθου.

Μια χρονοκάψουλα, που περιέχει, μεταξύ άλλων και μια μέλισσα, θάφτηκε στους πάγους της Αρκτικής!

Μία επιστημονική χρονοκάψουλα, που περιέχει πολλά αντικείμενα μεταξύ των οποίων μία μέλισσα αλλά και τμήμα μετεωρίτη, θάφτηκε στους πάγους της Αρκτικής, με σκοπό να μεταφέρει πληροφορίες στις μελλοντικές γενιές.

Η επιστημονική χρονοκάψουλα που θάφτηκε στο Αρχιπέλαγος Σβάλμπαρντ.

Αν η σημερινή ανθρωπότητα ναυαγήσει στην ξέρα της αυτοκαταστροφής της, μήπως θα έπρεπε προηγουμένως να έχει αφήσει κάποιο μήνυμα για τις μελλοντικές γενιές, αν αυτές υπάρξουν; Ένας Πολωνός επιστήμονας πήρε την πρωτοβουλία να θάψει σε μια τρύπα βάθους πέντε μέτρων στους αρκτικούς πάγους μια χρονοκάψουλα, η οποία περιέχει μια επιλεκτική σύνοψη των επιστημονικών και τεχνολογικών γνώσεων της εποχής μας.

Διάφοροι σπόροι που επιλέχτηκαν, μεταξύ των οποίων βρώμης, κολοκύθας, αραβοσίτου, φασολιών, μπιζελιών και ηλίανθου.

Το σύγχρονο «μπουκάλι» είναι ένας κύλινδρος από ανοξείδωτο χάλυβα μήκους 60 εκατοστών, που περιέχει μια πληθώρα πληροφοριών και δειγμάτων της φύσης και του τεχνολογικού πολιτισμού μας: DNA από διάφορους έμβιους και άβιους οργανισμούς (ανθρώπους, αρουραίους, σολομούς, πατάτες κ.α.), μια μέλισσα μέσα σε ρετσίνι, σπόρους φυτών, μικροοργανισμούς, ένα κινητό τηλέφωνο, ένα ανιχνευτή ακτινοβολίας, ένα επιταχυνσιόμετρο, μια πιστωτική κάρτα, ένα ρολόι χειρός, μία φωτογραφία της Γης όπως φαίνεται από το διάστημα (φυλαγμένη μέσα σε πορσελάνη για να διατηρηθεί) κ.α.

Δείγματα DNA από άνθρωπο, αρουραίο, σολομό αλλά και από μία πατάτα.

Ακόμη περιέχει τμήμα ενός μετεωρίτη ηλικίας 4,5 δισεκατομμυρίων ετών που έπεσε στη Γη, ένα κομμάτι βασαλτικής λάβας από έκρηξη ισλανδικού ηφαιστείου, άμμο από τη Ναμίμπια της Αφρικής που περιέχει μικροσκοπικά διαμαντάκια και άλλα γεωλογικά δείγματα. Η πρωτοβουλία -κάτι μεταξύ αστείου και σοβαρού- ανήκει στον Μάρεκ Λεβαντόφσκι, επιστήμονα του Ινστιτούτου Γεωφυσικής της Πολωνικής Ακαδημίας Επιστημών και η κάψουλα θάφτηκε κοντά στον Πολωνικό Πολικό Σταθμό στο ακριτικό νησί Σβάλμπαρντ, σύμφωνα με το “Nature”.

Μεταξύ των αντικειμένων που τοποθετήθηκαν στην κάψουλα ήταν μια σύριγγα, ένα αυτοκινητάκι, μια ξύστρα, ένα μολύβι κτλ ώστε αυτοί που θα τα βρουν να έχουν μια εικόνα της καθημερινότητας των ανθρώπων.

Το μήνυμα δημιουργήθηκε με αφορμή την 60ή επέτειο δημιουργίας του Πολικού Σταθμού της Πολωνίας και οι επιστήμονες έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο γεωλογικό περιοδικό “Gondwana Research”. Ο κύλινδρος μπορεί να παραμείνει θαμμένος στους πάγους για πάνω από 500.000 χρόνια, προτού ανέβει ξανά στην επιφάνεια λόγω γεωλογικών αναστατώσεων, ανόδου της στάθμης της θάλασσας, διάβρωσης ή άλλης αιτίας.

Η Σελήνη και η Γη όπως φαίνονται από το διάστημα, μέσα σε ειδική πορσελάνη για να διατηρηθούν.

Αλλά, όπως σχολίασε ο διακεκριμένος γεωλόγος Γιαν Ζαλάσιεβιτς του βρετανικού Πανεπιστημίου του Λέστερ, πρωτοπόρος της ιδέας της νέας Εποχής της Ανθρωποκαίνου, «τα λιγοστά πράγματα που περιέχει η κάψουλα, θα είναι σταγόνα στον ωκεανό ανάμεσα στην τεράστια ποικιλία τεχνο-απολιθωμάτων, που οι άνθρωποι θα αφήσουν πίσω τους ως γεωλογικά απομεινάρια».

Μεσοζωικός αμμωνίτης, ένα απ’ τα πολλά απολιθώματα της κάψουλας.

Ο ίδιος πρόβλεψε ότι η κάψουλα πιθανότατα θα έλθει στο φως πολύ νωρίτερα από τα 500.000 χρόνια, καθώς έχει θαφτεί σε ένα μέρος μόνο λίγα μέτρα πάνω από το επίπεδο της θάλασσας. «Είναι σίγουρο ότι η χρονοκάψουλά μας θα βρεθεί κάποια μακρινή μέρα και αυτοί που θα την ανακαλύψουν, θα είναι ικανοί να καταλάβουν το μήνυμά της. Αν κοιτάξουν προσεκτικά στο εσωτερικό της – όπως εμείς π.χ. κάναμε με την πυραμίδα του Χέοπα και τους τάφους στο εσωτερικό της- θα κατανοήσουν ποιοί ήμασταν», δήλωσε ο Λεβαντόφσκι.

Ηλεκτρονικά εξαρτήματα από πυρίτιο τοποθετήθηκαν επίσης στην χρονοκάψουλα.

Πολύ αισιόδοξος είναι. Κι αν οι απόγονοί μας έχουν στο μεταξύ ξαναγυρίσει στην εποχή των σπηλαίων, σίγουρα θα μπορούν να καταλάβουν τι είναι ένα κινητό τηλέφωνο ή μια πιστωτική κάρτα;

Πηγή: ΑΠΕ/ΜΠΕ

Υπάρχει σχέση μεταξύ του χρώματος των ανθέων και του αρώματος που αναδίδουν

Νέα έρευνα δείχνει ότι υπάρχει στενή σχέση μεταξύ του χρώματος των ανθέων και του αρώματος που αναδίδουν, με στόχο την προσέλκυση συγκεκριμένων επικονιαστών. Τουλάχιστον αυτό ισχύει για 41 είδη φυτών και τους επικονιαστές τους, που ερευνήθηκαν σε έναν βιότοπο φρύγανων στο νησί της Λέσβου, από μια διεθνή ερευνητική ομάδα και η οποία δημοσιεύτηκε τον Σεπτέμβρη που μας πέρασε.

Τεχνητή λίμνη Μονής Πυθαρίου. photo by: naturagraeca

Η ομάδα ερεύνησε τον τρόπο με τον οποίο τα φυτά αυτά επικοινωνούν με ένα σύνολο από έντομα επικονιαστές που ζούσαν στην περιοχή. Ανακάλυψαν μια σχέση μεταξύ του χρώματος των λουλουδιών και του αρώματος τους, τόσο έντονη που μπορεί να θεωρηθεί ότι ουσιαστικά λειτουργούν από κοινού. Αυτή είναι ουσιαστικά η πρώτη μελέτη που αποδεικνύει την σχέση μεταξύ χρώματος και αρώματος για ένα σύνολο φυτών.

«Αυτό το αποτέλεσμα μας συγκλόνισε γιατί συλλέξαμε και αναλύσαμε τα δεδομένα με εντελώς αμερόληπτο τρόπο και επειδή προηγούμενες μελέτες δεν είχαν καν εξετάσει την πιθανή σχέση χρώματος και αρώματος» δήλωσε ο Robert Raguso, καθηγητής νευροβιολογίας και συμπεριφοράς, που συμμετείχε μελέτη. Τα λουλούδια χρησιμοποιούν συντονισμένα σήματα χρώματος και αρώματος για να προσελκύσουν έντομα, τα οποία με τη σειρά τους συλλέγουν γύρη επικονιάζοντας έτσι τα φυτά. Απ’ την άλλη πλευρά τα έντομα επωφελούνται και αυτά καθώς έχουν πρόσβαση στο νέκταρ και τη γύρη που είναι απαραίτητα για τη διατροφή τους.

Φρύγανα της Λέσβου. a) Το κολεόπτερο Eulasia nitidicollis σε Λαδανιά. b) Η πεταλούδα Colias crocea επισκέπτεται άνθος λεβάντας, c) Γενίστα η ακανθόκλαδος, d) Τουμπεραρία η σταλαγμώδης, e) Teucrium divaricatum και f) Άσπρη λαδανιά με αριστερά ευρωπαϊκή μέλισσα (Apis mellifera) και δεξιά το σκαθάρι Epicometis hirta. (photos by A. Kantsa).

Συνδέοντας τα οπτικά και οσφρητικά ερεθίσματα, τα λουλούδια καθιστούν το σήμα τους ισχυρότερο και πιο σταθερό κάτω από τις έντονες περιβαλλοντικές συνθήκες του Αιγαίου. Τις ημέρες που επικρατούν έντονοι άνεμοι και είναι αρκετές τέτοιες στα νησιά, τα αρώματα μπορεί να χαθούν, όμως τα χρώματα παραμένουν και συνεχίζουν να προσελκύουν επικονιαστές. Αντίστοιχα τα αρώματα παίζουν καθοριστικό ρόλο όταν λουλούδια αποκρύπτονται από την πυκνή βλάστηση.

Το κοινό χρώμα και άρωμα μεταξύ διαφορετικών λουλουδιών δεν σημαίνει και κοινή καταγωγή. Αντ’ αυτού, οι ερευνητές πιστεύουν ότι αυτά τα πρότυπα αντικατοπτρίζουν τους προσαρμοστικούς συμβιβασμούς μεταξύ της προσέλκυσης επικονιαστών αλλά και άλλων εξωτερικών πιέσεων, όπως για παράδειγμα το περιβαλλοντικό άγχος και η άμυνα εναντίον εχθρών. Πάντως οι βιοχημικοί και γενετικοί δεσμοί μεταξύ της χλωρίδας και της παραγωγής αρώματος παραμένουν ελάχιστα κατανοητοί.

Απολιθωμένο Δάσος Λέσβου. photo by: naturagraeca

Πέρα όμως απ’ την ανακάλυψη του συντονισμού ανάμεσα στο χρώμα και το άρωμα των ανθέων, τα έντομα που επισκέπτονται τα λουλούδια αυτά, ποικίλουν και μπορούν να αντιληφθούν τα ερεθίσματα των λουλουδιών με πολύ διαφορετικούς τρόπους. «Οι μέλισσες είναι οι κυρίαρχοι επικονιαστές στο νησί της Λέσβου και έχουν τριχρωματική έγχρωμη όραση, βλέπουν UV, μπλε και πράσινο» δήλωσε ο Raguso. «Αλλά οι πεταλούδες και τα σκαθάρια έχουν διαφορετικά οπτικά συστήματα, όμως μπορούν επίσης να δουν το κόκκινο χρώμα».

«Εμείς στη μελέτη μας υπολογίσαμε αυτές τις διαφορετικές μορφές αντίληψης. Η πρόοδος στο πεδίο μας είχε μείνει στάσιμη για πολύ καιρό, λόγω του τρόπου που μελετούσαμε την αλληλεπίδραση φυτού και επικονιαστή, καθώς εστιάζαμε μόνο σε ένα αισθητήριο κανάλι. Με αυτή τη μελέτη, κάναμε ένα βήμα πιο κοντά σε αυτό που υποψιάζομαι ότι συμβαίνει στην  πραγματικότητα» πρόσθεσε ο Raguso.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι με αυτή τη μελέτη πετύχαμε μια πιο ολιστική αντίληψη της επικονίασης.

πηγή: beeculture

Γιατί οι μέλισσες-δολοφόνοι δεν είναι τόσο επικίνδυνες

Είναι οι αφρικανικές μέλισσες, γνωστές και ως “μέλισσες-δολοφόνοι” πράγματι τόσο επικίνδυνες, όσο αναφέρουν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης;

Μια αφρικανική μέλισσα (Credit: Gustavo Mazzarollo/Alamy Stock Photo)

Ο μύθος λέει ότι οι μέλισσες-δολοφόνοι είναι τεράστιες σε μέγεθος και εξοπλισμένες με θανατηφόρο δηλητήριο, όμως στην πραγματικότητα είναι μικρότερες απ’ τις Ευρωπαϊκές μέλισσες, ενώ μεταφέρουν και λιγότερη ποσότητα δηλητηρίου. Είναι πιο επιθετικές, όχι όμως τόσο όσο πιστεύουμε.

Το 1956, ο βραζιλιάνος επιστήμονας Warwick Kerr εισήγαγε αφρικανικές μέλισσες στη Νότια Αμερική με σκοπό να δημιουργήσει μια πιο παραγωγική φυλή. Αρκετές από αυτές όμως διέφυγαν και διασταυρώθηκαν με ντόπιες μέλισσες δημιουργώντας ένα υβριδικό είδος. Αυτές οι ημίαιμες ουσιαστικά αφρικανικές μέλισσες άρχισαν να εξαπλώνονται. Μέχρι το 1985, είχαν φτάσει στο Μεξικό, ενώ το 2014, οι ερευνητές που μελέτησαν την εξάπλωση αυτών των υβριδίων σε όλη την Καλιφόρνια διαπίστωσαν ότι είχαν φτάσει μέχρι το Σαν Φρανσίσκο.

Τα πρώτα χρόνια της “εισβολής” τους οι αφρικανικές μέλισσες απέκτησαν τον χαρακτηρισμό “μέλισσες δολοφόνοι” εμπνέοντας στους ανθρώπους έναν φόβο για τις μέλισσες. Σ’ αυτό έπαιξαν ρόλο και αρκετές ταινίες τρόμου Β διαλογής της δεκαετίας του 1980. Η αλήθεια όμως είναι αρκετά διαφορετική.

Αριστερά αφρικανική μέλισσα και δεξιά ευρωπαϊκή (Credit: Scott Bauer, USDA)

Η αφρικανική μέλισσα, όπως ειπώθηκε, είναι μικρότερη σε μέγεθος απ’ τις κοινές μέλισσες και φέρει λιγότερη ποσότητα δηλητηρίου, το οποίο μάλιστα δεν είναι ισχυρότερο όπως πιστεύουν πολλοί. Τότε γιατί όλος αυτός ο πανικός; Στην πραγματικότητα σ’ αυτό που διαφέρει η αφρικανική μέλισσα είναι στον τρόπο που υπερασπίζεται τη φωλιά της. «Οι αφρικανικές μέλισσες ανταποκρίνονται στις διαταραχές των αποικιών τους γρηγορότερα, σε μεγαλύτερο αριθμό ενώ τσιμπούν ευκολότερα» κατέληξαν οι ερευνητές το 1982.

Αυτή η έντονη διάθεση να αμυνθούν για να προστατέψουν την αποικία τους, ήταν η αιτία να προκληθούν αρκετές εκατοντάδες θάνατοι ανθρώπων κατά τα τελευταία 50 χρόνια. Ελλείψει αλλεργικής αντίδρασης, θα χρειαζόταν περίπου 1000 τσιμπήματα για να προκληθεί θάνατος ενός ενήλικα μέσου μεγέθους. Οι ευρωπαϊκές μέλισσες πολύ σπάνια θα επιτεθούν σε τόσο μεγάλες ομάδες. Μην ξεχνάτε ότι οι μέλισσες πεθαίνουν αφού τσιμπήσουν, έτσι για να τσιμπηθείτε 1000 φορές σημαίνει ότι σας επιτέθηκαν τουλάχιστον 1000 μέλισσες. Οι αφρικανικές μέλισσες παρουσιάζουν όμως αυτή τη συμπεριφορά, δηλαδή θα αν προκληθούν θα επιτεθούν κατά ομάδες.

Το κεντρί της ευρωπαϊκής μέλισσας (Apis mellifera) (Credit: blickwinkel/Alamy Stock Photo)

Ωστόσο, ο χαρακτηρισμός ως “μέλισσες-δολοφόνοι” είναι παραπλανητικός λέει ο Bert Rivera-Marchand, εντομολόγος στο Πανεπιστήμιο του Μπαγιαμόν στο Πουέρτο Ρίκο. «Ο όρος δίνει την εντύπωση ότι αυτές οι μέλισσες είναι έξω για να σκοτώσουν, όταν στην πραγματικότητα απλώς υπερασπίζονται την κυψέλη τους» λέει ο Rivera-Marchand. Επιπλέον, διαπίστωσε ότι οι αφρικανικές μέλισσες στο Πουέρτο Ρίκο, όπου εντοπίστηκαν για πρώτη φορά το 1994, δείχνουν πλέον σημαντικά μειωμένη αμυντική συμπεριφορά.

Εν πάση περιπτώσει, τα τελευταία 20 χρόνια, φαίνεται ότι έχουν χάσει αυτήν την έντονη αμυντική διάθεση. «Οι μελισσοκόμοι του Πουέρτο Ρίκο χρησιμοποιούν ντόπιες αφρικανικές μέλισσες για την παραγωγή μελιού και δεν αναφέρουν προβλήματα επιθετικότητας» λέει ο Rivera-Marchand.

Αν λοιπόν δεν προκαλέσετε και δεν ενοχλήσετε τη φωλιά τους δεν θα έχετε πρόβλημα.

πηγή: BBC

Μαθήματα ιστορίας μέσα από τη… γύρη δίνει μελέτη από το ΑΠΘ

Ιστορική μνήμη διαθέτει η …γύρη καθώς, σύμφωνα με μελέτες επιστημόνων, ο κόσμος των φυτών θυμάται για αιώνες την ανθρώπινη παρουσία.

Η γύρη που αποτίθεται σε βάλτους, έλη και άλλες υγρές θέσεις, όπου μπορεί να διατηρηθεί για χιλιάδες χρόνια, διαμορφώνει το ‘αρχείο’ των αναμνήσεων” εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος του ΑΠΘ Σαμψών Παναγιωτίδης, ο οποίος πραγματοποιεί μελέτες για την ιστορική εξέλιξη της βλάστησης ανασύροντας από διάφορες περιοχές, με ειδικό τρυπάνι, ίζημα σε διάφορα βάθη.

Φωτογραφία που παραχώρησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος του ΑΠΘ Σαμψών Παναγιωτίδης.

Όταν ανασύρουμε το ίζημα και συλλέγουμε τη γύρη που είναι θαμμένη σε αυτό, η σχέση του ανθρώπου με το τοπίο και τη βλάστηση γύρω του, ξεδιπλώνεται στο πέρασμα του χρόνου. Κόβουμε δέντρα για το ξύλο τους και τότε η γύρη από αυτά μειώνεται. Διαμορφώνουμε τον ανοικτό χώρο σε βοσκοτόπι και τότε η γύρη από φυτά ανθεκτικά στη βόσκηση, κάνει την εμφάνισή της. Σε άλλη εποχή καλλιεργούμε τη γη και τότε φυτά των καλλιεργειών και τα ζιζάνιά τους κάνουν αισθητή την παρουσία τους. Ακόμη και η ξαφνική απουσία μας καταγράφεται καθώς η φυσική βλάστηση στην απουσία μας ανακάμπτει και διεκδικεί τον χώρο μας” λέει ο κ. Παναγιωτίδης.

Εντυπωσιακό παράδειγμα είναι η πρόσφατη μελέτη του, μαζί με τη δασολόγο, υποψήφια διδάκτορα στο πανεπιστήμιο της Κολωνίας Μαρία Παπαδοπούλου, που αφορά ανάλυση γύρης από ίζημα του βάλτου της Τριστινίκας, περιοχή που απέχει 4 χιλιόμετρα από την Τορώνη, σπουδαίο λιμάνι της αρχαιότητας και των αρχών του Βυζαντίου. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ ΙΙ (Επιχειρησιακό πρόγραμμα “Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση”) ως μέρος του ερευνητικού έργου: Ορυχεία, Ελιές, Μοναστήρια: προς μια περιβαλλοντική μακρο-ιστορία της Χαλκιδικής.

Στέλνουμε δείγματα σε εργαστήριο στο εξωτερικό για χρονολόγηση με ραδιενεργό άνθρακα και βγάζουμε πολύτιμα συμπεράσματα από το διάγραμμα της γύρης που στην περίπτωση της Τριστινίκας, αφορά το ανώτερο τμήμα του ιζήματος και καλύπτει την περίοδο των τελευταίων 3.500 ετών” αναφέρει ο κ. Παναγιωτίδης προσθέτοντας ότι, μ’ αυτό τον τρόπο, οι επιστήμονες “βλέπουν” μέσω της γύρης, τη διαχρονική σχέση ανθρώπου/περιβάλλοντος και πως αυτή εξελίσσεται κατά τις κυριότερες ιστορικές περιόδους, από τη Μυκηναϊκή έως την Σύγχρονη Εποχή.

Η περίοδος της αρχαιότητας στην Τορώνη (Μυκηναϊκή/ Ρωμαϊκή εποχή) συνδέεται κυρίως με την καλλιέργεια της ελιάς, η οποία κορυφώνεται στην Κλασσική/Ελληνιστική περίοδο, ενώ η καλλιέργεια των σιτηρών (σίκαλη, σιτάρι) κορυφώνεται στο τέλος της (Ρωμαϊκή/πρώιμη Βυζαντινή).

Η εκτεταμένη εκτροφή αιγοπροβάτων επιβάλει τη φωτιά ως διαχειριστικό εργαλείο της βλάστησης με αποτέλεσμα πυρόφιλα φυτά (φυτά που η εξάπλωσή τους ευνοείται από τις πυρκαγιές) να έχουν πολύ έντονη παρουσία. Τα μεσογειακά πευκοδάση αφήνουν μικρό αποτύπωμα γύρης καθώς η Τορώνη και η Χαλκιδική γενικότερα, αποτελούν κύριες πηγές εμπορίας του ξύλου τους στον αρχαίο κόσμο.

Φωτογραφία που παραχώρησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος του ΑΠΘ Σαμψών Παναγιωτίδης.

Η γύρη και η επιδημία πανώλης

Η γύρη λειτουργεί περίπου σαν δακτυλικό αποτύπωμα, σχεδόν αναλλοίωτο στον χρόνο και αξιόπιστο. Παρατηρούμε λοιπόν ότι τα μεσογειακά δάση κωνοφόρων εξαπλώνονται ταχύτατα κατά την περίοδο της πανώλης του Ιουστινιανού (6ος – 8ος αίωνας μ.Χ.), όταν η ανθρώπινη δραστηριότητα στην περιοχή καταρρέει. Η Τορώνη υπήρξε πολύ πιθανόν, θύμα της “πανώλης του Ιουστινιανού” που σάρωσε για δύο αιώνες τα παράλια κυρίως της ανατολικής Μεσογείου.

Η αρρώστια μεταφέρονταν με τα πλοία, που “φιλοξενούσαν” αρουραίους στα αμπάρια τους και χτύπησε πολλά λιμάνια. Το διάγραμμα γύρης δείχνει την απότομη κατάρρευση των καλλιεργειών (δημητριακά, ελιές) και την απότομη εξάπλωση των μεσογειακών πευκοδασών, καθώς η φωτιά, εργαλείο διαχείρισης της βλάστησης από τους βοσκούς, αλλά και η ίδια η βόσκηση εκλείπουν. Σαν ένα αόρατο χέρι να αφαίρεσε τον άνθρωπο από το τοπίο αυτού του σπουδαίου λιμανιού της Σιθωνίας” περιγράφει ο κ. Παναγιωτίδης.

Προχωρώντας στο χρόνο και σύμφωνα με τη μελέτη στην περιοχή, η δημιουργία των μοναστικών “μετοχίων” (ύστερη Βυζαντινή) και η γενικότερη οργάνωση της οικονομίας σε μικρές οικιστικές ενότητες (χωριά, οικισμοί) που εκτρέφουν μια ποικιλία ζώων σε μικρούς αριθμούς, έχουν ως συνέπεια την υποχώρηση των πυρόφιλων φυτών αφού η διαχείριση της βλάστησης μέσω της φωτιάς περιορίζεται.

Τα δάση δρυός, ως πηγή προϊόντων (ξυλοκάρβουνο, τροφή οικόσιτων ζώων) για τη μικρή οικιακή οικονομία, γνωρίζουν μια σύντομη έντονη ανάπτυξη κατά την ύστερη Βυζαντινή και τις αρχές της Οθωμανικής περιόδου. Η υποχώρησή τους τον 16ο αιώνα μ.Χ., εκτιμά ο κ. Παναγιωτίδης, πιθανόν σχετίζεται με την ακμάζουσα μεταλλευτική δραστηριότητα στη ΒΑ Χαλκιδική και τις τεράστιες ανάγκες της για κάρβουνο.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ, Νατάσα Καραθάνου

Δε φεύγει και συνεχίζει τις απειλές η Eldorado Gold

Στην επιβεβαίωση πως οι δηλώσεις και οι απειλές των προηγούμενων ημερών δεν ήταν τίποτε άλλο παρά κινήσεις τακτικής προχώρησε η Eldorado Gold, που με ανακοίνωσή της στις χρηματιστηριακές αρχές έκανε γνωστό πως αναστέλλει την απόφασή της να βάλει λουκέτο στις δραστηριότητές στην Ελλάδα. Κάνοντας πλέον λόγο για «εποικοδομητικό διάλογο» με την ελληνική κυβέρνηση και το υπουργείο Ενέργειας, οι Καναδοί δηλώνουν «πολύ ικανοποιημένοι» για την πρόσφατη έκδοση αδειών στην Ολυμπιάδα, διατηρώντας ωστόσο επάνω στο τραπέζι των συζητήσεων την απειλή για κλείσιμο των εγκαταστάσεών της.

Όπως αναφέρει το Euro2day, η εξορυκτική εταιρεία ανακοίνωσε πως αναστέλλει την απόφαση να βάλει λουκέτο, καθώς δηλώνει προς το παρόν την ικανοποίησή της από τις άδειες που εξασφάλισε από το ελληνικό κράτος. Συγκεκριμένα, σημειώνει πως τα Μεταλλεία Κασσάνδρας, που αποτελούνται από τα υποέργα των Σκουριών, της Ολυμπιάδας και το μεταλλείο στο Στρατώνι, έχουν αδειοδοτηθεί το 2011 από το Ελληνικό Κράτος βάσει μίας ενιαίας Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ).

Μάλιστα, την απόφαση της εταιρείας σχολίασε και ο επικεφαλής της, George Burns, που δεν παρέλειψε να δηλώσει την βαθιά ικανοποίησή τους για τον εποικοδομητικό διάλογο που βρίσκεται σε εξέλιξη με το υπουργείο Ενέργειας του Γιώργου Σταθάκη. «Είμαστε πολύ ικανοποιημένοι με τον εποικοδομητικό διάλογο που είναι σε εξέλιξη με το υπουργείο Ενέργειας. Επιπλέον την προηγούμενη εβδομάδα το υπουργείο εξέδωσε μια σειρά από καιρό εκκρεμούντων αδειών ρουτίνας για το project της Ολυμπιάδας. Ως αποτέλεσμα αυτών των εξελίξεων αποφασίσαμε προσωρινά να αναβάλλουμε την απόφαση να θέσουμε τις εγκαταστάσεις στην Χαλκιδική σε καθεστώς συντήρησης» σημείωσε.

Παράλληλα ωστόσο, ο ίδιος δεν διστάζει να υπογραμμίσει πως η εταιρεία του διατηρεί το δικαίωμα να θέσει τα έργα σε καθεστώς συντήρησης και να λάβει άμεσα νομικά μέτρα «για να προστατέψουμε την Εταιρεία και τα δικαιώματά μας στην Ελλάδα, σε περίπτωση που ο διάλογος με το ΥΠΕΝ αποδειχθεί ανεπιτυχής. Παράλληλα, είμαστε πεπεισμένοι ότι η διαδικασία της διαιτησίας που ξεκίνησε την περασμένη εβδομάδα από την Ελληνική Κυβέρνηση θα ολοκληρωθεί εγκαίρως και αποτελεσματικά, προς όφελος όλων των εμπλεκόμενων μερών».

Σημειώνεται πως την ίδια ώρα, οι εργαζόμενοι της εταιρείας πραγματοποιούν διαμαρτυρία στην Αθήνα για την έκδοση και των υπόλοιπων αδειών. Αρχικά βρέθηκαν έξω από το υπουργείο Ενέργειας, ενώ στη συνέχεια κατευθύνθηκαν προς το Μέγαρο Μαξίμου. Στο μεταξύ, συναντήθηκαν με τον γενικό γραμματέα Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Μιχάλη Βερροιόπουλο, με τον πρόεδρο των εργαζομένων της Eldorado, Χρήστο Ζαφειρούντα, να κάνει λόγο για «μεγάλη προσπάθεια» των δύο πλευρών, κυβέρνησης και εταιρείας, για να δοθούν οι άδειες.

πηγή: ΤheΡressProject

Η γιγάντια ασιατική σφήκα

Τριάντα γιγάντιες ασιατικές σφήκες ακολουθούν τις συντεταγμένες που τους υπέδειξε η ανιχνεύτρια τους, εντοπίζοντας τελικά μια κυψέλη μελισσών. Οι αποκεφαλισμοί ξεκινούν… Οι σφήκες παγιδεύουν τις μικροσκοπικές μέλισσες και ανοίγουν τα κεφάλια τους χρησιμοποιώντας τις πανίσχυρες δαγκάνες τους. Πάνω στην απελπισία τους οι μέλισσες προσπαθούν να τις κεντρίσουν, όμως το δηλητήριο τους δεν μπορεί να περάσει από το σκληρό κέλυφος των σφηκών.

Satoshi Kuribayashi/Minden Pictures

Κεφάλια εδώ και κει… Η μία μέλισσα μετά την άλλη πέφτουν νεκρές. Μία και μόνο ασιατική σφήκα μπορεί να εξουδετερώσει έως και 20 μέλισσες το λεπτό! Με αυτό το ρυθμό, μια μικρή ομάδα τέτοιων αρπαχτικών μπορεί να αφανίσει μια αποικία 30.000 μελισσών μέσα σε λίγες ώρες. Η γιγάντια ασιατική σφήκα είναι μια πολεμική μηχανή, ένας σύγχρονος φτερωτός Τ. Rex.

Η αξιοθαύμαστη γιγάντια ασιατική σφήκα (Vespa mandarinia) όταν ενηλικιωθεί φτάνει τα 5 εκ. μήκος με άνοιγμα φτερών που αγγίζει τα 7,6 εκ. Η ταχύτητα που πιάνει είναι 40 χλμ./ώρα, ενώ το κεντρί της μπορεί να περάσει ακόμα και από ένα αδιάβροχο τζάκετ. Μάλιστα σε αντίθεση με τις μέλισσες μπορεί να τσιμπάει επανειλημμένα. Το δηλητήριο της αφού περάσει την ανθρώπινη σάρκα επιβαρύνει σημαντικά τα νεφρά.

Η γιγάντια ασιατική σφήκα (Vespa mandarinia)

Γενικά η ασιατική σφήκα θεωρείται κορυφαίο αρπακτικό. Μπορεί να τα βάλει με οποιοδήποτε άλλο έντομο ακόμα και με θηλαστικό αν τολμήσει να την ενοχλήσει. Αν συναντήσετε ποτέ μία, προσπαθήστε να μείνετε μακριά. Ο εντομολόγος Stephen Martin του Πανεπιστημίου του Salford, παρατηρούσε κάποτε μια φωλιά ασιατικών σφηκών, όταν δέχτηκε επίθεση. «Κλείνεις τα μάτια σου, κλείνεις το στόμα σου, χτυπάς τα δόντια σου, γιατί είναι αρκετά τρομακτικό! Αν οι σφήκες δεν νοιώσουν ότι απειλούνται θα σας αφήσουν στην ησυχία σας. Δεν έχει νόημα να σπαταλήσουν δηλητήριο και να διακινδυνεύσουν να σκοτωθούν και αυτό το γνωρίζουν.»

Αν τσιμπηθείτε θα πρέπει να σπεύσετε γρήγορα στο νοσοκομείο. Το δηλητήριο της ασιατικής σφήκας καταστρέφει τα κύτταρα του δέρματος σας, αφήνοντας σας ένα χαρακτηριστικό σημάδι, ενώ οι νευροτοξίνες παραλύουν τα νεύρα, με αποτέλεσμα έναν έντονο, εξοργιστικό πόνο. Λόγω του μεγέθους τους αλλά και του γεγονότος ότι δεν πεθαίνουν μετά το τσίμπημα, μπορούν να διοχετεύσουν μεγάλη ποσότητα δηλητηρίου, η οποία μπορεί να φτάσει το ένα κουταλάκι του γλυκού (στα 30-40 τσιμπήματα). Ύστερα από αρκετά τσιμπήματα τα νεφρά σας θα σταματήσουν, ενώ αν πάσχετε από καρδιακά προβλήματα ίσως σταματήσουν και την καρδιά σας… Φυσικά αν είστε αλλεργικοί θα αντιμετωπίσετε ένα αναφυλακτικό σοκ.

Image Source: Gabriel Galaz

Το πρόβλημα με τις ασιατικές σφήκες είναι το μέγεθός τους. Είναι τόσο μεγάλες που οι φωλιές τους φτάνουν να ζυγίζουν περισσότερο από 20 κιλά. Έτσι δεν μπορούν να στηριχτούν εύκολα πάνω σε κλαδιά δέντρων και γι αυτό οι σφήκες προτιμούν να τις φτιάχνουν στο έδαφος, ανοίγοντας τρύπες. Έτσι είναι πιο πιθανό να πέσετε πάνω σε μια φωλιά ενώ είστε ανυποψίαστοι, να τις ενοχλήσετε χωρίς να το θέλετε και τελικά να έρθετε αντιμέτωποι με ένα εξοργισμένο σμήνος. Αν σας τύχει κάτι τέτοιο, μην αρχίσετε να τρέχετε, είναι άσκοπο…

Οι μέλισσες όμως, παρά τον τρόμο που προκαλεί η ασιατική σφήκα, έχουν βρει μια εκπληκτική τεχνική για να αμύνονται. Σχηματίζουν μια σφαίρα με τα σώματά τους γύρω απ’ την ανιχνεύτρια σφήκα και αρχίζουν να δονούνται με σκοπό να αυξήσουν τη θερμοκρασία και να της προκαλέσουν ασφυξία, διατηρώντας έτσι τις συντεταγμένες της φωλιάς τους κρυφές. Είναι ζωτικής σημασίας για το μελίσσι να μην καταφέρει να βγει ζωντανή η ανιχνεύτρια απ’ την κυψέλη γιατί θα αποκαλύψει τη θέση τους και μετά τα πράγματα θα είναι πολύ πιο δύσκολα.

Μέλισσες έχουν κυκλώσει μια ασιατική σφήκα ώστε να της προκαλέσουν ασφυξία.

Καθώς οι μέλισσες κυκλώνουν την σφήκα και αρχίζουν να δονούνται το διοξείδιο του άνθρακα συσσωρεύεται μέσα στην «μπάλα». Επίσης εκμεταλλεύονται μια μοναδική ιδιαιτερότητα της ανατομίας των εντόμων. Η σφήκα δεν έχει καρδιά (και εδώ μιλάμε κυριολεκτικά…) αντ ‘αυτού αντλεί αίμα με συσπάσεις του σώματός της. Οι μέλισσες, την σφίγγουν τόσο πολύ που η σφήκα από ένα σημείο και μετά δε μπορεί να μεταφέρει το αίμα στο σώμα της, όπως ένας βόας που έχει τυλίξει το θύμα του. Αυτή η τεχνική αυξάνει επίσης και την θερμοκρασία και ο συνδυασμός αυτών των δύο παραγόντων έχει ως αποτέλεσμα την δημιουργία διοξειδίου του άνθρακα, το οποίο περιορίζει ακόμα περισσότερο την ομαλή ροή του αίματος στο σώμα της σφήκας. Η σφήκα πέφτει νεκρή, παίρνοντας μαζί της, τις συντεταγμένες της κυψέλης. Μπορεί στη μάχη να σκότωσε μερικές εργάτριες, όμως το μελίσσι στο σύνολό του είναι ασφαλές.

Είναι μια αξιοθαύμαστη αμυντική τεχνική που εξελίχθηκε για χιλιετίες. Όμως η γιγάντια ασιατική σφήκα μόλις τώρα κάνει την εμφάνισή της στην Ευρώπη. Η Ευρωπαϊκή μέλισσα δεν έχει ουσιαστικά τεθεί ακόμα αντιμέτωπη μαζί της και έτσι παρατηρείται ότι οι ανιχνεύτριες σφήκες καταφέρνουν και επιστρέφουν, δηλώνοντας την θέση του μελισσιού, με αποτέλεσμα να επιστρέφουν κατά ομάδες. Αναπόφευκτα οι σφήκες θα σφαγιάσουν το μελίσσι, θα φάνε κάθε ενήλικη μέλισσα και θα μεταφέρουν τις νεαρές προνύμφες στη φωλιά τους για να ταΐσουν τις δικές τους προνύμφες. Μάλιστα αν δεν καταφέρουν να ολοκληρώσουν τη λεηλασία σε μια μέρα θα επιστρέψουν την επόμενη.

Satoshi Kuribayashi/Minden Pictures

Οι μελισσοκόμοι όμως που διατηρούν μέλισσες ευρωπαϊκής φυλής στην Κίνα και την Ιαπωνία δεν δείχνουν να ανησυχούν ιδιαίτερα γι αυτά. Κάποιοι έχουν προσαρμόσει τις εισόδους των κυψελών τους ώστε να κρατήσουν τις σφήκες μακριά, ενώ κάποιοι άλλοι έχουν υιοθετήσει κάποιες πιο ιδιαίτερες μεθόδους για να τις αποτρέπουν χρησιμοποιώντας ρακέτες μπαντμιντον (!!!). Στην πιο πλούσια Ιαπωνία μελισσοκόμοι πληρώνουν ανθρώπους για να βρίσκουν και να καταστρέφουν φωλιές σφηκών.

Η γιγάντια ασιατική σφήκα μπορεί να προκαλεί προβλήματα στις μέλισσες και κατ’ επέκταση στην μελισσοκομία, όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι έχει έναν συγκεκριμένο ρόλο στην ισορροπία του οικοσυστήματος. Επιτίθεται σε κάποιες κάμπιες που μπορούν να καταστρέψουν τις καλλιέργειες. Είναι δηλαδή ένα φυσικό μέσο καταπολέμησης των παρασίτων συντελώντας στη μείωση της χρήσης φυτοφαρμάκων.

Γι αυτό αν βρείτε μια φωλιά ασιατικών σφηκών, μην δοκιμάστε να την καταστρέψετε. Ειδικά αν δεν έχετε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη….

πηγή: wired.com
του Matt Simon
επιμέλεια: Στράτος Σαραντουλάκης

Ο βασιλικός πολτός βοηθάει στην επούλωση τραυμάτων και τώρα ξέρουμε το γιατί

Ο βασιλικός πολτός είναι μια κρεμώδης ουσία που παράγεται από ειδικούς αδένες του φάρυγγα των εργατριών μελισσών ως τροφή για τη βασίλισσα. Όταν σε ένα μελίσσι χαθεί για κάποιο λόγο η βασίλισσα, οι εργάτριες μέλισσες ξεκινούν να ταΐζουν κάποιες απ’ τις προνύμφες, που κανονικά προορίζονταν να γίνουν εργάτριες, με βασιλικό πολτό. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να γίνουν βασίλισσες.

Με βάση αυτήν την αόριστα «μαγική» ιδιότητα, διάφορες εταιρείες υγιεινών τροφίμων έχουν κάνει πολλές αβάσιμες αξιώσεις σχετικά με το βασιλικό πολτό και την επίδραση που μπορεί να έχει στον άνθρωπο. Ωστόσο, αυτή η νέα μελέτη – η οποία διεξήχθη από ερευνητική ομάδα της Σλοβακικής Ακαδημίας Επιστημών – φαίνεται να έχει επιβεβαιώσει ότι υπάρχει τουλάχιστον μία πραγματική επίδραση στον άνθρωπο και αυτή είναι η ταχύτερη επούλωση κυττάρων που έχουν υποστεί βλάβη.

Οι επιστήμονες σημειώνουν ότι ο βασιλικός πολτός έχει πολλαπλά αποτελέσματα, συμπεριλαμβανομένων των αντιβακτηριακών, αντιφλεγμονωδών και ανοσορυθμιστικών δραστικοτήτων, σε διάφορους κυτταρικούς τύπους. Ωστόσο, καμία ιδιότητα πλην της αντιβακτηριακής δεν έχει ταυτοποιηθεί ότι συμβάλει στην ταχύτερη επούλωση πληγών. Διαχωρίζοντας τον βασιλικό πολτό στις μεμονωμένες ενώσεις του, η ομάδα ήταν σε θέση να δει πόσο αποτελεσματική ήταν η καθεμία όταν κλήθηκε να επουλώσει κυτταρικές βλάβες.

Όπως αποδεικνύεται, μια μικρή πρωτεΐνη που ονομάζεται defensin-1 ήταν το μόριο που επιτάχυνε τη διαδικασία επούλωσης. Για να επιβεβαιώσουν την αποτελεσματικότητά της, οι ερευνητές δημιούργησαν τη δική τους εκδοχή του γονιδίου defensin-1, το οποίο τελικά τους επέτρεψε να παράγουν μια μάλλον συγκεντρωμένη εκδοχή της πρωτεΐνης. Η ομάδα χρησιμοποίησε έπειτα αυτή την ένωση, μαζί με τον κανονικό βασιλικό πολτό, για να δει την επίδραση που είχαν σε τραύματα αρουραίων. Και στις δύο περιπτώσεις οι ενώσεις ήταν αποτελεσματικές στην θεραπεία των τραυμάτων.

Όπως προαναφέρθηκε, ο βασιλικός πολτός θεωρείται ότι έχει ευεργετική επίδραση στον άνθρωπο και μάλιστα έχει χρησιμοποιηθεί και στο παρελθόν στην επούλωση πληγών, αλλά αυτή είναι μία από τις πρώτες μελέτες που επιβεβαιώνουν οριστικά ότι υπάρχει επιστημονική βάση πίσω από την εφαρμογή βασιλικού πολτού για την θεραπεία τραυμάτων. Είναι πολύ πιθανόν λοιπόν να δείτε στο μέλλον την πρωτεΐνη defensin-1 να πωλείται στο φαρμακείο, για την επούλωση πληγών.

Μπορείτε να διαβάσετε αναλυτικά ολόκληρη την έρευνα εδώ.

πηγή: iflscience.com

Τι θέλουν οι Μπένετον στη γη των Μαπούτσε;

Τρεις διαφορετικές ιστορίες ζωής συναντήθηκαν στην αργεντίνικη Παταγονία ξετυλίγοντας τον μίτο της παλιάς ανεπίλυτης σύρραξης για τα εδάφη των ιθαγενών Μαπούτσε, που αναβιώνει σήμερα με δικαστικές διαμάχες, αλλά και με διώξεις, εκτοπισμούς, σφαίρες και αίμα.

Εκεί, ο Κάρλο Μπένετον, της ιταλικής αυτοκρατορίας της μόδας, ταξιδεύει συχνά για να ελέγξει τα 900.000 εκτάρια που κατέχει ο όμιλος από το 1991 κι όπου εκτρέφει 250.000 πρόβατα που παράγουν το 10% του ερίου που χρησιμοποιεί.

Εκεί, ο ιθαγενής Μαπούτσε Φακούντο Χόνες Ουάλα, που δεν έχει μια σπιθαμή γη για να καλλιεργήσει, συνελήφθη και προφυλακίστηκε εν αναμονή της πιθανής έκδοσής του στη Χιλή για να δικαστεί ως «τρομοκράτης».

Εκεί, ο 28χρονος Σαντιάγο Μαλντονάδο βρέθηκε για να εκφράσει την αλληλεγγύη του στους Μαπούτσε, «εξαφανίστηκε» στη διάρκεια στρατιωτικής επιδρομής και έγινε ο πρώτος «desaparecido» (αγνοούμενος) της προεδρίας του Μαουρίσιο Μάκρι.

Ο 28χρονος Σαντιάγο Μαλντονάδο είχε επισκεφθεί την κοινότητα «Αντίσταση στο Κουσαμέν» για να εκφράσει την αλληλεγγύη του στον αγώνα της για την ανακατάληψη των ιθαγενικών εδαφών που σήμερα κατέχει ο Μπένετον και να απαιτήσει μαζί τους την αποφυλάκιση του αρχηγού της, Φακούντο Χόνες Ουάλα.

Την 1η Αυγούστου δυνάμεις της στρατοχωροφυλακής επιτέθηκαν στις λίγες οικογένειες που έχουν εγκατασταθεί στο τσιφλίκι Λελέκε του Μπένετον με στόχο να τις εκδιώξουν: χτύπησαν άνδρες, γυναίκες και παιδιά, έριξαν πλαστικές σφαίρες, τους κυνήγησαν στο ποτάμι… Εκεί είδαν για τελευταία φορά τον Μαλντονάδο να τον σέρνουν με τη βία σε κλούβα.

Η υπ. Εσωτερικών Πατρίσια Μπούλριτς έσπευσε να αρνηθεί κάθε σχέση των σωμάτων ασφαλείας με την εξαφάνισή του, φτάνοντας ακόμη και να αμφισβητήσει ότι πράγματι βρισκόταν εκεί.

Ακόμη κι όταν σε μία από τις κλούβες βρέθηκαν τρίχες και ίχνη αίματος, δήλωσε πως «αυτό δεν λέει τίποτα».

Περίπου 20 Μαπούτσε, με πρωτοστάτη τον Φακούντο Ουάλα, βρίσκονται εκεί σε έναν πρόχειρο καταυλισμό από τον Μάρτιο του 2015 διεκδικώντας μικρές εκτάσεις για να καλλιεργήσουν και να ζήσουν με τις οικογένειές τους.

Εκτοτε επιδρομές σαν κι αυτή της 1ης Αυγούστου είναι συνηθισμένες. Αλλά σε καθεμία από αυτές η βία κλιμακώνεται και οι ηγέτες τους σέρνονται στη φυλακή, όπως συνέβη με τον Φακούντο Ουάλα.

Στις 27 Ιουνίου, όταν στη Χιλή συναντήθηκαν επίσημα οι πρόεδροι Μάκρι και Μπατσελέτ για να επικυρώσουν τους δεσμούς συνεργασίας των δύο χωρών, στην Αργεντινή συνελάμβαναν τον Ουάλα με την πρόφαση ότι πρέπει να εξεταστεί το αίτημα για έκδοσή του στη Χιλή, όπου κατηγορείται για τρομοκρατία, εμπρησμό τσιφλικιού, οπλοκατοχή και… παράνομη είσοδο στη χώρα.

«Κουραστήκαμε από την καταπίεση, να μας διώχνουν από τα εδάφη μας, να μας σκοτώνουν και να μας συλλαμβάνουν όποτε θέλουν. Είμαι στη φυλακή γιατί είμαι σύμβολο αντίστασης του λαού μου, γιατί εκφράζω αυτό που σκέφτονται χιλιάδες Μαπούτσε», δήλωσε στην El Pais από τη φυλακή του Εσκέλ, όπου εδώ και 20 μέρες κάνει απεργία πείνας καταγγέλλοντας πως θέλουν να τον δικάσουν για δεύτερη φορά για την ίδια υπόθεση: πέρσι είχε συλληφθεί για τον ίδιο λόγο και ομοσπονδιακό δικαστήριο τον δικαίωσε απορρίπτοντας το αίτημα έκδοσής του.

Μπροστά στην κατακραυγή για τις πρακτικές της, η κυβέρνηση Μάκρι απάντησε με μια παλιά τακτική: εφηύρε έναν εχθρό, τον παρουσίασε ως επικίνδυνο και βίαιο και δικαιολόγησε την πολιτική καταστολή μιλώντας για τρομοκρατία.

«Δεν θα επιτρέψουμε μια ανεξάρτητη και αυτόνομη δημοκρατία των Μαπούτσε σε αργεντίνικο έδαφος», έδωσε τον τόνο η Μπούλριτς.

Το λιμπρέτο υιοθέτησαν τα κυρίαρχα ΜΜΕ που πρόσθεσαν σωρεία «αποκαλύψεων»: η κοινότητα και ο Ουάλα ανήκουν στη μυστηριώδη οργάνωση RAM (Πανάρχαια Αντίσταση των Μαπούτσε), στην οποία αποδίδουν δεκάδες εμπρησμούς, ζωοκλοπές, επιθέσεις κατά υπαλλήλων του Μπένετον, χρηματοδότηση από ξένα κέντρα, ακόμη και πιθανή σχέση με Κούρδους πρώην μαχητές που έφτασαν στη Αργεντινή για να τους… εκπαιδεύσουν.

Ο αδελφός του Φακούντο Ουάλα κάνει λόγο για «απεχθή ψέματα» με στόχο να δαιμονοποιηθεί ο αγώνας των Μαπούτσε, αρνείται κάθε σχέση με τη RAM και ξεκαθαρίζει:

«Ποτέ κανένας μας δεν έχει διεκδικήσει τη δημιουργία κράτους των Μαπούτσε. Η ίδια η αντίληψη του κράτους αντιτίθεται σε έναν τρόπο ζωής σαν τον δικό μας που έχει κοινοτικό χαρακτήρα και στις δικές μας αξίες. Αλλά εδώ παίζονται τα συμφέροντα του Μπένετον και ο κρατικός μηχανισμός είναι στην υπηρεσία του, αγνοώντας τις ανάγκες των ιθαγενών λαών».

Οσο για τον Μπένετον, νίπτει τας χείρας του: η εταιρεία του εξαγόρασε το 1991 την Εταιρεία των Εδαφών του Αργεντίνικου Νότου (CΤSA) κι όλα έγιναν νόμιμα και… ηθικά, όπως υποστηρίζει κάθε φορά που αναγκάζεται να απαντήσει σε σχετικές ερωτήσεις, χωρίς να διευκρινίζει πόσο αγόρασε αυτές τις εκτάσεις.

Μόνο που η CTSA δημιουργήθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα, όταν η κυβέρνηση δώρισε αχανείς εκτάσεις της Παταγονίας σε μικρή ομάδα Βρετανών επενδυτών σε ένδειξη ευγνωμοσύνης (αλλά και ως μέσο αποπληρωμής του χρέους της) για τη συνδρομή τους στην «Κατάκτηση της Ερήμου». Μια στρατιωτική επιχείρηση που σύμφωνα με ιστορικά κείμενα, κατέληξε με την εξόντωση δεκάδων χιλιάδων Μαπούτσε και άλλων ιθαγενών και την παραχώρηση των εδαφών τους σε ξένα κεφάλαια, κυρίως.

Σήμερα το 90% των 205.000 Μαπούτσε που απέμειναν στην Αργεντινή δεν έχουν κανέναν τίτλο ιδιοκτησίας γης.

πηγή: efsyn.gr (της Χριστίνας Πάντζου)