Ο βήχας είναι ένα τόσο συχνό σύμπτωμα κατά την παιδική ηλικία, που ιδιαίτερα στα μικρά παιδιά προσχολικής ηλικίας και κατά τους μήνες του χειμώνα μπορεί να χαρακτηριστεί για μεγάλες χρονικές περιόδους φυσιολογική κατάσταση. Όπως όλα τα συμπτώματα στον ανθρώπινο οργανισμό, οι γονείς δεν πρέπει να ξεχνούν ότι ο βήχας εξυπηρετεί μια λειτουργία, βοηθάει στην απομάκρυνση των ερεθιστικών ή μολυσματικών παραγόντων από τα πνευμόνια και την αναπνευστική οδό. Επομένως η συμπτωματική καταπολέμηση οποιουδήποτε βήχα στα παιδιά ούτε χρειάζεται ούτε είναι ωφέλιμη. Και πράγματι αυτό επιβεβαιώνεται από την επιστημονική τεκμηρίωση, που αποτυγχάνει να βρει όφελος από την χρήση διαφόρων αντιβηχικών.

Σκοπός του γονιού δεν είναι να καταπολεμήσει οποιοδήποτε βήχα στο παιδί του. Θα πρέπει να μάθει να αναγνωρίζει πότε ο βήχας είναι ένα παροδικό σύμπτωμα μιας εκ των πολλών ιώσεων που θα περάσει το μικρό του παιδί στο δρόμο για να χτίσει την άμυνά του, και πότε έχει ιδιαίτερα και πιο δύσκολα χαρακτηριστικά που πρέπει να τον οδηγήσουν σε παιδιατρική εκτίμηση ή και θεραπευτική αντιμετώπιση.

Από τις αρχές του φθινοπώρου και με το άνοιγμα των παιδικών σταθμών και των νηπιαγωγείων ξεκινούν επιδημίες ιώσεων από μεγάλο αριθμό ρινο-ιών και άλλων ιών που προκαλούν κοινό κρυολόγημα. Αυτός ο τύπος βήχα, ακολουθεί συνήθως ένα σύντομο διάστημα όχι υψηλού πυρετού και ρινικής καταρροής, και μπορεί να επιμείνει ως μεταλοιμώδης βήχας με φθίνουσα πορεία έως και 7-10 μέρες. Στο στάδιο του βήχα η μύξα του παιδιού έχει συνήθως γίνει πηχτή και το παιδί εμφανίζεται να «πνίγεται» στο ξάπλωμα ή όταν ξυπνάει ή μετά το γάλα του. Προς ανακούφιση του παιδιού, απλά παρηγορητικά μέτρα συνήθως αρκούν: να κοιμάται πιο ανασηκωμένο με ανάκλιση κάτω του έτους ή σε μαξιλάρια άνω του έτους, άφθονη αγκαλιά και ανταπόκριση, μέλι είτε σε χλιαρό ρόφημα είτε και σκέτο πριν τον ύπνο, βιταμίνη C σε φρούτα λαχανικά και χυμό, θηλασμό και καθάρισμα της μύτης με φυσιολογικό ορό ή θαλασσινό νερό. Με υπομονή αποφεύγουμε την πολυφαρμακία και ιδιαίτερα δυνητικά επικίνδυνα φάρμακα όπως κατασταλτικά του βήχα. Συχνά στις μέρες έξαρσης του βήχα αρκεί να δώσουμε πιο χλιαρό το γάλα του ή λιγότερη ποσότητα ή σε πιο όρθια ή καθιστή θέση ή όχι με μπιμπερό αλλά σε ποτήρι, για να βελτιωθούν τα επεισόδια βήχα. Οι γονείς έχουν το νου τους για την επιπλοκή της ωτίτιδας: αν στην πορεία της ίωσης ο πυρετός χειροτερεύει αντί να καλυτερεύει ή το παιδί φαίνεται κακοδιάθετο και στο ρίξιμο του πυρετού ή να πονάει στο αυτί του.

Ο βήχας που είναι αποτέλεσμα απλών ιώσεων του ανώτερου αναπνευστικού, όπως η ιογενής φαρυγγίτιδα, μπορεί επίσης να κάνει τον κύκλο του σε αρκετές ημέρες, έως και 10-14 μέρες ανά επεισόδιο λοίμωξης. Αν δε αναλογιστούμε ότι τα περισσότερα μικρά παιδιά χτίζουν την άμυνά τους καταπολεμώντας κατά την διάρκεια της προσχολικής ηλικίας πάνω από 50-60 ιώσεις συνολικά, και ότι ένα μικρό παιδί που ξεκινάει για πρώτη φορά βρεφονηπιακό σταθμό είναι πιθανό να κολλήσει ως παρθένος οργανισμός μια καινούργια ίωση κάθε βδομάδα, γίνεται εμφανές ότι ιδιαίτερα κατά την περίοδο του χειμώνα ένα φυσιολογικό κατά τα άλλα παιδί μπορεί να έχει σχεδόν μόνιμα υποτροπιάζοντα βήχα με κάθε κύκλο λοίμωξης. Ο βήχας αυτός είναι μεταλοιμώδης και στο τελείωμά του, εκεί που καλυτερεύει, υποτροπιάζει με μια καινούργια ίωση που φέρνει καινούργιο πυρετό και καταρροή. Σε αυτές τις περιπτώσεις φροντίζουμε να ανεβάζουμε την γενικότερη άμυνα του παιδιού με θηλασμό, αγκαλιά, καλή διατροφή, ξεκούραση και διακοπή κάποιων ημερών από τον παιδικό σταθμό ώστε ο οργανισμός του να προλάβει να αναρρώσει από τη μια ίωση πριν έρθει η άλλη.Αρκετές φορές όμως ο γονιός θα πρέπει να μαθαίνει να αναγνωρίζει σημάδια συναγερμού (red flags) που υποδεικνύουν ότι ο συγκεκριμένος τύπος βήχα υποδηλώνει βαρύτερη πάθηση και χρήζει κλινικής εξέτασης και εκτίμησης από τον γιατρό ή και θεραπευτικής αντιμετώπισης.

Σε παιδιά άνω των έξι μηνών με επίμονη ρινίτιδα ή με ευαισθησία ή με αλλεργικό υπόβαθρο ή με συνοδά αλλεργικά χαρακτηριστικά – φταρνίσματα, επιπεφυκίτιδα, εποχιακή έξαρση -, συγκεκριμένα αντιισταμινικά για λίγες μέρες μπορεί να βοηθήσουν. Σε μεγαλύτερα παιδιά αποσυμφορητικές σταγόνες στη μύτη μπορεί να βοηθήσουν.
Παιδιά με χρόνιο ή υποτροπιάζοντα βήχα, που σε κάθε ίωση εμφανίζουν παρατεινόμενο βήχα για μέρες, που μπορεί να έχουν ροχαλητό ή άπνοιες στον ύπνο ή επεισόδια ωτίτιδων ή χρόνια ρινική καταρροή ή βαρυκοία μπορεί να έχουν διογκωμένα κρεατάκια – αδενοειδείς εκβλαστήσεις – , απαιτούν αγωγή από παιδίατρο – θαλασσινό νερό στη μύτη, αποσυμφορητικά, αντιισταμινικά ή αντιβίωση ανάλογα την κλινική εικόνα – και συχνά συνεργασία με ΩΡΛ για αδεονειδεκτομή.

Βήχας με επίμονο υψηλό πυρετό, με διογκωμένους λεμφαδένες στο λαιμό του παιδιού, έντονο πονόλαιμο ή σε παιδί με ιστορικό διογκωμένων αμυγδαλών και ευαισθησία για αμυγδαλίτιδες μπορεί να σημαίνει πυώδη ή στρεπτοκοκκική αμυγδαλίτιδα που χρήζει εξέτασης από παιδίατρο και ίσως αντιβιοτικής αγωγής. Ο βήχας της ιογενούς λαρυγγίτιδας έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά: είναι σκυλίσιος (υλακώδης), παροξυσμικός και σε επεισόδια ιδιαίτερα τη νύχτα, και μπορεί να συνοδεύεται από χαμηλό πυρετό, βραχνάδα ή και δύσπνοια. Στις περισσότερες περιπτώσεις βήχα λαρυγγίτιδας απλά παρηγορητικά μέτρα αρκούν: αγκαλιά και καθησυχασμός, σήκωμα όρθιο, υδρατμοί, αλλαγή αέρα να βγει το παιδί λίγο στο μπαλκόνι, μέλι χλιαρά ροφήματα, θηλασμός. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί αγωγή με εισπνεόμενη ή από του στόματος κορτιζόνη ή και εισαγωγή στο νοσοκομείο. Βαθύς βήχας με επίμονο υψηλό πυρετό σε παιδί με γενική κακοδιαθεσία ή με πυρετό που επιμένει άνω των 2-3 ημερών ή με πόνο στην κοιλιά μπορεί να υποδηλώνει πνευμονία και χρήζει εξέτασης στον παιδίατρο.

Ο βήχας της βρογχιολίτιδας είναι χαρακτηριστικός: το βρέφος έχει «σπαστικό», ξερό εσωτερικό βήχα σε παροξυσμούς που του δημιουργούν ανησυχία και στο τέλος του επεισοδίου κλαίει. Ο βήχας της βρογχιολίτιδας είναι χειρότερος κατά την 3η με 4η μέρα από την έναρξη των συμπτωμάτων και έπειτα έχει μια αργά φθίνουσα πορεία που μπορεί να κρατήσει και 2 με 3 εβδομάδες. Εκτός από παρηγορητικά μέτρα και υδρατμούς, σε κάποιες περιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν προεξάρχει βρογχόσπασμος ή αλλεργικό υπόβαθρο – ιστορικό, δοκιμάζονται βρογχοδιασταλτικά ή και κορτιζονούχα σε εισπνοές.

Ο αλλεργικού τύπου βήχας ή «ασθματικός» έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που θα μας κάνουν να τον σκεφτούμε: μπορεί να γίνεται βήχας υποτροπιάζων χωρίς εμφανή επεισόδια λοίμωξης, πυρετού ή καταρροής. Το παιδί μπορεί να βήχει περισσότερο κατά το τρέξιμο και την έντονη σωματική δραστηριότητα, σα να πιάνεται η ανάσα του, να λαχανιάζει. Το παιδί μπορεί να βήχει στον ύπνο του, στη διάρκεια της νύχτας – όχι στο ξάπλωμα ή στο ξύπνημα. Μπορεί να ακούγεται από το στηθάκι του χουρχούρισμα ή σφύριγμα ή θόρυβος ή γατάκια, όπως συχνά περιγράφεται το σύμπτωμα του βρογχόσπασμου από γονείς. Μπορεί ο βήχας να συνοδεύεται από δύσπνοια και ταχύπνοια – δύσκολη ή και γρήγορη ανάσα, στις ήπιες περιπτώσεις στην έξαρση, όταν το παιδί κάνει κάτι σωματικά έντονο, στις σοβαρότερες περιπτώσεις στην ηρεμία, με το παιδί να κομπιάζει να μην μπορεί να μιλήσει εύκολα ή να τρέξει εύκολα. Όλα αυτά θα ανησυχήσουν τους γονείς ώστε να ζητήσουν ιατρική εκτίμηση και το παιδί να λάβει κατάλληλη αγωγή, που συνήθως περιλαμβάνει με εισπνεόμενα σε μάσκα.

Συμπερασματικά, θυμηθείτε ότι για τα περισσότερα παιδιά και για τα περισσότερα επεισόδια βήχα, πρόκειται για ένα σύμπτωμα πολύ συχνό και αναμενόμενο στην πορεία πάμπολων απλών ιώσεων που το μόνο που απαιτεί από εμάς είναι υπομονή, αγάπη, αντίσταση στην πολυφαρμακία και βασικά παρηγορητικά μέτρα για το παιδί. Αραιός βήχας – επεισόδια λιγότερα από ένα το μισάωρο ή την ώρα, με έξαρση ιδιαίτερα στο ξάπλωμα και στο σήκωμα δεν υποδηλώνουν συνήθως κάτι σοβαρό. Οι γονείς πρέπει να ανησυχήσουν και να αναζητήσουν ιατρική βοήθεια για συγκεκριμένα χαρακτηριστικά βήχα όπως:

Βήχα σκυλίσιο – υλακώδη με δύπνοια
Βήχα με χουρχούρισμα – σφύριγμα στο στήθος ταχύπνοια ή δύσπνοια
Βήχα με υψηλό πυρετό που επιμένει σε κακοδιάθετο παιδί
Βήχα που συνδυάζεται με πονόκοιλο
Βήχα πάνω στην άσκηση και την έξαρση

Οποιαδήποτε αμφιβολία είναι πάντα με το μέρος του γονιού και πρέπει να μην διστάζει να την επικοινωνεί με παιδίατρο.

πηγή: pediatros-thes.gr (του Στέλιου Παπαβέντση παιδιάτρου MRCPCH DCH IBCLC)

Τα αποδημητικά πουλιά είναι ένα οικείο θέαμα για πολλούς ανθρώπους, που ανάλογα με την εποχή τα βλέπουν στον ουρανό να ταξιδεύουν σε κοπάδια. Στον ίδιο ουρανό όμως λαμβάνει δράση και μια άλλη μαζική μετανάστευση, αυτή των εντόμων. Εκτός ίσως από την πεταλούδα Μονάρχη (Danaus plexippus), οι περισσότεροι απ’ αυτούς τους μικροσκοπικούς μετανάστες περνούν απαρατήρητοι. Αλλά, όπως δείχνει μια νέα μελέτη οι Οδύσσειες τους είναι εξίσου εντυπωσιακές όσο και αυτές των πουλιών και όχι λιγότερο σημαντικές, απ’ την άποψη των οικολογικών υπηρεσιών που προσφέρουν.

Ένα σμήνος πεταλούδων του είδους “Μονάρχης” (Danaus plexippus) καταφτάνουν στον προορισμό τους στο Ελ Ροζάριο στο Μεξικό. (Φωτογραφία: Luna sin estrellas/Flickr)

Η μελέτη, που διήρκεσε 10 έτη και δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Science επικεντρώθηκε στα έντομα που πετούν σχετικά ψηλά (150 μέτρα), στην περιοχή της νότιας Αγγλίας. Οι ερευνητές χρησιμοποιώντας ειδικά ραντάρ διαπίστωσαν ότι περίπου 3.500 δισεκατομμύρια έντομα μεταναστεύουν πάνω από την περιοχή κάθε χρόνο, δημιουργώντας μια απίστευτη κινούμενη βιομάζα 3.200 τόνων! Αυτό το μέγεθος είναι 7 φορές μεγαλύτερο απ’ τα 30 εκατομμύρια ωδικά πτηνά που αναχωρούν από το Ηνωμένο Βασίλειο για την Αφρική κάθε φθινόπωρο. Οι επιστήμονες μάλιστα επισημαίνουν ότι στην Αγγλία δεν είναι ιδιαίτερα φιλικό το περιβάλλον για τα έντομα, όσον αφορά το κλίμα. Δεδομένου λοιπόν ότι άλλα μέρη φιλοξενούν περισσότερα έντομα, πιθανόν να έχουν και μεγαλύτερες μεταναστεύσεις, αλλά θα χρειαστεί περισσότερη έρευνα για να γνωρίζουμε με βεβαιότητα.

«Αν είναι και στις υπόλοιπες χώρες η μετανάστευση των εντόμων αντίστοιχη με αυτή που παρατηρήθηκε στη νότια Αγγλία, τότε μιλάμε για την σημαντικότερη ετήσια μετακίνηση είδους σε ολόκληρο το οικοσύστημα, ακόμα κι αν συμπεριλάβουμε αυτές που συμβαίνουν στους ωκεανούς» δήλωσε ο Jason Chapman ερευνητής από το Πανεπιστήμιο του Exeter. Αυτό που πρέπει να γνωρίζουμε και μας αφορά ως ανθρώπους, είναι ότι πολλά από αυτά τα έντομα επηρεάζουν τις καλλιέργειες, θετικά αλλά και αρνητικά. Άλλα έντομα βοηθούν στην επικονίαση και γονιμοποιούν τα φυτά και άλλα τα προσβάλλουν και τα απομυζούν. «Αρκετά από τα έντομα που παρατηρήσαμε παρέχουν σημαντικές οικολογικές υπηρεσίες, απαραίτητες για τη διατήρηση υγιών οικοσυστημάτων, όπως η επικονίαση, η θήρευση εχθρών των καλλιεργειών και η παροχή τροφής για εντομοφάγα πτηνά και νυχτερίδες» δήλωσε ο Gao Hu, επιστήμονας από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο της Κίνας.

Η συρφίδα Episyrphus balteatus που απεικονίζεται εδώ στην Ιαπωνία, έχει επίσης μεγάλους πληθυσμούς και στην Ευρασία αλλά και την Βόρεια Αφρική. (Φωτογραφία: harum.koh/Flickr)

Η συρφίδα Episyrphus balteatus, γνωστή και ως συρφίδα “μαρμελάδα” λόγω του χρώματός της, μεταναστεύει από τα Βρετανικά Νησιά, στο αρχιπέλαγος βορειοδυτικά της Ευρώπης, προς τη Μεσόγειο. «Έχει μέγεθος μόλις 1 εκατοστό, είναι πορτοκαλί με μαύρες ρίγες, είναι δεινός ταξιδευτής και τελικά κάνει μερικές πολύ σημαντικές δουλειές» λέει ο Chapman. Είναι σημαντικός επικονιαστής καλλιεργειών και αγριολούλουδων αλλά το σημαντικότερο είναι ότι τρέφεται με αφίδες που βλάπτουν τα φυτά.

Είναι αλήθεια ότι και πριν από αυτή την έρευνα γνωρίζαμε πως κάποια έντομα μεταναστεύουν, αλλά οι γνώσεις μας ήταν περιορισμένες και αφορούσαν νυκτόβια έντομα που κυρίως παρασιτούν τα φυτά. Η μελέτη αυτή αποκαλύπτει μια τεράστια μετακίνηση η οποία λαμβάνει χώρα την ημέρα. Την άνοιξη η μετακίνηση γίνεται προς τα βόρεια και το φθινόπωρο προς τα νότια, ενώ παρατηρήθηκαν και διακυμάνσεις από έτος σε έτος.

Πεταλούδα του γένους Vanessa, ήταν μεταξύ των μεταναστών που μελετήθηκαν. (Φωτογραφία: Rebecca McCree/Shutterstock)

Η πεταλούδα Μονάρχης, η πιο γνωστή από τους μετανάστες, πραγματοποιεί κάθε χρόνο ένα τεράστιο ταξίδι 4000 χιλιομέτρων από τη Βόρεια Αμερική, το οποίο διαρκεί 4 γενιές. Οι κάμπιες παίρνουν τη σκυτάλη ενστικτωδώς απ’ τους γονείς και συνεχίζουν την αποστολή! Οι πεταλούδες είναι πολύ ευαίσθητες και η πρόσφατη μείωση των πληθυσμών τους και κατά συνέπεια και των μεταναστευτικών ροών τους, αποδίδεται στην ανθρώπινη δραστηριότητα.

Η απώλεια του περιβάλλοντος τους, από τις μονοκαλλιέργειες και την αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων, οδήγησε πολλά έντομα, σταδιακά στη μετανάστευση. Το άσχημο είναι ότι τα έντομα που μετακινούνταν μέχρι σήμερα, το είχαν καταφέρει αυτό εξελικτικά. Σήμερα όμως πολλά έντομα αναγκάζονται να το πράξουν αυτό πιο γρήγορα με αποτέλεσμα να μην μπορούν να προσαρμοστούν. «Η μετανάστευση γενικά στη φύση, αλλά ιδιαίτερα στα έντομα είναι μια συμπεριφορά πολύ σύνθετη που διαρκεί εκατομμύρια χρόνια. Τα έντομα είναι πολύ ευαίσθητα στις κλιματικές αλλαγές» λέει ο Jason Lim ερευνητής του ραντάρ εντομολογίας στο Rothamsted Research στην Αγγλία.

πηγή: mnn (επιμέλεια Στράτος Σαραντουλάκης – Ορεινό Μέλι)

Αξιωματούχοι του αεροδρομίου Σένεφελντ, στις παρυφές του Βερολίνου, ανακοίνωσαν ότι στο εξής θα ελέγχουν την ποιότητα του αέρα περιμετρικά του συμπλέγματος, μελετώντας τις μέλισσες της περιοχής και το μέλι που παράγουν.

«Η παρακολούθηση του μελιού θα ενισχύσει το σύστημα ελέγχου της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα που χρησιμοποιούμε», δήλωσε ο υπεύθυνος περιβαλλοντικού τομέα του αεροδρομίου Γιόχεν Χάιμπεργκ. «Εκτός από τη μελέτη του μελιού, θα παρακολουθούμε επίσης τις μέλισσες και τις κηρήθρες τους, ώστε να έχουμε μια ολοκληρωμένη εικόνα της κατάστασης σε ό,τι αφορά τη ρύπανση της ατμόσφαιρας».

Συγκεκριμένα, το μέλι θα αναλύεται σε εργαστήρια προκειμένου να ανιχνεύονται επικίνδυνα χημικά που ενδέχεται να περνούν σε αυτό από το περιβάλλον μέσω της γύρης. Το Σένεφελντ είναι το μικρότερο από τα δύο διεθνή αεροδρόμια που εξυπηρετούν το Βερολίνο. Το Τέγκελ – το βασικό αεροδρόμιο- θα κλείσει τον Ιούνιο του 2012 και τότε, το Σένεφελντ θα «μεταμορφωθεί» στον -πολύ μεγαλύτερο- αερολιμένα Βερολίνου-Βραδεμβούργου, ο οποίος θα είναι πλέον ο μοναδικός στη γερμανική πρωτεύουσα. Στόχος του προγράμματος, στο πλαίσιο του οποίου οι ντόπιοι μελισσοκόμοι θα συνεργαστούν με επιστήμονες, είναι να διαπιστωθεί κατά πόσο η δραστική επέκταση του αεροδρομίου θα έχει επιπτώσεις στο περιβάλλον.

Το σύστημα του ελέγχου του μελιού ακολουθούν ήδη και άλλα ευρωπαϊκά και γερμανικά αεροδρόμια, όπως του Ντίσελντορφ και του Αμβούργου, το οποίο ήταν το πρώτο που το εφήρμοσε, το 1999. Πριν από ένα χρόνο μάλιστα, μελισσοκόμοι τοποθέτησαν έξι κυψέλες δίπλα ακριβώς στους αεροδιάδρομους, προκειμένου να διερευνηθούν οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις της απογείωσης και της προσγείωσης εκατοντάδων αεροσκαφών σε καθημερινή βάση. Πέρα από την… εθελοντική συμμετοχή τους στην περιβαλλοντική έρευνα, οι μέλισσες παρήγαγαν και πολλά κιλά μελιού, τα οποία διατέθηκαν δωρεάν στους επιβάτες.

πηγή: Ναυτεμπορική

Νέα έρευνα Βρετανών και Ιρλανδών επιστημόνων αποκαλύπτει πως οι μέλισσες μπορούν να εθιστούν στα φυτοφάρμακα με τον ίδιο τρόπο που οι άνθρωποι εθίζονται στα τσιγάρα. Οι μέλισσες φαίνεται να προτιμούν νέκταρ ποτισμένο με νεονικοτινοειδείς χημικές ουσίες, ένα είδος φυτοφαρμάκων που χρησιμοποιούνται συνήθως για την προστασία των καλλιεργειών από τα έντομα.

Οι επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Νιουκάστλ και του Κολλεγίου Τρίνιτι του Δουβλίνου πραγματοποίησαν μία σειρά πειραμάτων που αποκάλυψαν πως οι μέλισσες δεν μπορούσαν να γευτούν τα φυτοφάρμακα, αλλά επέστρεφαν και προτιμούσαν δείγματα νέκταρ ποτισμένα με φυτοφάρμακο, παρά ακατέργαστα δείγματα. Οι ερευνητές πιστεύουν πως οι μέλισσες δεν καταλαβαίνουν κάποια διαφορά στη γεύση, αλλά αντιδρούν σε μία αίσθηση ευφορίας καθώς τα χημικά ενεργοποιούν τις κατάλληλες περιοχές στον εγκέφαλό τους.

Συγκεκριμένα οι μέλισσες επέστρεφαν για το ίδιο νέκταρ ξανά και ξανά, μία συμπεριφορά που οι επιστήμονες παρομοίασαν με καπνιστές που ανάβουν συνεχόμενα τσιγάρα. Τα αποτελέσματα της έρευνας δημοσιεύονται την περίοδο που η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει το ενδεχόμενο μόνιμης απαγόρευσης της χρήσης νεονικοτινοειδών ως φυτοφάρμακα. Τρεις τύποι νεονικοτινοειδών βρίσκονται ήδη υπό προσωρινή απαγόρευση.

Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει πως αυτές οι ουσίες επηρεάζουν τον προσανατολισμό των μελισσών και την ικανότητά τους να βρίσκουν τροφή. Οι αγρότες υποστηρίζουν ότι χωρίς τα φυτοφάρμακα θα σημειωθεί μία τεράστια πτώση των αποδόσεων των καλλιεργειών όπως η ελαιοκράμβη, επειδή δε θα είναι σε θέση να προστατευτούν από παράσιτα όπως διάφοροι τύποι ψύλλων.

πηγή: Ναυτεμπορική

Η Κίνα είναι ο No1 παραγωγός μελιού στον κόσμο. Το μισό μέλι που παράγεται παγκοσμίως είναι κινέζικο. Λόγω της πολύ χαμηλής τιμής του, οι ΗΠΑ επέβαλαν το 2001, δασμούς στις εισαγωγές κινεζικού μελιού ώστε να παραμείνει το δικό τους μέλι ανταγωνιστικό. Τότε όμως οι Κινέζοι τελειοποίησαν μια τεχνική υπερ-φιλτραρίσματος του μελιού που σκοπό είχε την αφαίρεση των γυρεόκοκκων ώστε να μην είναι δυνατή η γεωγραφική αλλά και βοτανική προέλευση του μελιού, με κανέναν τρόπο και στη συνέχεια ξεκίνησαν να το διακινούν μέσω άλλων χωρών (στις οποίες συμπεριλαμβάνεται και η Ελλάδα) ώστε να αποφύγουν τους δασμούς. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να υποβαθμιστεί το μέλι παγκοσμίως!

Σήμερα, περισσότερα απ’ τα τρία τέταρτα του μελιού που πωλούνται στις ΗΠΑ δεν είναι ακριβώς αυτό που παράγουν οι μέλισσες, σύμφωνα με τον FSN (Food Safety News). Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι στις περισσότερες περιπτώσεις είχε αφαιρεθεί η γύρη με ειδικό φιλτράρισμα, ενώ το προϊόν συνέχιζε να πουλιέται με την ένδειξη “ΜΕΛΙ” στην ετικέτα του.

Η κατάργηση αυτών των μικροσκοπικών σωματιδίων (γυρεόκοκκων) που βρίσκονται στα άνθη και περνούν στο νέκταρ, καθώς οι μέλισσες το μετατρέπουν σε μέλι, έρχεται σε αντίθεση με τα πρότυπα ποιότητας που έχουν θέσει οι περισσότεροι οργανισμοί τροφίμων στον κόσμο. Και ο FSN και η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας αλλά και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποδέχονται ότι χωρίς την γύρη δεν υπάρχει κανένας τρόπος να προσδιοριστεί η προέλευση του μελιού και κατά συνέπεια αν προέρχεται από νόμιμες και ασφαλείς πηγές.

Στις ΗΠΑ η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων αναφέρει ότι κάθε μέλι που έχει φιλτραριστεί με αυτόν τον τρόπο και δεν περιέχει ίχνος γύρης, δεν μπορεί να θεωρείται μέλι. Ωστόσο όμως η ίδια δεν ελέγχει το μέλι που διακινείται στην χώρα.

Αριστερά “αγνό” μέλι όπως φαίνεται στο μικροσκόπιο. Δεξιά μέλι που του αφαιρέθηκε η γύρη και αναμίχθηκε έπειτα με λίγο ντόπιο μέλι ώστε να αποφεύγει τους δασμούς των ΗΠΑ.

Αυτή η διαδικασία φιλτραρίσματος είναι μια διαδικασία υψηλής τεχνολογίας όπου το μέλι θερμαίνεται και στη συνέχεια του ασκείται μεγάλη πίεση ώστε να περάσει από τις εξαιρετικά μικρές οπές των ειδικών αυτών φίλτρων που του αφαιρούν τους γυρεόκοκκους. Αυτό το φίλτρο δεν έχει καμία σχέση με το φίλτρο που χρησιμοποιεί ο μελισσοκόμος. Τα κοινά φίλτρα που χρησιμοποιούνται για να αφαιρέσουν κεριά, νεκρές μέλισσες κτλ έχουν οπές μεγέθους 400 – 600 μικρόν. Οι γυρεόκκοκοι έχουν μέγεθος από 10 έως 100 μικρόν. Η γύρη πέρα απ’ την θρεπτική αξία που προσθέτει στο μέλι είναι και ο μόνος τρόπος να καθοριστεί και η γεωγραφική αλλά και η βοτανική του προέλευση. Πρόκειται για μια τεχνική που τελειοποιήθηκε από τους Κινέζους, οι οποίοι στη συνέχεια εξάγουν παρανόμως τόνους μελιού.

Ο FSN πήρε ξανά δείγματα από διάφορα καταστήματα των ΗΠΑ, αφού σε προηγούμενη έρευνα είχε βρει μέλι το οποίο είχε απαγορευτεί στην Ευρώπη ως μη ασφαλές, λόγω της παρουσίας αντιβιοτικών, βαρέων μετάλλων αλλά και έλλειψης γύρης. Συνολικά, αυτή τη φορά, εξέτασε 60 δείγματα από 10 περιφέρειες της Κολούμπια. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τον Vaughn Bryant κορυφαίο μελλισοπαλυνολόγο, ειδικευμένο στον εντοπισμό γύρης στο μέλι, διευθυντή του Παλυνολογικού Ερευνητικού Εργαστηρίου του Πανεπιστημίου του Τέξας. 

Σάλτσα μελιού απ’ τα KFC η οποία περιέχει μόλις 7% αληθινό μέλι, ενώ τελικά όπως φαίνεται απ’ τα συστατικά της περιέχει σιρόπι καλαμποκιού. Ο ορισμός της παραπλάνησης του καταναλωτή.

Διαπιστώθηκαν αναλυτικά τα εξής:

Στο 76% των δειγμάτων που πωλούνταν σε παντοπωλεία έχει αφαιρεθεί η γύρη. Τα καταστήματα τα οποία ελέγχθηκαν ήταν τα TOP Food, Giant Eagle, Safeway, QFC, Kroger, Metro Market, Harris Teeter, A&P, Stop & Shop και King Soopers.

Στο 100% των δειγμάτων που πωλούνταν σε καταστήματα υγιεινής διατροφής έχει αφαιρεθεί η γύρη. Τα καταστήματα που ελέγχθηκαν ήταν τα Walgreens, Rite-Aid και CVS Pharmacy.

Στο 77% των δειγμάτων που πωλούνταν από πολυκαταστήματα έχει αφαιρεθεί η γύρη. Αυτά ήταν τα Costco, Sam’s Club, Walmart, Target και H-E-B.

Στο 100% των δειγμάτων που πωλούνταν σε μικρές ατομικές μερίδες έχει αφαιρεθεί η γύρη. Αυτά διατίθονταν στα καταστήματα Smucker, McDonald’s και KFC.

Αντίθετα σε όλα τα δείγματα που προέρχονταν από λαϊκές αγορές απ’ ευθείας από πιστοποιημένους μελισσοκόμους και καταστήματα όπως τα PCC and Trader Joe’s βρέθηκε ότι δεν είχαν υποστεί φιλτράρισμα.

Ατομικές μερίδες αγνού μελιού όπως αναγράφεται στις ετικέτες των McDonald’s. Σε έλεγχο που τους έγινε δεν περιείχαν ίχνος γύρης ώστε να μην προκύπτει η χώρα προέλευσης.

Σε δείγματα που προέρχονταν από καταστήματα βιολογικών τροφίμων, τα 5 από τα 7 που ελέγχθηκαν (71%) περιείχαν γύρη κανονικά. Όλα τα δείγματα βιολογικών μελιών προέρχονταν από την Βραζιλία και το ανέγραφαν όπως πρέπει στην ετικέτα τους.

Σύμφωνα με ομοσπονδιακή έρευνα υπό την εποπτεία του USDA τουλάχιστον το 60% του ξένου μελιού που εισάγεται στις ΗΠΑ προορίζεται για τη βιομηχανία τροφίμων, ώστε να χρησιμοποιηθεί σε τρόφιμα που θα προκύψουν έπειτα από ψήσιμο όπως είναι διάφορες σάλτσες και άλλα επεξεργασμένα τρόφιμα. Μερικοί συσκευαστές μελιού στις ΗΠΑ δεν θέλουν να μιλήσουν για το πώς επεξεργάζονται τα εμπορεύματά τους.

Ένας που το έκανε ήταν ο Bob Olney από την Honey Tree Inc. στο Μίσιγκαν ο οποίος πωλεί το μέλι σε ειδική συσκευασία με το Γουίνι το Αρκουδάκι στην αλυσίδα καταστημάτων Walmart. Στις αναλύσεις που του έγιναν βρέθηκε ότι η γύρη είχε αφαιρεθεί από το Γουίνι του… Ο ίδιος ισχυρίστηκε ότι το μέλι του ήρθε από προμηθευτές του στη Μοντάνα, τη Βόρεια Ντακότα και την Αλμπέρτα. Δήλωσε ότι «Το μέλι φιλτράρεται για να αποκτήσει μια κρυστάλλινη υφή την οποία προτιμούν οι αγοραστές στη Βόρεια Αμερική.»

Ο Γουίνι της Honey Tree Inc που ελέγχθηκε και βρέθηκε χωρίς γύρη και δεξιά της ίδιας εταιρίας σιρόπι με άρωμα μέλι.

Οι συσκευαστές της εταιρίας Silverbow Honey πρόσθεσαν επίσης ότι «Τα παντοπωλεία θέλουν το μέλι τους να παραμένει για μεγαλύτερο διάστημα σε ρευστή μορφή και να μην κρυσταλλώνει γιατί είναι αντιεμπορικό.»

Ο Ernie Groeb πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Groeb Farms Inc. η οποία αυτοαποκαλείται ως η μεγαλύτερη εταιρία τυποποίησης και συσκευασίας μελιού παγκοσμίως, αναφέρει ότι δεν υπάρχει καμία συγκεκριμένη απαίτηση για την περιεκτικότητα σε γύρη, του μελιού που αγοράζουν. Ο Groeb διαθέτει το μέλι στη λιανική αγορά με την επωνυμία Miller’s και ισχυρίζεται ότι είναι 100% αγνό μέλι, εμπιστεύεται τους προμηθευτές του, οι οποίοι το χαρακτηρίζουν ως ακατέργαστο και ότι απλώς η εταιρία του δεν απαιτεί από αυτούς να περιέχει ή όχι γύρη.

Γιατί όμως να αφαιρέσει κάποιος τη γύρη;
Η γύρη συχνά αφαιρείται γιατί συμβάλει στην ταχύτερη κρυστάλλωση του μελιού και γιατί χωρίς αυτήν το μέλι αποκτά μια πιο “κρυστάλλινη” και διαυγή εμφάνιση, που το καθιστά πιο εμπορικό. Και ενώ και σε αυτές τις περιπτώσεις η ποιότητα του μελιού υποβαθμίζεται, σε καμία δεν αφαιρείται εντελώς. Ο μόνος λόγος ο οποίος δικαιολογεί την ολική απουσία γύρης στο μέλι είναι η απόκρυψη της προέλευσης. Ο Mark Jensen, πρόεδρος της Αμερικανικής Ένωσης Παραγωγών Μελιού, δήλωσε ότι «Δεν γνωρίζω κανέναν παραγωγό μελιού που κάνει κάτι τέτοιο. Η ολική απομάκρυνση της γύρης μπορεί να επιτευχθεί μόνο με ειδικά φίλτρα και είναι μια αρκετά κοστοβόρα διαδικασία η οποία υποβαθμίζει και την ποιότητα του μελιού. Για ποιο λόγο να κάνει κάποιος κάτι τέτοιο; Κατά την άποψή μου υπάρχει λόγος να γίνει κάτι τέτοιο μόνο σε μέλια που εισέρχονται στην χώρα από το εξωτερικό. Πιστεύω ότι μέλι Κινεζικής προέλευσης έχει υπερ-φιλτραριστεί και εισέρχεται στη χώρα κατά παράβαση του ομοσπονδιακού νόμου.»

Ο Richard Adee ιδιοκτήτης μιας απ’ των μεγαλύτερων μελισσοκομικών εταιριών στον κόσμο.

Ο Richard Adee είναι ιδιοκτήτης της Adee Honey Farms η οποία διαθέτει 80.000 κυψέλες, οι οποίες βρίσκονται διασκορπισμένες σε πολλές πολιτείες και παράγει γύρω στους 7.000 τόνους ετησίως, ενώ νοικιάζει και μελίσσια σε γεωργικές επιχειρήσεις ώστε μέσω της επικονίασης να αυξήσουν την παραγωγή. Σε ερώτηση που του έγινε δήλωσε ότι «το μέλι εδώ και χιλιάδες χρόνια είναι γνωστό για τη γεύση και τη θρεπτική αξία του και ουσιαστικά αυτά είναι που αφαιρούνται με το φιλτράρισμα. Υπάρχει μόνο ένας λόγος για να κάνει κάποιος κάτι τέτοιο και αυτό δεν είναι σωστό… Όλοι γνωρίζουμε ότι αυτό γίνεται για να μην μπορεί να γίνει γνωστή η χώρα προέλευσης, αλλά όλοι γνωρίζουμε επίσης ότι σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις προέρχεται απ’ την Κίνα.»

Η Sioux Honey Association η οποία θεωρείται η μεγαλύτερη εισαγωγέας μελιού στις ΗΠΑ, ρωτήθηκε για το θέμα και συγκεκριμένα γιατί στα εισαγόμενα μέλια παρατηρείται απουσία γύρης, για το τι είδους σχέση έχει η εταιρία με τους προμηθευτές της και αν το μέλι έρχεται φιλτραρισμένο ή φιλτράρεται στη συνέχεια από τους ίδιους. Αρνήθηκε επανειλημμένως να σχολιάσει.

Γυρεόκοκκοι διαφόρων φυτών όπως φαίνονται στο μικροσκόπιο.

Ο Eric Wenger, διευθυντής της Golden Heritage Foods, της τρίτης μεγαλύτερης εταιρίας συσκευασίας μελιού στις ΗΠΑ, δήλωσε ότι η εταιρεία του δεν αγοράζει κινέζικο μέλι. «Δεν μπορείτε να φανταστείτε τι είδους τεχνάσματα κάνουν ορισμένοι μεσάζοντες για να πουλήσουν κινέζικο μέλι, φιλτράροντας το και αναμιγνύοντας το με ντόπια μέλια ή ακόμα και σιρόπια. Οι μεσάζοντες γνωρίζουν καλά ότι η απουσία γύρης στο μέλι λειτουργεί αποθαρρυντικά για τους αγοραστές, καθώς δεν είναι εφικτή η προέλευσή του και γι αυτό καταφεύγουν σε προσμίξεις με ντόπια μέλια.» Σύμφωνα με τον ίδιο η εταιρία του πραγματοποιεί ελέγχους στους οποίους συμπεριλαμβάνεται και η ανάλυση γύρης κατά την αγορά ξένων μελιών ειδικά από χώρες όπως η Ινδία, το Βιετνάμ και άλλες που έχουν ή είχαν σχέσεις με την αγορά της Κίνας.

Τι συμβαίνει με το Κινέζικο μέλι;
Το Κινεζικό μέλι είχε ανέκαθεν κακή φήμη στις ΗΠΑ, οι οποίες μάλιστα επέβαλαν περιορισμούς μέσω δασμών και φόρων στις εισαγωγές Κινεζικού μελιού για να σταματήσει η τεράστια εισροή η οποία είχε κατακλύσει την αγορά με πάμφθηνο αλλά υποβαθμισμένο μέλι. Οι ντόπιοι μελισσοκόμοι πήραν ανάσα καθώς γι αυτούς ήταν σχεδόν αδύνατον να ανταγωνιστούν αυτές τις τιμές. Όμως οι Κινέζοι οι οποίοι εκτός των άλλων επιδοτούνται από την κυβέρνησή τους για τις εξαγωγές, για να αποφύγουν τα νέα αυξημένα τιμολόγια ξεκίνησαν αμέσως να διακινούν το μέλι μέσω τρίτων χωρών. Αφού το φίλτραραν ώστε να μην προκύπτει στις αναλύσεις η γεωγραφική προέλευση, άλλαζαν τα έγγραφα των ναυτιλιακών με σκοπό να φαίνεται ότι εισάγεται μέλι από χώρες άνευ δασμών.

Παρ’ όλα αυτά στις ΗΠΑ οι περισσότεροι αγοραστές γνώριζαν για τις Κινεζικές αλχημείες καθώς κάτι τέτοιο ήταν φανερό απ’ το πολύ χαμηλό κόστος. Η FDA (U S Food and Drug Administration) είτε λόγω έλλειψης ενδιαφέροντος είτε πόρων, δεν επιθεωρεί το εισαγόμενο μέλι όπως πρέπει. Πάντως ο οργανισμός είχε δημοσιοποιήσει κατά καιρούς ότι παρατήρησε σε μέλια που εισέρχονταν από την Κίνα υπολειμματικότητα σε χλωραμφενικόλη αλλά και άλλων παράνομων αντιβιοτικών, που χρησιμοποιούνται σε ζώα, τα οποία είναι επικίνδυνα για τον άνθρωπο και μπορεί να οδηγήσουν ακόμα και στον θάνατο. Τις περισσότερες φορές η νοθεία δεν γινόταν αντιληπτή. Κάποιες μόνο φορές η FDA κατάφερε να την εντοπίσει.

Προϊόντα Smucker’s με κινεζικό μέλι, αντίστοιχα με αυτά που βρέθηκαν να περιέχουν υπολείμματα παράνομων αντιβιοτικών.

Σε μια περίπτωση που πιάστηκε πριν από 10 χρόνια, μολυσμένο κινεζικό μέλι είχε σταλθεί στον Καναδά και στη συνέχεια μεταφέρθηκε σε μια αποθήκη στο Χιούστον, όπου πωλήθηκε στην εταιρεία κατασκευής μαρμελάδων και γλυκών Smucker’s και στην αλυσίδα αρτοποιείων Sara Lee. Μέχρι η FDA να εντοπίσει ότι διακινείται μέλι με υπολείμματα αντιβιοτικών, στα Smucker’s είχαν ήδη πουληθεί 12.040 συσκευασμένα μέλια αλλά και μισό εκατομμύριο προϊόντα που περιείχαν στα συστατικά τους το συγκεκριμένο μέλι.

Τότε κάποιοι συσκευαστές αφού θορυβήθηκαν άρχισαν να αναρωτιούνται τι είδους μέλι είναι αυτό που διακινούν και έτσι ξεκίνησαν να στέλνουν δείγματα για ανάλυση σε ιδιωτικά εργαστήρια, τα οποία έλεγχαν για παρουσία φαρμάκων, τυχόν αναμείξεις με σιρόπια καλαμποκιού ή 13 άλλες παράνομες γλυκαντικές ουσίες, αλλά κανένα από αυτά τα τεστ, όσο εξελιγμένο κι αν ήταν δεν μπορούσε να προσδιορίσει την γεωγραφική προέλευση όταν είχε αφαιρεθεί η γύρη. Όλοι οι επιστήμονες και οι ειδικοί δηλώνουν ότι οι γυρεόκοκκοι είναι η μόνη αλάνθαστη απόδειξη της προέλευσης, κάτι σαν δαχτυλικό αποτύπωμα ενός μελιού.

Ελληνικό μέλι πευκοσουσούρας στο μικροσκόπιο. Διακρίνονται ξεκάθαρα οι γυρεόκοκκοι του πεύκου και της ερείκης.

Στις ΗΠΑ εισήχθησαν 208.000 τόνοι μελιού τους τελευταίους 18 μήνες. Σχεδόν το 60% προήλθε από χώρες της Ασίας – παραδοσιακά σημεία “βάπτισης” από παράνομες δραστηριότητες κινεζικού μελιού. Οι 45.000 τόνοι προέρχονταν αποκλειστικά από την Ινδία. Ταυτόχρονα υπάρχουν ένα σωρό ιστοσελίδες στο διαδίκτυο που προσφέρονται να μεταφορτώσουν παράνομα μέλι αλλά και δεκάδες άλλα προϊόντα από την Κίνα, στην οποία οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει έξτρα δασμούς.

Η FDA έχει κάνει ξεκάθαρο στην βιομηχανία μελιού των ΗΠΑ με επιστολή της, ότι μέλι το οποίο έχει υπερ-φιλτραριστεί και του έχει αφαιρεθεί η γύρη δεν θεωρείται μέλι. Έχουν καταστήσει σαφές μέσω της εκπροσώπου τύπου Tamara Ward, ότι «Δεν μπορούμε να σταματήσουμε όλες τις εισαγωγές φιλτραρισμένων μελιών γιατί δεν ελέγχουμε όλα τα μέλια. Εάν εντοπιστεί μέλι το οποίο έχει φιλτραριστεί σαφώς και του αρνούμαστε την είσοδο στη χώρα.»

Δείγματα μελιών που κυκλοφορούν στις ΗΠΑ και τα οποία ανέλυσε ο Vaughn Bryant.

Πολλοί στη βιομηχανία μελιού όμως αμφιβάλλουν για το κατά πόσον αυτό θα έχει αποτέλεσμα καθώς θεωρούν ότι η FDA δεν ελέγχει περισσότερο από το 5% του συνόλου που εισάγεται. Από τον FSN μάλιστα δηλώνουν ότι οι ομοσπονδιακές αρχές για την ασφάλεια των τροφίμων αρνήθηκαν να εξετάσουν τα δείγματα του Bryant και να τους εξηγήσουν τι προτίθενται να κάνουν σχετικά με την πώληση του μελιού που αποδεικνύεται ότι είναι νοθευμένο.

Μεγάλοι οργανισμοί καθορισμού προτύπων ασφάλειας τροφίμων, όπως ο Codex Alimentarius των Ηνωμένων Εθνών, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων λένε ότι η εσκεμμένη αφαίρεση της γύρης είναι επικίνδυνη διότι καταργεί τη δυνατότητα των καταναλωτών και των αρχών να προσδιορίσουν την χώρα καταγωγής. «Η αφαίρεση της γύρης κάνει τον προσδιορισμό της βοτανικής και γεωγραφικής προέλευσης του μελιού αδύνατη», λέει η οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το μέλι. Το ίδιο ακριβώς μας απάντησε και ο καθηγητής μελισσοκομίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Ανδρέας Θρασυβούλου.

Απ’ την άλλη το πρότυπο της επιτροπής Codex για το μέλι, το οποίο καθορίζει τις αρχές για το διεθνές εμπόριο τροφίμων, απεφάνθη ότι «Εκτός από κάποιες ξένες ύλες, όπως είναι το κερί, νεκρές μέλισσες, κομμάτια ξύλου ή πρόπολη απ’ τα πλαίσια, που αφαιρούνται παραδοσιακά απ’ τους μελισσοκόμους με ένα “ελαφρύ” φιλτράρισμα, καμία άλλη ουσία δεν επιτρέπεται να αφαιρεθεί από το μέλι.» Μάλιστα όρισε και το ελάχιστο επιτρεπτό μέγεθος των οπών του φίλτρου, στα 0,2 χιλιοστά, με τα οποία είναι δυνατόν να απομακρυνθούν τα κεριά, μέρη μελισσών και οι υπόλοιπες ξένες ουσίες χωρίς να επηρεάζεται η γύρη που περιέχει το μέλι.

Ο Vaughn Bryant κορυφαίος μελλισοπαλυνολόγος, διευθυντής του Παλυνολογικού Ερευνητικού Εργαστηρίου του Πανεπιστημίου του Τέξας. 

Η Ελλάδα ως ενδιάμεσος διανομέας παράνομα φιλτραρισμένου μελιού.
Ο FSN ζήτησε από τον Vaughn Bryant να αναλύσει και άλλα μέλια που συσκευάζονταν στην Ιταλία, την Ελλάδα, την Ουγγαρία, την Τασμανία και τη Νέα Ζηλανδία, για να προσπαθήσει να πάρει μια αίσθηση για το κατά πόσον τα πρότυπα του Codex για την γύρη είχαν εισακουστεί. Σε όλα αυτά τα μέλια βρέθηκε γύρη εκτός από αυτά που προέρχονταν από την Ελλάδα… Τα Ελληνικά μέλια που ελέγχθηκαν δεν περιείχαν ίχνος γύρης! Στην πραγματικότητα επρόκειτο για κινέζικα μέλια τα οποία είχαν εισάγει διάφοροι Έλληνες τυποποιητές με σκοπό να τα προωθήσουν έπειτα στις ΗΠΑ για να γλιτώσουν τους δασμούς που έχουν επιβληθεί στην Κίνα.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση επανειλημμένα τονίζει ότι πρώτη προτεραιότητα αποτελεί η διευκόλυνση του εμπορίου και όχι η ποιότητα ή η ασφάλεια των καταναλωτών. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα σε πολλές περιπτώσεις να κάνει τα στραβά μάτια αρκεί να κινείται το χρήμα… Είναι πλέον αρκετά εύκολο για έναν έμπορο, ο οποίος δεν χρειάζεται να έχει ουδέ μία σχέση με την μελισσοκομία, να εισάγει μέλι από την Κίνα σε εξευτελιστικές τιμές, (των 0,50 λεπτών και του 1 ευρώ το κιλό) του οποίου η γύρη έχει αφαιρεθεί, ή αφαιρείται από τον ίδιο και στη συνέχεια να το αναμίξει με Ελληνικά μέλια στα οποία η γύρη υφίσταται κανονικά. Στις αναλύσεις που θα του γίνουν θα παρατηρηθεί μεν αραιής πυκνότητας γύρη, το μέλι του όμως θα κυκλοφορήσει με τις ευλογίες της ΕΕ και στην χειρότερη περίπτωση θα αναγράφει στην ετικέτα ως προέλευση την ΕΕ.

Ελληνικό μέλι με γυρεόκοκκους καστανιάς.

Αντίστοιχα πάλι όταν ξεκίνησαν να εισέρχονται στην Ευρώπη, μέλια τα οποία είχαν συλλεχθεί από καλλιέργειες γενετικά τροποποιημένων φυτών, όπως για παράδειγμα το Μεξικό και οι Ευρωπαίοι μελισσοκόμοι ζήτησαν να γίνει διάκριση, με ειδική σήμανση στην ετικέτα η οποία να αναφέρει ότι το μέλι εμπεριέχει γενετικά τροποποιημένη γύρη, η ΕΕ αποφάνθηκε ότι έτσι δεν ευνοείται το εμπόριο και ότι αν συμβεί κάτι τέτοιο (να μπει δηλαδή αυτή η σήμανση στο μέλι) οι καταναλωτές δεν θα προτιμήσουν το συγκεκριμένο μέλι, υποστηρίζοντας ουσιαστικά τα συμφέροντα των μεσαζόντων διακινητών.

Ποτέ δεν θα ξέρεις τι μέλι τρως.
Ως καταναλωτές δεν έχετε την δυνατότητα στις περισσότερες περιπτώσεις να γνωρίζετε την προέλευση του μελιού που αγοράζετε. Η πλειοψηφία των δειγμάτων που ανέλυσε ο Bryant δεν περιείχαν ίχνος γύρης, ενώ ήταν επώνυμα συσκευασμένα μέλια και πωλούνταν από μεγάλες αλυσίδες καταστημάτων. Πολλά από αυτά είχαν ξένη επωνυμία αλλά αρκετά όπως το Safeway και το Wegmans είχαν αμερικάνικη. Το ποιος κάνει την εμφιάλωση αποτελεί μυστήριο. Οι μεγάλες αλυσίδες παντοπωλείων δεν έχουν βοηθήσει καθόλου στον εντοπισμό της προέλευσης των μελιών που πουλούν στα ράφια τους.

Γυρεόκοκκοι διαφόρων φυτών.

Για παράδειγμα όταν ο FSN αναζητούσε την προέλευση εννέα δειγμάτων που είχαν φιλτραριστεί και διακινούνταν από τα QFC, τα Fred Meyer και τα King Sooper, οι διάφοροι αριθμοί εξυπηρέτησης πελατών οδηγούσαν όλοι στην Kroger της οποίας οι απαντήσεις ήταν πανομοιότυπες «Δεν μπορούμε να σας δώσουμε τέτοιες πληροφορίες.»

Η Jessica Carlson, υπεύθυνη δημοσίων σχέσεων της Target αρνήθηκε να πει αν η εταιρία που εκπροσωπεί ή οι προμηθευτές της προέβησαν στην αφαίρεση της γύρης. Παρόμοιες ήταν οι απαντήσεις και των εκπροσώπων της Safeway, της Walmart και της Giant Eagle. Ένας εκπρόσωπος της φαρμακευτικής Rite Aid Pharmacy, δήλωσε ότι «αν δεν σημειώνεται ότι προέρχεται από την Κίνα, τότε μάλλον προέρχεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες.» Όταν ρωτήθηκε επίμονα να αποκαλύψει την χώρα προέλευσης τότε υποσχέθηκε ότι θα μάθει και θα ενημερώσει. Ούτε η Rite Aid, ούτε η Walgreen ούτε και η CVS έχουν δώσει ακόμα οποιαδήποτε πληροφορία.

Τα καταστήματα Haggen και Metropolitan Market τα οποία διακινούν μέλι χωρίς ίχνος γυρεόκοκκων.

Μόνο δύο μικρότερες εταιρίες, οι αλυσίδες καταστημάτων τροφίμων Haggen και τα Metropolitan Market που πουλούσαν μέλι χωρίς ίχνος γυρεόκοκκων δεν ήταν ντροπαλές σχετικά με την προέλευση του μελιού τους. Τα Haggen δήλωσαν ότι αγοράζουν το μέλι από την Golden Heritage και τα Metropolitan Market από την Bee Maid Honey έναν συνεταιρισμό Καναδών μελισσοκόμων.

Γύρη; Ποιος νοιάζεται.
Γιατί θα πρέπει οι καταναλωτές να νοιάζονται για το αν έχει αφαιρεθεί η γύρη απ’ το μέλι τους; «Το αγνό μέλι θεωρείται ότι έχει πολλές φαρμακευτικές ιδιότητες» λέει η Kathy Egan, διαιτολόγος στο Κολέγιο του Τιμίου Σταυρού στο Γούστερ της Μασαχουσέτης. «Βοηθάει σε παθήσεις του στομάχου, της αναιμίας και σε διάφορες αλλεργίες. Αυτές οι ιδιότητες βρίσκονται μόνο στα μέλια που δεν έχουν υποστεί επεξεργασία.» Μεγάλο μέρος της θρεπτικής αξίας του μελιού βρίσκεται στη γύρη.

Υπάρχει τεράστια ποικιλία μεταξύ των μελιών. Διαφέρουν μεταξύ τους ως προς το χρώμα, το άρωμα, τη γεύση, την ρευστότητα αλλά και την ταχύτητα κρυστάλλωσης. Είναι η φυτική προέλευση αυτή που καθορίζει αυτούς τους παράγοντες. Οι ιστορικοί τροφίμων λένε ότι το 1950 ένα τυπικό παντοπωλείο μπορούσε να προσφέρει τρεις ή τέσσερις διαφορετικές ποικιλίες μελιού. Σήμερα υπάρχουν καταστήματα που διαθέτουν 40 με 50 διαφορετικά είδη.

Ωστόσο, ακόμη και οι πιο προσεκτικοί μελισσοκόμοι μπορούν να κάνουν λάθος σχετικά με τις πληροφορίες που παρέχουν στην ετικέτα τους. Σε 2000 δείγματα, από μελισσοκόμους, συσκευαστές και εισαγωγείς μελιού, που εξέτασε ο Bryant υπήρχαν αρκετά λάθη σχετικά με την φυτική προέλευση. Βρέθηκαν μέλια που ανέγραφαν ότι προέρχονται από φασκόμηλο, άνθη πορτοκαλιάς, φαγόπυρο και οξύδεντρο, αλλά κάτι τέτοιο δεν επιβεβαιωνόταν από την ανάλυση των γυρεόκοκκων.

Το μέλι από οξύδεντρο (sourwood) είναι ένα απ’ τα πιο εμπορικά μέλια στις ΗΠΑ, έχει ζήτηση ανάλογη του θυμαριού στην Ελλάδα.

Περισσότερα από 60 δείγματα του Bryant πωλούνταν ως μέλι βατομουριάς αλλά στην ανάλυση βρέθηκε ότι περιείχαν τριφύλλι και αγριολούλουδα σε μεγαλύτερο ποσοστό απ’ το βατόμουρο. Εδώ στις περισσότερες περιπτώσεις δεν μιλάμε για εσκεμμένη απάτη. Είναι γεγονός ότι οι μελισσοκόμοι δεν μπορούν να ελέγξουν που θα βοσκήσουν οι μέλισσες τους και έτσι κάνουν εικασίες με βάση την εμπειρία τους. Ο Bryant προσέθεσε ότι «Νομίζω ότι χρειαζόμαστε μια νομοθεσία περί σήμανσης στις ΗΠΑ, όπως ισχύει και στις άλλες χώρες» Στην Ελλάδα υπάρχει πάντως νομοθεσία για τις αμιγείς ποικιλίες μελιών και τα ποσοστά γυρεόκοκκων που πρέπει να περιέχουν ώστε να μπορούν να πάρουν την ονομασία.

Γιατί η FDA δεν κάνει κάτι;
Κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά γιατί η FDA έχει αγνοήσει επανειλημμένως τις εκκλήσεις του Κογκρέσου, τους ίδιους τους μελισσοκόμους, αλλά και την βιομηχανία του μελιού γενικότερα. Η Nancy Gentry ιδιοκτήτρια της μικρής μελισσοκομικής επιχείρησης Cross Creek Honey Company, δεν ανησυχεί καθόλου για την ποιότητα του μελιού που πουλάει. «Είναι από δική μου συγκομιδή. Τοποθετώ τα πλαίσια στον μελιτοεξαγωγέα όπου βγαίνει το μέλι με την φυγοκέντριση καθώς περιστρέφονται. Στη συνέχεια καθώς ρέει μέσα από ένα απλό φίλτρο που απομακρύνει τα κεριά και τις νεκρές μέλισσες, το εισάγουμε κατευθείαν στα βαζάκια. Το μέλι μου είναι απ’ ευθείας απ’ την κυψέλη. Αγνό.»

Το μέλι της Nancy Gentry.

Η ίδια αφιέρωσε μήνες μελετώντας τι κάνει ο υπόλοιπος κόσμος για να προστατεύσει τους καταναλωτές από το μολυσμένο και νοθευμένο μέλι, αλλά και πως θα κερδίσει και πάλι τη χαμένη εμπιστοσύνη τους. Η Gentry έγινε η ηγέτιδα της ανάπτυξης ενός εθνικού προτύπου για το μέλι. Τον Ιούλιο του 2009, η Φλόριντα υιοθέτησε αυτό το πρότυπο και όρισε την Διεύθυνση Ασφάλειας Τροφίμων του Τμήματος Γεωργίας και Προστασίας των Καταναλωτών ως υπεύθυνη επιβολής του. Από τότε ακολούθησε η Καλιφόρνια, το Ουισκόνσιν και η Βόρεια Καρολίνα. Αλλά κάπου εκεί έσβησε μέσα στον λαβύρινθο της γραφειοκρατίας.

Ο John Ambrose, μελισσοκόμος, καθηγητής και εντομολόγος στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας, προσπάθησε να πείσει την FDA ότι ένα ενιαίο εθνικό πρότυπο για το μέλι θα αποτρέψει την πώληση νοθευμένου μελιού. Ο οργανισμός του υποσχέθηκε ότι κάτι τέτοιο θα γίνει μέσα στα επόμενα δύο χρόνια, αλλά τελικά δεν συνέβη ποτέ. Ο ίδιος ακολουθώντας το παράδειγμα της Gentry και αφού είδε ότι ένα εθνικό πρότυπο για το μέλι δεν ήταν δυνατόν να επιτευχθεί, συνέταξε ένα πολιτειακό πρότυπο για το μέλι στην Βόρεια Καρολίνα, το οποίο ήταν πολύ απλό. «Τίποτα δεν μπορεί να προστεθεί ή να αφαιρεθεί από το μέλι.» Αυτός είναι ο βασικός κανόνας. Έτσι αν κάποιος αφαιρέσει την γύρη ή προσθέσει υγρασία λόγω της πρόσμιξης με σιρόπι καλαμποκιού ή ζάχαρης τότε αυτομάτως θεωρείται νοθεία. Ο Ambrose λέει ότι ακόμα και έτσι όμως δεν μπορείς να είσαι 100% σίγουρος, παρά μόνο αν αγοράζεις απ’ ευθείας από έναν έμπιστο μελισσοκόμο.

Ο John Ambrose, μελισσοκόμος, καθηγητής και εντομολόγος στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας

Ο γερουσιαστής Charles Schumer, είναι ένας από τους τουλάχιστον 20 γερουσιαστές των ΗΠΑ, που έχουν ζητήσει επανειλημμένα από την FDA να ορίσει ένα εθνικό πρότυπο για το τι θεωρείται “αγνό μέλι” και παίρνει συνεχώς την ίδια απάντηση που παίρνει και ο Ambrose από το 1975.

«Θα είναι έτοιμο σύντομα.»

Του Στράτου Σαραντουλάκη – Ορεινό Μέλι.
Τα στοιχεία αντλήθηκαν από τον FSN.

Η διάκριση μεταξύ «μοναχικών» και «κοινωνικών» μελισσών είναι πολύ σημαντική για την κατάταξή τους καθώς υπάρχουν πολλοί βαθμοί κοινωνικότητας μεταξύ των πρώτων, οι οποίες κατασκευάζουν μόνες τους τις φωλιές τους, ταΐζουν το γόνο και πεθαίνουν πριν τη γέννηση των νεογνών τους, και της υψηλότερης βαθμίδας κοινωνικότητας.

Μοναχικές μέλισσες του είδους Coelioxys afra.

Η υψηλή κοινωνικότητα χαρακτηρίζεται από την κατανομή της εργασίας ανάμεσα στις ενήλικες μέλισσες, τη συνεργασία για τη φροντίδα του γόνου και την αναπαραγωγή των γενεών. Οι πολύ κοινωνικές μέλισσες, στις οποίες ανήκει και το γένος Apis, ζουν σε πολυπληθείς αποικίες, που σχηματίζονται από δύο διαφορετικές κάστες μελισσών, οι οποίες περνούν μαζί το χειμώνα(πολυετείς αποικίες). Μια βασίλισσα παράγει τα αβγά, ενώ πολυάριθμες εργάτριες αναλαμβάνουν διαφορετικές εργασίες, απαραίτητες για την επιβίωση της αποικίας. Η βασίλισσα διαφέρει μορφολογικά από τις εργάτριες κι είναι ανίκανη να ζήσει μόνη. Οι εργάτριες δεν μπορούν να ζευγαρώσουν. Η αποικία αναπαράγεται με τη σμηνουργία.

Η γνωστή μας, μελιτοφόρα μέλισσα Apis mellifera που ζει σε κοινωνίες.

Στις ενδιάμεσες μορφές μεταξύ υψηλά κοινωνικών και μοναχικών ειδών, συναντάμε μέλισσες που συσπειρώνονται σε μικρές αποικίες με μέλη της ίδιας γενιάς και ζουν στην ίδια φωλιά. Οι εργάτριες μοιράζονται μεταξύ των ωοτόκων μελισσών και των εργατριών, που ασχολούνται με τη φωλιά και την αποθήκευση τροφής. Οι κοινωνίες αυτές ονομάζονται ημι-κοινωνικές.

Ορισμένα μοναχικά είδη ασχολούνται με το γόνο, ταΐζοντας τον άμεσα και παρέχοντας του σχετική φροντίδα. Τα είδη αυτά ανήκουν στην λιγότερο κοινωνική κατηγορία. Υπάρχουν επίσης αποικίες που ονομάζονται κοινοτικές, όπου όλες οι μέλισσες της ίδιας τάξης μοιράζονται την ίδια φωλιά και συμπεριφέρονται με τον ίδιο τρόπο, χωρίς να υπάρχει κατανομή της εργασίας.

Τέλος υπάρχουν φωλιές μελισσών που έχουν συνενωθεί, κυρίως πάνω στο έδαφος. Κάθε μέλισσα σκάβει κι αναπτύσσει τη δική της υπόγεια φωλιά πλάι σε αυτή των ομοειδών της. Η ένωση αυτή ονομάζεται σύμπηγμα.

Από τις πιο γνωστές μοναχικές μέλισσες η Mason bee του γένους Osmia που φωλιάζει σε κάθε είδους σχισμές.

Κύριοι εκπρόσωποι των κοινωνικών μελισσών είναι οι Apis, στις οποίες ανήκει και η γνωστή μας μελιτοφόρα μέλισσα, οι Melipona, οι οποίες είναι μέλισσες μικρού μεγέθους που ζουν στην τροπική Αμερική και το μέλι τους συλλέγεται από τους Ινδιάνους και οι Bombus (βομβίνοι), στις οποίες ανήκουν οι αγριομέλισσες.

Οι μοναχικές μέλισσες της υπεροικογένειας των Apoidea
Οι Colletes είναι πρωτόγονες μέλισσες που μεταφέρουν τη γύρη μέσα στον πρόλοβό τους ή ανάμεσα στις τρίχες των πίσω ποδιών τους. Οι μέλισσες της άμμου διαθέτουν μια «βούρτσα» για τη γύρη στα πίσω πόδια και μπορούμε να τις διαχωρίσουμε από τους αλίκτες (στενομέλισσα) και τους μελίτες από τη μορφή των νευρώσεων στα φτερά τους ή από το μήκος της γλώσσας τους. Όλες αυτές οι μέλισσες σκάβουν στοές στο έδαφος, σε πυκνότερα ή αραιότερα συμπήγματα. Ορισμένες φορές εξαρτώνται από κάποιο είδος φυτού: έτσι, η Melitta heamorrhoidalis τρέφεται αποκλειστικά από το νέκταρ της καμπανούλας και τα αρσενικά κοιμούνται μέσα στα άνθη της!

Η πράσινη μέλισσα της οικογένειας Halictidae, της δεύτερης μεγαλύτερης οικογένειας Apoidea. Φωλιάζει στο έδαφος.

Στην υποοικογένεια των Μεγαχειλινών, τα θηλυκά διαθέτουν ένα ιδιαίτερο σύστημα συλλογής γύρης, τη σκούπα, η οποία αποτελείται από μια «βούρτσα» με σκληρές τρίχες πάνω στην επιφάνεια της κοιλιάς. Από αυτές, οι οσμίες είναι κοντόχοντρες, τριχωτές μέλισσες, μερικά είδη των οποίων μπορούν να κάνουν φωλιές μέσα στις κοιλότητες των δέντρων, του εδάφους ή ακόμα και μέσα στο κέλυφος ενός σαλιγκαριού! Ορισμένες οσμίες επιλέγουν να φτιάξουν τη φωλιά τους μέσα σε καλάμια, γεγονός που τους επιτρέπει να «αναπτύσσονται» μέσα σε καλάμια μπαμπού ή κούφιους κορμούς δέντρων. Το θηλυκό φτιάχνει μια κοιλότητα, η οποία περιέχει ένα σβόλο συμπιεσμένης γύρης, πάνω στον οποίο εναποθέτει ένα αβγό. Έπειτα, σφραγίζει την κοιλότητα με λάσπη. Τα αβγά από τα οποία θα γεννηθούν τα αρσενικά επωάζουν πιο γρήγορα από αυτά που θα γεννήσουν θηλυκά, και παράγονται τελευταία. Αυτό αποτρέπει τον μεγάλο «συνωστισμό» όταν θα βγουν οι μέλισσες: τα αρσενικά βγαίνουν πρώτα, έπειτα τα θηλυκά.

Μέλισσα του είδους Tawny mining bee (Andrena fulva), γνωστή και ως η μέλισσα της άμμου.

Τα είδη του γένους των Μεγαχειλών (Megachiles) μπορούν να αναστρέψουν τη κοιλιά τους για να τσιμπήσουν. Ορισμένα είδη ελαφρώς τριχωτών μελισσών κατασκευάζουν τη φωλιά τους με κομμάτια από φύλλα, τα οποία κόβουν με τα σαγόνια τους, και τα μεταφέρουν στη φωλιά τους. Ένα άλλο είδος τριχωτών μελισσών φτιάχνει τη φωλιά του με λάσπη ή χοντρή άμμο. Οι μέλισσες του γένους των Ανθιδίων είναι κοντόχοντρες και σε γενικές γραμμές ελαφρώς τριχωτές, με έγχρωμες κηλίδες στην κοιλιά τους. Τα είδη αυτά συνηθίζουν να χτίζουν τη φωλιά τους με φυτικές ίνες ή με ρητίνη. Τέλος, θα πρέπει να αναφέρουμε τις μέλισσες του γένους Coelioxys οι οποίες διαφέρουν μορφολογικά από τις υπόλοιπες της υποκοικογένειας των μεγαχειλινών: η κοιλιά τους είναι κωνική και δεν έχει «βούρτσα» για τη γύρη ,είναι ελαφρώς τριχωτές και η συμπεριφορά τους θυμίζει εκείνη του κούκου. Για παράδειγμα, μια θηλυκή μέλισσα του γένους (στηλίς) stelis punctulatissima εισχωρεί σε μια φωλιά ενώ απουσιάζει η θηλυκή οσμία και αφήνει εκεί ένα αβγό. Αυτό εκκολάπτεται πρώτο, και η προνύμφη που βγαίνει καταβροχθίζει τον άλλο γόνο και τρέφεται με τη γύρη από το κελί.

Η υποοικογένεια των Ανθοφορινών (Anthophorines) περιλαμβάνει κατά κύριο λόγο και αυτή παράσιτα είδη μελισσών, αλλά και είδη όπως είναι οι ξυλοκόποι (μέλισσες ξυλουργοί) που φτιάχνουν τις φωλιές τους μέσα σε άψυχους κορμούς δέντρων. Τα είδη αυτά διαφέρουν μορφολογικά το ένα από το άλλο, και ορισμένα μπορούν να μπερδευτούν με τις σφήκες.

Βομβίνος (Bombus).

Οι βομβίνοι ζουν σε μικρές κοινωνίες οι οποίες ιδρύονται από μια γονιμοποιημένη βασίλισσα που αναπτύσσει μόνη της την αποικία πραγματοποιώντας τις διάφορες απαραίτητες εργασίες μόλις γεννηθεί η πρώτη γενιά εργατριών. Οι εργασίες διαμοιράζονται λοιπόν ανάμεσα στην ιδρύτρια και τις εργάτριες, οι οποίες μορφολογικά μοιάζουν πάρα πολύ, αλλά διαφέρουν όσον αφορά στη συμπεριφορά και τη φυσιολογία τους. Το φθινόπωρο, οι αποικίες αυτές παράγουν άφθονες βασίλισσες και κηφήνες. Οι γονιμοποιημένες βασίλισσες εγκαταλείπουν τη φωλιά τους και η μητρική αποικία διαλύεται. Οι μέλισσες αυτές θεωρούνται πρωτόγονες πολύ κοινωνικές (το χειμώνα δεν μένουν στην αποικία).

Πηγή: Σύγχρονη Μελισσοκομία-Henri Clement

Μια μέλισσα επεκτείνει την προβοσκίδα της ώστε να πιει το ζαχαρόνερο που της δίνουν στα πλαίσια πειράματος που γίνεται στο εργαστήριο του Πανεπιστημίου της Πενσιλβανία.

Το πείραμα έχει σκοπό να μετρήσει τις επιπτώσεις διαφόρων γεωργικών χημικών ουσιών. Οι ερευνητές μελετούν δύο ομάδες μελισσών, την τροφή της μίας εκ των οποίων έχουν εκθέσει σε χημικά όπως αυτά που χρησιμοποιούνται στις καλλιέργειες. Όλο και περισσότερο, οι επιστήμονες πιστεύουν ότι πολλά γεωργικά φάρμακα που μέχρι σήμερα πιστεύαμε ότι ήταν ασφαλή για τις μέλισσες, τελικά τους προκαλούν βλάβες οι οποίες δεν είναι άμεσα διακριτές.

πηγή: Εργαστήριο Mullin, Τμήμα Εντομολογίας Πανεπιστημίου της Πενσιλβανία.
Φωτογραφία: Anand Varma
Μετάφραση: Στράτος Σαραντουλάκης (Ορεινό Μέλι)

Πολλά είδη άγριων μελισσών, πεταλούδες και άλλα πλάσματα που γονιμοποιούν τα φυτά συρρικνώνονται προς εξαφάνιση, και αν αυτό δεν σταματήσει, θα υπάρχει σύντομα τεράστιο πρόβλημα με την επάρκεια τροφίμων, σημειώνει και προειδοποιεί μια νέα, παγκόσμια επιστημονική έκθεση των Ηνωμένων Εθνών.

Τα περίπου 20.000 είδη επικονιαστών είναι το κλειδί για εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε καλλιέργειες κάθε χρόνο – από τα φρούτα και τα λαχανικά μέχρι τον καφέ και τη σοκολάτα. Ωστόσο, 2 από τα 5 είδη ασπόνδυλων επικονιαστών, όπως οι μέλισσες και οι πεταλούδες, καταγράφουν φρενήρη πορεία προς την εξαφάνιση. Επικονιαστές όπως τα πουλιά κολίμπρι και οι νυχτερίδες, είναι σε ελαφρώς καλύτερη θέση, αλλά επίσης απειλούνται.

Ωστόσο το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι μέλισσες, αλλά και οι βομβίνοι (bumblebee) οι οποίοι σημειώνουν τεράστιες απώλειες στους πληθυσμούς τους. Αυτό που προβληματίζει πλέον τους επιστήμονες είναι πως δεν μπορεί να στοχοποιηθεί μόνο ένας ένοχος. Ο τρόπος καλλιέργειας έχει αλλάξει με αποτέλεσμα να μην υπάρχει αρκετή ποικιλομορφία και άγρια λουλούδια για να τραφούν οι επικονιαστές. Τα φυτοφάρμακα, κυρίως τα αμφιλεγόμενα νεονικοτινοειδή που προσβάλλουν το νευρικό σύστημα, είναι σίγουρα μέσα στη λίστα των εχθρών, μαζί με την υπερθέρμανση του πλανήτη και το γεγονός πως οι πόλεις συνεχώς μεγαλώνουν και γίνονται όλο και πιο αφιλόξενες για τα είδη αυτά. Τα μέτωπα είναι πολλά και οι επιστήμονες ανήσυχοι.

Η έκθεση είναι το αποτέλεσμα διετών μελετών από επιστήμονες σε όλο τον κόσμο που κατέληξαν σε μια αξιολόγηση της βιοποικιλότητας της Γης, ξεκινώντας με τους επικονιαστές. Είναι μια προσπάθεια παρόμοια με αυτή που είχε γίνει για να μελετηθεί η υπερθέρμανση του πλανήτη και εγκρίθηκε από το Κογκρέσο των 124 εθνών στην Κουάλα Λουμπούρ.

Σε αντίθεση με την υπερθέρμανση του πλανήτη, οι λύσεις για το ζήτημα δεν απαιτούν από χώρες να συμφωνήσουν σε παγκόσμια δράση – αλλά να δράσουν τοπικά, δήλωσε ο Robert Watson, ένας κορυφαίος Βρετανός επιστήμονας και αντιπρόεδρος της επιστημονικής επιτροπής. Οι λύσεις που προσφέρονται ως επί το πλείστον αφορούν την αλλαγή διαχείρισης της γης και της γεωργίας. Ένα παράδειγμα αποτελεί η Βρετανία η οποία ενέκρινε δράση που χρηματοδοτεί τους αγρότες για να φυτεύουν αγριολούλουδα στα κτήματά τους. Η μελέτη εξηγεί διάφορες δράσεις και σημεία που θέλουν προσοχή άμεσα για να αποφευχθεί η καταστροφή της αλυσίδας.

«Τα πάντα θα καταρρεύσουν εάν οι επικονιαστές εξαφανιστούν», είπε ο Van Engelsdorp από το Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ «Αν θέλουμε να εξασφαλίσουμε ότι το 2050 θα υπάρχει τροφή για τον κόσμο, τότε οι επικονιαστές πρέπει να παραμείνουν μέρος της αλυσίδας».

Πηγή: lifo

Μια πρόσφατη μελέτη που έγινε σε πειραματόζωα από επιστήμονες στην Κροατία, έδειξε τα προϊόντα που προέρχονται από τις μέλισσες όπως είναι ο βασιλικός πολτός, το μέλι, η πρόπολη και το δηλητήριο των μελισσών, έχουν την δύναμη να καταστείλουν την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων και τη δημιουργία μεταστάσεων.

Οι ιδιότητες του μελιού και του βασιλικού πολτού είναι γνωστές από την αρχαιότητα ακόμα. Στους νεότερους χρόνους οι επιστήμονες έβαλαν κατά καιρούς στο μικροσκόπιο το μέλι και το βασιλικό πολτό ώστε να διαπιστώσουν αν αυτές οι ιδιότητες είναι ευεργετικές για τον ανθρώπινο οργανισμό και σε ποιες περιπτώσεις.

Μια πρόσφατη μελέτη που έγινε σε πειραματόζωα από επιστήμονες στην Κροατία έδειξε τα προϊόντα που προέρχονται από τις μέλισσες, όπως είναι ο βασιλικός πολτός, το μέλι, η πρόπολη και το δηλητήριο των μελισσών, έχουν την δύναμη να καταστείλουν την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων και τη δημιουργία μεταστάσεων.

Οι επιστήμονες μελέτησαν αναλυτικά τη δράση των προϊόντων της μέλισσας, σε σχέση με τα καρκινικά κύτταρα του μαστού και του ινοσαρκώματος, προκαλώντας τεχνητά τις δύο αυτές μορφές καρκινικών κυττάρων στα πειραματόζωα. Οι απαντήσεις που έλαβαν σημειώθηκαν ως πολύ ενδιαφέρουσες, καθώς διαπίστωσαν ότι η δράση των προϊόντων της μέλισσας ήταν εξαιρετικά σημαντική. Για παράδειγμα, το καφεϊκό οξύ (WSDP) τα οποίο εμπεριέχεται στην πρόπολη, όταν χορηγήθηκε στα πειραματόζωα από το στόμα, λειτουργούσε κατασταλτικά σε μεγάλο βαθμό ως προς την ανάπτυξη καρκίνων, ενώ έδινε παράταση ζωής στο πειραματόζωο.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, το μέλι είχε μια ισχυρή δράση εναντίον των μεταστάσεων, όταν δινόταν πριν από την εμφύτευση καρκινικών κυττάρων στα πειραματόζωα, ενώ και ο βασιλικός πολτός, ο οποίος χορηγούνταν ενδοφλεβίως ταυτόχρονα με τη χορήγηση των καρκινικών κυττάρων, δρούσε κατασταλτικά σε σημαντικό βαθμό, ως προς το σχηματισμό πιθανών μεταστάσεων.
Επιπροσθέτως, το δηλητήριο που βγάζει η μέλισσα, χορηγήθηκε από τους ερευνητές ενέσιμα μέσα στους όγκους και όπως παρατήρησαν το μέγεθός τους άρχισε να μειώνεται σημαντικά.

Όπως ανέφεραν οι ερευνητές, τα προϊόντα που προέρχονται από τις μέλισσες, όταν λαμβάνονται από το στόμα ή ενδοφλέβια, πιθανόν να συμβάλλουν στον έλεγχο της ανάπτυξης των καρκίνων και των μεταστάσεων τους. Οι ενδείξεις αυτές ωστόσο είναι ακόμα σε πειραματικό στάδιο και, όπως είπαν, επιβάλλεται να γίνουν πιο αναλυτικές μελέτες επί του θέματος, καθώς ο τρόπος δράσης των προϊόντων αυτών κατά των καρκινικών κυττάρων δεν είναι ακόμα σαφής.

πηγή: Ναυτεμπορική