Η αλόγιστη χρήση μιας κατηγορίας φυτοφαρμάκων οδηγεί σε αφανισμό τον πληθυσμό των μελισσών. Στην Ελλάδα το πρόβλημα είναι εντονότερο όπου υπάρχουν βαμβακοκαλλιέργειες. Έκθεση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) με τίτλο «Η εξαφάνιση των μελισσών και οι διάφορες απειλές για τα έντομα» παρουσίασε με τα πιο μελανά χρώματα το μέλλον του ανθρώπου αν οι ταπεινές μελισσούλες εξαφανιστούν.

Όπως χαρακτηριστικά αναφερόταν στην έκθεση, ο μαζικός θάνατος αποικιών μελισσών σε πολλά σημεία του πλανήτη ενδέχεται να αποτελεί ένα μέρος της μεγάλης, βαθιάς και αυξανόμενης απειλής που προέρχεται από τη μόλυνση του περιβάλλοντος και έχει επίδραση στα αποθέματα τροφών για τους ανθρώπους. Συμπληρωνόταν ότι οι μέλισσες, οι πεταλούδες, τα σκαθάρια και τα πουλιά προσφέρουν ετησίως στην ανθρώπινη οικονομία εργασία που αποτιμάται σε 153 δισ. ευρώ- το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 9,5% της συνολικής αξίας της εργασίας για την παραγωγή ανθρώπινης τροφής. Αυτά για όσους πίστευαν ή πιστεύουν ότι η εξαφάνιση των μελισσών αποτελεί θέμα απλώς των… μελισσοκόμων- άντε και των οικολόγων.

Διότι ο αφανισμός των μελισσών αποτελεί γεγονός. Στην ίδια έκθεση υπογραμμίζεται ότι προσφάτως οι αποικίες μελισσών στη Βόρεια Αμερική και στην Ευρώπη εμφανίζουν μείωση της τάξεως του 30%, ενώ σε περιοχές όπως η Μέση Ανατολή η μείωση αυτή αγγίζει ως και το 85%. Μιλούμε λοιπόν για ένα παγκόσμιο πρόβλημα που έχει παγκόσμιο αντίκτυπο. Και είναι επόμενο επιστήμονες αλλά και κρατικές αρχές ανά τον κόσμο να αναζητούν τα αίτια αυτών των μαζικών θανάτων.

Ανάμεσα στους πολλούς παράγοντες που φαίνεται να συντελούν στο πρόβλημα και οι οποίοι συνδέονται άμεσα με την ανθρώπινη παρέμβαση στο περιβάλλον όπως η αποψίλωση δασών, η εξασθένηση των ανθέων των φυτών και η μεγάλη εξάπλωση των παρασίτων, αναδύεται τα τελευταία χρόνια και ένας που ακούει στο όνομα νεονικοτινοειδή φυτοφάρμακα. Πρόκειται για μια κατηγορία φυτοφαρμάκων που χρησιμοποιείται τις τελευταίες περίπου δύο δεκαετίες σε διαφορετικές χώρες του κόσμου- στην Ελλάδα από το 1997- και η οποία γνωρίζει συνεχή εξάπλωση «ντύνοντας» ολοένα και περισσότερες καλλιέργειες.

Τι ακριβώς είναι όμως τα νεονικοτινοειδή φυτοφάρμακα και ποια η διαφορά τους από τα συμβατικά; Όπως εξηγεί στο «Βήμα» η κτηνίατρος της Ομοσπονδίας Μελισσοκομικών Συλλόγων Ελλάδος (ΟΜΣΕ) κυρία Κατερίνα Καρατάσου, πρόκειται για διασυστηματικά εντομοκτόνα (κυκλοφορούν, δηλαδή, σε όλα τα μέρη του φυτού) που έχουν δράση παρόμοια με το φυσικό εντομοκτόνο νικοτίνη, το οποίο δρα στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Οι ουσίες αυτής της κατηγορίας είναι οι acetamiprid, clothianidin, dinotefuran, fipronil, imidacloprid, nitenpyram, thiacloprid και thiamethoxam.

Το αρχικό σκεπτικό της δράσης τέτοιου είδους φυτοφαρμάκων σε αντίθεση με τα συμβατικά που απλώς ψεκάζονται στα φυτά ήταν το να χρησιμοποιούνται και για την «επένδυση» σπόρων έτσι ώστε να «κυριεύουν» το φυτό από την αρχή ως το τέλος της ζωής του σώζοντάς το από επιβλαβή έντομα. «Όταν γίνεται ψεκασμός του φυτοφαρμάκου, ένα μεγάλο μέρος διασπείρεται στον αέρα ή φεύγει στο έδαφος, ενώ μικρή σχετικώς ποσότητα περνά στο φυτό. Η καινούργια αυτή οικογένεια φαρμάκων επενδύεται στους σπόρους με ειδική επεξεργασία, με αποτέλεσμα να περνά ολόκληρη η ποσότητα της ουσίας στο φυτό» λέει η κυρία Καρατάσου.

Ωστόσο, όπως δείχνουν όλο και περισσότερα επιστημονικά στοιχεία, εκτός από τα βλαβερά έντομα-στόχους, τα φυτοφάρμακα αυτά δηλητηριάζουν και ωφέλιμα έντομα όπως οι μέλισσες, οι αγριομέλισσες, οι βομβίνοι και οι πεταλούδες. Και αυτό διότι εντοπίζονται στο νέκταρ, στη γύρη αλλά και στον «ιδρώτα» των φυτών που παράγεται κατά τη διαπνοή τους, άρα σε όλους τους χυμούς τους οποίους συλλέγουν οι επικονιαστές. «Πολλά από αυτά τα ωφέλιμα έντομα αποτελούν παράλληλα τροφή για τα πουλιά και υπάρχουν ήδη αναφορές για μεγάλη μείωση του πληθυσμού των άγριων πτηνών της Ευρώπης. Τα νεονικοτινοειδή φαίνεται επίσης ότι προσβάλλουν και ασπόνδυλα ζώα που ζουν στα επίγεια νερά και αποτελούν τροφή για τα ψάρια του γλυκού νερού ή και για πτηνά» αναφέρει η κτηνίατρος της ΟΜΣΕ.

Πρόκειται, όπως είναι ξεκάθαρο, για μια αλυσίδα που όταν σπάσει καταστρέφει όλους τους κρίκους που την αποτελούσαν, συμπεριλαμβανομένου του ανθρώπου. Πρόκειται την ίδια στιγμή όμως και για μια αλυσίδα… φτιαγμένη από χρυσάφι για τις παρασκευάστριες εταιρείες φυτοφαρμάκων: είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο το 2009 οι πωλήσεις αποκλειστικώς του imidacloprid (του πιο ευρέως χρησιμοποιούμενου νεονικοτινοειδούς εντομοκτόνου παγκοσμίως) άγγιξαν τα 606 εκατ. δολάρια (περί τα 420 εκατ. ευρώ).

Αξίζουν όμως τα νεονικοτινοειδή φυτοφάρμακα τα (πολλά) λεφτά τους σε ό,τι αφορά το οικοσύστημα; Ολοένα περισσότερα επιστημονικά στοιχεία μαρτυρούν πως η απάντηση μάλλον δεν είναι θετική. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Μία από τις πρώτες επιστημονικές παρατηρήσεις που έκαναν παγκόσμια αίσθηση σχετικά με την αρνητική επίδραση αυτών των «διάσημων» φυτοφαρμάκων στην υγεία των μελισσών ήλθε από τις ΗΠΑ και συγκεκριμένα από τον δρα Τζέφρι Πέτις, επικεφαλής ερευνητή στο Εργαστήριο για την Ερευνα στις Μέλισσες του υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ. Ο δρ Πέτις, ο οποίος είναι ο κύριος ερευνητής της αμερικανικής κυβέρνησης σχετικά με τις μέλισσες, ανακάλυψε πριν από δύο έτη ότι το imidacloprid κάνει τα συγκεκριμένα έντομα πολύ πιο ευάλωτα σε μια νόσο, τη νοζεμίαση, η οποία προκαλείται από το παράσιτο nosema που πλήττει το γαστρεντερικό σύστημα.

Ο δρ Πέτις αναφέρει στο «Βήμα» ότι επικεντρώθηκε στο συγκεκριμένο φυτοφάρμακο καθώς είναι ευρέως χρησιμοποιούμενο σε πολλές και διαφορετικές καλλιέργειες. «Είδαμε στο πλαίσιο πειράματος στο εργαστήριο ότι όταν εκθέσαμε μέλισσες στο συγκεκριμένο νεονικοτινοειδές φυτοφάρμακο και στη συνέχεια τις εκθέσαμε στο nosemaεμφανίστηκε τριπλάσια αύξηση των επιπέδων του παρασίτου στον οργανισμό αυτών των εντόμων σε σύγκριση με άλλες μέλισσες που δεν είχαν εκτεθεί στο φυτοφάρμακο αλλά προσβλήθηκαν από νοζεμίαση. Το αποτέλεσμα αυτό μαρτυρεί ότι τα έντομα ήταν πιο ευάλωτα στο nosema όταν είχαν προηγουμένως εκτεθεί στο φυτοφάρμακο». Όπως έδειξε μάλιστα η εργαστηριακή μελέτη του δρος Πέτις, η οποία παραμένει αδημοσίευτη, η ευαισθησία των μελισσών στο παράσιτο παρατηρείτο ακόμη και όταν τα έντομα είχαν εκτεθεί σε δόσεις του φυτοφαρμάκου τόσο μικρές ώστε να είναι μη ανιχνεύσιμες μετά τον θάνατό τους.

Ποια θα ήταν η λύση σε αυτό το παγκόσμιο ανησυχητικό φαινόμενο του αφανισμού των μελισσών, ρωτήσαμε τον Αμερικανό ειδικό. «Είμαι αισιόδοξος ότι μπορούμε να βρούμε τρόπους ώστε να κρατήσουμε τις μέλισσες υγιείς. Πιστεύω ότι τα νεονικοτινοειδή φυτοφάρμακα παίζουν ρόλο στον θάνατο των μελισσών, ωστόσο δεν έχουμε προσδιορίσει πόσο σημαντικό ρόλο αφού το ζήτημα είναι πολυπαραγοντικό. Σε κάθε περίπτωση χρειαζόμαστε ισχυρούς νόμους που να προστατεύουν τις μέλισσες. Δεν είμαι σίγουρος ότι τα στοιχεία που έχουμε αυτή τη στιγμή στα χέρια μας είναι αρκετά ώστε να δικαιολογούν τη συνολική απαγόρευση των νεονικοτινοειδών φυτοφαρμάκων,ωστόσο μπορεί μελλοντικά να αποδειχθεί ότι χρειάζεται μια τέτοια καθολική απαγόρευση».

Ο δρ Πέτις δεν φαίνεται να είναι ο μόνος που έχει ανησυχητικά ευρήματα στα χέρια του. Τα αποτελέσματά του γρήγορα επιβεβαιώθηκαν από ειδικούς στο Εργαστήριο για τη Βιολογία και την Προστασία των Μελισσών του Εθνικού Ινστιτούτου Αγρονομικής Ερευνας (ΙΝRΑ) στην Αβινιόν της Γαλλίας, με επικεφαλής τον δρα Σεντρίκ Αλό. Και από τη γαλλική μελέτη προέκυψε ότι το imidacloprid κάνει τις μέλισσες πιο ευάλωτες στη νοζεμίαση. Όπως σημείωσε στο «Βήμα» ο δρ Αλό, η μελέτη αυτή που επίσης διεξήχθη στο εργαστήριο έδειξε ότι ο συνδυασμός του νεονικοτινοειδούς φυτοφαρμάκου και του παθογόνου nosema αποδυνάμωνε σε τέτοιον βαθμό τον οργανισμό των μελισσών ώστε αυτές πέθαιναν πρόωρα. «Φάνηκε να υπάρχει συνεργιστική δράση μεταξύ του imidacloprid και του παρασίτου nosema η οποία οδηγούσε σε αποδυνάμωση των μελισσών. Παρατηρήσαμε σημαντική αύξηση της θνησιμότητας,ωστόσο δεν γνωρίζουμε τον ακριβή μηχανισμό που οδηγεί σε αυτήν». Ο γάλλος ειδικός προσέθεσε ότι οι απορίες σχετικά με τον μηχανισμό που οδηγεί στην εξαφάνιση των μελισσών μοιάζουν με το προαιώνιο ερώτημα σχετικά με το αβγό και την κότα. «Δεν έχουμε καταλήξει ακόμη αν τα φυτοφάρμακα αποδυναμώνουν τον οργανισμό των εντόμων με αποτέλεσμα να γίνονται πιο ευάλωτα στο nosema ή αν το παράσιτο εξασθενεί τις μέλισσες οι οποίες πεθαί νουν ευκολότερα μετά την έκθεση στα φυτοφάρμακα».

Ο κώδωνας του κινδύνου χτυπά όμως και από την Ολλανδία και συγκεκριμένα μέσα από τα αποτελέσματα μελέτης του τοξικολόγου Χενκ Τένεκες σχετικά με τους μακροπρόθεσμους κινδύνους για την υγεία των μελισσών από τη χρήση των νεονικοτινοειδών εντομοκτόνων imidacloprid και thiacloprid. Οπως σημειώνεται σε μελέτη του δρος Τένεκες που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2010 στο επιστημονικό περιοδικό «Τoxicology», «οι κίνδυνοι των νεονικοτινοειδών εντομοκτόνων imidacloprid και thiacloprid για τα αρθρόποδα μπορούν να υποτιμηθούν σοβαρά. Τα αποδεκτά όρια της τάξεως των 50 ppb (μέρη ανά δισεκατομμύριο) είναι βασισμένα κυρίως στις βραχυπρόθεσμες δοκιμές. Αν πραγματοποιούσαμε μακροπρόθεσμες μελέτες,πολύ χαμηλότερες συγκεντρώσεις μπορεί να αποδειχθούν επικίνδυνες. Αυτό εξηγεί γιατί πολύ μικρές ποσότητες imidacloprid μπορούν να προκαλέσουν μείωση του πληθυσμού των μελισσών μακροπρόθεσμα».

Μια και μιλήσαμε για αποδεκτά όρια, πρέπει να σημειώσουμε ότι η μελισσοτοξικότητα των νεονικοτινοειδών ελέγχεται με βάση διεθνείς κανονισμούς προσδιορίζοντας τη δόση που σκοτώνει το 50% του δείγματος μελισσών (τεστ LD50). Ωστόσο, όπως επισημαίνει στο «Βήμα» η βιολόγος, αναπληρώτρια ερευνήτρια του Ινστιτούτου Μελισσοκομίας στο Εθνικό Ιδρυμα Αγροτικής Ερευνας (ΕΘΙΑΓΕ) που εδρεύει στον Αγ. Μάμα Χαλκιδικής κυρία Φανή Χατζήνα, «οι δοκιμές αυτές αγνοούν παντελώς τις δευτερογενείς επιδράσεις από τις υποθανατηφόρες δόσεις που δεν σκοτώνουν το μελίσσι αλλά είτε προκαλούν προβλήματα μνήμης και μάθησης, με αποτέλεσμα οι μέλισσες να αποπροσανατολίζονται και να μην επιστρέφουν στην κυψέλη τους, είτε δημιουργούν προβλήματα υποθερμίας και κακής διατροφής του γόνου (των αναπτυσσόμενων μελισσών) είτε αποδυναμώνουν το αμυντικό σύστημα της μέλισσας κάνοντάς την εύκολη λεία σε οποιονδήποτε παθογόνο παράγοντα». Προβλήματα όμως παρατηρούνται και στους υποφαρυγγικούς αδένες των μελισσών (πρόκειται για τους αδένες που η μέλισσα φέρει στο κεφάλι και παράγουν τον βασιλικό πολτό), όπως δείχνουν στοιχεία έρευνας του Ινστιτούτου Μελισσοκομίας του ΕΘΙΑΓΕ.

Με βάση τα ισχύοντα δεδομένα βέβαια οι παρασκευάστριες εταιρείες των φυτοφαρμάκων είναι πλήρως καλυμμένες, αφού πράγματι τα προϊόντα τους αποδεικνύονται ασφαλή. Οι υπεύθυνοι των εταιρειών υποστηρίζουν ότι οι όποιοι θάνατοι μελισσών οφείλονται σε κακή χρήση των φαρμάκων από τους γεωργούς. Είναι όμως πάντα έτσι τα πράγματα; Ακόμη και αν δεν μπορούμε να απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα, μια απάντηση είναι σίγουρη: οι μέλισσες αποδεκατίζονται (μαζί τους και άλλα ωφέλιμα έντομα). Το χρονικό αυτού του αποδεκατισμού καταγράφεται μάλιστα όχι μόνο μέσα από επιστημονικά στοιχεία του εξωτερικού αλλά και από άλλα που φέρουν άκρως ελληνική υπογραφή. Μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2010 στο επιστημονικό περιοδικό «Journal of Ιnvertebrate Ρathology», με κύριο ερευνητή τον κ. Ν.Μπακανδρίτσο από το Ινστιτούτο Κτηνιατρικών Ερευνών Αθηνών που ανήκει στο ΕΘΙΑΓΕ, και αφορούσε αιφνίδιους θανάτους μελισσών το καλοκαίρι του 2009 στην Αρκαδία έδειξε ότι στα δείγματα μελισσών που εξετάστηκαν εντοπίστηκαν συγκεντρώσεις imidacloprid μεταξύ 14 και 39 νανογραμμαρίων ανά γραμμάριο ιστού. Στη μελέτη σημειώνεται ότι πρόκειται για την πρώτη δημοσιευμένη καταγραφή ανίχνευσης στην Ελλάδα του συγκεκριμένου νεονικοτινοειδούς φυτοφαρμάκου σε ιστούς μελισσών που παράγουν μέλι. Προστίθεται ότι η παρουσία πολλαπλών παθογόνων (ιών αλλά και του μικροσποριδίου Νosema ceranae) καθώς και φυτοφαρμάκων στον οργανισμό των μελισσών καθιστά δύσκολη τη σύνδεση των φαινομένων απώλειας πληθυσμών μελισσών που παρατηρήθηκε στην Ελλάδα με μια συγκεκριμένη αιτία. Υπογραμμίζεται όμως παράλληλα ότι φαίνεται να υπάρχει συνεργιστική δράση μεταξύ του φυτοφαρμάκου και των πολλών και διαφορετικών παθογόνων που ανιχνεύθηκαν στις μέλισσες.

Παράλληλα μελέτες ειδικών του Εργαστηρίου Φυσιολογίας Ζώων στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, με επικεφαλής τον καθηγητή κ. Γ.Θεοφιλίδη, έδειξαν ότι μικρές δόσεις νεονικοτινοειδών φυτοφαρμάκων όπως το imidacloprid αλλά και διάφορων πυρεθροειδών φυτοφαρμάκων προκαλούν βλάβες σε εσωτερικά συστήματα των μελισσών όπως το κυκλοφορικό. Η καρδιά της μέλισσας εμφανίζει πρόβλημα στη λειτουργία της, ωστόσο το έντομο συνεχίζει να βρίσκεται στη ζωή χωρίς να είναι παραγωγικό. Μοιάζει με έναν καρδιοπαθή που του ζητούν να τρέξει μαραθώνιο… Διότι η συλλογή τροφής από τη μέλισσα αποτελεί μαραθώνιο καθώς πρέπει να γίνεται πολλές φορές υπό αντίξοες καιρικές συνθήκες. Προβλήματα εμφανίστηκαν από μελέτες του κ. Θεοφιλίδη και στον αναπνευστικό ρυθμό μελισσών που ταΐστηκαν στο εργαστήριο με απειροελάχιστες ποσότητες imidacloprid.

Την εν δυνάμει θανατηφόρα σχέση μεταξύ νεονικοτινοειδών και μελισσών μαρτυρούν συγχρόνως αδημοσίευτα ακόμη ευρήματα που ανήκουν στους ειδικούς του Ινστιτούτου Μελισσοκομίας του ΕΘΙΑΓΕ στη Χαλκιδική. Οπως αποκαλύπτει η κυρία Χατζήνα στο «Βήμα», τα πρώτα αυτά αποτελέσματα δείχνουν ότι μέλισσες οι οποίες ετράφησαν με συγκεκριμένες υποθανατηφόρες δόσεις imidacloprid (δόσεις ακόμη και της τάξεως των μόλις 2 ppb) εμφανίζουν μεγαλύτερα ποσοστά νοζεμίασης. «Η πρώτη τέτοια παρατήρηση είχε γίνει στο πλαίσιο μικρού πειράματος πέρυσι και τα νέα ευρήματά μας εφέτος την επιβεβαιώνουν. Ολοκληρώνουμε τη σχετική μελέτη τα αποτελέσματα της οποίας θα αποσταλούν στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων».

Ας δούμε την γκρίζα ελληνική εικόνα σε ό,τι αφορά τη χρήση νεονικοτινοειδών εντομοκτόνων.

Στη χώρα μας λοιπόν τα συγκεκριμένα φυτοφάρμακα χρησιμοποιούνται ως διάλυμα για ψεκασμό σε εσπεριδοειδή και πυρηνόκαρπα (ροδάκινα, κεράσια, βερίκοκα κτλ.) αλλά και στα φοινικοειδή. Χρησιμοποιούνται επίσης ως επικάλυμμα σπόρων στο βαμβάκι, ενώ, όπως επισημαίνει η κυρία Χατζήνα, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης συζητεί τη χορήγηση έγκρισης και για χρήση σε σπόρους καλαμποκιού, ηλίανθου και ελαιοκράμβης.

Σημειώνεται πως σε ό,τι αφορά την καλλιέργεια βαμβακιού, σύμφωνα με τους γνωρίζοντες, οι επενδεδυμένοι με νεονικοτινοειδή σπόροι φθάνουν ως και το 90% επί του συνόλου των σπόρων που χρησιμοποιούνται στις καλλιέργειες. Βαμβακοκαλλιέργειες υπάρχουν κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα (τα ηνία κρατά ο Νομός Πέλλας) αλλά και στην Κεντρική Ελλάδα. Μάλιστα, σύμφωνα με την κυρία Χατζήνα, στον Νομό Πέλλας άρχισαν τα τελευταία περίπου έξι χρόνια να εμφανίζονται και τα περισσότερα προβλήματα στις μέλισσες. «Οι μελισσοκόμοι μετέφεραν τα μελίσσια τους στα βαμβάκια ώστε να έχουν παραγωγή βαμβακόμελου- το βαμβακόμελο θεωρείται ένα πολύ καλό σε ποιότητα μέλι. Πίστευαν λοιπόν ότι θα έχουν καλή παραγωγή. Ωστόσο χρόνο με τον χρόνο έβλεπαν ότι τα μελίσσια τους αποδυναμώνονταν, χάνονταν μεγαλύτεροι πληθυσμοί μελισσών από το φυσιολογικό. Έτσι άρχισε η αναζήτηση της αιτίας του φαινομένου».

Ενόσω τα ακριβή αίτια αυτού του αποδεκατισμού αναζητούνται, οι αριθμοί είναι αδυσώπητοι. Όπως αναφέρει η κυρία Καρατάσου, από το 2003 και μετά χάνουμε περίπου 3.000 τόνους βαμβακόμελου ετησίως. Συγχρόνως όσοι μελισσοκόμοι έβαλαν τα μελίσσια τους κοντά σε βαμβακοκαλλιέργειες έχασαν το 50%-80% του πληθυσμού των μελισσών τους.

Την ίδια στιγμή το παράσιτο nosema εξαφανίζει τις μέλισσες. Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα του Νομού Χανίων, όπου τα τελευταία δύο χρόνια καταγράφονται μεγάλες απώλειες μελισσιών που αποδίδονται στο μικροσπορίδιο Νosema ceranae. Η υπόλοιπη Κρήτη όμως δεν εμφανίζει ιδιαίτερο πρόβλημα. «Είναι τυχαίο ότι στον Νομό Χανίων καλλιεργούνται πολλά εσπεριδοειδή τα οποία ψεκάζονται με νεονικοτινοειδή;» ρωτάει η κυρία Καρατάσου.

Οι εκτιμήσεις είναι ότι την τελευταία τριετία, κατά την οποία εμφανίζονται έντονες ζημιές στα μελίσσια και ο μελισσοκομικός κόσμος δηλώνει πιο συστηματικά αυτές τις ζημιές στον Οργανισμό Ελληνικών Γεωργικών Ασφαλίσεων (ΕΛΓΑ), έχουν χαθεί περί τις 200.000 μελίσσια εξαιτίας νοζεμίασης, επί συνόλου περίπου 1.200.000 μελισσιών. Αυτά τα στοιχεία αφορούν μάλιστα τους καταγεγραμμένους πληθυσμούς, καθώς δεν περιλαμβάνουν τις ζημιές που υφίστανται τα μελίσσια των ερασιτεχνών μελισσοκόμων. Σας εί παμε, οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους.

Θα περίμενε κάποιος ότι η καταστροφή αυτή ενός κλάδου που είναι από τους «στυλοβάτες» της οικονομίας μας- η Ελλάδα αποτελεί την πρώτη μελισσοκομική χώρα στην Ευρώπη με 2,2 μελίσσια ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, ενώ κατέχει την τέταρτη θέση στην ΕΕ στην παραγωγή μελιού με περισσότερους από 17.000 τόνους ετησίως, με πρώτη την Ισπανία και ακολούθως τη Γερμανία και τη Γαλλία- θα είχε οδηγήσει ήδη σε έντονη δράση σε κεντρικό επίπεδο. Και όμως, τα πράγματα είναι διαφορετικά.

Η Ευρωπαϊκή Ενωση με οδηγία που εξεδόθη στις 12.3.2010 (2010/21/ΕΕ) ζήτησε από τα κράτη-μέλη της να θεσπίσουν ως τις 31 Οκτωβρίου 2010 νομοθετικά μέτρα για την προστασία των μελισσών από τα νεονικοτινοειδή φυτοφάρμακα που χρησιμοποιούνται ως επικάλυμμα σπόρων. Στην οδηγία γινόταν λόγος βέβαια για «ατυχήματα» σε ό,τι αφορά τους θανάτους μελισσών, ωστόσο αναγνωρίζονταν οι κίνδυνοι για τις μέλισσες από τη χρήση των τεσσάρων πιο διαδεδομένων νεονικοτινοειδών φαρμάκων (chlothianidin, thiamethoxam, fipronil, imidacloprid). Το ελληνικό αρμόδιο υπουργείο δεν έλαβε κάποιο συγκεκριμένο μέτρο ως εκείνη την ημερομηνία, αλλά ανέφερε ότι ξεκινά ελέγχους σχετικά με την επίδραση των νεονικοτινοειδών.

Σε ό,τι αφορά τη νοζεμίαση, σύμφωνα με τον κ. Καραμήτρο, δεν μπορούμε να πούμε αυτή τη στιγμή αν αποτελεί απόρροια της αποδυνάμωσης του οργανισμού των μελισσών λόγω της έκθεσής τους στα νεονικοτινοειδή φυτοφάρμακα. «Σίγουρα ένας αποδυναμωμένος οργανισμός είναι πιο ευάλωτος σε οποιουδήποτε είδους εχθρό, όπως είναι το παράσιτο nosema που πλήττει τις μέλισσες. Όλα αυτά όμως μένει να αποδειχθούν από μεγάλες μελέτες».

Από την πλευρά του ο αντιπρόεδρος της ΟΜΣΕ κ. Β. Ντούρας τονίζει ότι η στάση που τηρεί το υπουργείο καταστρέφει τους μελισσοκόμους. «Στην Ελλάδα δεν έγινε τίποτε ως τα τέλη Οκτωβρίου του 2010 και τώρα το υπουργείο αναφέρει ότι θα διεξαγάγει έρευνες για να δει την πιθανή σύνδεση μεταξύ των νεονικοτινοειδών φυτοφαρμάκων και του θανάτου των μελισσών. Στο μεσοδιάστημα όμως οι μελισσοκόμοι καταστρέφονται».

Υπογραμμίζεται ότι σε τελευταία επιστολή της ΟΜΣΕ προς το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων με ημερομηνία 14.2.2011 οι υπεύθυνοι της Ομοσπονδίας κάνουν λόγο για πιθανή προσφυγή στη Δικαιοσύνη αν δεν υπάρξει δράση στο ζήτημα των νεονικοτινοειδών. Οπως συγκεκριμένα αναφέρεται στην επιστολή, «οι έρευνες που πολλοί από εσάς σκέφτονται και σχεδιάζουν είναι καταστροφικές για τον τόπο και ωφέλιμες για τις εταιρείες. Αν συνεχίσετε έτσι,θα μας οδηγήσετε στη σκέψη να λύσουμε το πρόβλημα μέσω της Δικαιοσύνης (ελληνικής ή ευρωπαϊκής)». Η επιστολή καταλήγει: «Η αντίθεσή μας με τις εταιρείες θα επιλυθεί αργά ή γρήγορα, είτε με την απαγόρευση των νεονικοτινοειδών είτε με την εξαφάνιση των μελισσών (και όχι μόνο!) από το πρόσωπο της Γης. Εσείς τελικά τι υπηρετείτε;».

Κωλυσιεργία καταλογίζει στο υπουργείο και η κυρία Χατζήνα. «Όταν ήδη έχουν υπάρξει διαμαρτυρίες και επιστολές τόσο από το ΕΘΙΑΓΕ όσο και από την ΟΜΣΕ, αλλά και από τον Μελισσοκομικό Συνεταιρισμό Πέλλας, η πιο λογική κίνηση θα ήταν έστω ένας προσωρινός περιορισμός της χρήσης των ουσιών αυτών ώσπου να ληφθούν οριστικές αποφάσεις. Το υπουργείο όμως αποφάσισε να προχωρήσει σε ένα πρόγραμμα παρακολούθησης». Και όχι μόνο αυτό. Η ειδικός από το ΕΘΙΑΓΕ υπογραμμίζει ότι η μέθοδος παρακολούθησης είναι λανθασμένη: «Η λογική του υπουργείου είναι να γίνουν επιτόπιοι έλεγχοι όταν θα δηλωθεί από τον μελισσοκόμο ότι υπάρχουν ζημιές. Ωστόσο για να δηλώσει ο μελισσοκόμος ότι υπάρχουν ζημιές, αυτό θα σημαίνει ότι έχει γίνει κακή χρήση του φαρμάκου, με αποτέλεσμα να λαμβάνονται θανατηφόρες δόσεις από τη μέλισσα. Το κύριο πρόβλημα δεν είναι οι θανατηφόρες αλλά οι υποθανατηφόρες δόσεις, οι οποίες δεν σκοτώνουν το μελίσσι άμεσα αλλά εξασθενούν τις μέλισσες».

Η κυρία Χατζήνα αναφέρει ότι σε κάθε περίπτωση η κίνηση για μελέτες από το υπουργείο- έστω και τώρα- είναι σωστή, φθάνει να γίνει με τον κατάλληλο τρόπο. «Πρέπει να αναφέρουμε ότι το υπουργείο ήλθε σε επαφή με τα ερευνητικά κέντρα της χώρας ζητώντας τους προτάσεις για τις μετρήσεις τις οποίες θα κάνει. Ελπίζουμε με βάση τις παρατηρήσεις μας να γίνουν τροποποιήσεις στον τρόπο των μετρήσεων». Και εμείς ελπίζουμε να γίνουν το ταχύτερο δυνατόν οι απαιτούμενες κινήσεις ώστε να μη φθάσουν κάποτε τα μικρά παιδιά να τραγουδούν «δεν περνά, δεν περνά η μέλισσα». Διότι αν κάτι τέτοιο συμβεί, τα… παρατράγουδα και για τη δική μας ζωή θα είναι πολλά.

Το παράσιτο nosema απαντάται σε δύο μορφές: το Νosema apis και το Νosema ceranae.Το τελευταίο διάστημα μάλιστα το Νosema ceranae,το οποίο θεωρείται πιο θανατηφόρο, αποτελεί τον κύριο εχθρό των μελισσών.Το nosema καταστρέφει το έντερο του εντόμου, με αποτέλεσμα να προκαλούνται πληγές. Έτσι η μέλισσα δεν μπορεί να τραφεί σωστά, εμφανίζει διάρροιες, εξασθενεί και πεθαίνει. Οι πληγές μάλιστα στο σώμα της μέλισσας αποτελούν «πύλες» από τις οποίες εισέρχονται πιο εύκολα παθογόνα, όπως ιοί, στον οργανισμό της. Έτσι αυτά τα παθογόνα αποτελούν πολλές φορές την τελική αφορμή κατάρρευσης του μελισσιού.Στην Ελλάδα το nosema απαντάται πιο εύκολα στη Βόρεια και στην Κεντρική Ελλάδα και λιγότερο στις ξηροθερμικές περιοχές, όπως τα νησιά του Αιγαίου. Και αυτό διότι η υγρασία ευνοεί τον πολλαπλασιασμό του παρασίτου. Υπέρ του λειτουργεί επίσης η κακή υγιεινή του μελισσιού.

Όλα τα στοιχεία προκαλούν ερωτήματα σχετικά με την ασφάλεια του μελιού που καταναλώνουμε.

Ωστόσο η κτηνίατρος της Ομοσπονδίας Μελισσοκομικών Συλλόγων Ελλάδος (ΟΜΣΕ) κυρία Κατερίνα Καρατάσου είναι καθησυχαστική. Όπως λέει, για να είναι ανιχνεύσιμες ποσότητες των φυτοφαρμάκων στο μέλι, θα πρέπει να αφορούν την κλίμακα των μικρογραμμαρίων ανά γραμμάριο μελιού.

«Σε ό,τι αφορά τις μέλισσες μιλούμε για ποσότητες της τάξεως των ppb- δηλαδή μερών ανά δισεκατομμυριοστό-,που είναι πολύ μικρές για να έχουν επίδραση στον άνθρωπο». Η κυρία Καρατάσου τονίζει επίσης ότι ο κύριος όγκος του ελληνικού μελιού προέρχεται πλέον από μη καλλιεργημένες περιοχές, όπως όσες έχουν πεύκα ή θυμάρι, με αποτέλεσμα να είναι κατά το δυνατόν απαλλαγμένες από νεονικοτινοειδή φυτοφάρμακα. Η ειδικός υπογραμμίζει πάντως πως σε ό,τι αφορά την ανθρώπινη υγεία θα ήταν προτιμότερο να στρέψουμε το βλέμμα μας σε καρπούς όπως αυτοί των οπωροφόρων τα οποία ψεκάζονται άμεσα με νεονικοτινοειδή φάρμακα. «Πρέπει να λάβουμε υπόψη μας ότι τα νεονικοτινοειδή στοχεύουν τον νευροδιαβιβαστή του εγκεφάλου ακετυλχολίνη, ο οποίος μεταδίδει μηνύματα μεταξύ των νευρικών κυττάρων.

Αυτόν τον νευροδιαβιβαστή διαθέτουν τόσο οι μέλισσες όσο και ο άνθρωπος. Ίσως λοιπόν θα έπρεπε να δούμε την επίδραση αυτών των φυτοφαρμάκων και στο ανθρώπινο νευρικό σύστημα»καταλήγει η κυρία Καρατάσου.

* Στη Γαλλία ίσχυσε από το 1999 προσωρινή απαγόρευση στη χρήση του imidacloprid στην επένδυση σπόρων ηλίανθου, ενώ από το 2004 η απαγόρευση αφορά και επένδυση σπόρων καλαμποκιού και ελαιοκράμβης. Το πρόβλημα ξεκίνησε τον Ιούλιο του 1994, λίγες ημέρες μετά την άνθιση των ηλίανθων. Εκείνη την εποχή χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το ολοκαίνουργιο τότε εντομοκτόνο imidacloprid στις καλλιέργειες ηλίανθου .Ως το 1997 το imidacloprid χρησιμοποιούνταν στις μισές καλλιέργειες ηλίανθου της χώρας. Το 1999 η παραγωγή μελιού στη Γαλλία έπεσε σε 50.000 τόνους από 110.000 τόνους το 1996. Παράλληλα η Εθνική Ομοσπονδία Μελισσοκόμων ανέφερε ότι το ένα τρίτο των αποικιών μελισσών της χώρας είχε εξαφανιστεί. Ύστερα από έντονες διαμαρτυρίες και πορείες των μελισσοκόμων η κυβέρνηση αποφάσισε την απαγόρευση του imidacloprid στις καλλιέργειες ηλίανθου. Ως το 2007 οι θάνατοι μελισσών μειώθηκαν σημαντικά (έπεσαν σε ποσοστό μικρότερο του 10%).

* Στη Γερμανία εμφανίστηκε σοβαρό πρόβλημα απωλειών μελισσών τον Μάιο του 2008. Μελισσοκόμοι στην περιοχή Βάδης- Βιρτεμβέργης έχασαν τα δύο τρίτα των μελισσιών τους, μια απώλεια που συνδέθηκε με τη χρήση του νεονικοτινοειδούς φυτοφαρμάκου clothianidin στην περιοχή. Εξετάσεις σε νεκρές μέλισσες έδειξαν ότι το 99% εμφάνιζε συσσωρευμένες ποσότητες clothianidin στον οργανισμό του. Τελικώς αποφασίστηκε απαγόρευση της χρήσης όλων των νεονικοτινοειδών ως επένδυση σπόρων και ξεκίνησε πρόγραμμα καταγραφής και παρακολούθησης των επιπτώσεών τους στην υγεία των μελισσών.

* Στην Ιταλία τον Αύγουστο του 2008 απαγορεύθηκε η χρήση νεονικοτινοειδών στην επένδυση σπόρων ελαιοκράμβης, καλαμποκιού και ηλίανθου. Μετά την απαγόρευση αποκαταστάθηκαν οι πληθυσμοί των μελισσών,με αποτέλεσμα η κυβέρνηση να διατηρήσει το μέτρο.

* Στη Σλοβενία απαγορεύτηκε επίσης η χρήση νεονικοτινοειδών ως επένδυση σπόρου στο καλαμπόκι και στην ελαιοκράμβη.

* Στη Βρετανία στα τέλη Μαρτίου ο επικεφαλής επιστημονικός σύμβουλος του υπουργείου Περιβάλλοντος, Τροφίμων και Αγροτικών Υποθέσεων (Defra),καθηγητής Ρόμπερτ Γουότσον, ζήτησε ανασκόπηση των υπαρχόντων στοιχείων σχετικά με την ασφάλεια των νεονικοτινοειδών φυτοφαρμάκων σε ό,τι αφορά την υγεία των μελισσών.Και αυτό διότι στη χώρα τα τελευταία χρόνια οι μελισσοκόμοι αναφέρουν ότι μία στις τρεις αποικίες μελισσών χάνεται,με αποτέλεσμα πολλοί ειδικοί να μιλούν για πιθανή εξαφάνιση των μελισσών στη Βρετανία μέσα σε δέκα χρόνια.

* Στις ΗΠΑ έχουν ήδη ληφθεί κάποια μέτρα για την προστασία των μελισσών από τα νεονικοτινοειδή φυτοφάρμακα.Ο γενικός κανόνας είναι ότι οι αγρότες δεν πρέπει να χρησιμοποιούν τέτοιου είδους φυτοφάρμακα όταν τα φυτά των καλλιεργειών βρίσκονται σε φάση άνθισης, οπότε και θα γίνει επικονίαση από τις μέλισσες.(Αυτό το μέτρο εγείρει βέβαια ερωτηματικά,αφού το φυτοφάρμακο περιέχεται στο σύνολο του φυτού διά βίου…)

πηγή: Το Βήμα Science

Η NASA έχει διαθέσει στο κοινό φωτογραφίες από μέρη της Γης που έχουν υποστεί τεράστιες αλλαγές εξαιτίας της ανθρώπινης δραστηριότητας και της υπερεκμετάλλευσης του πλανήτη μας. Έτσι, μέρη που κάποτε διατηρούσαν τα κύρια χαρακτηριστικά του περιβάλλοντος σήμερα δεν θυμίζουν σε τίποτα την εικόνα που είχαν πριν από 100 ή και 50 χρόνια, χάρη στην ανθρώπινη παρέμβαση, η οποία αποδεικνύεται καταστροφική.

Η θάλασσα Αράλ, Κεντρική Ασία το 2000 και το 2014

Πάγοι Qori Kalis, Περού το 1978 και το 2011

Πάγοι McCarty, Αλάσκα το 1909 και το 2004

Λίμνη Mar Chiquita, Αργεντινή το 1998 και το 2011

Πάγοι Pedersen, Αλάσκα το 1917 και το 2005

Το δάσος Rondonia, Βραζιλία το 1975 και το 2009

Όρος Matterhorn, Άλπεις το 1960 και το 2005

πηγή: brightside.me

Η μέση παγκόσμια θερμοκρασία του πλανήτη βρίσκεται σε επίπεδα που όμοιά τους δεν έχουν παρατηρηθεί στον πλανήτη εδώ και τουλάχιστον 115.000 χρόνια υποστηρίζουν επιστήμονες, τονίζοντας ότι για την αντιμετώπιση του φαινομένου θα χρειαστούν σημαντικές τεχνολογικές ανακαλύψεις που αναμένεται να κοστίσουν εκατοντάδες τρισεκατομμύρια δολάρια στο άμεσο μέλλον.

Μία νέα επιστημονική εργασία που κατατέθηκε από τον James Hansen, πρώην ανώτερο κλιματολόγο της NASA, και 11 ακόμα ειδικούς, υποστηρίζει ότι η μέση θερμοκρασία του 2016 είναι πολύ πιθανό να ξεπεράσει τους 1,5 βαθμούς πάνω από το μέσο όρο της προ-βιομηχανικής εποχής, ακολουθώντας μία αυξητική τάση που έχει δει τις θερμοκρασίες στον πλανήτη να αυξάνονται με ποσοστό 0.18 βαθμούς κελσίου ανά δεκαετία, τα τελευταία 45 χρόνια.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, αυτός ο ρυθμός αύξησης της θερμοκρασίας φέρνει τη Γη στα επίπεδα που παρατηρήθηκαν για τελευταία φορά την περίοδο που οι επιστήμονες ονομάζουν «Eemian», μία μεσο-παγετωνική εποχή που ολοκληρώθηκε πριν από 115.000 χρόνια, όταν στον πλανήτη υπήρχε πολύ λιγότερος πάγος και η στάθμη της θάλασσας ήταν 6-9 μέτρα πιο ψηλά απ’ ότι σήμερα.

Η εργασία υποστηρίζει με βεβαιότητα ότι για να επιτευχθούν οι στόχοι που συμφωνήθηκαν στη Συμφωνία για το Κλίμα που υπογράφτηκε πέρυσι στο Παρίσι για την αποφυγή της κλιματικής αλλαγής, θα χρειαστεί να ξοδευτούν 104-570 δισ. δολάρια μέσα στον επόμενο αιώνα, με «υψηλό ρίσκο και αβέβαιο αποτέλεσμα» για την επιτυχία του εγχειρήματος.

«Υπάρχει μια λανθασμένη αντίληψη που έχει αρχίσει να υπερισχύει στο πρόβλημα του κλίματος», τονίζει ο Χάνσεν, ο οποίος έθεσε για πρώτη φορά το ζήτημα της κλιματικής αλλαγής στη δημόσια σφαίρα με την κατάθεσή του στο αμερικανικό Κογκρέσο τη δεκαετία του ’80. «Αυτή η παρανόηση βασίζεται στη συμφωνία για το κλίμα στο Παρίσι, για την οποία οι κυβερνήσεις άρχισαν να αυτό-χειροκροτούνται, αλλά τα επιστημονικά αποτελέσματα δεν συνάδουν». «Ακόμη και με τις πιο αισιόδοξες προβλέψεις (μελλοντική μείωση των ρύπων σε παγκόσμια επίπεδο) θα κοστίσει τρισεκατομμύρια δολάρια. Δυνητικά, νέοι άνθρωποι αναμένεται να αναλάβουν την ευθύνη μίας κατάστασης που θα έχει ξεφύγει από τον έλεγχό τους. Δεν είναι καθόλου βέβαιο πως θα μπορούν να πάρουν τα συμφωνηθέντα μέτρα».

Μία σειρά από πρόσφατες μελέτες αμφισβητούν το κατά πόσο η παγκόσμια θερμοκρασία θα παραμείνει εντός του ορίου των 1.5 βαθμών κελσίου που συμφωνήθηκε στο Παρίσι. Το συγκεκριμένο όριο ασφαλείας, ή και ακόμη το όριο των 2 βαθμών που συνάντησε τη θετική ανταπόκριση 195 εθνών, εξαρτάται από μη-ανεπτυγμένες τεχνολογίες που θα επιχειρήσουν να απομακρύνουν τα αέρια του θερμοκηπίου από την ατμόσφαιρα.

Σύμφωνα με αυτό το σενάριο, ο περιορισμός των εκπομπών αερίων ρύπων θα συμπληρώνεται από μια εκτεταμένη μετατροπή βιοκαυσίμων που θα καίγονται για την παραγωγή ενέργειας. Οι ρύποι που θα εκλύονται από τη διαδικασία αυτή, θα θάβονται κάτω από το έδαφος. Μπορεί επίσης να χρειαστεί κάποιο είδος φουτουριστικής, τεχνολογίας του μέλλοντος που θα είναι σε θέση να απορροφά το διοξείδιο του άνθρακα απευθείας από την ατμόσφαιρα.

πηγή: Lifo με στοιχεία από τη Guardian

Μια νέα μελέτη αποδεικνύει πως οι μέλισσες έχουν ένα αξιοσημείωτο  επίπεδο νοημοσύνης παρά το μικρό εγκέφαλο που διαθέτουν. Η μελέτη μας δείχνει επίσης την ικανότητα που έχουν για την «διάδοση του πολιτισμού τους» και την ικανότητα να μαθαίνουν καθώς και να μεταδίδουν τις γνώσεις και τις δεξιότητές τους.

Η ομάδα από το Πανεπιστήμιο Queen Mary of London, δήλωσε ότι πειράματα που γίνονται συχνά σε πιθήκους και πουλιά με σκοπό να ελέγξουν την νοημοσύνη τους, έδειξαν για πρώτη φορά ότι δεν είναι τα μόνα καθώς επίσης και τα έντομα μπορούν να επιδείξουν παρόμοιες δεξιότητες. Τα ευρήματα μας δίνουν στοιχεία ότι οι μέλισσες δείχνουν να μαθαίνουν και να μεταδίδουν τις γνώσεις και τις δεξιότητές τους με σκοπό την διάδοση του πολιτισμού τους.

Αυτές τις ημέρες οι μύτες τρέχουν, τα μάτια είναι θολά, το κεφάλι στέκει δύσκολα στη θέση του, ενώ οι γύρω σε πυροβολούν με βηξίματα και φταρνίσματα. Μιλούν μάλιστα για κρυολόγημα και για γρίπη αδιάκριτα, αν και αυτά εκδηλώνονται με διαφορετικά συμπτώματα και τα προκαλούν διαφορετικοί ιοί.

Οταν αρχίζει η εισβολή των ανεπιθύμητων μικροοργανισμών, εμείς ακόμη δεν το έχουμε πάρει είδηση. Τα φταρνίσματα και το συνάχι μάς ξυπνούν, φέρνοντας τα πρώτα μηνύματα πως το σώμα άρχισε να αμύνεται ενάντια στον εισβολέα. Ιοί που μην μπορώντας να περάσουν το τείχος του δέρματος ή μη βρίσκοντας κάποια πληγή ανοιχτή εισχωρούν σχετικά εύκολα από το στόμα, τα μάτια και τη μύτη ερεθίζοντας τους βλεννογόνους. Δεν είναι όμως το συνάχι και το φτάρνισμα κάτι που πρέπει να σταματήσουμε. Στην αιτία που τα προκαλεί χρειάζεται να εστιάσουμε την προσπάθειά μας. Με τους κραδασμούς από το φτάρνισμα και την έκκριση άφθονων υγρών από τη μύτη το σώμα θέλει επίμονα να παρασύρει προς τα έξω τους εισβολείς και τα κύτταρα που έχουν μολυνθεί και καταστραφεί. Είναι καλό πράγμα δηλαδή αυτή η αντίδραση, όπως και ο πυρετός, όταν εμφανίζεται, που προσπαθεί με την υψηλή θερμοκρασία να δημιουργήσει δυσμενείς συνθήκες για τους εισβολείς. Οι έξωθεν αυτοί εχθροί όμως χωρίζονται σε «φαμίλιες», που θέλουν το κακό μας, με κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά η καθεμία.

Παρ’ όλα αυτά φθινόπωρο και χειμώνα οι ασθενείς με τέτοιες ιώσεις είναι περισσότεροι (και ίσως από εκεί βγήκε η έκφραση «κρύωσα»). Σ’ αυτό συντελούν δύο ακόμη παράγοντες:
1. Οι άνθρωποι βρίσκονται εγκλωβισμένοι πιο συχνά σε κλειστούς χώρους (δωμάτια, λεωφορεία, γραφεία).
2. Τον χειμώνα παράγεται από το σώμα λιγότερη βιταμίνη D που είναι απαραίτητη για τη θωράκιση του ανοσοποιητικού μας συστήματος.

• Βιταμίνη C: Εγινε μύθος από τον διάσημο χημικό και νομπελίστα Λάινους Πάουλινγκ, αλλά σήμερα πλέον οι ειδικοί έχουν καταλήξει ότι δεν εκπλήρωσε τις υψηλές προσδοκίες σε ό,τι αφορά την πρόληψη ενάντια στους ιούς. Ενισχύει όμως τα κύτταρα που αγρυπνούν μέσα στο αίμα για να αποκρούσουν τους εισβολείς. Ωστόσο το να κατεβάζεις προληπτικά κάθε ημέρα μεγάλες ποσότητες συμπυκνωμένης βιταμίνης σε χάπια για να μη συναχωθείς δεν εμποδίζει τις ιώσεις, ενώ μπορεί να δημιουργηθούν έτσι πέτρες στα νεφρά. Μόνον αν ο γιατρός τη συστήσει για κάποιον ειδικό λόγο ενδείκνυται η λήψη της. Αν όμως παίρνει κάποιος 200 mgr την ημέρα βιταμίνη C, μετριάζει τα συμπτώματα της ίωσης, όπως αποδείχθηκε σε έρευνα του Πανεπιστημίου του Ελσίνκι υπό τον Harri Hemilae.

• Αλάτι – λεμόνι: Πρόκειται για ρουμανικό γιατροσόφι, μία κουταλιά αλάτι διαλυμένη στον χυμό μισού λεμονιού και πλύσεις στις ρινικές οδούς. Το αλάτι απορροφά νερό από τον βλεννογόνο και η βιταμίνη C στεγανοποιεί τα τριχοειδή αγγείατης περιοχής ανακουφίζοντας. Δεν είναι όμως το πιο εύκολο πράγμα στον κόσμο. Επίσης αυτές οι πλύσεις, στην αρχή, μερικές φορές σπρώχνουν ακόμη πιο μέσα τους παθογόνους ιούς.

• Παστίλιες για τον βήχα και ψευδάργυρος: Εδώ το μυστικό δεν είναι οι διάφορες φυτικές ουσίες που περιέχουν αλλά να κρατιούνται όσο γίνεται περισσότερο στο στόμα ώστε να παράγονται μεγάλες ποσότητες σιέλου που ανακουφίζουν τους υποδοχείς τους σχετικούς με τον πόνο στον λαιμό και κυρίως στον φάρυγγα. Επίσης υπάρχουν παστίλιες με βασικό συστατικό τον ψευδάργυρο. Ο ψευδάργυρος, εκτός του ότι είναι «ανακατεμένος» στις περισσότερες ενζυματικές αντιδράσεις, περιορίζει την αναπαραγωγική ικανότητα των ιών και την τάση τους να γραπώνονται στους βλεννογόνους. Αναλύθηκαν μάλιστα 16 εργασίες που αφορούσαν συνολικά 1.387 εθελοντές στους οποίους χορηγούνταν επί έξι μήνες 75 mgr από αυτό το στοιχείο. Οι συμμετέχοντες παρουσίασαν αυξημένη αντίσταση στην προσβολή και μικρότερους χρόνους ανάρρωσης στην περίπτωση που είχαν νοσήσει. Πιθανές παρενέργειες: ξηροστομία, αδιαθεσία, διάρροια.

• Σκόρδο: Θα φανεί παράδοξο αλλά μπορεί για άλλες σοβαρές παθήσεις να θεωρείται ότι μπορεί να αποδειχθεί πως είναι ένα υπερπολύτιμο λειτουργικό τρόφιμο αλλά όχι για τις ιώσεις, εκτός και αν πάρεις υπερβολικά μεγάλες ποσότητες, που όμως μπορεί να οδηγήσουν σε ισχυρές αλλεργικές αντιδράσεις.

• Εχινάκεια: Το φυτικό αυτό παρασκεύασμα κατάφερε να αποκτήσει μόνιμους οπαδούς αλλά και σημαντικούς εχθρούς. Σε αξιολογήσεις της ανεξάρτητης Επιτροπής Cochrane από 33 εργασίες με 4.631 συμμετέχοντες δεν πιστοποιήθηκε κάποιο πλεονέκτημα από τη χρήση της. Αντίθετα όμως σε έρευνα που έγινε στο Τεχνικό Ινστιτούτο του Μονάχου από τη Marlies Karsch-Voelk για το υπέργειο τμήμα του φυτού Echinacea Purpurea σε αλκοολικό διάλυμα διαπιστώθηκε κάποια θετική επίδραση στην εξέλιξη της ίωσης.

• Αλκοόλ: Σε κάθε μορφή. Αν ήταν φάρμακο, θα ήθελες ίσως να αρρωσταίνεις πιο συχνά. Δεν είναι όμως. Και αν το συκώτι είχε στόμα, θα σου έλεγε: Ασ’ το καλύτερα.

• Πολλά υγρά: Οχι υπερβολές. Το σώμα όταν είναι σε καλή κατάσταση φροντίζει το θέμα ικανοποιητικά. Εκκρίνει μεγαλύτερη ποσότητα αντιδιουρητικών ορμονών ώστε να κρατήσει περισσότερα υγρά. Εννοείται ότι ο καφές δεν ενδείκνυται στις περιπτώσεις αυτές, ενώ η υπερβολική κατανάλωση υγρών οδηγεί σε διατάραξη της ισορροπίας ως προς την περιεκτικότητα των αλάτων.

• Κοτόσουπα: Ναι, η διαχρονικά καλύτερη αντιμετώπιση του συναχιού αλλά και της γρίπης, επιστημονικά ελεγμένη εδώ και χρόνια (Mount Sinai Hospital και American Journal of Therapeutics)! Βρασμένα κομμάτια κοτόπουλου χωρίς την επιδερμίδα και ίσως με κάποια λαχανικά μέσα, πατάτες, καρότα, κρεμμύδια. Εισπνοές όταν είναι καυτή και μετά να δουλέψει το κουτάλι. Υπάρχει μια ουσία στη σούπα αυτή που ονομάζεται καρνοσίνη και αποδείχθηκε ότι βοηθάει το ανοσοποιητικό σύστημα στην αρχή της μάχης με τον ιό της γρίπης. Με την επισήμανση όμως πως ο εφοδιασμός πρέπει να είναι εντατικός, διότι όταν φεύγει από το σώμα πρέπει να μπουν νέα «πυρομαχικά» ως την τελική νίκη.

Πόσο βοηθάει το μέλι;

Το μέλι από άνθη εσπεριδοειδών και το μέλι ευκαλύπτου έδωσαν θετικά αποτελέσματα σε σχέση με τον βήχα 200 μικρών παιδιών στο Ισραήλ και εικάζεται πως περιείχε συστατικά που εμποδίζουν τον πολλαπλασιασμό των ιών ενώ φημίζονται για την καταπραϋντική τους δράση. Επίσης το πευκόμελο είναι ιδανικό για τις παθήσεις του λαιμού.  Απ’ την άλλη η υψηλή περιεκτικότητα σε σάκχαρα συσχετίζεται με το παράδοξο φαινόμενο στον εγκέφαλο να βρίσκονται σε κοινό τόπο (Nucleus Tractus Solitarius) οι υποδοχείς που σχετίζονται με τον βήχα και την αίσθηση του γλυκού!

 

Λεμόνι – χλιαρό νερό – μέλι: Το χλιαρό νερό στη μέση είναι για να διαλύεται και να σμίγει το λεμόνι με το μέλι αλλά και γιατί διευκολύνει τη ρινική εκροή των ιών. Δεν υπάρχει κάτι σχετικό στην επιστημονική βιβλιογραφία, αλλά από τα προηγούμενα βγαίνει ότι συνδυάζει κάποια συστατικά με θετική επίδραση στην κατάσταση και από σχετικά αξιόπιστες πηγές λέγεται ότι βοηθάει. Σ’ αυτό το αφέψημα μπορούμε να προσθέσουμε και τζίντζερ μια ισχυρή ρίζα με αντιβακτηριδιακή δράση που βοηθάει.

 

 

Πρόπολη: Οι κυριότερες ερευνητικά τεκμηριωμένες ιδιότητες της πρόπολης είναι η αντιφλεγμονώδης, αντιοξειδωτική, ανοσοποιητική, αντιισταμινική της δράση και η αντι-ιικές και αντιμυκητιακές της ιδιότητες. Η δράση της πρόπολης κατά των ιών είναι επίσης πολύ σημαντική, και τα φλαβονοειδή που περιέχει είναι επίσης υπεύθυνα γ’ αυτήν. Η δράση της κατά των ιών του τύπου έρπη, και των αδενο-ιών έχει πλήρως επεξηγηθεί. Άλλα συστατικά, όπως οι εστέρες και το καφεϊκό οξύ εμπλέκονται στη δράση της πρόπολης ενάντια σους ιούς. Τέλος η πρόπολη δρα προφυλακτικά στη γρίπη, ηπατίτιδα Β και έρπη ζωστήρα.

 

 

Φαρμακοτριβή
Το αν θα πρέπει ο ασθενής να πάρει και κάτι έτοιμο από το φαρμακείο μόνο ο γιατρός πρέπει να το αποφασίζει, άσχετα αν πωλούνται διάφορα σκευάσματα χωρίς συνταγή και άσχετα αν η φίλη ή ο φίλος πήραν κάτι που τους έκανε καλό. Ηδη σε άλλες χώρες όπως η Γερμανία γίνεται μεγάλη συζήτηση για τα αντιπυρετικά και παυσίπονα που διακινούνται με περισσή ευκολία. Η παρακεταμόλη, η ασπιρίνη και η ιβουπροφένη, σε διάφορες μορφές, από χάπια ως και εκνεφώματα (σπρέι), μπήκαν στο μικροσκόπιο και εκεί διαπιστώθηκε μηδενική ή όχι σημαντική βελτίωση, χώρια που σημειώθηκαν και περιπτώσεις ασθενών με παρενέργειες όπως η μειωμένη δυνατότητα αντίδρασης στην εισβολή άλλων μικροβίων όταν ένα αντιφλεγμονώδες εισάγεται στον οργανισμό («Bild der Wissenschaft», τεύχος 12/2014,  σελ. 30).

Ο οργανισμός Cochrane Collaboration είναι μη κερδοσκοπικός και αγκαλιάζει μια συσπείρωση περίπου 31.000 εθελοντών σχετικών με την υγεία από 120 χώρες που προσπαθεί να κάνει έρευνα και να διακινεί πληροφορίες γύρω από τα φάρμακα που προσφέρονται στο εμπόριο, ανεπηρέαστα από τις χορηγίες των μεγάλων εταιρειών. Σε έρευνά του όπου επικεφαλής ήταν ο γερμανός γιατρός Knut Schroeder τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα αντιβηχικά δεν προσέφεραν κάποια ιδιαίτερη βελτίωση (βλ. εδώ ncbi.nlm.nih.gov), ενώ την ίδια στιγμή είναι γνωστό ότι μερικά από αυτά στην προσπάθεια να ανακουφίσουν τον ασθενή περιέχουν π.χ. κωδεΐνη, ένα ήπιο ναρκωτικό που όμως φέρνει υπνηλία και μειώνει την πνευματική διαύγεια, και από την άλλη εφεδρίνη που είναι διεγερτικό. Επίσης άνθρωποι που υποφέρουν π.χ. από άσθμα θα πρέπει να αποφεύγουν να παίρνουν οποιοδήποτε φάρμακο χωρίς την άδεια του γιατρού τους διότι οι παρενέργειες μπορεί να είναι σημαντικές. Επίσης η βλεννολυτική ουσία αμβροξόλη δεν πρέπει να χορηγείται σε παιδιά κάτω των 12 ετών και γενικά στις αντενδείξεις της αναφέρονται ενοχλήσεις στο στομάχι και στο έντερο, όπως και πιθανές αλλεργίες.

 

Η κρύα μύτη «φίλος» του κρυολογήματος

Οι ιοί που προκαλούν το κοινό κρυολόγημα «προτιμούν» τις κρύες μύτες απ’ ό,τι τις ζεστές, σύμφωνα με νέα αμερικανική έρευνα που δείχνει ότι το ανοσοποιητικό σύστημα είναι πιο αδύναμο σε χαμηλότερες θερμοκρασίες, επιτρέποντας στους ιούς να πολλαπλασιάζονται ευκολότερα. Οπως αναφέρεται σε σχετικό πρόσφατο άρθρο της επιθεώρησης «PNAS», ερευνητές του Πανεπιστημίου Γέιλ, με επικεφαλής την καθηγήτρια Ανοσοβιολογίας Ακίκο Ιβαζάκι, συστήνουν στους ανθρώπους να κρατούν ζεστή τη μύτη τους (π.χ. προστατεύοντάς την με ένα κασκόλ) και, όταν έχουν κρυολογήσει, να αποφεύγουν να εισπνέουν κρύο αέρα, επειδή κάτι τέτοιο ευνοεί τον πολλαπλασιασμό των ιών.

Η επικοινωνία ανάμεσα στα άτομα ενός μελισσιού είναι εξαιρετικά συχνή και παρουσιάζει πολλές και ποικίλες μορφές. Επικοινωνώντας μεταξύ τους οι μέλισσες μπορούν να προσδιορίζουν τις θέσεις συλλογής τροφής και εφοδίων ή τη θέση ενός νέου καταφυγίου, να επισημαίνουν την παρουσία κάποιου εχθρού, κ.ο.κ.

Η επικοινωνία των μελισσών πραγματοποιείται με τη μεταβίβαση ερεθισμάτων (μηνυμάτων), τα οποία γίνονται αντιληπτά κατά περίπτωση με τις αισθήσεις κυρίως της όσφρησης, της αφής, της ακοής και δευτερευόντως της όρασης. Με την επικοινωνία ανάμεσα στις μέλισσες ενός μελισσιού αλληλοεπηρεάζεται η συμπεριφορά της καθεμιάς ως κυττάρου του υπεροργανισμού και επιτυγχάνεται ο συντονισμός των ενεργειών τους, ο οποίος και συνεπάγεται, σε τελική ανάλυση, την ομαλή λειτουργία του μελισσιού (Υφαντίδης, 2002).

Η χημική επικοινωνία στην κοινή μέλισσα
Τα ερεθίσματα στα οποία αντιδρά μια μέλισσα δέκτης μπορεί να διακριθούν σε ειδικά και σε γενικά. Ειδικά ερεθίσματα είναι οι φερομόνες και οι χοροί των μελισσών. Αντίθετα, τα γενικά ερεθίσματα είναι δυνατόν να προκαλούν αντιδράσεις και σε άλλα είδη ζώων. Τέτοια ερεθίσματα είναι διάφορες, εξωγενούς προέλευσης χημικές ουσίες (οσμές λουλουδιών, το διοξείδιο του άνθρακα, κ.ά.), η θερμοκρασία του περιβάλλοντος, κ.λπ. Οι περισσότερες πηγές πληροφοριών για τις μέλισσες είναι τα γενικά ερεθίσματα παρά τα ειδικά.

Ο ορισμός της εισόδου
Η σημαντικότερη φερομόνη προσανατολισμού των μελισσών παράγεται από τον αδένα Nasanov. Την χαρακτηριστική στάση του σώματος της μέλισσας όταν εκθέτει τον αδένα Nasonov την παρατηρεί κανείς πολύ εύκολα και σε μεγάλο αριθμό μελισσών, αν σωριάσει στην είσοδο μιας κυψέλης μέλισσες επάνω από μια κηρήθρα, ή επίσης στην περίπτωση της μετάγγισης ενός μελισσιού π.χ. από ένα κοφίνι σε μια σύγχρονη κυψέλη. Αυτή είναι η πρώτιστη λειτουργία της φερομόνης του αδένα Nasanov, η υπόδειξη δηλαδή της εισόδου της φωλιάς. Έτσι οι μέλισσες π.χ. ενός αφεσμού, οι οποίες θα φτάσουν πρώτες στην είσοδο ενός καταφυγίου, εκθέτουν το συγκεκριμένο αδένα τους και φτερουγίζουν. Η διαχεόμενη φερομόνη στο περιβάλλον προσανατολίζει τις υπόλοιπες μέλισσες, οι οποίες συμβαίνει να πετούν ακόμα τριγύρω και σε μια απόσταση έως δέκα μέτρων.

Μέλισσες στην είσοδο της κυψέλης, κάποιες από τις οποίες εκθέτουν τον αδένα Nasanov (κόκκινο βέλος)

Το ρόλο της φερομόνης του αδένα Nasanov, δηλαδή τον προσανατολισμό άλλων μελισσών-δεκτών σε συγκεκριμένο σημείο, από τον οποίο αυτή εκπέμπεται, τον διαπιστώνουμε στις ακόλουθες περιπτώσεις (Υφαντίδης, 2002):
α) στην προσωρινή θέση, όπου σχηματίζεται το σμάρι (αφεσμός), αλλά και στην τοποθεσία της νέας φωλιάς.
β) στη θέση της εισόδου της κυψέλης προς τις νεαρές εργάτριες μέλισσες, όταν αυτές εκτελούν τις πτήσεις προσανατολισμού τους και αντίστοιχα προς τη βασίλισσα, η οποία επιστρέφει από τα δικά της ταξίδια προσανατολισμού και σύζευξης. Ανάλογη δράση φερομονών της εργάτριας μέλισσας στους κηφήνες, δεν έχει αναφερθεί. Επισημαίνεται πάντως ότι οι κηφήνες, σε αντίθεση με τις εργάτριες και τη βασίλισσα αλλάζουν συχνά κυψέλη, χωρίς δυσμενείς συνέπειες για το άτομό τους. Ακόμη οι συλλέκτριες μέλισσες εκθέτοντας τον αδένα Nasanov βοηθούν τις συντρόφους τους να προσανατολιστούν, προκειμένου να βρουν γρηγορότερα τη θέση είτε πολύ πλούσιας τροφής, είτε τροφής η οποία στερείται αρώματος καθώς και τη θέση μιας πηγής νερού.

Δράση προσανατολιστική σχετικά με την είσοδο της κυψέλης ή πιθανόν και σχετικά με άνθη ασκεί και άλλη μια φερομόνη των εργατριών μελισσών, η οποία πιθανολογείται ότι παράγεται από τους αδένες Arnhart στα πέλματα των μελισσών. Η σχετική ουσία είναι γνωστή ως ‘φερομόνη πατημασιάς ή ιχνών’. Σε σχετικά πειράματα βρέθηκε ότι η φερομόνη αυτή είναι αμοιβαία συνεργιστική προς τη φερομόνη του αδένα Nasanov (Winston, 1987).

Εργάτρια μέλισσα χρησιμοποιεί τον αδένα Nasonov για να βοηθήσει τα υπόλοιπα μέλη της αποικίας να βρουν την είσοδο της κυψέλης.

Οι φερομόνες συναγερμού
Η δεύτερη κατηγορία φερομονών της εργάτριας μέλισσας περιλαμβάνει ουσίες, οι οποίες προκαλούν συναγερμό στις συντρόφους της, προκειμένου το μελίσσι να αμυνθεί αποτελεσματικά σε κάποιο εχθρό του. Πρέπει, ωστόσο, να επισημανθεί ότι οι φερομόνες συναγερμού απλά διεγείρουν τις εργάτριες και τις προδιαθέτουν για αντιμετώπιση του εχθρού. Ωστόσο για το τσίμπημα απαιτείται να συνεργήσει και το γενικό ερέθισμα ‘κίνηση του εχθρού’. Φαίνεται, δηλαδή, η αναγκαιότητα της αίσθησης της όρασης παράλληλα με την αίσθηση της όσφρησης στην επικοινωνία των μελισσών.

Πέρα από το γεγονός ότι οι φερομόνες της εργάτριας έχουν μεταξύ τους συνεργιστική δράση, επισημαίνεται ακόμη ότι η αποτελεσματικότητά τους επηρεάζεται και από την ηλικία της μέλισσας-δέκτη, όπως επίσης και από παράγοντες του περιβάλλοντος. Το τελευταίο ισχύει προφανώς και για τις φερομόνες της βασίλισσας.

πηγή: Δραστηριότητες και Συμπεριφορές των Μελισσών (Σοφία Ξενικουδάκη)

Η ξηρασία στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, που άρχισε το 1998 και συνεχίζεται ακόμη, είναι πιθανότατα η χειρότερη των τελευταίων 900 ετών, σύμφωνα με μια νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα.

Η περιοχή που πλήττεται από την ξηρασία, περιλαμβάνει την Κύπρο, το Ισραήλ, την Παλαιστίνη, την Ιορδανία, το Λίβανο, τη Συρία και ένα μέρος της Τουρκίας. Οι ερευνητές του Ινστιτούτου Διαστημικών Μελετών Γκόνταρντ της NASA και του Γεωπαρατηρητηρίου Λάμοντ-Ντόχερτι του Πανεπιστημίου Κολούμπια της Νέας Υόρκης, με επικεφαλής τον κλιματολόγο Μπεν Κουκ, κάνουν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό “Journal of Geophysical Research-Atmospheres” της Αμερικανικής Γεωφυσικής Ένωσης.

Οι επιστήμονες βάσισαν τις εκτιμήσεις τους κυρίως στην μελέτη δακτυλίων δέντρων, ζωντανών και νεκρών. Τα σχετικά στοιχεία -που αφορούν και την Ελλάδα- περιλαμβάνονται στον λεγόμενο «’Ατλαντα Ξηρασίας Παλαιού Κόσμου». Τα στοιχεία από τα δέντρα συνδυάσθηκαν με περιγραφές του κλίματος από τα ιστορικά κείμενα. Η έλλειψη ή η αφθονία νερού σε μια περιοχή επηρεάζει διαχρονικά την ανάπτυξη των δέντρων. Όσο πιο λεπτοί είναι οι δακτύλιοι, τόσο μεγαλύτερη θεωρείται ότι είναι η ξηρασία.

Σύμφωνα με τις νέες εκτιμήσεις, η ξηρασία μετά το 1998 στην περιοχή του Λεβάντε είναι περίπου 50% πιο έντονη από την πιο ξηρή περίοδο των τελευταίων 500 ετών και 10 έως 20% ξηρότερη από την χειρότερη ξηρασία των προηγούμενων 900 ετών. Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι το βόρειο τμήμα της Μεσογείου (Ελλάδα, Ιταλία, νότια Γαλλία, νότια Ισπανία) τείνουν να είναι ξηρό, όταν η βορειοανατολική Αφρική είναι υγρή -και το αντίστροφο.

Οι αυξομειώσεις της ξηρασίας στην Μεσόγειο σχετίζονται με το κλίμα του Ατλαντικού. Κατά περιόδους, στη λεκάνη της Μεσογείου εισέρχονται παρατεταμένα ρεύματα ζεστού και ξηρού αέρα, με συνέπεια να μειώνονται οι βροχές, να ανεβαίνει η θερμοκρασία και τελικά να επικρατεί ξηρασία. Όλα τα κλιματολογικά μοντέλα εκτιμούν ότι το μέλλον της Μεσογείου, ιδίως στης ανατολικής, προβλέπεται ξηρό. Και η νέα μελέτη δείχνει ότι η ξηρασία στο Λεβάντε είναι ο προάγγελος όσων θα ακολουθήσουν.

πηγή: AΠΕ/ ΜΠΕ

Η συχνή επαφή με τη φύση αυξάνει τις πιθανότητες τσιμπήματος από έντομο ή σκορπιό. Στην Ελλάδα συναντά κανείς τη μέλισσα που παράγει το μέλι, την κοινή σφήκα με κιτρινόμαυρες ραβδώσεις που κάνει φωλιές στο χώμα, κάτω από πέτρες ή στις γωνίες των σπιτιών και τη μεγάλη σφήκα (vespa orientalis) που είναι καφέ χρώματος και ανάλογα με την γεωγραφική περιοχή λέγεται και σκούργος ή σερσένι ή σερσέκι.

Τα έντομα αυτά αφήνουν το κεντρί τους μέσα στο δέρμα και προκαλούν αντιδράσεις που μπορεί να είναι ακόμη και απειλητικές για τη ζωή. Αν το άτομο είναι αλλεργικό στο δηλητήριο του εντόμου, μπορούν να εμφανιστούν διαφορετικής βαρύτητας αντιδράσεις που κυμαίνονται από την μεγάλη τοπική αντίδραση μέχρι τη βαριά συστηματική αναφυλαξία (αλλεργικό σοκ).

Τι κάνετε αν σας τσιμπήσει σφήκα ή μέλισσα
-Προσπαθήστε να είστε ψύχραιμοι και να αφαιρέσετε το κεντρί (ξύνοντας με ένα αιχμηρό αντικείμενο και όχι πιέζοντας) γρήγορα γιατί όσο παραμένει απελευθερώνεται δηλητήριο που επιτείνει την αντίδραση.
-Βάλτε τοπικά επιθέματα πάγου.
-Χρησιμοποιείστε αντιισταμινικά για τον κνησμό.
-Αν εμφανίσετε μεγάλη τοπική ή ήπια συστηματική αναφυλαξία, κάνετε όλα τα παραπάνω και χρησιμοποιείτε τοπικά και από το στόμα κορτικοειδή (κορτιζόνη).
-Επισκεφθείτε αλλεργιολόγο, ο οποίος θα κρίνει αν πρέπει να κάνετε δερματικές δοκιμασίες ή και εξετάσεις αίματος.

Τσίμπημα σκορπιού
Σε περίπτωση τσιμπήματος από σκορπιό, επιβάλλεται να παρασχεθεί αμέσως ιατρική βοήθεια στο θύμα, καθώς υπάρχει κίνδυνος να υποστεί σοκ.

Συμπτώματα:
-Οξύς πόνος που διαρκεί.
-Πληγή με έντονο κόκκινο χρώμα.
-Σοκ (μπορεί να εκδηλωθούν τα εξής συμπτώματα: παγωμένα άκρα που μελανιάζουν, ταχυκαρδία, δύσπνοια, ναυτία εμετός).
-Οίδημα.
-Διάρροια.
-Εμετός.
-Έντονη εφίδρωση.

Πρώτες βοήθειες
-Βοηθήστε το θύμα να διατηρήσει την ηρεμία του, προκειμένου να περιορίσετε τον κίνδυνο του σοκ.
-Βοηθήστε το θύμα να ξαπλώσει, φροντίζοντας το μέλος όπου βρίσκεται το τσίμπημα να είναι τοποθετημένο χαμηλότερα από το επίπεδο της καρδιάς.
-Πάρτε μια λωρίδα καθαρού υφάσματος, τοποθετήστε τη και δέστε τη 10 εκ. πάνω από το τσίμπημα προς τη μεριά της καρδιάς του θύματος. Aν μεσολαβεί άρθρωση, φροντίστε να δέσετε το ύφασμα πάνω από την άρθρωση. Tο ύφασμα πρέπει να είναι δεμένο τόσο σφιχτά, ώστε να χωράει ίσα-ίσα με κάποια δυσκολία να περάσει από κάτω το δάχτυλο του χεριού σας.
-Αν έχει προκληθεί οίδημα από το τσίμπημα, παρακολουθείτε το διαρκώς. Αν φθάσει μέχρι το σημείο που έχετε δέσει το ύφασμα, κάντε ένα καινούργιο δέσιμο 5-10 εκατοστά ψηλότερα. Έπειτα, αφαιρέστε το πρώτο δέσιμο.
-Πάρτε ένα ύφασμα ή μια πετσέτα, τυλίξτε μέσα τους πάγο και τοποθετήστε τον στην περιοχή με το δάγκωμα.
-Μεταφέρετε επειγόντως το θύμα στο πλησιέστερο νοσοκομείο.

πηγή: melissokomianet.gr

Μία έρευνα που έγινε στις ΗΠΑ από το Food Safety News (FSN), αποκάλυψε ότι το 75% των προϊόντων που πωλούνται στις ΗΠΑ ως μέλι σε εμπορικά καταστήματα, σούπερ-μάρκετ, εστιατόρια, ταχυφαγεία (fast food), φαρμακεία, απλά δεν είναι μέλι.

Κριτήριο στην έρευνα αποτελούσε η ύπαρξη ή όχι γύρης μέσα στα προϊόντα. Προϊόντα μελιού που δεν περιέχουν έστω και λίγη γύρη δε μπορεί να είναι μέλι. Την έρευνα έκανε ο Vaughn Bryant, κορυφαίος μελλισοπαλυνολόγος, ειδικευμένος στον εντοπισμό γύρης στο μέλι, διευθυντής του Παλυνολογικού Ερευνητικού Εργαστηρίου του Πανεπιστημίου του Τέξας. Ελέγχθηκαν περισσότερα από 60 προϊόντα που πωλούνταν με την ετικέτα «Μέλι».

Το 75% με 76% των προϊόντων που προέρχονταν από εμπορικά καταστήματα με την ένδειξη «μέλι», δεν περιείχαν κανένα ίχνος γύρης! Το ποσοστό εκτοξεύτηκε στο 100% στα προϊόντα που χρησιμοποιούνταν σε ταχυφαγεία (fast food). Από τι λοιπόν φτιάχνεται αυτό το ψεύτικο «μέλι»; Είναι δύσκολο να δοθεί απάντηση σε αυτό το ερώτημα, καθώς η γύρη είναι το κλειδί για το αν το μέλι είναι πραγματικό ή όχι. Σύμφωνα με το FSN, το πιθανότερο είναι η πλειοψηφία από το ψεύτικο «μέλι» να έχει εισαχθεί μυστικά από την Κίνα και να περιέχει αντιβιοτικά και άλλες ξένες ουσίες.

Αυτές είναι μερικές από τις ποικιλίες που ανέλυσε η Food Safety News για να εντοπίσει την ύπαρξη γύρης στο μέλι ή όχι.

Σύμφωνα με το FSN, η έλλειψη γύρης στα περισσότερα συμβατικά προϊόντα «μελιού», οφείλεται στο ότι αυτά έχουν υπερ-φιλτραριστεί. Αυτό σημαίνει ότι έχουν υποστεί έντονη θερμική επεξεργασία, έχουν περαστεί μέσα από φίλτρα πολύ μικρής διαμέτρου, ή ηθελημένα έχουν αποδυναμωθεί ή νοθευτεί πριν συσκευαστούν και διατεθούν στην αγορά ως προϊόν. Το υπερ-φιλτράρισμα, και η αφαίρεση της γύρης και άλλων χρήσιμων ουσιών από το μέλι, το καθιστούν ιατρικά ουδέτερο και ουδέτερα ωφέλιμο.

Γιατί όμως υπερ-φιλτράρεται το μέλι;
Ο διευθυντής του Παλυνολογικού Ερευνητικού Εργαστηρίου του Πανεπιστημίου του Τέξας Vaughn Bryant μας λέει ότι «Είναι κοινό μυστικό στη βιομηχανία μελιού, ότι ο βασικός λόγος που το μέλι υπερ-φιλτράρεται είναι για να αφαιρεθούν τα υπολείμματα γύρης, γιατί τα υπολείμματα γύρης αποκαλύπτουν από που προέρχεται το «μέλι» και αυτό το μέρος είναι συνήθως η Κίνα. Και δε θέλουν ο καταναλωτής να το ξέρει αυτό.»

Vaughn Bryant, κορυφαίος μελλισοπαλυνολόγος, ειδικευμένος στον εντοπισμό γύρης στο μέλι, διευθυντής του Παλυνολογικού Ερευνητικού Εργαστηρίου του Πανεπιστημίου του Τέξας.

 Το γνήσιο μέλι κάνει καλό στην υγεία
Το γνήσιο μέλι κάνει καλό στην υγεία. Βοηθά στην καταπολέμηση των προβλημάτων με το στομάχι, την αναιμία, τις αλλεργίες και άλλων παθολογικών καταστάσεων.

Το επεξεργασμένο μέλι δεν ωφελεί!
Το επεξεργασμένο μέλι δε διαφέρει από άλλα προϊόντα ζάχαρης που κάνουν κακό στην υγεία.

πηγή: foodsafetynews.com