Ναι, τα νεονικοτινοειδή σκοτώνουν τις μέλισσες!

Μια νέα μελέτη επιβεβαιώνει ευρήματα άλλων ερευνών που έχουν δείξει ότι τα νεονικοτινοειδή, εντομοκτόνα φάρμακα που χρησιμοποιούνται ευρέως στις καλλιέργειες σε παγκόσμιο επίπεδο, είναι υπεύθυνα για την μαζική κατάρρευση των μελισσιών και την εξόντωση των μελισσών που εξελίσσεται σε παγκόσμιο επίπεδο εδώ και περίπου μια δεκαετία.
1

Η μελέτη

Ομάδα ειδικών με επικεφαλής τον Μπεν Γούντκοκ του Κέντρου Ερευνας Φυσικού Περιβάλλοντος για την Οικολογία και Υδρολογία στη Μ.Βρετανία μελέτησε δεδομένα για 62 είδη μελισσών σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου από ότι οι άλλες σχετικές έρευνες που έχουν γίνει μέχρι σήμερα. Πιο συγκεκριμένα οι ερευνητές μελέτησαν δεδομένα από το 1994 για να διαπιστώσουν το αν και πώς επηρέασαν τους πληθυσμούς των μελισσών τα περιβόητα νεονικοτινοειδή φυτοφάρμακα η χρήση των οποίων στις καλλιέργειες πήρε μεγάλες διαστάσεις στα μέσα της δεκαετίας του 2000.

Στο άρθρο τους που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Nature Communication» οι ερευνητές αναφέρουν ότι η έκθεση των μελισσών στα νεονικοτινοειδή αυξάνει εκθετικά τις πιθανότητες να εμφανίσουν σοβαρά προβλήματα υγείας σε σχέση με τους κινδύνους που κρύβει η έκθεση των μελισσών σε άλλα είδη φυτοφαρμάκων. Οπως έγινε γνωστό αυτή η μελέτη θα αποτελέσει μέρος μιας μεγάλης έρευνας την οποία διεξάγει η Ευρωπαϊκή Αρχή Διατροφικών Προτύπων για τους κινδύνους της χρήσης των τα νεονικοτινοειδών. Η έρευνα αυτή θα ολοκληρωθεί τον Ιανουάριο του 2017.

Διασυστηματικά εντομοκτόνα

Τα νεονικοτινοειδή είναι διασυστηματικά εντομοκτόνα (κυκλοφορούν, δηλαδή, σε όλα τα μέρη του φυτού) που χρησιμοποιούνται σε πολλές καλλιέργειες όπως στην ελαιοκράμβη, στα σιτηρά, στο βαμβάκι και στους ηλίανθους και έχουν δράση παρόμοια με το φυσικό εντομοκτόνο νικοτίνη, το οποίο δρα στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Το αρχικό σκεπτικό της δράσης τέτοιου είδους φυτοφαρμάκων σε αντίθεση με τα συμβατικά που απλώς ψεκάζονται στα φυτά ήταν το να χρησιμοποιούνται και για την «επένδυση» σπόρων έτσι ώστε να «κυριεύουν» το φυτό από την αρχή ως το τέλος της ζωής του σώζοντάς το από επιβλαβή έντομα.

Ωστόσο, όπως δείχνουν όλο και περισσότερα επιστημονικά στοιχεία, εκτός από τα βλαβερά έντομα-στόχους, τα φυτοφάρμακα αυτά δηλητηριάζουν και ωφέλιμα έντομα όπως οι μέλισσες, οι αγριομέλισσες, οι βομβίνοι και οι πεταλούδες. Και αυτό διότι εντοπίζονται στο νέκταρ, στη γύρη αλλά και στον «ιδρώτα» των φυτών που παράγεται κατά τη διαπνοή τους, άρα σε όλους τους χυμούς τους οποίους συλλέγουν οι επικονιαστές. Για παράδειγμα μελέτες έχουν δείξει ότι αυτού του είδους τα φυτοφάρμακα κάνουν τις μέλισσες πιο ευάλωτες στο παράσιτο nosema το οποίο πλήττει το γαστρεντερικό τους σύστημα. Άλλες μελέτες δείχνουν ότι αυτά τα φυτοφάρμακα καταστρέφουν το εσωτερικό GPS των μελισσών με αποτέλεσμα να χάνουν τον δρόμο τους, να μην μπορούν να επιστρέψουν στα μελίσσια τα οποία έτσι καταρρέουν.

Πηγή: Το Βήμα

Ένα απ’ τα μακροβιότερα πεύκα του κόσμου είναι στην Πίνδο!

Ένα πεύκο με την επιστημονική ονομασία Pinus heldreichii (ρόμπολο ή λευκόδερμη πεύκη) αναπτύσσεται στα υψίπεδα της βορειοδυτικής Ελλάδας, στα βουνά της Πίνδου και με βάση την δενδροχρονολογία υπολογίζεται πως βρίσκεται εκεί για περισσότερα από 1075 χρόνια.
aa

Αυτό το κάνει να είναι το παλαιότερο γνωστό δέντρο στην Ευρώπη. Το υπερχιλιετές πεύκο ανακαλύφθηκε από ομάδα ερευνητών από το Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης, το Πανεπιστήμιο του Μάιντζ στην Γερμανία και το Πανεπιστήμιο της Αριζόνα στην Αμερική.

«Είναι αξιοσημείωτο ότι αυτός ο μεγάλος, πολύπλοκος και εντυπωσιακός οργανισμός έχει επιβιώσει τόσο καιρό σε ένα τέτοιο αφιλόξενο περιβάλλον, σε μια χώρα με πολιτισμό πάνω από 3000 χρόνια», σημειώνει ο Σουηδός δενδροχρονολόγος Paul Krusic, αρχηγός της αποστολής που ανακάλυψε το δέντρο στην Πίνδο. Λαμβάνοντας υπόψη, το μέρος όπου βρέθηκε το δέντρο και την ηλικία του, οι επιστήμονες ονόμασαν αυτό το δέντρο “Άδωνις” από τον Έλληνα θεό της ομορφιάς και του πάθους. Μάλιστα, με βάση την ερευνητική ομάδα αυτό είναι ένα από τα 12 πεύκα με υπερχιλιετή ηλικία που υπάρχουν εκεί.
«Πολλά χρόνια πριν διάβασα μια διατριβή σχετικά με αυτό το πολύ ενδιαφέρον δάσος στην Ελλάδα. Στην έρευνά μας, προσπαθούμε να δημιουργήσουμε πίνακες με χρονολογίες για να εξετάσουμε την διαμόρφωση του κλίματος ιστορικά, έτσι βρίσκοντας δέντρα μεγάλης ηλικίας συνιστά ένα από τα κίνητρά μας» σημειώνει ο Krusic. Για να καθοριστεί η ηλικία των δέντρων οι επιστήμονες αφαιρούν μέρος του κορμού ώστε να μετρήσουν τους δακτύλιους, διαδικασία που, όμως, δεν βλάπτει το ίδιο το δέντρο.
Οι επιστήμονες ελπίζουν πως οι ετήσιες διακυμάνσεις των δακτυλίων από δέντρα σαν αυτό και εκείνων που έχουν πέσει στους αιώνες που πέρασαν, αλλά εξακολουθεί να διατηρείται ο κορμός τους στο έδαφος, θα μπορούν να παρουσιάσουν μια εικόνα της ιστορίας των κλιματικών και περιβαλλοντικών συνθηκών, χιλιάδες χρόνια πίσω. Ο επικεφαλής της ομάδας Krusic δηλώνει εντυπωσιασμένος για την ιστορία που περιβάλλει αυτό το δέντρο. «Οι αυτοκρατορίες, η Βυζαντινή, η Οθωμανική, όλοι οι άνθρωποι που ζουν σε αυτή την περιοχή αλλά και τόσα πράγματα θα μπορούσαν να έχουν οδηγήσει σε διάλυση του. Ευτυχώς, το δάσος αυτό ήταν ουσιαστικά ανέγγιχτο για πάνω από χίλια χρόνια» αναφέρει. Τα χιλιετή δέντρα ανακαλύφθηκαν κατά τη διάρκεια ερευνητικών αποστολών που πραγματοποιούνται από το Παρατηρητήριο Navarino Environmental (NEO), μια συνεργασία μεταξύ του Πανεπιστημίου της Στοκχόλμης, της Ακαδημίας Αθηνών και της TEMES Α.Ε.
Πηγή: www.lifo.gr με πληροφορίες από το Science

Επιστήμονες βρήκαν στοιχεία για τη μαζική εξαφάνιση των μελισσών στο τέλος της Κρητιδικής περιόδου

Μαζί με τους δεινόσαυρους εξαφανίστηκαν οι μέλισσες, σύμφωνα με έρευνα του πανεπιστημίου Flinders στην Αυστραλία.Παρά το γεγονός ότι τα διαθέσιμα απολιθώματα είναι ελάχιστα, οι επιστήμονες κατάφεραν να αποδείξουν για πρώτη φορά ότι.. οι μέλισσες της οικογένειας Xylocopinae ήταν θύματα της μαζικής εξαφάνισης των ειδών πριν 65 εκατομμύρια χρόνια.

image_1489e-Xylocopinae

Τα ευρήματα εκτιμάται ότι θα βοηθήσουν τους επιστήμονες να κατανοήσουν τα αίτια της σημερινής μείωσης του πληθυσμού των μελισσών παγκοσμίως, που απειλεί την επιβίωση των φυτών που χρειάζονται τα πολύτιμα έντομα για να γονιμοποιηθούν. Στο πλαίσιο της έρευνας οι επιστήμονες μελέτησαν τη μαζική εξαφάνιση των μελισσών της οικογένειας Xylocopinae στο τέλος της Κρητιδικής και στις αρχές της Παλαιογενούς περιόδου.

Προηγούμενες μελέτες υποστήριζαν ότι μεταξύ των δυο περιόδων συντελέστηκε μαζική εξαφάνιση των ανθοφόρων φυτών, κάτι που έκανε τους επιστήμονες να πιστεύουν πως και οι μέλισσες που εξαρτιόνταν από τα συγκεκριμένα φυτά είχαν την ίδια τύχη. Ωστόσο, σε αντίθεση με τους δεινοσαύρους, τα απολιθώματα μελισσών που θα μπορούσαν να επιβεβαιώσουν αυτή τη θεωρία είναι ελάχιστα. Χρησιμοποιώντας μια τεχνική που ονομάζεται μοριακή φυλογενετική, οι επιστήμονες ανέλυσαν τις γονιδιωματικές αλληλουχίες τεσσάρων «φυλών» από 230 είδη μελισσών της οικογένειας Xylocopinae.

Οι μέλισσες που μελέτησαν προέρχονταν από όλες της ηπείρους πλην την Ανταρκτικής και στόχος των επιστημόνων ήταν να διαπιστώσουν της μεταξύ τους εξελικτικές σχέσεις. Συνδυάζοντας δεδομένα από αρχεία απολιθωμάτων με αναλύσεις DNA, οι ερευνητές κατάφεραν να βάλουν και τον χρονικό παράγοντα στην εξίσωση, ανακαλύπτοντας όχι μόνο τη σχέση μεταξύ των μελισσών, αλλά και την ηλικία τους.

«Τα στοιχεία μας λένε ότι κάτι πολύ σημαντικό συνέβη σε τέσσερις διαφορετικές ομάδες μελισσών την ίδια περίοδο», δήλωσε η Δρ. Sandra Rehan, καθηγήτρια βιολογίας στο πανεπιστήμιο του Νιου Χάμσαϊρ. «Και αυτό το ‘πολύ σημαντικό’ συνέπεσε χρονικά με την εξαφάνιση των δεινοσαύρων», προσέθεσε. «Κατά τη διάρκεια της έρευνάς μας βρήκαμε μια παράξενη γενετική υπογραφή η οποία θύμιζε περιστατικό μαζικής εξαφάνισης», τόνισε ο Δρ.  Mike Schwarz, καθηγητής βιολογίας στο πανεπιστήμιο Flinders.

Ο καθηγητής εκτιμά ότι η εξαφάνιση προκλήθηκε από μια σειρά περιστατικών που σημειώθηκαν την ίδια χρονική περίοδο και δεν μπορεί να αποδοθεί σε ένα και μόνο γεγονός, όπως για παράδειγμα η πρόσκρουση μετεωρίτη. Η μελέτη δημοσιεύτηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Plos One.

Πηγή: econews

Σπάνιο είδος μελισσών ζει σε ενεργό ηφαίστειο!

Οι επιστήμονες ανακάλυψαν ένα σπάνιο είδος μελισσών να φωλιάζει σε τέφρα στο ηφαίστειο Μασάγια στη Νικαράγουα και οι οποίες τρέφονται σχεδόν αποκλειστικά από ένα μόνο αγριολούλουδο που φυτρώνει εκεί.

1

Οικοσυστήματα μπορεί να προκύψουν σε εκπληκτικά μέρη, όπως συνέβη με τις μέλισσες Anthophora squammulosa, που μελετήθηκαν από την οικολόγο Hilary Erenler από το Πανεπιστήμιο του Νορθάμπτον στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι μέλισσες Anthophora squammulosa είναι μοναχικές, δεν ζουν δηλαδή σε κοινωνικές ομάδες, και φωλιάζουν υπογείως. “Οι μέλισσες φωλιάζουν λίγα μέτρα κάτω από την τέφρα του ηφαιστείου” αναφέρεται στο περιοδικό Pan-Pacific Entomologist, “όπου οι θηλυκές σκάβουν σήραγγες για να γεννήσουν τα αυγά τους”.

2

Το ηφαίστειο βρίσκεται σε υψόμετρο 635 μέτρων και είναι γνωστό για τις συχνές εκρήξεις του, ενώ το περιβάλλον είναι ιδιαίτερα αφιλόξενο με την τέφρα και τα τοξικά αέρια. Ερευνητές βρήκαν μέλισσες να ζουν κάτω απ’ την ηφαιστειακή τέφρα σε έναν κρατήρα με την ονομασία Σαντιάγκο, μια περιοχή όπου θεωρείται ότι έχει απ’ τις μεγαλύτερες συγκεντρώσεις διοξειδίου του θείου.

3

Βλάστηση εδώ δεν υπάρχει οπότε εύλογα προκύπτει το ερώτημα “από τι τρέφονται οι μέλισσες;” Οι ερευνητές έψαξαν μια περιοχή 725 μέτρων, γύρω από εκεί που βρέθηκαν οι φωλιές, προσπαθώντας να προσομοιώσουν τις αποστάσεις που μετακινούνται οι συγκεκριμένες μέλισσες για να βρουν λουλούδια. Εντόπισαν μέλισσες που επέστρεφαν με γύρη στα πόδια. Στη σχετική ανάλυση που έγινε βρέθηκε ότι το 99% των γυρεοκόκκων ανήκαν σε ένα αγριολούλουδο με τη λατινική ονομασία Melanthera nivea.

4

Αυτού του είδους η συμπεριφορά έχει αναφερθεί σε πολύ λίγα είδη. Έχουν παρατηρηθεί μέλισσες να ζουν κάτω από ηφαιστειακή τέφρα και στην Γουατεμάλα, αλλά σε μια περιοχή 6 χιλιομέτρων από τον κρατήρα. Ποτέ μέσα στη ζώνη του θανάτου, όπως εδώ. Μια έρευνα του 1975 στην Κόστα Ρίκα έδειξε ότι η τέφρα προκαλεί βλάβες στον εξωσκελετό των εντόμων, ενώ η κατανάλωση γύρης η οποία καλύπτεται από τέφρα μπορεί να προκαλέσει φυσικές αλλά και χημικές βλάβες. Μια έκρηξη επίσης θα μπορούσε να εξαλείψει τις μέλισσες αλλά και τα φυτά απ’ τα οποία τρέφονται. Έτσι δεν είμαστε σε θέση να σας πούμε γιατί επιλέγουν να ζήσουν εκεί.

πηγή: mnn.com

Μελιτογόνα έντομα της Ελλάδας

Ως μελιτογόνα χαρακτηρίζονται τα έντομα τα οποία τρεφόμενα με το χυμό των φυτών παράγουν μελιτώδεις εκκρίσεις ελκυστικές στις μέλισσες. Οι μέλισσες συλλέγουν το μελίτωμα, το εμπλουτίζουν, το επεξεργάζονται και παράγουν το μέλι μελιτώματος. Τα μελιτογόνα έντομα ανήκουν σχεδόν καθ’ ολοκληρία στα Hemiptera – Sternorrhyncha και κυρίως στις υπεροικογένειες Coccoidea, Aleyrodidea, Aphidoidea, Phylloidea και Cicadoidea.

melitoma1Κοριός Cinara Confinis, μελιτογόνο έντομο της ελάτης

Τα μελιτογόνα έντομα διαθέτουν πεπτικό σύστημα και ιδιαίτερα στοματικά μόρια προσαρμοσμένα ώστε να διαπερνούν – τρυπούν τον φυτικό ιστό και να απομυζούν τον φυτικό χυμό. Ως μελίτωμα ορίζεται ο σακχαρούχος χυμός που παράγεται από έντομα με στοματικά μόρια προσαρμοσμένα στην μύζηση και εισροή ρευστών τροφών. Οι τροφές αυτές προσλαμβάνονται κατ’ ευθείαν από τα αγωγά στοιχεία του φυτού ξενιστή. O φυτικός χυμός εισέρχεται στο σώμα του εντόμου κατά κύριο λόγο παθητικά, εξ αιτίας της πίεσης που επικρατεί στο φυτό, είτε ενεργητικά σαν αποτέλεσμα απομύζησης. Στο πεπτικό σύστημα του εντόμου ο χυμός αναμιγνύεται με πεπτικά υγρά, πλούσια σε ένζυμα και μετά τη λειτουργία της πέψης, η ποσότητα που πλεονάζει αποβάλλεται από τα απεκκριτικά όργανα των εντόμων, με την μορφή μικρών διάφανων σταγόνων, του μελιτώματος, τις οποίες συλλέγουν οι μέλισσες και μετατρέπουν σε μέλι.

Το μελίτωμα είναι η πλεονάζουσα ποσότητα του χυμού, την οποία το έντομο δεν χρησιμοποιεί. Δεν αποτελεί παραπροϊόν της διαδικασίας της πέψης και είναι πλουσιότερο σε θρεπτικά συστατικά από τον προσλαμβανόμενο φυτικό χυμό, διότι κατά τη διέλευσή του από το σώμα του εντόμου εμπλουτίζεται με διάφορες βιταμίνες και άλλες ουσίες. Υπολογίζεται ότι το 50% της ετήσιας παραγωγής μελιού της Κ. Ευρώπης είναι μέλι μελιτώματος, ενώ συγκεκριμένα για την Αυστρία το ποσοστό αυτό φτάνει το 80% (Fossel, 1974).

Στην Ελλάδα μέχρι στιγμής έχουν αναγνωρισθεί 33 είδη μελιτογόνων εντόμων ελάσσονος ή ήσσονος σημασίας, τις μελιτώδεις εκκρίσεις των οποίων εκμεταλλεύεταιη μέλισσα (Σαντάς, 1983). Η ποσότητα παραγόμενου μελιού από μελιτώματα στη χώρα μας υπολογίζεται ότι αντιπροσωπεύει το 70% περίπου της συνολικής ετήσιας ποσότητας μελιού. Από αυτό το 60-65% αντιπροσωπεύει το μέλι πεύκου, ενώ περίπου 5% παράγεται από τις μελιτώδεις εκκρίσεις εντόμων της ελάτης.(Thrasyvoulou & Manikis, 1996).

melitoma2Μαρχαλίνα η ελληνική (Marchalina hellenica). Κοινώς βαμβακάδα ή εργάτης του πεύκου.

Τα μελιτογόνα έντομα εξαρτούν την επιβίωση τους από την ποσότητα νιτρικών που περιέχεται στο χυμό του φυτού – ξενιστή. Γι’ αυτό άλλωστε αποβάλλουν σχεδόν την πλειοψηφία των υπολοίπων χημικών συστατικών. Καθώς η ποσότητα των νιτρικών του φυτικού χυμού είναι έτσι κι αλλιώς περιορισμένη, οποιαδήποτε διακύμανση επηρεάζει άμεσα την επιβίωση των εντόμων όπως και την ανάπτυξη των πληθυσμών τους. Δύο σημαντικοί παράγοντες που επηρεάζουν το επίπεδο νιτρικών στο φυτικό χυμό του φυτού — ξενιστή άρα και την πληθυσμιακή πυκνότητα του μελιτογόνου εντόμου, είναι η διαθεσιμότητα του νερού και η σύσταση του εδάφους.

melitoma3

Σε καταστάσεις έλλειψης νερού το φυτό κινητοποιεί νιτρικά στοιχεία ώστε να αλλάξει την οσμωτική πίεση του χυμού. Έτσι κατ’ αρχήν παρουσιάζεται αύξηση της ποσότητας των υδρογονανθράκων του χυμού, ακολουθούμενη από μία αύξηση των ελεύθερων αμινοξέων (Kunkel & Kloft. 19S5). Ο εμπλουτισμός του φυτικού χυμού με νιτρικά, οδηγεί, για μία περίοδο τουλάχιστον στην αύξηση του πληθυσμού του εντόμου.

Την ίδια επίδραση στη σύσταση του φυτικού χυμού έχει και η χημική σύσταση του εδάφους. Έδαφος με υψηλά ποσοστά σε νιτρικά ή λίπανση του εδάφους με νιτρικό λίπασμα έχει την ίδια επίδραση στο φυτό με την έλλειψη νερού. Το αντίθετο ακριβώς αποτέλεσμα επιφέρει η λίπανση με καλιούχο λίπασμα. Το κάλιο προκαλεί αλλαγή στην οσμωτική πίεση του φυτικού χυμού και μείωση ως εκ τούτου της εκροής ελεύθερων αμινοξέων. Έτσι η περιεκτικότητα του χυμού σε νιτρικά μειώνεται, όπως και η θρεπτική του αξία στην διατροφή των μελιτογόνων εντόμων. Κάτω από τέτοιες συνθήκες ο πληθυσμός των εντόμων καταρρέει.
Σοφία Γούναρη
Ερευνήτρια Δ’ Ινστ. Κτηνιατρικών Ερευνών Αθηνών, ΕΘΙΑΓΕ

ΗΠΑ: Το 44% των αποικιών μελισσών χάθηκε μέσα σε ένα χρόνο

Πάνω από το 44% των αποικιών μελισσών στις Ηνωμένες Πολιτείες χάθηκε μέσα σε ένα χρόνο, σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Γεωργίας της χώρας. Παρά το γεγονός ότι το ποσοστό απώλειας είναι ελαφρώς χαμηλότερο από το 45% που παρατηρήθηκε το 2012 και το 2013, παραμένει απογοητευτικό αν ληφθεί υπ’ όψιν ότι ο ρυθμός απώλειας των αποικιών κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων ετών είχε «πέσει» στο 34%.

beesΚυψέλη γεμάτη μέλι, αλλά χωρίς μέλισσες. Κλασικό σύμπτωμα CCD (Διαταραχή Κατάρρευσης Αποικίας).

Οι επιστήμονες δεν είναι βέβαιοι τι ακριβώς ευθύνεται για την άνοδο του ρυθμού απώλειας, αλλά η μελέτη του υπουργείου υποδεικνύει ότι ο καθοριστικός παράγοντας μπορεί να είναι κάποια ακάρεα που είναι θανάσιμα για τις μέλισσες. Η απώλεια κάποιων αποικιών είναι αναμενόμενη κάθε χρόνο, ιδιαίτερα το χειμώνα, αλλά αυτό που συνήθως θεωρείται αποδεκτό ποσοστό είναι περίπου 17%, ενώ πέρυσι ήταν 28,1%.

Το πιο ανησυχητικό είναι ότι συνεχίζονται οι απώλειες το καλοκαίρι με τον ίδιο ρυθμό, παρά τη βελτίωση του καιρού. Κανονικά, οι μέλισσες ευνοούνται κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, αλλά οι θερμοκρασίες ρεκόρ λόγω της κλιματικής αλλαγής τα τελευταία αρκετά χρόνια συνδέονται από αρκετούς επιστήμονες με τους αυξημένους θανάτους. Πολλά διαδεδομένα υποείδη μέλισσας αντιμετωπίζουν δυσκολίες με τις υψηλές θερμοκρασίες, και σε ορισμένες περιοχές έχουν ακόμη εξαφανιστεί.

Άλλοι παράγοντες που συμβάλλουν στο πρόβλημα συμπεριλαμβάνουν τη χρήση νεονικοτινοειδών φυτοφαρμάκων, τη ρύπανση της ατμόσφαιρας, την απώλεια ενδιαιτημάτων, καθώς και την απώλεια της χαρακτηριστικής μυρωδιάς κάποιων φυτών λόγω κλιματικής αλλαγής.

πηγή: Ναυτεμπορική

Ένας σταθμός επικονίασης άγριων μελισσών

Αυτή δεν είναι κυψέλη. Δεν έχει μέλισσες (Apis), ούτε μέλι. Δεν έχει αποικίες, ενώ δεν υπάρχει πουθενά κερί ή κηρήθρες. Είναι μια υπαίθρια εγκατάσταση σχεδιασμένη για να διευκολύνει την παρατήρηση των άγριων μελισσών και σφηκών που ζουν μοναχικά.

post1

Βρίσκεται λίγο έξω απ’ το Οντάριο του Καναδά. Εδώ έρχονται μοναχικές μέλισσες και σφήκες και δημιουργούν φωλιές για τους απογόνους τους. Τροφοδοτούν τη φωλιά με λίγη γύρη την οποία αποθηκεύουν μέσα στις σήραγγες.

Ο σταθμός αυτός βρίσκεται μόνιμα στη λίμνη του Αγίου Γεωργίου, στο Οντάριο, για εκπαιδευτική χρήση.

[vimeo 39484206 w=640 h=150]

Αναπαράγονται μέλισσες χωρίς κηφήνες;

Ένας απομονωμένος πληθυσμός μελισσών, οι μέλισσες του Ακρωτηρίου, που ζούνε στην Νότια Αφρική, έχουν αναπτύξει μια στρατηγική να αναπαράγονται χωρίς αρσενικά (κηφήνες). Μια ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο της Ουψάλα έχει καταγράψει την πλήρη αλληλουχία των γονιδιωμάτων  ενός δείγματος των μελισσών του Ακρωτηρίου και την έχει συγκρίνει με άλλους πληθυσμούς μελισσών προσπαθώντας να ανακαλύψει τον γενετικό μηχανισμό που κρύβεται πίσω από την ασεξουαλική αναπαραγωγή τους.

cape_susage_big

Τα περισσότερα ζώα αναπαράγονται σεξουαλικώς που σημαίνει ότι απαιτούνται τα αρσενικά και τα θηλυκά για  την επιβίωση του είδους. Φυσικά και οι μέλισσες δεν εξαιρούνται από αυτό τον κανόνα. Η θηλυκή βασίλισσα παράγει νέους απογόνους γεννώντας γονιμοποιημένα αυγά από το σπέρμα των αρσενικών κηφήνων. Εν τούτοις ένας απομονωμένος  πληθυσμός μελισσών που ζει στο νοτιότερο Ακρωτήρι της Αφρικής έχει αναπτύξει μια στρατηγική να αναπαράγονται χωρίς αρσενικά.

Στις μέλισσες του Ακρωτηρίου, οι θηλυκές εργάτριες έχουν την ικανότητα να αναπαράγονται ασεξουαλικά: γεννούν αυγά τα οποία κατ’ ουσίαν γονιμοποιούνται από το δικό τους DNA. Αυτές οι μέλισσες είναι ικανές να εισβάλουν στις φωλιές άλλων μελισσιών και να συνεχίσουν να αναπαράγονται με αυτό τον τρόπο αποκτώντας τελικά τον έλεγχο της φωλιάς μια συμπεριφορά που ονομάζεται κοινωνικός παρασιτισμός.

Η εξήγηση αυτής της μοναδικής συμπεριφοράς είναι άγνωστη, εντούτοις μια ερευνητική ομάδα του πανεπιστημίου της Ουψάλα έφτασε κοντά να ανακαλύψει τους γενετικούς μηχανισμούς πίσω από αυτήν. Η ομάδα κατέγραψε  την αλληλουχία των γονιδιωμάτων της συγκεκριμένης ομάδας και την σύγκρινε με το γονιδίωμα άλλων ομάδων που αναπαράγονται φυσιολογικά. Ανακάλυψαν εκπληκτικές διαφορές σε αρκετά γονίδια που μπορούν να εξηγήσουν την αφύσικη αναπαραγωγή των αυγών και τον κοινωνικό παρασιτισμό.

Η απάντηση στο ερώτημα γιατί αυτή η ομάδα μελισσών στην Νότια Αφρική έχει αναπτύξει αυτό τον τρόπο αναπαραγωγής ασεξουαλικά αποτελεί μυστήριο. Καταλαβαίνοντας όμως τα γονίδια που εμπλέκονται ερχόμαστε κοντά στο να καταλάβουμε πως γίνεται. Αυτή η μελέτη θα μας βοηθήσει να καταλάβουμε πως τα γονίδια ελέγχουν τις βιολογικές διαδικασίες όπως η διαίρεση του κυττάρου και η συμπεριφορά. Η αντίληψη του πως κάποιοι πληθυσμοί αναπαράγονται ασεξουαλικά θα μας βοηθήσει να καταλάβουμε το επαναστατικό πλεονέκτημα του σεξ” λέει ο Matthew Webster ερευνητής του πανεπιστημίου της Ουψάλα.

πηγή: Περίσκεψις

Οι μέλισσες «αυτοθεραπεύονται» από μυκητιασικές λοιμώξεις

Εργάζονται ασταμάτητα για να παράγουν το μέλι. Τι κάνουν όμως όταν αρρωσταίνουν; Σύμφωνα με νέα έκθεση που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση PLoS ONE, όταν οι μέλισσες προσβάλλονται από ένα βλαβερό μύκητα, κάνουν… τους γιατρούς του εαυτού τους, καλύπτοντας τις κυψέλες τους με εκχυλίσματα αντιμυκητιασικού φυτού.

bee-arthro

Συγκεκριμένα, όταν μια αποικία απειλείται από μυκητιασική λοίμωξη, οι μέλισσες συλλέγουν από τα φυτά πρόπολη, ένα κολλώδες μείγμα ρητινών και κεριού με αντιμυκητιασικές ιδιότητες. Παρότι πολλοί μελισσοκόμοι δεν συμπαθούν ιδιαίτερα την πρόπολη, οι συντάκτες της έκθεσης λένε ότι η μελέτη τους μπορεί να τους βοηθήσει να κρατήσουν τους μύκητες μακριά από τις κυψέλες τους. «Οι Αμερικανοί μελισσοκόμοι ανέκαθεν προτιμούσαν αποικίες που χρησιμοποιούσαν λιγότερη τέτοια ρητίνη, γιατί κολλάει και καθιστά τη δουλειά τους δυσκολότερη», εξηγεί ο ερευνητής του Κρατικού Πανεπιστημίου της Βόρειας Καρολίνας Μάικλ Σιμόν-Φίνστρομ. «Τώρα γνωρίζουμε ότι αυτό είναι ένα χαρακτηριστικό [της πρόπολης] που αξίζει να προβάλουμε, γιατί απ’ ό,τι φαίνεται παρέχει στις μέλισσες φυσική άμυνα.»

Οι ερευνητές μελέτησαν 23 αποικίες, σε 12 από τις οποίες οι κυψέλες ήταν καλυμμένες με «φυσική» -ποσότητα ρητίνης (πρόπολη). Στις υπόλοιπες 11 αποικίες, οι κυψέλες είχαν μικρές ποσότητες που απαντώνται στη μελισσοκομία. Έπειτα τις μόλυναν με μύκητες και βακτήρια για να διαπιστώσουν εάν οι μολυσμένες κυψέλες θα έστελναν περισσότερες μέλισσες σε αναζήτηση ρητίνης για την ενίσχυση της πρόπολης.

Οι παρατηρήσεις τους δεν αφήνουν περιθώριο αμφιβολίας: όταν βρίσκονται αντιμέτωπες με την απειλή μιας μυκητιασικής μόλυνσης, οι μέλισσες φέρνουν 45% περισσότερη πρόπολη για να ενισχύσουν την κυψέλη τους, ενώ παράλληλα απομακρύνουν οι ίδιες τις μολυσμένες προνύμφες από την αποικία. Αυτό, κατά τους επιστήμονες, σημαίνει ότι «κατανοούν» πως ό,τι έρχεται σε επαφή με μικρόβια τείνει να προκαλεί περαιτέρω μόλυνση.

«Η αποικία είναι πρόθυμη να δαπανήσει την ενέργεια και την προσπάθεια των εργατριών της στη συλλογή αυτών των ρητινών», λέει ο Σιμόν – Φίνστρομ. «Συνεπώς, είναι σαφές ότι αυτή η συμπεριφορά οφείλεται στο ότι, για την αποικία, το όφελος είναι μεγαλύτερο από το τίμημα».

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι οι μέλισσες «γνώριζαν» ποιοι μύκητες είναι επιβλαβείς και ποιοι όχι, αφού όταν οι κυψέλες μολύνονταν με μύκητα που δεν προκαλούσε ασθένεια, δεν επιχειρούσαν να θωρακιστούν με ενίσχυση των αποθεμάτων πρόπολης.

Στο Ορεινό Μέλι μπορείτε να βρείτε και να παραγγείλετε ακατέργαστη πρόπολη.

πηγή: Ναυτεμπορική

Πώς οι μέλισσες αντιλαμβάνονται τα ηλεκτρικά πεδία των λουλουδιών

Χρώμα, άρωμα, ηλεκτρισμός! Οι μέλισσες δείχνουν να αντιλαμβάνονται τα ασθενή ηλεκτρικά πεδία των λουλουδιών και μια νέα μελέτη δείχνει να εξηγεί το μηχανισμό αυτής της αόρατης αλληλεπίδρασης.

bee

Τα ηλεκτρικά πεδία των λουλουδιών οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στην ανισορροπία των ηλεκτρικών φορτίων ανάμεσα στην ατμόσφαιρα και το έδαφος.

Επιπλέον, οι μέλισσες και άλλα έντομα που πετούν συσσωρεύουν ηλεκτρικά φορτία όταν τα φτερά τους κινούνται μέσα στον αέρα, ακριβώς όπως τα ανθρώπινα μαλλιά φορτίζονται λόγω της τριβής με τη βούρτσα. Όταν τα έντομα προσεδαφίζονται σε ένα λουλούδι τού μεταφέρουν ένα μέρος του φορτίου, και αυτό ενημερώνει άλλα έντομα για το αν το συγκεκριμένο άνθος έχει δεχθεί κι άλλες επισκέψεις.

Το φαινόμενο είναι γνωστό εδώ και χρόνια, παρέμενε όμως ανεξήγητο. Μελέτη του Πανεπιστημίου του Μπρίστολ αποκαλύπτει τώρα ότι οι μέλισσες, και πιθανώς και άλλοι επικονιαστές, αντιλαμβάνονται αυτά τα ηλεκτρικά σήματα με τα τριχίδια που καλύπτουν το σώμα τους.

Οπως οι ανθρώπινες τρίχες έλκονται από την τσατσάρα

Χρησιμοποιώντας μια συσκευή λέιζερ για να μετρήσουν δυσδιάκριτες κινήσεις των τριχιδίων, οι εντομολόγοι ανακάλυψαν ότι τα τριχίδια λυγίζουν λόγω του ηλεκτρικού πεδίου, ακριβώς όπως οι ανθρώπινες τρίχες έλκονται από μια φορτισμένη τσατσάρα.

Νευρικά κύτταρα που κρύβονται στη βάση της τρίχας διαβιβάζουν το σήμα στο νευρικό σύστημα και ενημερώνουν έτσι το έντομο για την ένταση του πεδίου.

Το ηλεκτρικό φορτίο του λουλουδιού μπορεί να γίνει έτσι αντιληπτό από απόσταση 10 εκατοστών, μια αρκετά μεγάλη απόσταση για τις μέλισσες.

Όπως λέει ο Γκρέγκορι Σάτον, επικεφαλής της μελέτης, «πολλά ακόμα έντομα φέρουν στο σώμα τους παρόμοια τριχίδια, κάτι που μας οδηγεί στην υπόθεση ότι πολλά ακόμα μέλη του κόσμου των εντόμων μπορεί να είναι εξίσου ευαίσθητα στα ηλεκτρικά πεδία».

πηγή: University of Bristol