Από όλα τα κανονικά επίπεδα σχήματα, εκείνα που η μέλισσα θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει για την κατασκευή των κελιών της, είναι τρία. Το ισόπλευρο τρίγωνο, το τετράγωνο και το κανονικό εξάγωνο. Μόνον αυτά τα τρία γεωμετρικά σχήματα «κλείνουν» ακριβώς το επίπεδο χωρίς να αφήνουν κενά μεταξύ τους. Π.χ. τα πεντάγωνα , τα επτάγωνα, οκτάγωνα κλ.π δεν «κουμπώνουν» επακριβώς μεταξύ των. Αφήνουν ενδιάμεσο κενό χώρο. (π.χ. Πενταγωνική και οκταγωνική διάταξη).

Γιατί όμως η μέλισσα επιλέγει το κανονικό εξάγωνο και όχι το ισόπλευρο τρίγωνο ή το τετράγωνο για την κατασκευή των κελιών της κερήθρας;

1. Αφενός μεν «κλείνει» επακριβώς το επίπεδο χωρίς κενά, αλλά είναι και το μοναδικό σχήμα με την μικρότερη περίμετρο. Δηλαδή η μέλισσα δαπανά λιγότερο κερί για την κατασκευή των κελιών της.
2. Επιπλέον αποτελεί την καλύτερη διαμέριση για την αποθήκευση μέγιστου όγκου μελιού. Αποδεικνύεται με ανώτερα μαθηματικά (λογισμό μεταβολών) ότι αν θέλουμε να διαμερίσουμε (να χωρίσουμε σε μικρότερα τμήματα) ένα δοχείο ώστε να περιέχεται όσο το δυνατό μέγιστος όγκος στα κελιά της διαμέρισης αυτό επιτυγχάνεται με την επιλογή κανονικών εξαγώνων.

Ποιος έβαλε τις συγκεκριμένες γεωμετρικές πληροφορίες στα απειροελάχιστα εγκεφαλικά κύτταρα αυτού του εντόμου;

Γνωρίζουμε ότι η μέλισσα σε κάθε κελί εναποθέτει την αυτή ποσότητα μελιού. Ας υποθέσουμε ότι το απαιτούμενο εμβαδόν για κάθε κελί είναι 1 τετραγωνική μονάδα. Αν κατασκεύαζε π.χ. τετραγωνικές κυψελίδες τότε αυτές θα είχαν πλευρά 1 μονάδα μήκους, οπότε 1 Χ 1=1 τετραγωνική μονάδα. Αν θα κατασκεύαζε ισόπλευρες τριγωνικές κυψελίδες, τι μήκος θα έπρεπε να έχει η κάθε πλευρά του ισοπλεύρου τριγώνου ώστε το εμβαδόν του να είναι ισοδύναμο με 1 τετραγωνική μονάδα;

Από τον τύπο υπολογισμού του εμβαδού οποιουδήποτε κανονικού πολυγώνου επιλύουμε ως προς a και για εμβαδόν = 1 τετρ. μονάδα, βρίσκουμε ότι το τρίγωνο θα έπρεπε να έχει μήκος πλευράς ίσο με = 1,52 μονάδες μήκους.

Αν κατά τον ίδιο τρόπο υπολογίσουμε το μήκος της πλευράς του ισοδύναμου κανονικού εξαγώνου, βρίσκουμε ότι το μήκος της πλευράς του ισούται με 0,62 μονάδες μήκους.

Επομένως :
– στην περίπτωση της τριγωνικής κατασκευής η περίμετρος του τριγώνου ισούται με 3 Χ 1,52 = 4,56 μονάδες μήκους.
– στην περίπτωση κατά την οποία η μέλισσα θα κατασκεύαζε ορθογωνικά κελιά το καθένα θα είχε περίμετρο 4 Χ 1 = 4 μονάδες μήκους.
– στην περίπτωση της εξαγωνικής κατασκευής η περίμετρος του κάθε κελιού ισούται με 0,62 Χ 6 = 3,72 μονάδες μήκους.

Συμπέρασμα:
Παρατηρούμε ότι η επιλογή του εξαγωνικού σχήματος δεν είναι τυχαία. Αφενός μεν «κλείνει» επακριβώς το επίπεδο χωρίς κενά, αλλά είναι και το μοναδικό σχήμα με την μικρότερη περίμετρο. Δηλαδή η μέλισσα δαπανά λιγότερο κερί για την κατασκευή των κελιών της.

Επίσης η πλευρά του εξαγώνου (=0,62) σε σχέση με την πλευρά του ισοδυνάμου τετραγώνου (=1) έχουν σχέση χρυσής τομής. Πράγματι ο λόγος 1 / 0,62 = 1,62 όπου 1,62 = φ. Οι πλευρές δηλαδή του των ισοδυνάμων τετραγώνου και εξαγώνου σχηματίζουν το χρυσό ορθογώνιο στο οποίο ο λόγος των πλευρών ισούται με 1,62 ήτοι =φ.

Ας δούμε ξανά τους πιθανούς τρόπους με τους οποίους θα μπορούσε να χτιστεί μια κηρήθρα. Με τα a, b, c μένουν αχρησιμοποίητοι χώροι και γίνεται σπατάλη υλικού, καθώς χρησιμοποιούν κατά μέρους διαφορετικά τοιχώματα για κάθε κελί. Τα d,e και f δεν έχουν αυτά τα προβλήματα ενώ χωρούν και περισσότερη ποσότητα μελιού. Τα d,e όμως απαιτούν περισσότερο υλικό κατασκευής. Οι μέλισσες προτιμούν το f το οποίο είναι και το ιδανικό. Μέγιστη χωρητικότητα με το λιγότερο υλικό κατασκευής. Μην ξεχνάτε ότι το κερί είναι εύκαμπτο υλικό και μια χτισμένη κηρήθρα δεν ζυγίζει περισσότερο από 130 γρ κερί, το οποίο όμως χτισμένο κατά αυτόν τον τρόπο είναι ικανό να συγκρατήσει άνετα μέχρι και 3 κιλά μέλι.

Δείτε το σχετικό βίντεο με ελληνικούς υπότιτλους:

[youtube https://www.youtube.com/watch?v=QEzlsjAqADA?rel=0&cc_load_policy=1]

πηγή: mathmosxos.blogspot.gr (ο θαυμαστός κόσμος των μαθηματικών)

Η αλλεργία στα υμενόπτερα (μέλισσα και σφήκα) αποτελεί μια από τις σοβαρότερες μορφές αλλεργίας λόγω της δυνητικά θανατηφόρου έκβασής της. Η αλλεργία στα υμενόπτερα οφείλεται στο δηλητήριο των εντόμων αυτών, που απελευθερώνεται στο δέρμα του “θύματός” τους μετά από κάθε νυγμό (τσίμπημα). Αρχικά προκαλείται η ευαισθητοποίηση, δηλαδή η δημιουργία αντισωμάτων από τον οργανισμό εναντίον του δηλητηρίου. Την επόμενη φορά που θα συμβεί νυγμός, τα αντισώματα θα ενωθούν με το δηλητήριο και θα προκαλέσουν αλλεργία.

Ο επιπολασμός αυτοαναφερόμενης αναφυλακτικής αντίδρασης από υμενόπτερα στο γενικό πληθυσμό ανέρχεται σε 0.3% έως 7.5%. Μεγαλύτερες πιθανότητες να αναπτύξουν αλλεργία σε μέλισσα ή σφήκα είναι οι ασθενείς που υφίστανται συχνά τσιμπήματα από τα έντομα αυτά, όπως για παράδειγμα όσοι ασχολούνται με τη μελισσοκομία, όσοι διαβιούν στο ύπαιθρο κ.α. Χαρακτηριστικά αναφέρουμε οτι ο επιπολασμός της αναφυλαξίας από νυγμό (τσίμπημα) υμενοπτέρου σε μελισσοκόμους είναι πολύ μεγαλύτερος, από 14% έως 43%. Αντίθετα, μικρότερο κίνδυνο διατρέχουν τα παιδιά (επιπολασμός 0.15- 0.3%).

Η επίπτωση των θανατηφόρων αναφυλακτικών αντιδράσεων σε νυγμό μέλισσας ή σφήκας ανέρχεται σε 0.03 ως 0.48 θανάτους ανά εκατομμύριο πληθυσμού ανά έτος. Κάθε ασθενής με οποιασδήποτε βαρύτητας αντίδραση μετά από τσίμπημα υμενοπτέρου πρέπει να εξετασθεί από ειδικό αλλεργιολόγο, ο οποίος, αφού διευκρινίσει το είδος του υπεύθυνου εντόμου, θα αποφασίσει αν ο ασθενής είναι κατάλληλος για θεραπεία απευαισθητοποίησης (ανοσοθεραπεία).

Περιγραφή των υμενοπτέρων της Ελλάδας
Το είδος του εντόμου που είναι υπεύθυνο για μια αντίδραση δεν είναι πάντα εύκολο να αναγνωρισθεί. Οι ασθενείς συχνά, λόγω φόβου και άγχους από το τσίμπημα, δεν είναι σε θέση να ανακαλέσουν τα χαρακτηριστικά του υμενοπτέρου από το οποίο δέχθηκαν νυγμό, ώστε να βοηθήσουν τον ειδικό αλλεργιολόγο στη διάγνωση. Αυτό μπορεί να ακούγεται περίεργο: είναι δυνατόν σήμερα, με τα σύγχρονα διαγνωστικά μέσα που διαθέτουμε, να μην μπορούμε να διαγνώσουμε με ασφάλεια το υπεύθυνο έντομο? Η απάντηση έχει να κάνει με την σύνθεση του δηλητηρίου των υμενοπτέρων: η μέλισσα και η σφήκα έχουν κοινά συστατικά (πρωτεϊνες) στο δηλητήριό τους, με αποτέλεσμα ορισμένες φορές τόσο η εξέταση αίματος όσο και οι δερματικές δοκιμασίες που χρησιμοποιούμε για τη διάγνωση, να μην αποκαλύπτουν με βεβαιότητα το υπεύθυνο έντομο. Τα είδη των υμενοπτέρων που προκαλούν αλλεργία στον ελληνικό χώρο είναι τα εξής:

Μέλισσα
Η μέλισσα (Apis melifera, Honey bee) είναι έντομο με καφέ χρώμα και είναι μέτρια τριχωτή. Οι μέλισσες έχουν την τάση να τσιμπάνε μόνο όταν απειληθούν ή όταν ο άνθρωπος υπερβεί μια ελάχιστη απόσταση ασφαλείας από τη φωλιά τους. Το κεντρί της μέλισσας παραμένει στο ανθρώπινο δέρμα μετά από ένα νυγμό και αυτό είναι ένα σημαντικό στοιχείο για τη διάκριση του υπεύθυνου εντόμου που μπορεί να μεταφέρει ο ασθενής στον αλλεργιολόγο. Τα μέλη μιας κυψέλης (μελίσσι) συνήθως επιβιώνουν το χειμώνα με αποτέλεσμα τις ζεστές μέρες του χειμώνα και την άνοιξη να συμβαίνουν επεισόδια νυγμού σε ανθρώπους. Στις σφήκες αντίθετα, μόνο οι βασίλισσες επιβιώνουν το χειμώνα, με αποτέλεσμα ο πληθυσμός τους να μειώνεται σημαντικά. Τα περισσότερα τσιμπήματα από σφήκα συμβαίνουν το καλοκαίρι.

 

Βομβίνος
Ο βομβίνος είναι ένα είδος αγριομέλισσας, μεγαλύτερης από την μέλισσα (Apis melifera), πολύ θορυβώδης όταν πετάει και πολύ περισσότερο τριχωτή. Έχει κίτρινες ή λευκές λωρίδες στην κοιλιά της. Όπως και οι μέλισσες, οι αγριομέλισσες δεν είναι ιδιαίτερα επιθετικές και τσιμπάνε μόνο όταν απειληθούν. Μάλιστα οι βομβίνοι είναι ακόμα πιο ήρεμοι απ’ τις μέλισσες (Apis melifera). Η χρήση τους αυξάνεται διαρκώς στα θερμοκήπια όπου χρησιμοποιούνται για τη γονιμοποίηση συγκεκριμένων ειδών φυτών, γι’ αυτό και τα τσιμπήματα αγριομέλισσας συμβαίνουν περισσότερο σε επαγγελματίες που εργάζονται σε θερμοκήπια. Η αγριομέλισσα, σε αντίθεση με τη μέλισσα, δεν καταλείπει κεντρί μετά το νυγμό. Τόσο οι μέλισσες όσο και οι αγριομέλισσες έλκονται από γλυκά εδέσματα και ποτά.

Κοινή σφήκα
Η κοινή σφήκα (vespula spp, common wasp) αναγνωρίζεται εύκολα από τις χαρακτηριστικές μαύρες και κίτρινες ρίγες στην κοιλιά και από το γεγονός ότι στερείται τριχών. Οι πιο παρατηρητικοί θα προσέξουν ότι η σύνδεση του θώρακα με την κοιλιά του εντόμου έχει χαρακτηριστικό “κοφτό” σχήμα. Χτίζουν τις φωλιές τους κάτω από το έδαφος, σε σοφίτες και σε κοιλώματα που προσφέρουν κάλυψη. Είναι έντομα επιθετικά και μπορεί να τσιμπήσουν ακόμα και αν δεν προκληθούν. Τα περισσότερα τσιμπήματα συμβαίνουν το καλοκαίρι και τις αρχές του φθινοπώρου γιατί το χειμώνα επιβιώνουν μόνο οι βασίλισσες και συνεπώς ο πληθυσμός τους μειώνεται. Έλκονται πάρα πολύ από μυρωδιές φαγητών και ποτών.

Συγγενικά έντομα με την κοινή σφήκα είναι και οι ευρωπαϊκές δολιχοβέσπουλες (Dolichovespula media, saxonica, sylvestris). Χτίζουν τις φωλιές τους κάτω από τις οροφές σπιτιών ή σε κλαδιά δέντρων απ’ όπου κρέμονται σαν τσαμπιά. Τα τσιμπήματα από τα έντομα αυτά είναι σπάνια και σχεδόν πάντα συμβαίνουν σε κοντινή απόσταση από τη φωλιά τους.

Σκούρκος
Ο σκούρκος ή σερσέκι ή μπεμπίκι (Vespa crabro) στερείται τριχών και εμφανίζει και αυτός τις χαρακτηριστικές μαυροκίτρινες ρίγες στην κοιλιά και την “κοφτή” σύνδεση θώρακα- κοιλιάς. Χτίζει τη φωλιά του σε κοιλώματα δένδρων ή σε εγκαταλελειμένες φωλιές πουλιών. Είναι μεγαλύτερος σε μέγεθος από την κοινή σφήκα και τσιμπάει συνήθως σε κοντινή απόσταση από τη φωλιά του.

Ευρωπαϊκή χάρτινη σφήκα
Η ευρωπαϊκή χάρτινη σφήκα (european paper wasp, European polisteseuropean polistes) εμφανίζει έλλειψη τριχών, διαθέτει μαύρες και κίτρινες ρίγες αλλά έχει πιο ωοειδές σχήμα. Οι χάρτινες φωλιές τους κρέμονται από κλαδιά δέντρων ή στέγες, περιέχουν μία μόνο θαλάμη και είναι ολιγομελείς.Όλες οι σφήκες και η αγριομέλισσα δεν αφήνουν συνήθως κεντρί στο ανθρώπινο δέρμα.Στη μεσογειακή λεκάνη τα τσιμπήματα από σφήκες (ειδικά από κοινή σφήκα και χάρτινη σφήκα) είναι συχνότερα από τα τσιμπήματα μέλισσας.

Είδη αντιδράσεων μετά από νυγμό υμενοπτέρου

1. Αναμενόμενη τοπική αντίδραση: περιλαμβάνει πόνο, ερυθρότητα και οίδημα (πρήξιμο) στο σημείο νυγμού. Συνήθως υποχωρεί εντός 24 ωρών.

2. Μεγάλη τοπική αντίδραση: περιλαμβάνει πόνο και ερυθρότητα όπως και η αναμενόμενη αντίδραση, αλλά το οίδημα είναι μεγαλύτερο από 10 εκατοστά σε διάμετρο και διαρκεί περισσότερο από 24 ώρες. Ορισμένες φορές συνοδεύεται από πυρετό, ρίγη, κεφαλαλγία και διόγκωση των λεμφαδένων κοντά στο σημείο νυγμού.

3. Συστηματική αναφυλακτική αντίδραση: αυτή είναι η αντίδραση που προκαλείται από την αλλεργία στα υμενόπτερα. Μπορεί να περιλαμβάνει διάφορους βαθμούς βαρύτητας αντίδρασης, από γενικευμένη κνίδωση (δηλαδή πετάλες ή καντήλες σε όλο το σώμα), μέχρι συμπτώματα από το γαστρεντερικό σύστημα (ναυτία, εμέτους, κοιλιακό άλγος, διάρροια), το αναπνευστικό (δύσπνοια, σφίξιμο στο στήθος) και το κυκλοφορικό σύστημα (πτώση αρτηριακής πίεσης και λιποθυμία) η συμμετοχή του οποίου αποτελεί τη βαρύτερη μορφή εκδήλωσης.

4. Τοξική αντίδραση: η αντίδραση αυτή οφείλεται στην τοξική δράση που έχει το δηλητήριο των υμενοπτέρων για τους ανθρώπινους ιστούς. Τέτοιες αντιδράσεις προκύπτουν μετά από νυγμό από πολύ μεγάλο αριθμό εντόμων (συνήθως άνω των 50 νυγμών) και είναι δοσοεξαρτώμενες (όσο περισσότερα τσιμπήματα, τόσο βαρύτερη η αντίδραση). Περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων οξεία νεφρική ανεπάρκεια, βλάβη του καρδιακού μυός και ηπατική βλάβη.

5. Ασυνήθιστες αντιδράσεις: πρόκειται για σπάνιες αντιδράσεις που περιλαμβάνουν την αντίδραση τύπου ορονοσίας, αγγειίτιδα, σπειραματονεφρίτιδα, αιμολυτική αναιμία κ.α.

Παράγοντες κινδύνου για αλλεργία στα υμενόπτερα

1. Παράγοντες που προδιαθέτουν σε συχνούς νυγμούς: επαγγέλματα όπως κηπουροί, μελισσοκόμοι, αγρότες κ.α. εμφανίζουν, λόγω έκθεσης, μεγαλύτερο κίνδυνο να δεχθούν τσιμπήματα υμενοπτέρων. Επίσης κατά τους θερινούς μήνες του χρόνου ο κίνδυνος αυξάνει γιατί τα έντομα είναι περισσότερα, οι δραστηριότητες των ανθρώπων γίνονται σε ανοιχτό χώρο και μεγαλύτερη επιφάνεια σώματος είναι ακάλυπτη (λόγω ζέστης) και άρα εκτεθειμένη σε νυγμούς.

2. Παράγοντες κινδύνου που επηρεάζουν τη βαρύτητα της αλλεργίας: όσο πιο συχνά είναι τα τσιμπήματα και όσο μικρότερος χρόνος μεσολαβεί μεταξύ δύο τσιμπημάτων, τόσο αυξάνει ο κίνδυνος να αναπτυχθεί αλλεργία. Εξαίρεση στον κανόνα αυτό αποτελεί η περίπτωση ανθρώπων που δέχονται περισσότερα από 200 τσιμπήματα το χρόνο και οι οποίοι προστατεύονται από την ανάπτυξη αλλεργίας. Επίσης η ηλικία του ασθενούς παίζει ρόλο στη βαρύτητα της αντίδρασης: συνήθως οι ενήλικες και περισσότερο οι ηλικιωμένοι έχουν βαρύτερες αντιδράσεις σε σχέση με τα παιδιά. Σε βαρύτερες αντιδράσεις προδιαθέτει και η συνύπαρξη άλλων νοσημάτων όπως οι καρδιακές παθήσεις, οι παθήσεις του αναπνευστικού και η μαστοκυττάρωση, μια πάθηση κατά την οποία υπάρχει υπερβολική ανάπτυξη και πολλαπλασιασμός κάποιων ειδικών κυττάρων του σώματος που ονομάζονται μαστοκύτταρα. Τέλος, το δηλητήριο της σφήκας φαίνεται οτι ευθύνεται για βαρύτερες αντιδράσεις σε σχέση με της μέλισσας. Ειδικά για το χώρο της Μεσογείου, ο κίνδυνος συστηματικής αντίδρασης μετά από νυγμό από σκούρκο (Vespa crabro) είναι 3 φορές υψηλότερος σε σχέση με το νυγμό από κοινή σφήκα ή μέλισσα.

Διάγνωση της αλλεργίας στα υμενόπτερα
Η διάγνωση της αλλεργίας στα υμενόπτερα θα γίνει από τον ειδικό αλλεργιολόγο με βάση το ιστορικό της αντίδρασης, τις εξετάσεις αίματος για την ανίχνευση ειδικών αντισωμάτων έναντι δηλητηρίου υμενοπτέρων και τις δερματικές δοκιμασίες.

1. Ιστορικό: είναι κεφαλαιώδους σημασίας για τη διάγνωση και με τη λήψη του αναζητούμε στοιχεία από το παρελθόν του ασθενούς, όπως η ύπαρξη παλαιότερων νυγμών που δεν προκάλεσαν αντίδραση, τις συνθήκες του νυγμού και τη λεπτομερή περιγραφή της αντίδρασης, αν έμεινε κεντρί στο δέρμα κ.α. Είναι πολύ σημαντικό- αν και όχι πάντα δυνατό- να αναγνωρισθεί το υπεύθυνο έντομο, αν δηλαδή πρόκειται για μέλισσα ή σφήκα.

2. Εξετάσεις αίματος: είναι μια επιπλέον ένδειξη που βοηθά στην αναγνώριση του υπεύθυνου εντόμου. Πρέπει όμως να τονίσουμε το γεγονός οτι μια εξέταση αίματος από μόνη της δεν είναι απόλυτη απόδειξη ύπαρξης αλλεργίας. Πολλές φορές η ανίχνευση των ειδικών αντισωμάτων υποδεικνύει απλή ευαισθητοποίηση που δεν συνοδεύεται και από κλινική αντιδραστικότητα (= αλλεργία). Για το λόγο αυτό η εξέταση αίματος για αλλεργία στη μέλισσα και τη σφήκα πρέπει να γίνεται μόνο αν έχει προηγηθεί αντίδραση μετά από νυγμό από τα έντομα αυτά και όχι σε ασθενείς που δεν έχουν τσιμπηθεί ποτέ στο παρελθόν.

3. Δερματικές δοκιμασίες: γίνονται με το δηλητήριο της μέλισσας και της σφήκας αραιωμένο κατά 10.000 φορές από τη φυσική συγκέντρωσή στην οποία βρίσκεται στο κεντρί των εντόμων. Χρησιμοποιείται η μέθοδος της ενδοδερμικής (intradermal) έγχυσης στην έσω επιφάνεια του αντιβραχίου του ασθενούς. Είναι μια μέθοδος ασφαλής και πολύ αποτελεσματική στην αναγνώριση του υπεύθυνου εντόμου.

Φυσική πορεία και θεραπεία της αλλεργίας στα υμενόπτερα

Όσο πιο σοβαρή είναι μια αντίδραση μετά από νυγμό υμενοπτέρου τόσο αυξάνει η πιθανότητα σε επόμενο νυγμό να προκύψει ξανά αντίδραση της ίδιας ή μεγαλύτερης βαρύτητας. Ενήλικες και παιδιά που εμφάνισαν μεγάλη τοπική αντίδραση έχουν 5- 15% πιθανότητα να εμφανίσουν συστηματική αναφυλακτική αντίδραση σε επόμενο νυγμό. Ενήλικες που εμφάνισαν ήπιας βαρύτητας συστηματική αναφυλακτική αντίδραση έχουν 20% πιθανότητα να εμφανίσουν ξανά αναφυλακτική σε επόμενο νυγμό. Τέλος, ενήλικες με πρόσφατο ιστορικό σοβαρής αναφυλακτικής παρουσιάζουν 40- 60% πιθανότητα να εμφανίσουν αναφυλακτική αντίδραση.

Οι ασθενείς με μέτρια- σοβαρή συστηματική αναφυλακτική αντίδραση διατρέχουν τον κίνδυνο, αν δεχθούν νέο νυγμό, να αντιδράσουν ακόμη και 15- 20 χρόνια μετά την πρώτη αντίδραση, ακόμη και αν δεν μεσολάβησε άλλος νυγμός μεταξύ των αντιδράσεων. Δηλαδή, η ευαισθησία του αλλεργικού ασθενούς στο δηλητήριο υμενοπτέρων μειώνεται μεν, αλλά με αργό ρυθμό και με υψηλό κίνδυνο υποτροπής.

Κάθε προηγούμενη ήπια συστηματική αντίδραση προκαλεί ένα φαινόμενο “αναμνηστικής” δόσης, παρόμοιο με αυτό που συμβαίνει με τον εμβολιασμό έναντι ιών ή μικροβίων, και προδιαθέτει τον ασθενή για ακόμη βαρύτερη μελλοντική αντίδραση.

Η θεραπεία της αλλεργίας στα υμενόπτερα γίνεται με ανά τακτά χρονικά διαστήματα υποδόρια χορήγηση ειδικών εμβολίων που περιέχουν δηλητήριο μέλισσας ή σφήκας (ειδική ανοσοθεραπεία). Η θεραπεία ξεκινά με τη φάση αύξησης της δόσης και σύντομα περνάει στη φάση συντήρησης κατά την οποία χορηγείται μία δόση από το εμβόλιο κάθε μήνα για τον πρώτο χρόνο. Τον δεύτερο και τρίτο χρόνο το μεσοδιάστημα χορήγησης του εμβολίου μπορεί να αυξηθεί σε 6 εβδομάδες και 2 μήνες αντίστοιχα, ώστε η θεραπεία να είναι λιγότερο χρονοβόρα για τον ασθενή. Η συνολική διάρκεια είναι τουλάχιστον 5 έτη ή και περισσότερο ανάλογα με τη συνύπαρξη παραγόντων κινδύνου. Μετά από κάθε χορήγηση δόσης ο ασθενής τίθεται υπό παρακολούθηση για τουλάχιστον 1 ώρα, χρονικό διάστημα κατά το οποίο αναμένεται να εμφανιστεί κάποια παρενέργεια.

Η ανοσοθεραπεία στα υμενόπτερα είναι μια θεραπεία ασφαλής, αρκεί να γίνεται από ειδικά εκπαιδευμένο προσωπικό και σε χώρους με τον κατάλληλο εξοπλισμό για την αντιμετώπιση πιθανών αλλεργικών αντιδράσεων. Η συχνότερα παρατηρούμενη παρενέργεια είναι οι τοπικές αντιδράσεις στο σημείο της ένεσης. Ο κίνδυνος να εμφανιστεί μια συστηματική αντίδραση είναι σχετικά μικρός, αφορά χρονικό διάστημα 1 ώρας μετά τη χορήγηση του εμβολίου και αντιμετωπίζεται άμεσα με την κατάλληλη αγωγή από τον ειδικό αλλεργιολόγο.

Τέλος, η ανοσοθεραπεία στα υμενόπτερα είναι μια θεραπεία αποτελεσματική, αφού προφυλάσσει από την ανάπτυξη συστηματικής αντίδρασης σε ποσοστό 75- 95% των ασθενών όταν δεχθούν νυγμό από έντομο.

Του Γεώργιου Σ. Σταυρουλάκη
Ειδικού Αλλεργιολόγου παίδων & ενηλίκων
Διπλωματούχου Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Αλλεργιολογίας & Κλινικής Ανοσολογίας
Υποψήφιου Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών
πηγή: myallergy.gr

Με έντονη φρουκτώδη μυρωδιά και μεγάλη ανθοφορία από το Μάιο έως τον Αύγουστο το αγιόκλημα είναι ένα σημαντικό μελισσοκομικό φυτό. Είναι γνωστό και ως Αγιόφυλλο, Αιγόκλημα, Αγριόκλημα, Καπερφόλιο, Λονίκερα, Αλιάνα, Αξιόφυλλο, φέρει την επιστημονική ονομασία Lonicera japonica (Ιαπωνικό αγιόκλημα).

Πολύ ελκυστικό στις μέλισσες και άλλα έντομα αλλά όχι μόνο. Το νέκταρ του μαγεύει ακόμη και εμάς και ειδικά τα παιδιά. Ποιος δεν έχει αφαιρέσει το επάνω μέρος του άνθους για να ρουφήξει τη γλυκιά σταγόνα που περιέχει; Η σχέση μυρωδιάς και αναμνήσεων έχει αποδοθεί από την τέχνη παραστατικότατα, πολύ πριν η επιστήμη αποκρυπτογραφήσει τα μυστικά της μνήμης και επιβεβαιώσει πως η όσφρηση είναι η αίσθηση που συνδέεται περισσότερο με το μνημονικό. Όταν μάλιστα το άρωμα των λευκοκίτρινων λουλουδιών του αγιοκλήματος είναι γλυκό, υπέροχα μεθυστικό, φρουκτώδες, με νότες βανίλιας, τότε μπορεί να μας αγκαλιάσει και να μας γεμίσει με εικόνες και συναισθήματα. Το αγιόκλημα εκτός από νέκταρ δίνει και γύρη χρώματος κρεμ.

Ιδιαίτερα ανθεκτικό φυτό, ενδείκνυται για περιοχές με δριμύ ψύχος (αντέχει έως και -20 βαθμούς) και αναπτύσσεται πολύ γρήγορα. Απο τις καλύτερες και … αρωματικότερες λύσεις για αναρριχήσεις και κατασκευές ακόμα και στο μπαλκόνι. Μπορεί όμως να χρησιμοποιηθεί και σαν φυτό εδαφοκάλυψης και κατά της διάβρωσης του εδάφους σε πλαγιές και άλλα δύσκολα σημεία. Οι Κινέζοι θεραπευτές χρησιμοποιούν τους βλαστούς και τα μπουμπούκια του γιαπωνέζικου αγιοκλήματος για τις αντιβακτηριακές, αντιφλεγμονώδεις, αντισπασμωδικές και αντιυπερτασικές ιδιότητές τους. Το έγχυμα που παρασκευάζεται από τα άνθη βοηθάει στην αντιμετώπιση παθήσεων του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος, ενώ το αιθέριο έλαιό του χρησιμοποιείται στη φαρμακευτική, την αρωματοποιία και την αρωματοθεραπεία.

Με μεγάλης διάρκειας ανθοφορία θεωρείται από τα πιο χαρακτηριστικά μελισσοτροφικά φυτά. Προσελκύει με το νέκταρ που περιέχουν τα λουλούδια του, διάφορες ωφέλιμους φτερωτούς επισκέπτες, εκτός από μέλισσες, όπως πεταλούδες κ.α. ενώ από το φθινόπωρο, περίοδο κατά την οποία εμφανίζονται οι στρογγυλοί, μαύροι καρποί του, τρέφει με αυτούς τα πουλιά.

με πηγές από: κτήμα & κήπος

Οι μέλισσες και τα μυρμήγκια είναι πραγματικά ομαδικοί παίκτες, σε αντίθεση με άλλα όντα τα οποία αναζητούν την ασφάλεια σε ομάδες για εγωιστικούς λόγους, σύμφωνα με τους επιστήμονες. Ερευνητές από τα πανεπιστήμια του Εδιμβούργου και της Οξφόρδης χρησιμοποίησαν μαθηματικά μοντέλα προκειμένου να μελετήσουν τη «συμπεριφορά των σμηνών/ κοπαδιών».

Έτσι βρήκαν ότι ο βίσονας ή ένα ψάρι θέλουν να μπαίνουν στο κέντρο μεγάλων ομάδων προκειμένου να προστατεύονται καλύτερα από αρπακτικά. Όμως οι μέλισσες και τα μυρμήγκια εργάζονται μαζί ενωμένα και είναι έτοιμα να πεθάνουν για το καλό της αποικίας τους. Σε κάποιες ομάδες ζώων με μεγάλη συνεργασία- γνωστές ως υπεροργανισμοί – τα μέλη έχουν στενή σχέση και εργάζονται μαζί προκειμένου να εξασφαλίσουν τη μεταβίβαση του κοινού γενετικού τους υλικού, είναι το συμπέρασμα των ερευνητών, που δημοσιεύθηκε στην Επιθεώρηση Εξελικτικής Βιολογίας.

Όπως παρατηρεί ο δρ Άντι Γκάρντνερ, από το πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου: «Σ΄ ένα μελίσσι, οι εργάτριες είναι χαρούμενες που βοηθούν την κοινότητά τους, ακόμα και όταν πεθαίνουν, επειδή γνωρίζουν ότι τα γονίδιά τους θα μεταφερθούν μέσω της βασίλισσας. Οι μέλισσες λειτουργούν σαν υπεροργανισμοί, δηλαδή σαν ένα. Ένας σκοπός ο οποίος είναι κοινός για όλους, δεν υπάρχουν εσωτερικές συγκρούσεις που βασίζονται σε εγωιστικούς λόγους ή τουλάχιστον αυτοί δεν φαίνονται να επηρεάζουν το σύνολο. Ο σκοπός αυτός για τις μέλισσες είναι η συνέχεια της αποικίας και γι αυτόν φτάνουν ως το θάνατο.

πηγές από: Τα Νέα

 

 

Η ροδιά θεωρείται το παλαιότερο καλλιεργούμενο καρποφόρο δέντρο. Είναι ενδημικό της περιοχής μεταξύ του Ιράν και της βορινής Ινδίας και έχει καλλιεργηθεί από τα αρχαία χρόνια σε όλη τη λεκάνη της Μεσογείου μέχρι την Ινδία, όπου καλλιεργείται ακόμα και σήμερα σε μεγάλες ποσότητες.

Η ροδιά είναι ένας φυλλοβόλος θάμνος, που καλλιεργείται κυρίως για τους καρπούς της από τους οποίους παρασκευάζονται δροσιστικά ποτά και σιρόπια (γρεναδίνη), βαφές, μελάνια, δεψικό οξύ για δέρματα (ταννίνη), αλλά επίσης και για καλλωπιστικούς σκοπούς (νάνες και διπλανθείς ποικιλίες κυρίως).

Η ανθοφορία της ξεκινά από τα τέλη Απριλίου – αρχές Μαΐου και διαρκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, σε πολλές περιοχές και μέχρι τον Αύγουστο. Είναι ένα φυτό που δεν χρειάζεται τη μέλισσα καθώς είναι αυτογόνιμο, αλλά η σταυρογονιμοποίηση μπορεί να αυξήσει την παραγωγή έως και 20% και να βελτιώσει την ποιότητα του καρπού. Τα άνθη της θεωρείται ότι δεν περιέχουν νέκταρ και έτσι προσελκύει μέλισσες μόνο για την γύρη της.

Τα φρούτα της ροδιάς είναι πεντανόστιμα και έχουν αντικαρκινικές, αντιφλεγμονώδεις και αντιβακτηριδιακές ιδιότητες, ενώ δίνουν και πολύ ωραίο χυμό. Ο χυμός αυτός έχει υψηλή συγκέντρωση ολικών φαινολικών ουσιών. Αυτοί είναι και μερικοί απ’ τους λόγους που τα τελευταία χρόνια με τη μόδα των “σούπερ τροφών” πήρε και αυτό τα πάνω του. Περιέχει επίσης βιταμίνη A,C και E, φώσφορο, ασβέστιο, κάλιο και μαγνήσιο.

Στην ελληνική μυθολογία, ο Πλούτωνας απήγαγε την Περσεφόνη μεταφέροντάς την στον Κάτω Κόσμο. Της πρόσφερε ένα ρόδι από το οποίο αυτή έφαγε λίγα μόνο σπόρια Αυτό την καταδίκασε να περνά το μισό χρόνο του έτους με τον Πλούτωνα (χειμώνας) και τον άλλο μισό με τους ζωντανούς στον Επάνω Κόσμο (καλοκαίρι).

Το φρούτο ήταν αφιερωμένο στην Ήρα, η οποία παριστάνεται πάντα στα γλυπτά να κρατά μία ροδιά. Οι Έλληνες συγγραφείς, όπως ο Θεόφραστος, αναφέρουν τη ροδιά με το όνομα “ρόιο” και ο Διοσκουρίδης παραθέτει τις φαρμακευτικές ιδιότητες από τα διάφορα μέρη του φυτού.

Είναι δένδρο μακρόβιο, αφού ζει μέχρι και 200 χρόνια. Οι καρποί έχουν κι αυτοί μεγάλη διάρκεια ζωής αν διατηρηθούν σε θερμοκρασία δωματίου και γι’ αυτό τα κουβαλούσαν στα μεγάλα ταξίδια μέσα στην έρημο σαν πηγή νερού και τροφής. Παραδοσιακά θεωρούνταν σύμβολο καλοτυχίας και ακόμα και σήμερα τα ρόδια χρησιμοποιούνται σαν στολίδια σε φρουτιέρες και σε χριστουγεννιάτικα στεφάνια, και είναι τα φρούτα που λανσάρονται κατά την εορταστική περίοδο.

πηγές από: Wikipedia, Βοτανικός κήπος Πανεπιστημίου Κρήτης, σημειώσεις του καθηγητή δενδροκομίας ΓΠΑ Βέμμου Σταύρου.

Το μέλι αποκαλείται και «τροφή των θεών» και όχι άδικα! Η βιολογική αξία του μελιού έγκειται τόσο στη διαιτητική αξία που έχει για τον ανθρώπινο οργανισμό καθώς και στην αντιβακτηριακή, στη μυκοστατική και την αντιοξειδωτική του δράση.

Το μέλι περιέχει μια πληθώρα συστατικών, όπως σάκχαρα, αμινοξέα, μεταλλικά στοιχεία, ένζυμα και βιταμίνες, που είναι ευεργετικάγια τον άνθρωπο. Πιο αναλυτικά, η φρουκτόζη και η γλυκόζη, που είναι τα κυριότερα σάκχαρα του μελιού, αφομοιώνονται πιο εύκολα και γρήγορα από τον ανθρώπινο οργανισμό. Επιπλέον, η γλυκόζη είναι η μόνη μορφή σακχάρου που μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τους μυς, γι’ αυτό το μέλι αποτελεί μια άριστη πηγή ενέργειαςγια παιδιά και αθλητές.

Τα μεταλλικά στοιχεία (κάλιο, ασβέστιο, χλώριο και νάτριο) που περιέχει το μέλι βοηθούν στη λειτουργία των κυττάρων του οργανισμού, στη διατήρηση της υγείας των οστών και των δοντιών και στη πήξη του αίματος. Τα ένζυμα του μελιού (διαστάση, καταλάση) είναι καταλύτες σε πολλές αντιδράσεις του οργανισμού που έχουν σαν αποτέλεσμα τη διάσπαση ελεύθερων ριζών που είναι επιβλαβείς για τον άνθρωπο.

Το μέλι τέλος περιέχει ένα μεγάλο αριθμό βιταμινών, όπως βιταμίνες Α, Β1, C, ριβοφλαβίνη κ.ά. που αν και βρίσκονται σε μικρή ποσότητα συμβάλλουν στην απορρόφηση των σακχάρων από τον οργανισμό και γενικότερα στην καλή λειτουργία του. Όσον αφορά τη συμβολή του μελιού στην ανθρώπινη διατροφή, από μετρήσεις που έγιναν από το Υπουργείο Γεωργίας των Η.Π.Α. βρέθηκε ότι το μέλι έχει κατά μέσο όρο 300 θερμίδες ανά 100 γραμμάρια.

Ένα τυπικό δείγμα μελιού αποτελείται από: φρουκτόζη: 38%, γλυκόζη: 31%, σουκρόζη: 1,3%, μαλτόζη: 7,1%, νερό: 17% και τέφρα:0,2%

Ο γλυκαιμικός δείκτης κυμαίνεται από 31 έως 78, ανάλογα με την ποικιλία

Διατροφική αξία ανά 100g
Ενέργεια	1272kJ (304kcal)
Υδατάνθρακες	82,4g
Σάκχαρα	82,12g
Φυτικές ίνες	0,2g
Λιπαρά	0g
Πρωτεΐνες	0,3g
Νερό	17,1g
Ριβοφλαβίνη (Β2)	0,038mg (3%)
Νιασίνη (Β3)	0,121mg (1%)
Παντοθενικό οξύ (Β5)	0,068mg (1%)
Βιταμίνη Β6	0,024mg (2%)
Φολικό οξύ	2μg (1%)
Βιταμίνη C	0,5 mg (1%)
Ασβέστιο	6 mg (1%)
Σίδηρος	0,42 mg (3%)
Μαγνήσιο	2 mg (1%)
Φωσφόρος	4 mg (1%)
Κάλιο	52 mg (1%)
Νάτριο	4 mg (0%)
Ψευδάργυρος	0,22 mg (2%)

100g ισοδυναμούν περίπου με 5 κουταλιές της σούπας. Τα ποσοστό (%) της συνιστώμενης ημερήσιας ποσότητας για ενήλικες σύμφωνα με το USDA

Πηγή:USDA

Στην καρδιά της άνοιξης περπατώντας στο κτήμα άκουσα ένα βουητό από μέλισσες που έρχονταν από χαμηλά. Άρχισα να ψάχνω, ώστε να βρω από που προέρχεται και εντόπισα αυτό το φυτό με τα μικροσκοπικά άνθη.

Σε κάθε άλλη περίπτωση θα περνούσε απαρατήρητο, αλλά το βουητό ήταν πολύ έντονο. Τι είδους μελισσοκομικό φυτό είναι αυτό; Πράγματι έδειχνε να πολύ ελκυστικό στις μέλισσες, αλλά στο διαδίκτυο υπήρχαν ελάχιστες πληροφορίες γι αυτό. Άλλωστε και η αναγνώρισή του ήταν λιγάκι δύσκολη. Περιγράφηκε πρώτη φορά από τον Carl Linnaeus (1707 – 1778), Σουηδό βοτανολόγο και θεμελιωτή της βοτανικής επιστήμης.

Η Scrophularia peregrina είναι μονοετές φυτό με καρδιοειδή αντίθετα φύλλα γνωστή και ως Χοιράδιο το ξενικό , Βρωμοσάκι και Σκροφουλάρια. Έχει σκούρα κόκκινα άνθη που φύονται από τις μασχάλες των φύλλων σε τσαμπιά. Έχει τέσσερις στήμονες δίδυμους. Το φυτό ξεραίνεται τον χειμώνα και την άνοιξη αναπτύσσεται πάλι. Προσελκύει πολλές μέλισσες αλλά και σφήκες οι οποίες εκτιμούν πολύ το νέκταρ του φυτού.

Οι μέλισσες δουλεύουν εντατικά στα άνθη του και παρατηρώντας τον τρόπο με τον οποίο εργάζονται, είδα ότι συλλέγουν και γύρη χρώματος πορτοκαλί. Η ονομασία Χοιράδιο είναι παλιά και οφείλεται στο γεγονός ότι χρησιμοποιούσαν το βότανο για τη θεραπεία αποστημάτων ή πληγών με πυόρροια και της χοιράδωσης (χοιράδωση είναι φυματίωση των λεμφαδένων του λαιμού και η λατινική της ονομασία είναι scrofula).

Στην Κίνα η κύρια ποικιλία του φυτού που φύεται εκεί ονομάζεται Xuan Shen (Scrofularia ningpoensis) και το χρησιμοποιούν ως κύρια θεραπεία για τα «πέντε δηλητήρια» και πυώδεις φλεγμονές. Ο Κούλπεπερ το ονόμαζε «βότανο του λαιμού» και έγραφε για αυτό «…απομακρύνει όλες τις κοκκινίλες, τα στίγματα και τις φακίδες του προσώπου, καθώς και την πιτυρίδα και όλες τις ρυπαρές παραμορφώσεις στο κεφάλι…»

Μπορεί να βοηθήσει σε έκζεμα, ψωρίαση και οποιαδήποτε άλλη δερματική κατάσταση που συνδέεται με ερεθισμό και κνησμό. Ένα μέρος της καθαριστικής της δράσης οφείλεται στις υπακτικές και διουρητικές ιδιότητες της. Χρησιμοποιείται σαν ήπιο υπακτικό για τη δυσκοιλιότητα. Συνδυάζεται καλά με Αγριολάπαθο και ρίζα Άρκτιου για τη θεραπεία δερματικών προβλημάτων.  Σε κομπρέσες το βότανο το χρησιμοποιούμε σε επώδυνα πρηξίματα, πληγές και έλκη. Σε πλύσεις το έγχυμα του βοτάνου χρησιμοποιείται για έκζεμα και μυκητιακές λοιμώξεις.

πηγές από: Κέντρο Μελέτης Βιοποικιλότητας Αρχαίας Θουρίας, Δρυάδες

Στεκόμουν στο περιβόλι, κοιτάζοντας τα δέντρα και συνειδητοποίησα ότι δεν είχα ξανακοιτάξει βροχή με τόση απογοήτευση. Ήταν η τρίτη συνεχόμενη ημέρα που έβρεχε και αυτό σήμαινε ότι η πορτοκαλιά θα σταματούσε τη νεκταροέκκριση. Οι μέλισσες δεν είχαν προλάβει να σφραγίσουν τα μέλια (και εμείς να τρυγήσουμε) και κάθε ώρα που περνούσε, όντας κλεισμένες μέσα, τα έτρωγαν.

Δεν είχαμε χρόνο για απολογισμούς και μοιρολατρίες, έπρεπε να μετακινηθούμε προς αναζήτηση τροφής. Ο ολάνθιστος κάμπος σε λίγες ημέρες θα μετατρέπονταν σε μια άγονη γη και οι γεωργοί μετά την ανθοφορία των εσπεριδοειδών ξεκινούν τους ψεκασμούς με τα δηλητήρια. Αν δεν μετακινηθούμε άμεσα… θα πεθάνουμε. Με το χρόνο κυριολεκτικά να μετράει αντίστροφα έπρεπε να ζυγίσουμε τις επιλογές μας και κάθε μια είχε και ένα μεγάλο ρίσκο.

Το πρώτο δεκαπενθήμερο του Μαΐου τα χιόνια σκέπαζαν ακόμα τα ορεινά και οι θερμοκρασίες το βράδυ έπεφταν κάτω από τους 8° C. Οι μέλισσες θα δυσκολεύονταν πολύ να κρατήσουν ζεστά τα μικρά τους. Δεν είχε έρθει ακόμα η ώρα γα το έλατο. Υπήρχε η επιλογή να μεταφέρουμε τα μελίσσια στα ακτινίδια που δίνουν πολύ γύρη, ώστε να συλλέξουν προμήθειες αρκετές για μεταφερθούν αργότερα στα έλατα, όπου θα τους ήταν πολύτιμη. Αλλά αυτό θα σήμαινε ότι θα χάναμε τον ανοιξιάτικο τρύγο, καθώς τα ακτινίδια δεν δίνουν νέκταρ. Και είχαμε μια κρυφή ελπίδα να μεταφέρουμε τις μέλισσες σε μια περιοχή όπου θα συμπληρώσουν τα μέλια που δεν μπόρεσαν λόγω της βροχής στην πορτοκαλιά. Έτσι ξεκινήσαμε για το όρος Ξηροβούνι.

Αφήνοντας πίσω το ανελέητο πράσινο του κάμπου της Άρτας και ανηφορίζοντας στους πρόποδες της Πίνδου, στα σύνορα των νομών Άρτας – Ιωαννίνων, ανάμεσα στους ποταμούς Λούρο και Άραχθο συναντάς τις ανθισμένες πλαγιές του Ξηροβουνίου, οι οποίες εκ πρώτης όψεως μοιάζουν με τη γη της επαγγελίας. Εδώ θα δεις όλες τις αποχρώσεις του κίτρινου· ασφάκα, παλιούρι, σπάρτο, βρούβα, ταραξάκο αλλά και μικρές διάσπαρτες μοβ πινελιές από αγριόβικο. Ένας παράδεισος, που όμως δεν μπορείς να τον αγγίξεις…

Κάθε φυτό, για το δικό του λόγο, παρουσιάζει μια ιδιαιτερότητα που κάνει τη συλλογή πολύ δύσκολη. Η ασφάκα που είναι η βάση του καμβά και απλώνεται σαν χαλί είναι ένα φυτό αμφισβητούμενης μελισσοκομικής αξίας, διότι έχει μακρύ κάλυκα και οι μέλισσες δυσκολεύονται να πάρουν το νέκταρ. Το παλιούρι απ’ την άλλη είναι εξαιρετικά αναξιόπιστο καθώς είναι πολύ ευαίσθητο στις καιρικές συνθήκες. Η παραμικρή βροχή ξεπλένει το νέκταρ απ’ τα άνθη του και ο αέρας τα στεγνώνει. Πάνε έξι χρόνια απ’ την τελευταία φορά που οι μέλισσες κατάφεραν να το εκμεταλλευτούν. Οι βρούβες βρίσκονταν προς το τέλος τους και ο αγριόβικος προσελκύει κυρίως άγριες μέλισσες.

Τουλάχιστον εδώ τα μελίσσια θα βρίσκουν την τροφή μόνα τους και δεν θα κινδυνεύουν απ’ τα φυτοφάρμακα των καλλιεργειών. Θα βρουν λίγο χρόνο να ανασυνταχθούν και να οργανώσουν το χάος που επικρατεί πάντα στις κηρήθρες μετά την πορτοκαλιά. Αλλά και χρόνο ώστε να γονιμοποιηθούν οι νέες βασίλισσες καθώς είχαμε απροσδόκητα πολλές αντικαταστάσεις φέτος.

Ελπίζω να εκτιμήσουν το γεγονός ότι η θέα είναι εκπληκτική από εδώ. Εγώ βρήκα την ευκαιρία να τραβήξω με το χέρι το άνθος της ασφάκας και να γευτώ αυτή την υπέροχη σταγόνα που βρίσκεται στην άκρη του. Όπως κάναμε παιδιά, τότε που ο χρόνος κυλούσε πιο αργά.

[youtube https://www.youtube.com/watch?v=X6ymVaq3Fqk]

Το αγνό ανεπεξέργαστο μέλι διαφέρει σε πολύ μεγάλο βαθμό από το φιλτραρισμένο μέλι που πωλείται στα σούπερ μάρκετ. Πώς μπορούμε να αναγνωρίσουμε το καλό μέλι; Στις περισσότερες περιπτώσεις έχει υποστεί τέτοια επεξεργασία που τα θρεπτικά συστατικά που κάνουν το μέλι «υπερτροφή» έχουν χαθεί.

Αυτά είναι μερικά χρήσιμα στοιχεία που πρέπει να γνωρίζετε προτού αγοράσετε μέλι.

1. Το αγνό μέλι περιέχει γύρη από τις μέλισσες, η οποία θεωρείται μια από τις πιο θρεπτικές φυσικές τροφές. Η γύρη περιέχει υψηλές ποσότητες πρωτεΐνης και χρησιμοποιείται στην κινέζικη ιατρική ως παράγοντας εξισορρόπησης της διατροφής που προσφέρει υγεία, μακροζωία, ζωντάνια και ενέργεια. Επίσης, έχει αποδειχθεί η αξία της στον έλεγχο βάρους, έχει αντιγηραντικές ιδιότητες και καταπολεμά τις αλλεργίες.

2. Όταν το μέλι έχει υποστεί φιλτράρισμα ή παστερίωση, η γύρη αφαιρείται και μαζί οι ωφέλειες από την κατανάλωσή της. Οι μεγάλες μελιτοπαραγωγικές εταιρείες ξεκίνησαν να φιλτράρουν το μέλι για να καθυστερήσουν την κρυστάλλωση, αλλά στερούσαν το προϊόν από όλα τα θρεπτικά του συστατικά.

3. Πολλές εταιρείες στο εξωτερικό προσθέτουν στο μέλι σιρόπι καλαμποκιού με υψηλή περιεκτικότητα σε φρουκτόζη (HFCS), το οποίο προέρχεται από γενετικά μεταλλαγμένο καλαμπόκι. Το HFCS συνδέεται με τον διαβήτη, την παχυσαρκία, την υπέρταση, ηπατικές παθήσεις και αρτηριακή στένωση.

4. Πολλά μέλια που πωλούνται στα σούπερ μάρκετ εισάγονται από την Κίνα και την Ινδία. Στις ΗΠΑ συχνές είναι οι περιπτώσεις τέτοιων προϊόντων που έχουν αποσυρθεί διότι περιέχουν απαγορευμένες, ακόμα και καρκινογόνες ουσίες. Στην Ευρώπη ανακατεύονται με ντόπια μέλια (χαρμάνια) και πωλούνται με τη διακριτική σήμανση στην ετικέτα “Παράγεται στην ΕΕ”.

5. Στις ΗΠΑ είναι πολύ δύσκολο για κάποιον να βρει μέλι οργανικής παραγωγής (βιολογικό). Δεδομένης της ευρείας χρήσης παρασιτοκτόνων στις καλλιέργειες είναι δύσκολο κανείς να εγγυηθεί ότι το μέλι που παράγουν οι μέλισσές του είναι «καθαρό». Σύμφωνα με το blog Ready Nutrition «μια κυψέλη θα πρέπει να βρίσκεται στο κέντρο μιας έκτασης 40 στρεμμάτων με οργανικές καλλιέργειες ώστε το μέλι να είναι βιολογικό».

Στην Ελλάδα -όπου ομολογουμένως παράγεται ένα απ’ τα ποιοτικότερα μέλια στον κόσμο- τα πράγματα είναι πιο εύκολα, αλλά και πάλι θέλει ψάξιμο και ενημέρωση.

6. Το αγνό, μη επεξεργασμένο μέλι δεν χαλάει. Αν κρυσταλλώσει μπορούμε να το επαναφέρουμε στην πρότερη κατάσταση με μπεν-μαρί σε χαμηλή θερμοκρασία (45° C).

Αγοράζουμε λοιπόν ντόπιο ελληνικό μέλι, από μικρούς παραγωγούς και προσθέτουμε έναν πραγματικό θησαυρό στη διατροφή μας.

πηγή: econews

Η ασφάκα είναι είναι ξυλώδες φυτό – θάμνος της οικογένειας των Χειλανθών της τάξης των Σωληνανθών. Φυτρώνει κυρίως σε βραχώδη ή πετρώδη εδάφη και φτάνει έως ενάμιση μέτρο μέγιστο ύψος. Ευδοκιμεί κυρίως στη νοτιοδυτική Ελλάδα και σε κάποια νησιά. Τις περιοχές με ασφάκα στην Ήπειρο τις ονομάζουν Βελαούρες.

Είναι φυτό αμφισβητούμενης μελισσοκομικής αξίας, διότι έχει μακρύ κάλυκα και οι μέλισσες δυσκολεύονται να πάρουν το νέκταρ. Όσοι έχουν δοκιμάσει να τραβήξουν με το χέρι το άνθος του φυτού και στη συνέχεια έχουν γευτεί το νέκταρ της ασφάκας, θυμούνται για πάντα αυτή τη γλυκιά γεύση. Ανθίζει ανάλογα την περιοχή από τον Απρίλιο έως τον Ιούνιο και η διάρκεια της ανθοφορίας της μπορεί να φτάσει και τους 2 μήνες. Εκτός από νέκταρ δίνει και γύρη χρώματος ανοιχτού κίτρινου.

Παρά τη μεγάλη διάρκεια ανθοφορίας όμως, σπάνια θα δει κανείς μέλισσες να δουλεύουν εντατικά επάνω της. Σε κάποιες περιπτώσεις όμως, συνήθως προς το τέλος της ανθοφορίας, όταν αρχίζουν να μαραίνονται τα λουλούδια και να βγαίνουν προς τα έξω το νέκταρ μπορεί να συλλεχθεί. Άλλες φορές πάλι μετά από βροχή όταν τα λουλούδια γεμίζουν νερό αλλά και σε ευνοϊκές περιπτώσεις θερμοκρασίας υγρασίας, το νέκταρ ξεχειλίζει και οι μέλισσες καταφέρνουν να το πάρουν.

Εικάζεται ότι η ασφάκα ήταν η αιτία να χαθεί η Ηπειρώτικη φυλή μελισσών, καθώς λίγες δεκαετίες πριν, για να μπορέσουν να εκμεταλλευτούν οι ντόπιοι μελισσοκόμοι την ανθοφορία της άρχισαν να εισάγουν βασίλισσες Μακεδονικής φυλής, η οποία είχε μακρύτερη προβοσκίδα, με την ελπίδα ότι αυτή θα αποδώσει καλύτερα.

Δυστυχώς οι μέλισσες στην προσπάθειά τους να εισχωρήσουν στο άνθος όσο πιο βαθιά μπορούν, τρίβονται με αποτέλεσμα να φθείρεται το τρίχωμα τους και να μαυρίζουν. Το μέλι της ασφάκας είναι εξαιρετικά σπάνιο, έχει διαυγές υποκίτρινο χρώμα με ευχάριστη γεύση και θεωρείται πολύ καλής ποιότητας.

πηγές από: Wikipedia, Κόκκινη Μέλισσα, melissokomianet